İlk Derece Mahkemesi 2024/291 E. 2025/497 K.

T.C. ... 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/291 Esas - 2025/497 T.C. ... TÜRK MİLLETİ ADINA 6.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : 2024/291 Esas KARAR NO : 2025/497

HAKİM :... KATİP : ...

DAVACI :... VEKİLİ : Av...

DAVALI : ... ..... VEKİLİ : Av......

DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 29/04/2024 KARAR TARİHİ : 01/07/2025 KARAR YAZIM TARİHİ : 16/07/2025

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının maliki olduğu .... plakalı aracın 30/03/2023 tarihinde , ... ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın arkadan çarpması neticesinde hasara uğradığını, ... plakalı araç sürücüsü ... ...'ün %100 kusurlu olduğunu, davacıya ait aracın kasko sigortalı olduğunu ve aracın kasko şirketi tarafından onarıldığını, ancak aracın hasar nedeniyle değer kaybına uğradığını, kazaya sebebiyet veren ... plaka sayılı aracın kaza tarihinde .... poliçe no ile ZMSS trafik sigorta poliçesi ve ayrıca K-.. poliçe no ile İhtiyari Mali Mesuliyet Kasko Poliçesi kapsamında davalı ... Sigorta AŞ nezdinde sigortalı bulunduğunu, bu nedenle davalının meydana gelen değer kaybının tazmininden sorumlu olduğunu, davalıya 12/03/2024 tarihinde mail ile yazılı başvuru yapıldığını ancak taleplerinin karşılanmadığını beyanla şimdilik 1.000,00 TL değer kaybı bedelinin ZMSS kapsamında ve ZMSS limiti aşılması halinde İhtiyari Mali Mesuliyet Kasko poliçesi kapsamında kaza tarihinden işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davacı vekilinin 27/05/2025 tarihli değer arttırım dilekçesinde özetle, talebin 240.091,86 TL olarak belirlendiği/arttırıldığı görülmüştür. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın zamanaşımına uğradığını, müvekkili şirketin sorumluluğunun sigortalısının kusuru ve bakiye poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, kazaya karışan ... plakalı aracın davalı nezdinde Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası ile sigortalı olduğunu, zmss limitinin 120.000,00 TL olduğunu, kaza kapsamında değer kaybı için davacıya 9.908,14 TL ödeme yapıldığını, davalının poliçeden doğan tüm yükümlülüğünü yerine getirdiğini beyanla davanın reddine aki kanaatte kusur durumu ile bakiye teminat limiti gözetilerek hüküm kurulmasına, tazminata hükmedilmesi halinde dava tarihinden itibaren yasal faize hükmedilmesine, Yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline, karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLER -Trafik kazası tespit tutanağı, -Poliçe ve hasar dosyaları, -Ödeme dekontları, -Kazalı hâldeki araç fotoğrafları, -Sigorta Bilgi ve Gözetim kayıtları, -Bilirkişi raporları,

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE Dava; trafik kazası nedeniyle araçta oluştuğu iddia edilen değer kaybı zararının tazmini amacıyla, kazaya kusuru ile sebebiyet verdiği belirtilen karşı aracın trafik ve kasko sigortacısı olan sigorta şirketine ZMSS'ye ve zmss limitini aşan kısım için İMMS'ye dayalı olarak yöneltilen maddi tazminat istemine ilişkindir. Mahkememizce taraf delilleri toplanmış, değer kaybının tespiti hususunda bilirkişi raporu alınmıştır. Makine mühendisi bilirkişi tarafından tanzim edilen 26/11/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle; " ...araç üzerinde meydana gelen TOPLAM DEĞER KAYBININ, piyasa 2. El hasarlı - hasarsız araç farkı 250.000,00 TL olduğu, Davalı sigorta kuruluşunun 17.04.2024 tarihinde 9.908,14 TL ödeme yaptığı görülmüş olup, bakiye alacak tutarının 240.091,86 TL olduğu..." hususları belirtilmiştir.

Raporun; olayın oluş şekline, kaza tespit tutanağına ve dosya kapsamına uygun düştüğü, denetime elverişli hazırlandığı ve yine değer kaybı hesaplamasının istikrar kazanan içtihatlara uygun olarak fark yöntemi(nispi metod) ile yapıldığı görülmekle rapor hükme esas alınmıştır. Kusur durumu hususunda; kaza akabinde resmi kolluk görevlileri tarafından tanzim edilen 30/03/2023 tarihli kaza tespit tutanağında, ... plakalı araç sürücüsünün 2918 Sayılı KTK 56/1-c maddesi(yakın takip) ihlalinin bulunduğu, diğer araç sürücülerinin ise herhangi bir kusurunun olmadığının belirtildiği görülmüştür. Yine davalı sigorta şirketi nezdindeki zmss poliçesi kapsamında oluşturulan hasar dosyanından alınan eksper raporuna göre davacıya kusur atfedilmediği, kaza tespit tuanağı ile eksper raporunun örtüştüğü, sigorta şirketi tarafından bahse konu eksper raporu doğrultusunda gerek davacıya (kısmi)ödeme, gerekse davacının kasko sigortacısına rücuen ödeme yapıldığı nazara alınarak ve yine mahkememizce de kaza tespit tutanağı ve eksper raporu hep birlikte değerlendirildiğinde, olayın oluş şekline göre davacının kusursuz olduğu, davalıya sigortalı araç sürücüsünün ise tamamen kusurlu olduğu kanaatine varılmakla, kusur hususunda ayrıca bilirkişi incelemesi yaptırılmamıştır. Konuya ilişkin 2918 Sayılı KTK'nın 85/1. Maddesi uyarınca: Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar. 2918 Sayılı KTK'nın 91/1., 85/1., ve 85/son maddeleri ile Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk sigortası Genel Şartlarına göre Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasının motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne, yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan üçüncü kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.(Bkz.Yargıtay HGK'nın 15.06.2011 Tarih ve 2011/17-142 E., 2011/411 K., 22/02/2012 Tarih ve 2011/17-787 E., 2012/92K. Sayılı ilamları) Bu anlamda bilindiği üzere; sigortanın sorumluluğu sigortalısının kusuru oranında ve poliçe teminat limiti ile sınırlı olmakla birlikte, sigorta, sürücü ve işleten meydana gelen zarardan müteselsilen sorumludur. Kara Araçları Kasko Sigortası ise sigortalının poliçede belirtilen ve karayolunda kullanma izni olan motorlu ve motorsuz kara araçlarından, römork veya karavanlardan iş makinelerinden, lastik tekerlekli traktörler, diğer zirai tarım makinelerinden doğan menfaatin genel şartlarda belirtilen(örneğin aracın karayolunda başka bir araçla çarpışması KAKSGŞ A.1.a) risklerin gerçekleşmesi sonucunda doğrudan uğrayacağı maddi zararları teminat altına alır. Genişletilmiş kasko ifadesi, genel şartlarda belirtilen teminat gruplarının tamamı ve yine genel şartlarda ek sözleşme ile teminat kapsamına dahil edilebilecek risklerden bir kısmı için teminatın verilmesi halini ifade eder. Bu anlamda Kasko poliçesi kapsamında; ihtiyari mali sorumluluk teminatı öngörülmesi de mümkündür. Motorlu Kara Taşıtları İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları 1 inci maddesinde ise özetle; poliçede teminat kapsamında olmak kaydı ile ZMM üzerinde kalan kısmın İhtiyari Mali Mesuliyet Sigortasının kapsamına gireceği açıklanmıştır. Bahse konu düzenlemelerden de anlaşılacağı üzere, yasa koyucu trafik sigortacısı ve ihtiyari mali sorumluluk sigortacısı bakımından müştereken ve müteselsilen bir sorumluluk öngörmemiş, sıralı bir sorumluluk düzenlemiştir. Dolayısıyla kasko poliçesinde yer alan ihtiyari mali mesuliyet klozu nedeniyle sorumluluğa gidsilebilmesi için, ZMM limitinin tüketilmesi diğer bir anlatımla zmm limitini aşan bir zararın bulunması ve zararın poliçede teminat kapsamında olması gereklidir. Toplanılan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; 30/03/2023 tarihinde, davacıya ait ... plakalı araç ile dava dışı şahsa ait ... plakalı araçların karıştığı trafik kazası meydana geldiği, kazanın meydana gelmesinde ... plakalı araç sürücüsünün tamamen kusurlu olduğu, davacının ise kusurunun bulunmadığı, kaza tarihinde ... plakalı aracın davalı sigorta şirketi nezdinde hem ZMSS(trafik sigortası) kapsamında hem de Genişletilmiş Kasko Sigorta poliçesi kapsamında sigortalı bulunduğu görülmüştür. Davacıya ait aracın davacının kendi kasko poliçesi kapsamında(... Sigorta nezdinde) onarım gördüğü ve davalı tarafından aracın hasar(onarım) bedeli için dava dışı .... Sigorta AŞ'ye rücu ödemesi olarak zmss'ye dayalı 120.000,00 TL ve yine imms'ye dayalı olarak 40.000 TL ödeme yapıldığı, değer kaybı için ise davacıya 9.908,14 TL ödeme yapıldığı, hükme esas alınan bilirkişi raporu doğrultusunda gerçek zarar ilkesi ile nispi metoda göre yapılan hesaplama uyarınca ise davacının aracında 250.000,00 TL değer kaybı oluştuğu, dolayısıyla sigorta tarafından yapılan ödemenin davacının gerçek zararını karşılamadığı anlaşılmıştır. Hemen belirtmek gerekir ki, davalı nezdindeki zmss poliçe limitinin kaza tarihi itibariyle 120.000,00 TL olduğu, ve davalı tarafından davacının dava dışı kasko sigortacısına yapılan rücu ödemesi ile zmss limitinin tüketildiği görülmüştür. Yine davalı nezdindeki K-... poliçe nolu "genişletilmiş kasko filo sigorta poliçesi" olarak isimlendirilen kasko poliçesinde ise ihtiyari mali sorumluluk klozunun da yer aldığı bu haliyle araç sahibine düşen hukuki sorumluluğun zorunlu mali sorumluluk sigortası limitleri üstünde kalan kısmının teminat altına alındığı, poliçe özel şartlarında "... kazanç kaybı, gelir kaybı iş durması, kar kaybı gibi tüm dolaylı zararların teminat harici..." olduğu hususunun kararlaştırıldığı, değer kaybı hususunun ise teminat harici bırakılan zarar kalemlerinde açıkça sayılmadığı, aksine zorunlu trafik sigortasının kapsamına giren sorumlulukların teminata dahil olduğunun belirtildiği görülmüştür. Bu itibarla değer kaybı zararının davalı nezdindeki ims klozuna istinaden teminat altında olduğu kanaat edilmiştir. Nitekim davalı tarafından yapılan ödemeler irdelendiğinde, davacının kasko sigortacısı olan HDI sigortaya rücuen 120.000,00 ve 40.000,00 TL olmakla toplam 160.000,00 TL hasar bedeli ödemesi yapıldığı, böylece esasen zmss limitinin tamamının kasko firmasına rücuen ödenmesi yanında ayrıca davacıya 9.908,14 TL değer kaybı ödemesi yapıldığı bu itibarla davalı tarafından da taleplerin teminat harici olarak değerlendirilmediği anlaşılmıştır. Yapılan açıklamalar kapsamında; davaya konu trafik kazası nedeniyle davacının araç değer kaybından kaynaklanan bakiye 240.091,86 TL zararının bulunduğu, zmss limitini aşan bu bedel için kasko poliçesinde yer alan ihtiyari mali sorumluluk klozuna dayalı olarak davalının sorumluluğuna başvurulabileceği anlaşılmakla aynı yöndeki değer arttırım dilekçesi doğrultusunda davanın kabulüne karar verilmiştir. Faiz başlangıç tarihi yönünden bilindiği üzere ihtiyari mali mesuliyet sigortası açısından, ihtiyari mali sorumluluk sigortasına uygulanacak hükümleri düzenleyen 2918 Sayılı KTK'nın 100. maddesinde aynı Kanun'un 98 ve 99. maddelerine atıf yapılmamış olması ve genel şartlarda da bu hükümlere paralel bir düzenleme bulunmaması nedeniyle bu tür sigortada tazminat alacağının muacceliyeti genel hükümlere göre saptanmalıdır. (aynı yönde bkz. ... 35. HD.2024/225 E., 2025/440 K., 27/03/2025 T.) Sigortacının sigorta bedelini ödeme borcuna ilişkin TTK'nın 1427/2. maddesi hükmü uyarınca, sigorta tazminatı veya bedeli, rizikonun gerçekleşmesini müteakip ve rizikoyla ilgili belgelerin sigortacıya verilmesinden sonra sigortacının edimine ilişkin araştırmaları bitince ve her hâlde 1446. maddeye göre yapılacak ihbardan kırkbeş gün sonra muaccel olur. Anlatılan ilkelere göre somut olayda davacı tarafından davalıya yapılan 12/03/2024 Tarihli başvuru, ihbar kabul edilerek 45 gün sonrası 27/04/2024 tarihinde davalının temerrüde düştüğü değerlendirilmiştir. Yine faiz türü bakımından, sigortalı aracın ticari niteliği bulunduğundan temerrüt tarihinden itibaren avans faize hükmedilmiştir. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçelerle 1-Davanın KABULÜ ile; değer kaybı zararı olarak 240.091,86 TL maddi tazminatın, temerrüt tarihi olan 27/04/2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 2-Alınması gereken 16.400,67 TL karar ve ilam harcından, önceden alınan 427,60 TL peşin harç ve 4.084,00 TL tamamlama harcı toplamı olan 4.511,60 TL harcın mahsubu ile bakiye 11.889,07 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına, 3-Davacı tarafından yatırılan 427,60 TL başvuru harcı, 427,60 TL peşin harç, 4.084,00 TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 4.939,20 TL harç masrafının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 4-Davacının karşıladığı 208,50 TL tebligat ve posta gideri, 3.500,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 3708,50 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca 38.414,70 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 6-Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18A/13. Maddesi gereğince yargılama giderlerinden sayılan ve Bakanlık ödeneğinden karşılanan 3.600,00-TL dava şartı arabuluculuk giderinin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, 7-Gider avansından sarf edilmeyen miktarın 6100 Sayılı HMK'nın 333. Maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde iadesine, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, diğerlerinin yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemeleri nezdinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 01/07/2025

Katip .... Hakim .... E-İmzalıdır E-İmzalıdır