İlk Derece Mahkemesi ·

İlk Derece Mahkemesi 2024/362 E. 2025/1143 K.

Mahkeme
İlk Derece Mahkemesi
Esas No
2024/362
Karar No
2025/1143
Karar Tarihi

T.C. KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas -... T.C. KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : ... KARAR NO :...

BAŞKAN : ... ÜYE :... ÜYE :... KATİP :...

MÜTEVEFFA : ... DAVACILAR : 1- ... 2- ... 3- ... 4-... DAVALI : 1-... VEKİLİ : Av. ... DAVALI : 2- ... VEKİLİ : Av... DAVA İHBAR OLUNAN : ... VEKİLİ : Av. ...

DAVA : Tazminat (Trafik Kazasından Kaynaklanan Destekten Yoksun Kalma Tazminatı ve Manevi Tazminat ) DAVA TARİHİ :... KARAR TARİHİ : ... GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH :...

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Trafik Kazasından Kaynaklanan Destekten Yoksun Kalma Tazminatı ve Manevi Tazminat ) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilleri ... ve ...'ın kızı olan ve diğer müvekkilleri... ve ...'ın kardeşi olan ...'ın, davalı şirketin müşterisi olan sigortalı diğer davalı ... adına kayıtlı ... plakalı aracın, Talas istikametinden Talas Bulvarını takiben gelip Mustafa Kemal Paşa Bulvarı istikametine seyir halindeyken Fakülte ışıklı kavşağa geldiğinde kırmızı ışıkta geçerek karşıdan karşıya geçmekte olan yayalar ..., ... ve ...'a çarpması neticesinde meydana gelen tek taraflı ölümlü yaralanmalı ve maddi hasarlı trafik kazasında hayatını kaybettiğini, işbu kazanın meydana gelmesinde davalı ...'in yüzde yüz kusurlu olduğunu, müvekkillerinin murisi ...'ın herhangi bir kusuru bulunmadığını, meydana gelen kaza sebebiyle, Kayseri 1.Ağır Ceza Mahkemesinin ... Esas ... Karar sayılı dosyasıyla davalı ... taksirle bir kişinin ölümüne ve birden fazla kişinin yaralanmasına neden olma suçundan neticeten 3 yıl 4 ay hapis cezası almış olup işbu ceza kesinleştiğini, yaşanan trafik kazası sonucu ölenin ardından maddi destekten yoksun kalan müvekkilleri ... ve ... adına ve manevi yönden acı, elem ve ızdırap duyan müvekkillerim için davalılar aleyhine işbu davanın açılması zorunluluğu doğduğunu, trafik kazası neticesinde müvekkillerinin murisi ...'ın ölümüne bağlı olarak destekten yoksun kalan müvekkillerim ... ve ... için fazlaya ilişkin dava, talep ve ıslah haklarımız saklı kalmak kaydıyla 5.000,00 TL şer toplam 10.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının kaza tarihinden itibaren işleyecek temerrüt faiziyle birlikte davalı sigorta şirketinden poliçe limitiyle sınırlı olmak üzere sorumlu olduğu miktar yönünden diğer davalı ... yönünden ise tamamından ve manevi olarak acı, elem ve ızdırap duyan müvekkillerimin her biri için ayrı ayrı 500.000,00-TL'şer olmak üzere toplam 2.000.000,00-TL manevi tazminatın, kaza tarihinden itibaren işleyecek temerrüt faiziyle birlikte davalı ...'ten tahsilini; yargılama giderleri ve ücreti vekâletin davalılara sorumlu oldukları miktarlar yönünden yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. CEVAP: Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle davacıların, müvekkilin kırmızı ışıkta geçtiğini iddia etmiş iseler de bu iddia kesinlikle doğru olmadığını, zira meydana gelen trafik kazası sonucu müvekkilinin Kayseri 1. Ağır Ceza Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası kapsamında yargılandığını, söz konusu dava kapsamında adli tıptan gelen 14/02/2022 tarihli ... sayılı raporda "02.12.2021 günü saat 20.30 sıralarında sanık sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı otomobil ile Talas Bulvarını takiben Talas istikametinden Mustafa Kemal Paşa Bulvarı istikametine doğru üç şeritli yolun en sol şeridinde seyir halinde iken olay mahalli ışık kontrollü kavşağa yaklaştığı sırada kendisine hitaben yanan kırmızı ışık sonrası yeşil ışıkta seyrini sürdürdüğü sırada..." şeklinde ifadelerle durumun açıkça belirtildiğini, davacıların kızlarını kaybetmenin derin üzüntüsünü yaşadıklarını belirterek tazminat talebine bulunmuş iseler de kazanın meydana gelmesine asli kusuruyla sebebiyet veren kişinin maktul ... olduğunu, davacıların manevi anlamda yıpranmalarının sorumlusunun da ... olacağını bu nedenle iş bu manevi tazminat talebinin müvekkiline yönetilmesinde davacıların hukuki yararının olmadığını, somut olayda müvekkiline yeşil ışık yanarken kendisine kırmızı ışık yanmasına rağmen yola atlayan, aynı zamanda yaya geçidini de kullanmayarak ve hem kendi hayatını hem de diğer sürücülerin ve yayaların hayatını tehlikeye atan maktul ...'dır ve fren izinden de anlaşıldığı üzere müvekkilinin tüm dikkat ve özeni göstermiş olmasına rağmen müştekiye kusuru olmadan çarptığını, müvekkilinin önüne birdenbire çıkan yayalara karşı alabileceği hiç bir önlem kalmadığı için artık müvekkiline bir kusur izafesi yapılamayacağını belirterek haksız ve hukuka aykırı davanın öncelikle usulden, bunun mümkün olmaması halinde esastan tümden reddine, ... Sigorta A.Ş'ye (Mersis No:... ) 47087687 poliçe numaralı 14/03/2021 başlangıç 14/03/2022 bitiş tarihli genişletilmiş kasko süper oto sigorta poliçesi nedeniyle davanın ihbarına ve kasko poliçesi kapsamında ödeme alınıp alınmadığının sorulması gerektiğini belirterek yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafça müvekkili sigorta şirketine usulüne uygun bir başvuru yapılmadığından davanın dava şartı yokluğundan reddi gerektiğini, sigortacının sorumluluğuıaı, sigortalının kusurlu olması halinde söz konusu olacağını, işbu dava konusu kazanın oluşunda sigortalı araç sürücüsünün kusurunun olmadığını dosyada mevcut bilgi belgeler ve kazanın oluş şekline ilişkin tutanakta yer alan kaza yeri krokisi incelendiğinde müvekkili şirkete sigortalı ... plakalı aracı kullanan ... kazanın meydana geldiği yolda kurallara uygun bir şekilde hareket ederken, müteveffa ... işbu kazaya asli ve tam kusuru ile sebebiyet verdiğini, Destekten yoksun kalma tazminatı isteyebilmek için ölen ile destekten yoksun kaldığı iddia edilen davacı arasında maddi yönden düzenli ve eylemli bir yardımın varlığı gerektiğini, destekten yoksun kaldığı iddia edilen davacıların devamlı ve gerçek bir ihtiyaç içerisinde bulunması gerektiğinin davacılar tarafından ispatlanması gerektiği davanın öncelikle usulden devamla esastan reddine yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. İhbar olunan ... Sigorta vekili cevap dilekçesinde özetle; davaya konu olayla ilgili olarak davacı tarafla daha önce arabuluculuk aşamasında anlaşıldığını, müvekkili şirket tarafından davacıya ödeme yapıldığını, bu nedenle davanın reddi gerektiğini, 02.12.2021 tarihinde, meydana gelen trafik kazasında kazaya karışan ... plakalı aracın müvekkili şirkete 14.03.2021 başlangıç, 14.04.2022 bitiş tarihli ve ... numaralı Kasko sigortası ile poliçe konusu edildiğini, müvekkili sigorta şirketine sigortalı olan ... plaka sayılı aracın davaya konu 02.12.2021 tarihli kazada hiç bir kusuru bulunmadığını, kusurun tamamının kazaya karışan diğer araç sürücülerine ait olduğunu dolayısıyla müvekkili şirketin bu kaza sebebiyle açılan davada sorumluluğunun bulunmadığını belirterek açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLER: Mahkememizce taraf teşkili sağlanmış davanın taraflarına delillerini ibraz etme olanağı tanınmış uyuşmazlığın çözümü için gereken bütün deliller toplanmıştır. Taraflarca, 02.12.2021 tarihli Ölümlü/Yaralanmalı Trafik Kazası Tespit Tutanağı, tanık beyanları T.C. Şefaatli Sulh Hukuk Mahkemesinin ... Esas ... Karar sayılı veraset ilamı, T.C. Kayseri 1. Ağır Ceza Mahkemesinin ... Esas ... Karar sayılı dosyası, Defin ve Nakil Ruhsatı, Ölüm Belgesi, T.C. Erciyes Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi tüm hastane kayıtları, Trafik Tescil Şube Müdürlüğü Kayıtları, bilirkişi incelemesi, Ptt kayıtları, davalı sigorta şirketi ... Sigorta A.Ş. v poliçe numaralı ve tüm kayıtları, Nüfus kayıt örneği, ... arabuluculuk numaralı ... büro dosya numaralı ticari arabuluculuk kayıtları, yemin, Erciyes Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Öğrenci kayıtları, sosyo-ekonomik durum araştırmasına delil olarak dayanılmıştır. Davacı vekili 04/12/2025 tarihli dilekçesi ile; "Davalı ... Sigorta Anonim Şirketi poliçe limitiyle sorumlu olduğu tutarı ödemiş olduğundan davalı ... Sigorta Anonim Şirketi açısından davadan feragat ediyoruz. Davalı ... Sigorta Anonim Şirketi açısından yargılama gideri ve vekalet ücreti talebimiz bulunmamaktadır. Ayrıca onlarında bizden herhangi bir talepleri bulunmamaktadır. Buna göre işlem yapılmasını talep ediyoruz. davalı ... yönünden ise taleplerimiz ve davamız devam etmektedir. " şeklinde beyanda bulunmuştur. Davacıların açık kimlik bilgileri belirtilmek suretiyle ... Sigorta A.Ş.'ne müzekkere yazılarak davalı sigortalı ... (TCK:... )'in maliki olduğu, 09/03/2021 başlangıç ve 09/03/2022 bitiş tarihli, ... acente numaralı, ... ZMMS poliçe numaralı, ... plakalı sigortalı aracın karıştığı 02/12/2021 tarihinde Kayseri İli, Talas İlçesi, Talas Bulvarı'nda meydana gelen kaza sonucunda ...'ın ölümü nedeniyle meydana gelen zararlarının tazmini istemiyle davacıların ... Sigorta A.Ş.'ne hangi tarihte başvurduğunun ve akıbetinin sorulmasına, ZMMS poliçesinin, ekleriyle birlikte davacıların başvurusunu ve başvuru tarihini gösterir kayıt ve belgelerin, hasar dosyasının bu kaza ve ZMMS poliçesi nedeniyle yapılan ödemeler varsa ödemelere ilişkin kayıt ve belge örneklerinin ivedi olarak gönderilmesinin, yine davacıların başvuru tarihinin hangi tarih olduğunun açıkça bildirilmesinin, sadece evrak gönderilmekle yetinilmemesi istenmiş, 14/11/2024 tarihli dilekçe ekinde müzekkeremize cevap verilmiştir. Davacıların ve davalı ...'in T.C. kimlik numarası ve açık kimlik bilgileri belirtilmek suretiyle, sosyal ve ekonomik durum araştırmalarının yapılması için ilgili emniyet müdürlüklerine müzekkereler yazılmıştır. Müteveffa ...'ın T.C. kimlik numarası ve açık kimlik bilgilerinin belirtilmesi suretiyle vefat etmeden önceki ekonomik durum araştırmasının yapılması için ilgili emniyet müdürlüklerine müzekkere yazılmıştır. Davacıların aile nüfus kayıt tablosu Uyap sisteminden çıkarılarak dosyamıza eklenmiştir. Davalı ...'e ait ... plakalı aracın 02/12/2021 tarihinde ve halen kime ait olduğunu gösterir araç sahiplik sorgulamasının UYAP sisteminden yapılarak rapor örneğinin dosyamıza eklenmiştir. Davacıların ve müteveffa ...'ın açık kimlik bilgileri belirtilmek suretiyle SGK Kayseri İl Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak 02/12/2021 tarihli trafik kazasında ...'ın ölümü dolayısıyla SGK tarafından davacılara rücua tabi maaş veya gelir bağlanıp bağlanmadığının, ödeme yapılıp yapılmadığının sorulmasına, varsa maaş veya gelir bağlama ya da ödeme yapma kararının, peşin sermaye değerinin hesaplanmasına ilişkin hesap çizelgelerinin, bunlara dayanak kayıt ve belge örneklerinin istenilmesine, yapılan ödeme varsa ilgilisine karşı rücu davası açılıp açılmadığının, açılmışsa mahkeme adının ve dava dosyasının esas numarasının bildirilmesinin istenilmesine, ayrıca davacıların ve ölümünden önce müteveffa ...'ın SGK'na kayıtlı çalışmalarının olup olmadığı, varsa en son ve halen çalıştıkları iş yerlerinin açık unvan ve adres bilgileri istenmiş, 08/05/2024 tarihli yazı ile müzekkeremize cevap verilmiştir. Müteveffa ...'ın T.C. kimlik numarası ve açık kimlik bilgilerinin belirtilmesi suretiyle Erciyes Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dekanlığı'na müzekkere yazılarak müteveffanın 02/12/2021 tarihinde trafik kazası nedeniyle vefat etmesinden önceki öğrenim durumunun, kaza tarihi olan 02/12/2021 tarihi itibari ile kaçıncı sınıf öğrencisi olduğunun, ...'ın bu trafik kazasında yaralanması nedeni ile 11/12/2021 tarihinde vefat ettiği anlaşılmakla; vefat etmeyip okuluna devam etseydi muhtemel mezuniyet tarihinin ne olacağının sorulmasına, ayrıca başarı durumunu gösterir öğrenci durum belgesinin düzenlenerek öğrenci belgesinin gönderilmesi istenmiş, 15/05/2024 tarihli yazı ile müzekkeremize cevap verilmiştir. Kayseri 1. Ağır Ceza Mahkemesi'ne müzekkere yazılarak ... Esas ... Karar sayılı dava dosyası UYAP kayıtları dosyamıza eklenmiştir. Şefaatli Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas... Karar sayılı dava dosyasının tüm UYAP kayıtları dosyamıza eklenmiştir. Müteveffa ...'ın T.C. kimlik numarası ve açık kimlik bilgilerinin belirtilmesi suretiyle Erciyes Üniversitesi Sağlık Uygulama Ve Araştırma Merkezi'ne müzekkere yazılarak müteveffanın 02/12/2021 tarihinde trafik kazası nedeniyle 11/12/2021 tarihinde vefat ettiği anlaşılmakla; bu hastanede gördüğü tüm tedavi evrak ve raporları istenmiş, 15/05/2024 tarihli yazı ile müzekkeremize cevap verilmiştir. Kayseri 1. ACM'nin 7 nolu ara kararında anılan dosyasının uyap kayıtları üzerinden trafik kaza tespit tutanağının eklenmesi ve davalı ...'in T.C kimlik numarası belirtilmesi sureti ile Kayseri BŞB'ye müzekkere yazılarak ekte gönderilen kaza tespit tutanağında yazılı kaza yerinde tabela ve ışıklandırma yapılması için davalı ...'in başvurusu üzerine Kayseri BŞB tarafından bu yerde trafik ışıklandırmaları ileri sürüldüğünden varsa buna ilişkin davalı ...'in talep dilekçesinin ve bu talep üzerine BŞB tarafından ekte gönderilen kaza tespit tutanağında yazılı kaza mahallinde yapılan çalışmalar olması halinde buna ilişkin kayıt, karar, kroki ve belge örneklerinin gönderilmesi istenmiş, 03/12/2024 tarihli yazı ile müzekkeremize cevap verilmiştir. Erü İlahiyat fakültesi dekanlığına müzekkere yazılarak ilahiyat fakültesinde okuyan bir kız öğrencinin bu okuldan mezun olması halinde eğitim gördüğü ve mezun olduğu alanla ilgili hangi meslekleri icra edebileceğinin ve hangi alanlarda iş bulabileceğinin, mezuniyet tarihinden itibaren ne kadar sürede iş bulabileceğinin, mezin olduğu fakülte ile ilgili mesleğini icra edecek olması halinde iş bulma imkan ve sürelerinin ortalama ne kadar olduğunun , ilahiyet fakültesinden 2023-2024 öğretim yılı bahar yarı yılı sonunda mezun olan bir kız öğrencinin mezuniyet tarihinden sonra mezun olduğu alanla ilgili mesleğini icra etmesi halinde muhtemel işe başlama süresinin ne kadar olabileceğinin, mezunolduğu bölümle ilgili mesleğini icra etmesi halinde mesleğe yeni başlayan bir çalışanın muhtemel aylık ücretinin kaç TL olabileceği sorulmuş, 26/02/2025 tarihli yazı ile müzekkeremize cevap verilmiştir. Türkiye Diyanet İşleri başkanlığına, Kayseri İl Müftülüğüne, ve T.C Hazine Ve Maliye Bakanlığı Kamu Mali Yönetim ve Dönüşüm Müdürlüğüne ayrı ayrı müzekkereler yazılarak; A) Erü İlahiyet fakültesinden 2023-2024 öğretim yılı bahar yarıyılı sonunda mezun olan 2001 doğumlu bir kız öğrencinin mezun olduğu ve eğitimini gördüğü alanla ilgili hangi meslekleri icra edebileceğinin hangi alanlarda iş bulabileceğinin, diyanet veya başka kamu kurum ya da özel işletmeler nezdinde hangi işlerde çalışabileceğinin, memur veya kuran kursu gibi işlerde çalışıp çalışamayacağının, B) yukarıda belirtilen mezuniyet tarihinden sonra eğitim gördüğü ve mezun olduğu alan ile ilgili mesleğini icra edecek olması halinde muhtemel işe başlama süresinin ortalama ne kadar olabileceği, mezuniyet tarihinden itibaren iş bulma süresinin yaklaşık ne olabileceği, C) yukarıda belirtilen nitelikte ilahiyet fakültesinden 2024 yılı yaz aylarında mezun olan 2001 doğumlu bir kız öğrencinini mezun olduğu ve eğitimini gördüğü alan üzerine mesleğini icra etmesi halinde ve mesleğe yeni başlaması durumunda alabileceği muhtemel aylık ücretinin ortalama kaç TL olabileceğinin sorulmasına, D) ilahiyet fakültesinden 2024 yaz aylarında mezun olan emsal nitelikte eğitim gördüğü alan ile ilgili işe gören bir kişinin ortalama maaşının kaç TL olduğunu gösterir veya emsale yakın çalışanların aylık maaş gelirlerini gisterir kayıt ve belge örneklerinin gönderilmesinin istenilmesine karar verilmiş, Kayseri İl Müftülüğünce 19/02/2025 tarihli, Hazine ve Maliye Bakanlığınca 26/02/2025 tarihli, Diyanet İşleri Başkanlığınca 07/03/2025 tarihli yazı ile cevap verilmiştir. Talimat yoluyla davacı tanıkları dinlenmiştir. Tanık Nedim Açıkel duruşmada; "Ben davacıları komşum olmaları sebebiyle tanırım, aynı zamanda davacıların yaşadığı İnceşehir Mahallesi muhtarı olarak görev yapmaktayım. Davacıların çocuğu ... bundan dört yıl kadar önce kendisine araba çarpması sonucu vefat etti, ben kazayı bizzat görmedim ancak kaza müteveffanın ailesine haber verildiği sırada yanlarındaydım onlarla birlikte hastaneye gittim. Müteveffa ... yaklaşık bir hafta yoğun bakımda yattı sonra vefat etti. Davacıların hepsi maddi ve manevi olarak perişan oldular. Acılarını ve elemlerini tarif edebilecek bir kelime bulamıyorum. Davalının olayın yaşanmasından sonra davacıların yanında olmaya çalışıp çalışmadığı hususunu bilmiyorum. Müteveffa ... kazanın yaşandığı sırada Kayseri'de üniversite öğrencisiydi. Aileye maddi bir desteği yoktu fakat manevi desteği çok büyüktü. Söyleyeceklerim bunlardan ibarettir, tanıklık ücreti talebim yoktur" şeklinde beyanda bulunmuştur. Tanık ... duruşmada; "Ben davacılardan ...'ın kuzeni olurum. Ailecek neredeyse her gün görüşüyoruz. Davacıların çocuğu ... bundan dört yıl kadar önce kendisine araba çarpması sonucu vefat etti, ben kazayı bizzat görmedim ancak olay yaşandıktan sonra onlarla birlikte hastaneye gittim. Müteveffa ... 11 gün yoğun bakımda kaldı sonra vefat etti. Davacıların hepsi perişan oldular. Müteveffanın ölümünden önce davacı kardeşi... zaten halihazırda psikolojik olarak rahatsızdı aileyi adeta Betül ayakta tutuyordu. Müteveffanın ölümünden sonra özellikle davacılar ... ve Hatice Şahan ayakta durmakta zorluk çekiyor, her ikisi de fiziksel ve psikolojik olarak hastalanmışlardır. Aileyi şuanda davacılardan ... ayakta tutmaya çalışmaktadır. Acılarını ve elemlerini tarif edebilecek bir kelime bulamıyorum. Davalının olayın yaşanmasından sonra davacıların yanında olmaya çalışıp çalışmadığı hususunu bilmiyorum. Müteveffa ... kazanın yaşandığı sırada Kayseri'de üniversite öğrencisiydi. Müteveffa herhangi bir işte çalışmıyordu. Aileye maddi bir desteği yoktu fakat manevi desteği çok büyüktü. Söyleyeceklerim bunlardan ibarettir, tanıklık ücreti talebim yoktur" şeklinde beyanda bulunmuştur. Tanı... duruşmada, "Ben davacıları komşum olmaları sebebiyle tanırım. Davacıların çocuğu ... bundan dört yıl kadar önce trafik kazası sonucu vefat etti, ben kazayı bizzat görmedim. Müteveffa ... yaklaşık 10-15 gün kadar yoğun bakımda yattı sonra vefat etti. Davacıların hepsi maddi ve manevi olarak perişan oldular. Davacıların hepsi olaydan sonra fiziksel ve psikolojik olarak hastalandılar zaten davacılardan... olaydan önce psikolojik olarak rahatsızdı, olay sonrasında durumu daha da kötüye gitti. Acılarını ve elemlerini tarif edebilecek bir kelime bulamıyorum. Davalının olayın yaşanmasından sonra davacıların yanında olmaya çalışıp çalışmadığı hususunu bilmiyorum. Müteveffa ... kazanın yaşandığı sırada Kayseri'de üniversite öğrencisiydi. Aileye maddi bir desteği yoktu fakat manevi desteği çok büyüktü. Söyleyeceklerim bunlardan ibarettir, tanıklık ücreti talebim yoktur" şeklinde beyanda bulunmuştur.

Davaya konu trafik kazasında kusur durumu ve oranı konusunda HMK'nun 266 maddesi gereğince bilirkişi incelemesi yaptırılmasına, HMK 267 ve 268 maddesi gereği Karayolları Fen heyeti arasından resen seçilecek trafik-makine mühendislerinden oluşturulacak bilirkişi kurulunun görevlendirilmesine, Dava dosyanını ekleri ile birlikte bilirkişiye tevdi amacı ile Ankara Nöbetçi ATM'ye talimat yazılmasına, HMK'nun 273 maddesi uyarınca iddia savunma, trafik kaza tespit tutanağı, dosyamız arasına kazandırılan kayseri 1. ACM'nin ... esas ... karar sayılı dava dosyasının içinde mevcut olay yeri görüntü izleme tutanağı, ifade tutanakları, soruşturma sırasında CBS tarafında alınan 16/12/2021 tarihli trafik bilirkişi raporu, fotoğraflar, Ağır ceza mahkemesince aldırılan atk ankara grup başkanlığının 14/02/2024 tarihli kusur raporu, CD kayıtları, ceza dosyası içinde bulunan diğer tüm deliller, ceza mahkemesince ve istinaf mahkemesince verilen kararlar ile diğer tüm dosyamız kapsamı incelenmek sureti ile 02/12/2021 tarihli trafik kazasının oluşumunda kim veya kimlerin ne şekilde kusurlu olduğu, hangi kural ihlallerinin bulunduğu, kusur oranlarının ne olduğu hususlarının tespiti, ceza mahkemesi dosyası içinde bulunan 2 ayrı kusur raporunun irdelenerek düzenleyecekleri raporla bu raporlar arasında çelişkiler olursa çelişkilerin nedenlerinin tartışılıp izahının yapılması konusunda hüküm vermeye ve denetime elverişli açıklamalı rapor tanzimi için bilirkişilere görev verilmesine, karar verilmiştir. Ankara 10 Asliye Ticaret Mahkemesine yazılan talimat ile görevlendirilen bilirkişiler İnşaat Yüksek Mühendisi ... Makine Mühendisi ... , Makine Mühendisi ... tarafından düzenlenen 25/05/2025 tarihli raporda özetle; "Yayalar ..., ... ve Kübra Sultan KÖROĞLUnun olayda % 70 (Yüzde yetmiş) oranında ayrı ayrı kusurlu olacağını; ... n ise olayda % 30 (Yüzde otuz) oranında kusurlu olacağını; Raporda yer verilen yasa ve yönetmelik maddelerinin hukuki yorum niteliğinde olmayıp kaza olayının meydana gelmesine etken unsurları tespit amacı ile yardımcı kriter olarak kullanıldığını, hukuki değerlendirmenin ve nitelendirmenin Yüce Mahkemenin takdirinde olduğunu" belirtilmiştir. Trafik kaza tespit tutanağı, Kayseri 1 Ağır Ceza Mahkemesinin ... esas sayılı dava dosyasının içeriği, bu dosya içerisindeki bilirkişi raporu ve ATK raporu ile birlikte tüm dosyamız tapsamı birlikte incelendiğinde HMK 30.maddesi hükmü dikkate alınarak tarafların yeniden kusur incelemsi için bilirkişi raporu aldırılması, ek rapor aldırılması ve ATK'dan kusur raporu aldırılması istemlerinin ayrı ayrı reddine karar verilmiştir. Davacılar vekiline 2024 yılı için ilahiyet fakültesinden mezun olup eğitim gördüğü alanla ilgili mesleğini icra edenlerin ortalama aylık maaşlarını, gelirlerini gösterir TÜİK istatistiki verilerinin bu kurumun resmi internet sitesinden çıkarılarak dosya arasına sunması için süre verilmiştir. Ara karar doğrultusunda davacı tarafça TÜİK istatik verileri mahkememize sunulmadığından TÜİK genel müdürlüğüne müzekkere yazılarak 2024 yılında ilahiyat fakültesinden mezun olan ve eğitim gördüğü alanla ilgili mesleğini icra edenlerin varsa bu konuda çalışan kadınların yoksa genel olarak ortalama aylık ve/veya yıllık maaş ve gelirlerini gösterir TÜİK istatiki verilerinin ivedi olarak gönderilmesi istenmiş, 16/06/2025 tarihli yazı ile müzekkeremize cevap verilmiştir.

HMK'nun 266. maddesi gereği bilirkişi incelemesi yaptırılmasına, HMK'nun 267. ve 268. maddesi gereğince dava dosyasının re'sen seçilecek bir aktüerya uzmanı bilirkişinin resen seçilmesine, HMK'nun 273. maddesi gereği iddia, savunma, işgöremezlik raporu, kusur raporu, nüfus kaydı, sosyal ve ekonomik durum araştırmaları, sgk kayıtları, eğitim ve emsal ücret araştırmaları, sigorta poliçesi ve hasar dosyaları ile diğer tüm deliller incelenmek suretiyle davacılar tarafından talep edilen maddi tazminat istemi yönünden yerleşik yargıtay uygulamalarına göre TRH 2010 yaşam tablosuna göre, yaşam süreleri belirlenerek ve bilinmeyen dönem hesabında progresif rant formülü uygulanarak davacıların destekten yoksun kalma zararlarının aktüer hesaplarının yapılmasına, daha önce yapılan ödemelerin hesap yapılırken dikkate alınmasına, ZMMS poliçelerinin teminat limiti itibarıyla var ise davacıların zararlarının sigorta teminat kapsamında olup olmadığı ve teminat limitleri içinde kalıp kalmadığının tespit edilerek gerekiyor ise gareme hesaplarının da yapılması konularında denetime ve karar vermeye elverişli açıklamalı rapor tanzimi için bilirkişiye yetki ve görev verilmesine karar verilmiştir. Aktüer bilirkişi ... tarafından düzenlenen 06/10/2025 tarihli raporda özetle, "Davacı ...'ın destek zararının 405.273,41 TL (sigorta şirketinin sorumluluğu 170.062,57 TL ile sınırlı olmak üzere) olduğu, Davacı ...'ın destek zararının 619.452,738 TL (sigorta şirketinin sorumluluğu 259.937,43 TL ile sınırlı olmak üzere) olduğu, İMM sigortacısı dava dışı ... Sigorta A.Ş. tarafından 29/02/2024 tarihinde yapıldığı beyan edilen 200.000,00 TL ödemenin ne miktarının hangi davacı için yapıldığının bildirilmesi ve varsa ödeme ve ibra belgesinin dosyaya sunulması halinde söz konusu ödemeye ilişkin olarak değerlendirme ve hesaplama yapılabileceği" belirtilmiştir. Davacı vekili 23/1/2025 tarihli dilekçesi ile; " trafik kazası neticesinde müvekkillerimin murisi ... ın ölümüne bağlı olarak destekten yoksun kalan müvekkillerim ... için 355.273,41 TL ve müvekkilim ... için 569.452,73 TL olmak üzere neticeten toplam 924.726,14 TL destekten yoksun kalma tazminatının kaza tarihinden itibaren işleyecek temerrüt faiziyle birlikte davalı sigorta şirketinden poliçe limitiyle sınırlı olmak üzere sorumlu olduğu miktar yönünden diğer davalı ... yönünden ise tamamından tahsilini; yargılama giderleri ve ücreti vekâletin davalılara sorumlu oldukları miktarlar yönünden yükletilmesini talep ederiz" şeklinde dilekçe sunarak talep ettiği alacak miktarlarını arttırmış, eksik nispi harcı yatırmış ve dilekçesinin bir örneği davalılara tebliğe çıkarılmıştır. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, YARGILAMA VE GEREKÇE: Dava, 02/12/2021 tarihinde meydana gelen trafik kazası nedeniyle destekten yoksun kalma ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 4/1-a maddesine göre davaya bakmaya mahkememiz görevlidir. 6545 sayılı yasanın 45/3. maddesi uyarınca yargılama mahkememiz heyetince yürütülmüş ve sonuçlandırılmıştır. Mahkememizde açılan ve sonuçlanan davada dava değeri itibarı ile 7251 sayılı Kanun'la değişik 6102 Türk Ticaret Kanunu'nun 4/2. maddesi uyarınca yazılı yargılama usulü uygulanmıştır. Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 11/12/2021 günü davalı ... sevk ve idaresindeki davalı ... sigorta Sigorta A.Ş bünyesinde ZMSS poliçesi ile sigortalı ... plakalı aracın seyri sırasındayken dava dışı yaya ...'a çarpması sonucu vefat ettiğinden bahisle davacı baba ... için 5.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatı ve 500.000,00 TL manevi tazminat, davacı anne ... için 5.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatı ve 500.000,00 TL manevi tazminat, davacı kardeş... için 500.000,00 TL manevi tazminat, davacı kardeş ... için 500.000,00 TL manevi tazminat diledikleri görülmüştür. Olayla ilgili Kayseri 1. ACM'nin dosyası dosyamız arasına alınmıştır. Ceza dosyasının incelenmesinde 11/12/2021 günü davalı ... sevk ve idaresindeki davalı AK sigorta Sigorta A.Ş bünyesinde ZMSS poliçesi ile sigortalı ... plakalı aracın seyri sırasındayken dava dışı yaya ...'a çarpması sonucu 02/12/2021 vefat ettiği görülmüştür. Nüfus kayıtlarının incelenmesinde davacı ...'ın muris ...'ın babası olduğu, davacı ...'ın murisin annesi olduğu, davacı... ve ...'ın murisin kardeşi olduğu görülmüştür. Sigorta poliçelerinin ve ceza dosyasının incelenmesinde; kazaya karışan ... plakalı aracın sürücüsünün davalı ... olduğu, tescil kayıtlarına göre ise araç malikinin davalı ... olduğu ve davalı ... Sigorta A.Ş sigorta bünyesinde ZMSS poliçesi ile sigortalı olduğu görülmüştür. Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının, "Sigortanın Kapsamı" başlıklı A.1 maddesinde "sigortacının poliçede tamınlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı 2918 sayılı KTK ya göre işletene düşen hukuki sorumluluğu zorunlu sigorta limitlerine kadar temin edeceği... " öngörülmüştür. KTK'nun 97. maddesine ilişkin dava şartının değerlendirmesinde; Trafik kazalarında hukuki sorumluluk ve sigorta konusu 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85 ve devamı maddelerinde düzenlenmiş olup sözü geçen Kanun'un 85. maddesinin 1. fıkrasında bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa motorlu aracın bir teşebbüsünün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen bilet ile işletilmesi halinde motorlu aracın işleteninin ve bağlı bulunduğu teşebbüsün sahibinin doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olacağı, aynı maddenin 5. fıkrasında işleten ve araç işleticisi teşebbüs sahibinin, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumlu olduğu, 91. maddesinin 1. fıkrasında işletenlerin, bu kanunun 85. maddesinin 1. fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmalarının zorunlu olduğu öngörülmüştür. Kanunun bahsi geçen düzenlemesinden, zorunlu mali sorumluluk sigortacısının, trafik kazasına karışan aracın işleteni veya araç işleticisi teşebbüs sahibi olan sigortalısına bu kaza sebebiyle isabet eden hukuki sorumluluğu poliçe teminat limiti ile sınırlı olarak üstlendiği anlaşılmaktadır. 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun "Doğrudan Doğruya Talep ve Dava Hakkı" başlıklı 97. maddesinde (Değişik: 14/4/2016-6704/5 md.) "Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir." Somut uyuşmazlıkta, kazaya karışan aracın davalı sigorta şirketi nezdinde ZMSS poliçesi sigortalı olduğundan davacının davalı sigorta şirketine başvurduğu dolayısıyla davacının yasada öngörülen sigortacıya başvuru koşulunu yerine getirdiği sonucuna ulaşılmıştır. Aksi yöndeki itiraza itibar edilmemiş, dava şartlarının mevcut olduğu değerlendirilmiştir. -Mahkememizce kusur ön sorun değerlendirmesinde, Mahkememiz olayla ilgili ceza dosyasının bir örneğini dosyamız arasına almıştır. Mahkememizce kusur raporu alınmıştır. 02.12.2021 günü saat 20.30 sıralarında sanık sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı otomobil ile Talas Bulvarını takiben Talas istikametinden Mustafa Kemal Paşa Bulvarı istikametine doğru üç şeritli yolun en sol şeridinde seyir halinde iken olay mahalli ışık kontrollü kavşağa yaklaştığı sırada kendisine hitaben yanan kırmızı ışık sonrası yeşil ışıkta seyrini sürdürdüğü sırada istikametine göre sağ taraftan sol tarafa doğru kavşak başından karşıdan karşıya geçmeye çalışan müteveffa yaya ..., müşteki yaya ... ve müşteki yaya ...'ya aracının ön kısmı ile çarpması sonucu dava konusu trafik kazası meydana gelmiştir. ... Esas no ile görülen davanın ... nolu gerekçeli kararında, Ali Tıp raporundaki kusur dağılımı hükme esas alınmış ve ...'in tali kusurlu eylemi sonucu taksirle ölüm ve yaralanmaya neden olduğu belirtilerek ...'in cezalandırılmasına karar verilmiştir. Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesinin 17.10.2022 tarih ve... K nolu istinaf ilamı ile kesinleşmiştir. Ankara Adli Tıp Grup Başkanlığı tarafından ceza mahkemesine sunulan kusur raporunda; sürücü ... sevk ve idaresindeki otomobil ile meskun mahalde gece vakti seyir halinde iken olay mahalli ışık kontrollü kavşağa gelmeden kendisine hitaben kırmızı ışık sonrası yanan yeşil ışıkta istikametine göre sağ ilerisinde; sağ ve orta şeritte duraklayan araçları ve bu araçların önünden yayaların geçebileceğini öngörüp hızını her an durabilecek asgari seviyeye düşürmesi gerekirken bu hususa riayet etmediği, yolun karşısına geçmeye çalışan yayalara çarptığı mevcut olayın oluşumunda dikkat ve özen yükümlülüklerine aykırı davranışı ile tali kusurlu olduğu, müteveffa yaya ..., Müşteki yaya ... ve müşteki yaya ... olay mahalli yolda taşıtlara hitaben yanan kırmızı ışıkta kaplamaya giriş yaparak karşıdan karşıya geçmeye çalıştıkları sırada en sol şeridi geçmeden önce sol tarafından gelen araç olup olmadığını kontrol etmedikleri, geçiş yapan araçlara karşı kendi can güvenliklerini tehlikeye atacak şekilde korunma tedbirini başvurmadıkları, kendisine hitaben yanan yeşil ışıkta kavşaktan geçiş yapan sanık sürücü idaresindeki aracın sadmesine maruz kaldıkları mevcut olayın oluşumunda her biri ayrı ayrı dikkat ve özen yükümlülüklerine aykırı davranışı ile asli kusurludur tespitlerine ver verildiği görülmüştür. Mahkememiz karayolları fen heyetinden kusur raporu almıştır. Kazaya karışan yayaların Erciyes Üniversitesi öğrencisi oldukları, fakülte çıkışı Talas Bulvarı üzerinde ve yolu karşı tarafında bulunan otobüs durağına gitmek için fakülte kavşağından yol kaplamasına giriş yaptıkları, giriş yaptıkları kesimin kavşak başı olduğu ancak trafik ışıklarında yaya geçişi için düzenleme yapılmadığı ve sadece araçların trafiğini yönetmek üzere ışık düzenlemesi bulunduğu, yapılan tespite göre olay yerinden 50 m geride yaya geçidi bulunduğu, araçlara kırmızı ışık yanması nedeniyle araçların durduklarını gören yayaların karşıya geçmek yürümeye başladığı, üç şeritli olan yolun iki şeridinde kırmızı ışıktan dolayı duran araç bulunduğu, duran araçların ilkinin otomobil ve ortadaki aracın halk otobüsü olduğu, en sol şeridin ise boş olduğu, yayalar karşıya geçmek için duran otomobil ve otobüsü geçtikleri sırada araçlar için yeşil ışık yandığı, en sol şeritte geriden gelmekte olan sürücü ... ise olay mahalli ışık kontrollü kavşağa yaklaştığı sırada kendisine yanan kırmızı ışığın yeşil ışığa dönüşmesi üzerine durmayarak kavşaktan geçeceği sırada orta şeritteki otobüsün önünden karşıya geçmek isteyen yayalara çarptığı anlaşılmıştır. Kazaya karışan yayaların olay yeri yol kesiminde karşıdan karşıya geçişe başlamadan önce taşıt yolu içerisinde bulunan araçların seyir durumlarını ve mesafelerini dikkate almamaları, taşıt yolunda seyir halinde olan araçlara ilk geçiş hakkını vermemeleri, kendi can güvenliklerini tehlikeye atacak şekilde yaya geçidi bulunmayan yol kesiminde tedbirsizce karşıdan karşıya geçmek istemeleri nedeniyle 2918 sayılı KTKnun 68/b ve Yönetmeliğinin 138.maddesinde belirtilen kural yasak ve zorunluklara uymadıkları ve olayın meydana gelişinde %70 oranında, sürücü ... yönetimindeki araç ile olay yeri kavşağa yaklaştığı sırada araçlara yanan kırmızı ışığın yeşile dönüştüğünü farkettiği sırada özellikle duran araçların henüz hareket etmediğini gözönüne alarak görüş mesafesinde tehlikeli bir durum gördüğünde zamanında etkili tedbir alacak şekilde hızını ayarlamadan seyrini sürdürmesi, fakülte önünde bulunan olası yaya hareketlerini gözönüne almaması, seyir hızı ile devam etmesi nedeniyle karşıdan karşıya geçmek amacıyla kaplamaya giren ve belirli bir mesafe kateden yayaları fark ettiğinde zamanında etkin frenleme ile aracını durduramaması, dikkatsiz ve tedbirsiz seyri nedeniyle olayı engellemekte geç kalması nedeniyle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 47/d ve 52/a maddelerini ihlal ettiği olayda %30 oranında kusurlu olduğu değerlendirilmiş ve yöntemine uygun karayolları fen heyeti raporu esas alınmıştır. -Destekten yoksun kalma tazminatına dair değerlendirmede; Destekten yoksun kalma tazminatı, B.K'nun 45/II. maddesinde düzenlenmiş olup; "Ölüm neticesi olarak diğer kimseler müteveffanın yardımından mahrum kaldıkları takdirde onların bu zararını da tazmin etmek lazım gelir." şeklinde hükme bağlanmıştır. Görülmektedir ki, destekten yoksun kalma tazminatının konusu, desteğin yitirilmesi nedeniyle yoksun kalınan zarardır. Buradaki amaç, destekten yoksun kalanların desteğin ölümünden önceki yaşamlarındaki sosyal ve ekonomik durumlarının korunmasıdır. Olaydan sonraki dönemde de, destek olmasa bile, onun zamanındaki gibi aynı şekilde yaşayabilmesi için muhtaç olduğu paranın ödettirilmesidir. Haksız bir eylem sonucu desteğini yitiren kimse BK'nun 45/II. maddesine dayanarak uğradığı zararın ödetilmesini isteyebilir. Ancak, destekten yoksun kalma tazminatına hükmedilmesi için öncelikle, ölen ile destekten yoksun kalan arasında maddi yönden düzenli ve eylemli bir yardımın varlığı gerekir. Borçlar Kanunu’nun 45.maddesinde sözü geçen destek kavramı hukuksal bir ilişkiyi değil, eylemli bir durumu hedef tutar ve ne hısımlığa ne de yasanın nafaka hakkındaki hükümlerine dayanır; sadece eylemli ve düzenli olarak geçimini kısmen veya tamamen sağlayacak şekilde yardım eden ve olayların olağan akışına göre eğer ölüm vuku bulmasaydı, az çok yakın bir gelecekte de bu yardımı sağlayacak olan kimse destek sayılır. O halde destek sayılabilmek için yardımın eylemli olması ve ölümden sonra da düzenli bir biçimde devam edeceğinin anlaşılması yeterli görülür. Bununla birlikte destekten yoksun kalan kimse devamlı ve gerçek bir ihtiyaç içerisinde bulunmalıdır. Genel olarak bakım ihtiyacı, sosyal düzeye uygun olan yaşamın devamını sağlamak için gerekli olanaklardan yoksun kalmayı anlatır. Eğer ölenin eylemli olarak baktığı davacı, ölüm yüzünden bu bakımın sağladığı yaşama düzeyinin altına düşmüş olursa, ihtiyaç bulunma koşulu gerçekleşmiş sayılır. Burada önemli olan, destekten yoksun kalan kimsenin ve ailesinin temsil ettiği sosyal ve ekonomik düzeye göre normal karşılanan giderlerdir (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 21.04.1982 gün, 979/4-1528 E., 1982/412 K. sayılı kararı). Diğer taraftan, Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu'nun 06.03.1978 tarih ve 1/3 sayılı kararının gerekçesinde de: "Destekten Yoksun Kalma Tazminatının eylemin karşılığı olan bir ceza olmayıp, ölüm sonucu ölenin yardımından yoksun kalan kimsenin muhtaç duruma düşmesini önlemek ve yaşamının desteğin ölümünden önceki düzeyde tutulması amacına yönelik sosyal karakterde kendine özgü bir tazminat olduğu” hususu vurgulanmış; Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 30.11.2005 gün ve 2005/4-648 E.-2005/691 K. sayılı ilamında da aynı esaslar benimsenmiştir. Önemle vurgulanmalıdır ki, Borçlar Kanunu’nun 45/III. maddesine göre destekten yoksun kalma tazminatı, desteğin mirasçısı olarak geride bıraktığı kişilere değil, desteğinden yoksun kalanlarına aittir. Destekten yoksun kalma tazminatı isteyebilecek kişiler, mirasçılardan başka kişiler de olabileceği hususunda da herhangi bir ihtilaf yoktur. Murisin trafik kazasından kaynaklanan bir sorumluluğu söz konusu olduğunda ve koşulları oluştuğunda mirasçıları bundan sorumlu olduğu halde, aynı olay nedeniyle destekten yoksun kalan ve fakat mirasçı olmayan kişiler bundan sorumlu değildir (HGK.nun 15.06.2011 gün ve 2011/17-142 E. -411 K. sayılı ilamı). Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın “Sigortanın Kapsamı” başlıklı A-1.maddesindeki, “Sigortacı, bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder” şeklinde düzenlemesi yer almaktadır. -Davalı ... 'in sorumluluğuna dair değerlendirmede; İşleten tanımı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 3. maddesinde “Araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehni gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır” şeklinde yapılmıştır. 2918 sayılı KTK'nın 3. maddesinde işleten sıfatının belirlenmesinde şekli ve maddi ölçüt olmak üzere iki ayrı ölçüden yararlanılmıştır.Şekli ölçüye göre trafik sicilinde malik görülen kişi işletendir. Maddi ölçüye göre ise, trafik sicilinde adı geçen kişinin önemi bulunmamakta olup önemli olan araç üzerindeki fiili hakimiyet, araçtan ekonomik yarar sağlama, masraf ve rizikolara katlanma gibi ölçütlerdir. İşletenin belirlenmesinde doktrin ve Yargıtay'ın kabul ettiği görüş maddi ölçüdür. 2918 sayılı KTK'nın 85. maddesi “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar” hükmünü içermektedir. Bu yasal düzenleme karşısında, kazaya karışan araçların meydana getirdikleri zararlardan araç sahiplerinin hukuken sorumlu olacağı ilkesi benimsenmiş ise de, bu araçların sahipleri tarafından herhangi bir sebeple yararlanılmasının bir başka kimseye devir edilmesi halinde (çok kısa bir süre olmaması kaydıyla), artık üzerindeki fiili hakimiyetin kalmaması ve bu sebeple ekonomik yönden de bir yararlanma olanağının kalktığı durumlarda, o aracı kaza sırasında fiili hakimiyeti altında bulunduran ve ondan iktisaden yararlanan kimsenin işleten sıfatıyla meydana gelen zarardan sorumlu tutulması gerekip, bunun sonucu olarak da araç malikinin sorumlu tutulmaması gerekecektir. Gerek doktrinde, gerekse Yargıtay'ın uygulamalarında, işleten sıfatının belirlenmesinde araç üzerinde fiili hakimiyet ve ekonomik yararlanma unsurlarının birlikte bulunması ve fiili hakimiyetin uzun süreli olması gerekmektedir. Ancak bu konuda getirilecek delillerin üçüncü kişileri bağlayabilecek nitelikte ve güçte olması, özellikle zarara uğrayanların haklarını halele uğratacak bir sonuç yaratmaması şarttır. (Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin E. 2015/6031, K. 2015/13494) Somut olayda, davalı ... sürücü olması sebebi ile haksız fiil hükümleri (TBK'nun 49 ve devamı) uyarınca ve işleten olması sebebi ile kusursuz sorumluluk ilkesi kapsamında zarardan sorumludur. - Aktüerya hesabına dair değerlendirmede; Yargıtay'da uygulama birliğinin sağlanması yönünde tazminat hesaplarında davacının ve desteğin bakiye ömür süresinin TRH 2010 Yaşam Tablosu'na göre belirlenmesi ve işleyecek (bilinmeyen) devre hesaplamasında her yıl için gelirin %10 artırılıp %10 iskonto edilmesi esasına dayanan progresif rant yönteminin kullanılması gerekmektedir. Mahkememizce ... 'den alınan raporlar mahkememizce esas alınmıştır. 02.12.2021 tarihinde meydana gelen ve ...’ın vefatıyla sonuçlanan trafik kazasından kaynaklanan tazminat talepleri üzerinde anlaşmaya varmışlardır. Bu anlaşmaya göre İMM sigortacısı ... Sigorta A.Ş., başvurucular ... ve ...’a 100.000,00 TL maddi ve 100.000,00 TL manevi olmak üzere toplam 200.000,00 TL asıl alacak ödemesi yapmıştır. Erciyes Üniversitesi İlahiyat Fakültesi 2. sınıf öğrencisi olan ...'ın, kaza tarihindeki durumu ve gelecekteki gelir potansiyeli noktasında araştırma yapılmıştır. ...'ın 2023-2024 eğitim-öğretim yılı sonunda mezun olabileceği öngörülmüştür. Diyanet İşleri Başkanlığı ve ilgili kurumlarla yapılan yazışmalar sonucunda; mezuniyet sonrası Kur'an Kursu Öğreticisi olarak alabileceği maaşın 39.352,02 TL, Diyanet İşleri Uzman Yardımcısı olması durumunda ise 53.941,90 TL olabileceği bildirilmiştir. Yapılan değerlendirmede, mezuniyet sonrası iş arama, sınav ve staj süreçleri için 2,5 yıllık bir süre öngörülerek mesleğe başlama tarihi 31/12/2026 olarak kabul edilmesi, hesaplamalarda kaza tarihinden mesleğe başlayacağı tarihe kadar olan destek zararı asgari ücret düzeyinde, mesleğe başladığı 31/12/2026 tarihinden itibaren ise Kur'an Kursu Öğreticisi maaşının o dönemki net asgari ücrete oranı olan 2,30 katı üzerinden hesaplanması uygun olduğu değerlendirilmiştir. Mahkememize ek raporda itirazınların karşılanması İMM sigortacısı tarafından ödenen bedelin güncellenerek mahsubu noktasın rapor almıştır. Anılan raporun incelenmesinde; ... için toplam destek zararı 317.406,76 TL olarak hesaplanmış; ancak sigorta şirketinin poliçe limiti uyarınca ödeyeceği tutar 153.851,09 TL ile sınırlandırılmıştır. ... için toplam destek zararı 569.716,65 TL olarak hesaplanmış; ancak sigorta şirketinin poliçe limiti uyarınca ödeyeceği tutar 276.148,91 TL olarak belirlenmiştir. Genel toplamda sigorta şirketi tarafından hak sahiplerine ödenecek toplam tazminat miktarı 430.000,00 TL olarak belirlenmiştir. Davacı taraf davasını ıslah etmiş ve davalı sigorta şirketine karşı davasını ödeme nedeniyle feragat etmiştir. Davalı sigorta şirketine karşı feragat sonrası davalı ...'in işleten olması sebebi limiti kadar kendisine ödeme sirayet edeceğinden ... için toplam destek zararı 317.406,76 TL olarak hesaplanmış; ancak sigorta şirketinin poliçe limiti uyarınca ödeyeceği tutar 153.851,09 TL ile olduğundan 317.406,76 TL- 153.851,09 TL ( garame hesabı sonucu poliçe limiti) =163.555,67 TL zararı bulunduğu, yine ... için toplam destek zararı 569.716,65 TL olarak hesaplanmış; ancak sigorta şirketinin poliçe limiti uyarınca ödeyeceği tutar 276.148,91 TL olduğundan 569.716,65 TL- 276.148,91 TL ( garame hesabı sonucu poliçe limiti) = 293.567,74 TL zararı bulunduğu görülmüştür. Islahta fazla olarak arttılan kısım ise reddedilmiştir. Hesap edilen kısımlar kabul edilmiştir. - Manevi tazminata dair değerlendirmede; Duyulan acı, çekilen ızdırap manevi zarar değil, onun görüntüsü olarak ortaya çıkabilir. Hakim, manevi tazminatın tutarını belirlerken, saldırı oluşturan eylem ve olayın özelliği yanında tarafların kusur oranını, sıfatını, işgal ettikleri makamı ve diğer sosyal ve ekonomik durumlarını da dikkate almalıdır. Tutarın belirlenmesinde her olaya göre değişebilecek özel durum ve koşulların bulunacağı da gözetilerek takdir hakkını etkileyecek nedenleri karar yerinde nesnel (objektif) olarak göstermelidir. Çünkü yasanın takdir hakkı verdiği durumlarda hakimin, hukuk ve adalete uygun karar vereceği TMK'nun 4. maddesinde belirtilmiştir. Takdir edilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir işlevi (fonksiyonu) olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi malvarlığı hukukuna ilişkin bir zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek tutar, var olan durumda elde edilmek istenilen doyum (tatmin) duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. Somut olayda, ... ve ... 100.000,00 TL manevi tazminat tazminat noktasında İMM sigortacı ile anlaşmışlardır. Hukuka aykırı bir eylem yüzünden çekilen elem ve üzüntüler, o tarihte duyulan ve duyulması gereken bir haldir. Başka bir anlatımla üzüntü ve acıyı zamana yaymak suretiyle, manevi tazminatın bölünmesi, bir kısmının ibra konusu yapılması kalanın saklı tutulması olanağı yoktur. Niteliği itibariyle manevi tazminat bölünemez, bir defada istenilmesi gerekir. (Yargıtay 4. Hukuk Dairesi'nin 19/06/2025 tarihli, 2023/1106 E., 2025/9608 K. Sayılı ilamı) Yukarıdaki açıklamalar uyarınca manevi tazminatın bölünemezliği kuralı doğrultusunda ... ve ... için manevi tazminat yönünden davanın reddine karar verilmiştir. Davacı İsmail Şahan ve ... ekonomik ve sosyal durum araştırması, kusur durumu çekilen ızdırap yukarıda açıklanan kıstaslar çerçevesinde davacılar için 150.000,00'er TL manevi tazminatın uygun olduğu değerlendirilmiştir. -Faize ait değerlendirmede; Davalı gerçek kişi yönünden ise 6098 sayılı TBKnun 117/2 maddesinde göre haksız fiilin işlendiği tarihte temerrüde düşeceğinden olay tarihi itibariyle faize hükmedilmesi gerekir. Somut olayda zararlandırıcı eylem vefat tarihinde gerçekleştiğinden faiz anılan tarihten kabul edilmiştir. Nihai olarak değerlendirmede; Davacılar ... ve ... tarafından davalı ... Sigorta A.Ş'nin ZMSS poliçesi kapsamında ödeme yapması nedeni ile kesin hüküm gibi sonuç doğuran HMK'nun 317 ve 312 maddelerinde düzenlenen hüküm uyarınca davacının davalı sigorta şirketi yönünden vaki feragatı nedeni ile maddi tazminat isteminin reddine, davacılar ... ve ...'ın davalı ... yönünden açılmış destekten yoksun kalma tazminatı davasının kısmen kabulü ile, davacı ... için 163.555,67 TL ve davacı ... için 293.303,82 TL olmak üzere toplam 456.859,49 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalı ...'den alınarak davacılara ayrı ayrı verilmesine, alacağa vefat tarihi olan 11/12/2021 tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına, davacıların maddi tazminata kaza tarihinden faiz işletilmesi talebinin reddine, davacılar ... ve ...'ın davalı ... hakkındaki açılmış olan destekten yoksun kalma tazminatının 430.000,00 TL kısmı hakkında sigorta şirketi tarafından yapılan ödeme poliçe limiti olan 430.000,00 TL kadar davalı ...'e sirayet edeceğinden bu konuda karar verilmesine yer olmadığına, davacı ...'ın davalı ... yönünden 37.886,65 TL miktarlı destekten yoksun kalma tazminatı isteminin reddine, davacılar ... ve ...'ın davalı ... hakkındaki manevi tazminat isteminini reddine, davacı... ve ...'ın davalı ... hakkındaki manevi tazminat davasının kısmen kabulü ile, Davacı... için 150.000,00 TL davacı ... için 150.000,00 TL olmak üzere toplam 300.000,00 TL manevi tazminatın vefat tarihi olan 11/12/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... den alınarak davacılara ayrı ayrı verilmesine, davacılar... ve ...'ın fazlaya ilişkin tazminat istemlerinin ve hükmedilen manevi tazminata kaza tarihinden faiz işletilmesi talebinin ayrı ayrı reddine karar verilmiştir. -Yargılama giderlerine ilişkin değerlendirmede; Davacı taraftan sigorta şirketi yönünden feragat ettiği ve yargılama gideri talep etmediği anlaşılmakla yargılama giderlerinin de ödeme nedeniyle tahsil ettiğinden yargılama gideri kendi üzerinde bırakılmıştır. Vekalet ücretinden ise davacı ... 317.406,76 TL feragat öncesi ana tazminat için 50.785,08 TL vekalet ücreti hak edeceğinden bunun 45.000,00 TL'si sigorta şirketi sorumlu olduğundan ve anılan kısım tahsil edildiğinden bakiye kısım nedeniyle vekalet ücreti takdir edilmiştir. davacı Hayitce Şahan 569.716,65 TL feragat öncesi ana tazminat için 91.154,66 TL vekalet ücreti hak edeceğinden bunun 45.000,00 TL'si sigorta şirketi sorumlu olduğundan ve anılan kısım tahsil edildiğinden bakiye kısım nedeniyle vekalet ücreti takdir edilmiştir. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle: 1-Davacılar ... ve ... tarafından davalı ... Sigorta A.Ş'nin ZMSS poliçesi kapsamında ödeme yapması nedeni ile kesin hüküm gibi sonuç doğuran HMK'nun 317 ve 312 maddelerinde düzenlenen hüküm uyarınca davacının davalı sigorta şirketi yönünden vaki feragatı nedeni ile maddi tazminat isteminin REDDİNE, 2-Davacılar ... ve ...'ın davalı ... yönünden açılmış destekten yoksun kalma tazminatı davasının kısmen kabulü ile, davacı ... için 163.555,67 TL ve davacı ... için 293.303,82 TL olmak üzere toplam 456.859,49 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalı ...'den alınarak davacılara ayrı ayrı verilmesine, alacağa vefat tarihi olan 11/12/2021 tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına, 3-Davacıların maddi tazminata kaza tarihinden faiz işletilmesi talebinin reddine, 4-Davacılar ... ve ...'ın davalı ... hakkındaki açılmış olan destekten yoksun kalma tazminatının 430.000,00 TL kısmı hakkında sigorta şirketi tarafından yapılan ödeme poliçe limiti olan 430.000,00 TL kadar davalı ...'e sirayet edeceğinden bu konuda karar verilmesine yer olmadığına, 5-Davacı ...'ın davalı ... yönünden 37.886,65 TL miktarlı destekten yoksun kalma tazminatı isteminin REDDİNE, 6-Davacılar ... ve ...'ın davalı ... hakkındaki manevi tazminat isteminini REDDİNE, 7-Davacı... ve ...'ın davalı ... hakkındaki manevi tazminat davasının kısmen kabulü ile, Davacı... için 150.000,00 TL davacı ... için 150.000,00 TL olmak üzere toplam 300.000,00 TL manevi tazminatın vefat tarihi olan 11/12/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... 'den alınarak davacılara ayrı ayrı verilmesine, 8- Davacılar... ve ...'ın fazlaya ilişkin tazminat istemlerinin ve hükmedilen manevi tazminata kaza tarihinden faiz işletilmesi talebinin ayrı ayrı REDDİNE, 9-492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince; maddi tazminat talepleri yönünden alınması gereken 31.208,07-TL nisbi karar ve ilam harcından davacıdan peşin harç olarak alınan 6.865,16-TL peşin harcın ve 1.927,89-TL ıslah harcı ile 1.196,36-TL ıslah harcı olmak üzere toplam 9.989,41-TL harcın mahsubu ile bakiye 21.218,66-TL bakiye karar ve ilam harcının davalı ...'den alınarak Hazine'ye gelir kaydına, 10-492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince; manevi tazminat talebi yönünden alınması gereken 20.493,00-TL nisbi karar ve ilam harcının davalı ...'ten alınarak Hazine'ye gelir kaydına, 11-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.120,00-TL arabuluculuk ücretinin davacılardan müştereken alınarak Hazine'ye gelir kaydına, 12-Davacı tarafça yatırılan 427,60-TL başvurma harcı, 6.865,16-TL peşin dava harcı ve 1.927,89-TL ve 1.196,36-TL ıslah harcı olmak üzere toplam 10.417,01-TL'nın davalı ...'ten alınarak davacıya verilmesine, 13-Davacı tarafça yapılan tebligat müzekkere ve posta giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, 14-Davalı ... tarafından yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına, 15-6100 sayılı HMK'nun 120 ve 333. maddeleri gereğince taraflarca yatırılan gider avansının kalan kısmının kararın kesinleşmesi halinde yatıran tarafça numarası bildirilen veya bildirilecek hesaba, hesap numarası bildirilmediği takdirde adreslerine ödemeli olarak re'sen gönderilmesine, 16-Davacı ...'ın davalı ... yönünden 37.886,65 TL miktarlı destekten yoksun kalma tazminatı yönünden verilen red kararına ilişkin davalı ... yararına belirlenen nisbi 37.886,65-TL vekalet ücretinin davacı ...'dan alınarak davalı ... 'e verilmesine, 17-Davacı ... kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. gereğince lehine hükmedilen maddi tazminat miktarları üzerinden hesap ve taktir olunan 5.785,08-TL nisbi vekalet ücretinin davalı ...'ten alınarak adı geçen davacıya verilmesine, 18-Davacı ... kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. gereğince lehine hükmedilen maddi tazminat miktarları üzerinden hesap ve taktir olunan 46.154,66-TL nisbi vekalet ücretinin davalı ...'ten alınarak adı geçen davacıya verilmesine,

19-Davacı... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden lehine takdir olunan manevi tazminat yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. gereğince hesap ve taktir olunan 45.000,00-TL maktu vekalet ücretinin davalı ...'ten alınarak adı geçen davacıya verilmesine, 20-Davacı ... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden lehine takdir olunan manevi tazminat yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. gereğince hesap ve taktir olunan 45.000,00-TL maktu vekalet ücretinin davalı ...'ten alınarak adı geçen davacıya verilmesine, 21-Davalı ... için reddedilen ...'ın manevi tazminat istemi yönünden kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden lehine takdir olunan karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. gereğince hesap ve taktir olunan 45.000,00-TL maktu vekalet ücretinin ...'dan alınarak davalı ...'e verilmesine, 22- Davalı ... için reddedilen ...'ın manevi tazminat istemi yönünden kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden lehine takdir olunan karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. gereğince hesap ve taktir olunan 45.000,00-TL maktu vekalet ücretinin ...'dan alınarak davalı ...'e verilmesine, 23-Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 203. maddesi uyarınca dosyanın tarih ve işlem sırasına düzenlenip dizi listesine bağlanmasına, Yazı İşleri Müdürü tarafından kontrolü yapıldıktan sonra istinaf incelemesine gönderilmesine veya mahkememiz arşivine kaldırılmasına, Dair, davacılar vekili davalı ... vekilinin yüzüne karşı davalı sigorta şirketi vekilinin yokluğunda gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi’nde istinaf kanun yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 22/12/2025

Başkan ... E-imzalıdır Üye ... E-imzalıdır Üye ... E-imzalıdır Katip ... E-imzalıdır

Atıf: İlk Derece Mahkemesi undefined, E. 2024/362, K. 2025/1143, T. 22.12.2025, www.arakarar.com/karar/ilk-derece-karar-2024-362-e-2025-1143-k-75c6faa8dd26