İlk Derece Mahkemesi 2024/25 E. 2024/417 K.

T.C. ANKARA 5. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/25 Esas - 2024/417 TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C. ANKARA 5. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2024/25 Esas KARAR NO : 2024/417

DAVA : Faydalı Modelin Hükümsüzlüğü DAVA TARİHİ : 18/01/2024 KARAR TARİHİ : 06/11/2024 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 11/11/2024 Mahkememizde görülmekte bulunan Faydalı Modelin Hükümsüzlüğü davasının yapılan açık yargılamasının sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA: Davacı vekili 18/01/2024 tarihli dava dilekçesinde özetle; Davalının ... ... sayılı "....." başlıklı faydalı model tescilini haksız ve hukuka aykırı olarak tescil ettirdiğini, faydalı model tescil başvurusunu inceleyen ... uzmanının gerekli incelemeleri yapmadığını, eksik inceleme sonucunda yıllardır piyasada var olan, herhangi bir yenilik unsuru taşımayan anonim hale gelmiş ve piyasada ve dünya piyasasında yaygın olarak kullanılan modeli yenilik unsuru taşırmışçasına hatalı olarak tescil ettiğini, ... ve ... adlı firmaların söz konusu ürünleri tescilden önce üretip sattığını ileri sürerek; dava konusu faydalı modelin hükümsüzlüğü ve sicilden terkinine karar verilmesini talep etmiştir. CEVAP: Davalı vekili 05/02/2024 tarihli cevap dilekçesinde özetle; Davacının davayı ikame etme gerekçesinin müvekkili faydalı modelini ihlal etmesinden kaynaklandığını, davacının gerçek hak sahipliği ve teklik ilkesini hiçe saydığını, müvekkilinden sonra piyasaya girdiğini ve müvekkilini takip ettiğini, müvekkilinin gelişimi bilindiği halde dava açılmadığı ve herhangi bir hukuki yola başvurulmadığını, davalının yenilik içermeyen bir proje ile müvekkili çalışmalarını kopyalama çabasında olduğunu ileri sürerek; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

UYUŞMAZLIK: Dava, Faydalı Modelin Hükümsüzlüğü istemine ilişkindir. Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davalı şirkete ait ... ... sayılı faydalı modelin "yeni" olup olmadığı, hükümsüzlüğünün gerekip gerekmediği hususlarına ilişkin olduğu tespit edilmiştir. Davanın açılmasını müteakip tarafların dilekçeleri karşılıklı tebliğ olunmuş, sundukları deliller alınmış, faydalı model ile alâkalı kayıtları getirtilmiş, dava şartları incelenmiş, ön inceleme duruşması yapılmış, hak düşürücü süre bakımından eksiklik bulunmadığı tespit edilmiş, taraflar sulhe teşvik olunmuş, arabulucuya gitme hakları hatırlatılmış, sonuç alınamaması üzerine uyuşmazlık konuları tespit edilmiş, tahkikat icra olunmasını müteakip, özel veya teknik hususlara ilişkin olarak bilirkişi incelemesi yapılmış, 06/08/2015 tarih 29437 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmelik'in 201/2. maddesi hükmü de gözetilerek taraflara tahkikat ve yargılamanın geneliyle ilgili son sözleri de sorulmuş; sözlü iddia ve savunmada bulunma olanağı tanınmıştır. GEREKÇE: 6769 sayılı SMK m.144/1-a hükmüne göre; Faydalı model konusu, 142.maddede belirtilen şartları taşımıyorsa hükümsüz kılınır. SMK m.142/1 hükmüne göre; 83 üncü maddenin birinci fıkrası hükmüne göre yeni olan ve 83 üncü maddenin altıncı fıkrası kapsamında sanayiye uygulanabilen buluşlar, faydalı model verilerek korunur. SMK m.83/1 ve m.83/2 hükümlerine göre; (1) Tekniğin bilinen durumuna dâhil olmayan buluşun yeni olduğu kabul edilir. (2) Tekniğin bilinen durumu, başvuru tarihinden önce dünyanın herhangi bir yerinde, yazılı veya sözlü tanıtım yoluyla ortaya konulmuş veya kullanım ya da başka herhangi bir biçimde açıklanmış olan toplumca erişilebilir her şeyi kapsar. Dava konusu faydalı modelin hükümsüzlüğü talebi "yenilik" iddiasına dayanmaktadır. Yenilik değerlendirmesinde yapılacak olan karşılaştırma, tekniğin bilinen durumundaki referanslar ile buluşun karşılaştırılmasını kapsar ve tekil bir referansta yer alan açıklamanın buluşun yeniliğini ortadan kaldırır nitelikte olması için teknik alandaki uzman kişinin o açıklamayı kullanarak buluşa ulaşabilir olması gerekmektedir. Bu durumda dava konusu ... no.lu faydalı model belgesi bakımından tekniğin bilinen durumu ise 06.04.2018 öncesidir. Yeniliğin tespitinde, “aynı buluşun” başvuru tarihinden veya rüçhan tarihinden önce kamuya sunulmuş olup olmadığı sorusuna cevap arandığından, yeniliğin değerlendirmesinde, tekniğin bilinen durumuna dâhil ayrı öğretilerin birleştirilmesine izin verilmemektedir. Diğer bir ifadeyle tekniğin bilinen durumuna dâhil olduğu kabul edilen referansın başvurunun yeniliğini ortadan kaldırdığından bahsedebilmek için, istemde talep edilen her bir unsurun söz konusu tek bir referansta açık ya da zımni olarak yer alması ve bu unsurların istem(ler)de tanımlandığı şekilde (veya buluşu ortaya çıkaracak şekilde) bir araya getirileceğine ilişkin yönlendirmenin olması gerekmektedir. Belirtilen açıklamalar ışığında tarafların iddia ve savunmaları, faydalı model belgesi ve ekli evrak, tarafların ibraz ettiği deliller, özel veya teknik hususlarda saptamalar barındıran bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; Dava konusu, 06.04.2018 başvuru tarihli faydalı modelin; ısıtma ihtiyacının olduğu her sistemde kullanılmak üzere geliştirilmiş, doğalgaz ile çalışan, ısınma işleminin metal fiber gaz yayıcı bez üzerinde gerçekleştiği bir brülör ile ilgili olduğu müşahede edilmiştir. Toplam 10 istemden oluşan faydalı modelin 1 no.lu istemi buluşun en geniş kapsamıyla tanımlandığı bağımsız istem, 2-10 no.lu istemler ise bu ana isteme bağlı yazılmış bağımlı istemlerdir. Dava konusu faydalı modelin bağımsız istemi olan 1 no.lu istem şu şekildedir: İSTEM-1: Bu buluş, ısıtma ihtiyacının olduğu her sistemde kullanılmak üzere geliştirilmiş, doğalgaz ile çalışan, ısınma işleminin metal fiber gaz yayıcı bez üzerinde gerçekleştiği bir brülör ile ilgili olup, özelliği; metal fiber gaz yayıcı bez (1), regülatör (2), gaz giriş borusu (3), gaz borusu (4), fan (5), ateşleyici (6), kontrol düğmeleri (7), gösterge paneli (8), uzaktan kumanda panosu (9) ve elektronik karttan (10) meydana gelmesidir. Davacı yanın delilleri; ... firması kataloğu, ... firması kataloğu, ... firması katalogları, Erdem Kaya imzalı uzman görüşünden oluşmaktadır. Bu delillerden ...imzalı uzman görüşü ihlal değerlendirmesine ilişkin olup, iş bu dosya konusu uyuşmazlık bakımından bir etkiye sahip değildir. ... firmasına ait katalog ise tarihsiz olduğu için yenilik değerlendirmesinde dikkate alınabilir nitelikte değildir. Zira bir delilin yenilik değerlendirmesinde dikkate alınması kamuya sunulduğu tarihin tereddütsüz bir şekilde tespitine bağlıdır. ... firması kataloğu 2014 tarihli olduğu için yenilik değerlendirmesinde kullanılabilir nitelikte olmakla beraber, anılan katalog içeriğinden faydalı model ana istemindeki unsurları içeren bir yapılanmanın tespiti mümkün olmamıştır. ... firmasına ait kataloglar incelendiğinde; ... kataloğunun birinin 09/2017, diğerinin 11/2014 tarihli olduğu anlaşılmaktadır. Bu nedenle anılan ... kataloglarının yenilik değerlendirmesinde kullanılması mümkündür. Bu kataloglar incelendiğinde, ... model (.....-…) ürünlere ilişkin teknik açıklamalar yapıldığı anlaşılmaktadır. Dava konusu faydalı model ana istemi olan 1 no.lu istemdeki unsurların, söz konusu ... model brülörlerde olup olmadığının değerlendirilmesinde yapılan teknik karşılaştırma sonucunda; Isınma işlemi metal fiber gaz yayıcı bez üzerinde gerçekleşmektedir ve metal fiber gaz yayıcı bez (1) unsuru, 2014 kataloğu 7. sayfadaki bilgilerden anlaşılmaktadır. Regülatör (2) unsuru gelen gazın debisini ve basıncını ayarlayan unsur olup katalog 9. sayfadaki bilgilerden brülörlerin pnömatik oranlayıcı vanalarla donatıldığı ve hava devresinde tespit edilen basıncın pnömatik vanalara aktarılarak gaz miktarının fan tarafından üretilen hava ile orantılı dağıtım sağlandığı açıklamasından bu unsurun üründe var olduğu anlaşılmaktadır. Gaz giriş borusu (3) unsurunun üründe yer alması zaten teknik zorunluluktur ve dokümanda 6. sayfadaki gösterimden ve sair açıklamalardan tespiti mümkündür. Gaz borusu (4) unsuru gaz yayıcı bezin yerleştiği bölümdür. Fan (5) unsuru ... model ürünlerde yer almaktadır. 2014 kataloğu 9. sayfa ilk satırda yer alan açıklamalarda ... serisinin santrifüjlü fan ile donatıldığı belirtilmiştir. Ateşleyici (6) unsuru “...” olarak ifade edilmiştir. Kontrol düğmeleri (7) ve gösterge paneli (8) unsuru ... model ürünlerde mevcuttur. Uzaktan kumanda panosu (9) unsurunun ürüne uygulanabileceği yine katalog 10. sayfadaki açıklamalarda yer almaktadır. Elektronik kart (10) unsuru ... ... sistemlerinde kullanılan ... dijital yanma yönetim sisteminde elektronik kart bulunmaktadır. Kaldı ki dijital bir sistemde elektronik kart kullanılması teknik anlamda da zorunludur. Bu değerlendirmeler neticesinde dava konusu faydalı modelin bağımsız istemindeki özelliklerin tamamına sahip bir brülörün ... firması 2014 tarihli kataloğunda açıklandığı tespit edilmiştir. Bu nedenle anılan bağımız istem "yeni" değildir. Bağımsız istem yeni olmasa da, bağımlı istemlerin yeni olup olmadığı ayrıca değerlendirilmelidir. Zira bağımlı istemlerden faydalı model ile korunabilirlik kriterlerini sağlayan istemlerin varlığı halinde koruma o istemler yönünden devam edebilecektir. 2 no.lu istemde 1 no.lu isteme göre bir brülörün gaz borusu (4) üzerine monte edilen, üzerinde tam yanma işleminin gerçekleştiği metal fiber gaz yayıcı beze (1) sahip olması korunmaktadır. 1 no.lu isteme ilişkin değerlendirmelerde bu unsurun varlığı açıklanmış olup, bu nedenle 2 no.lu istem yeni değildir. 3 no.lu istemde 1 no.lu isteme göre bir brülörün gaz giriş borusundan (3) gelen gazın basınç ve debisini ayarlayan regülatöre (2) sahip olması korunmaktadır. 1 no.lu isteme ilişkin değerlendirmelerde bu unsurun varlığı açıklanmıştır. Bu nedenle 3 no.lu istem yeni değildir. 4 no.lu istemde 1 no.lu isteme göre bir brülörün doğalgaz-hava karışımının içerisine yayıldığı üzerinde sadece içerisindeki gazın dışarı çıkabilmesi için delikler bulunan gaz borusuna (4) sahip olması korunmaktadır. 1 no.lu istemde yapılan değerlendirmelerde yer verilen bu katalog kesiti incelendiğinde gaz borusunun üzerinde gaz delikleri (...) olduğu açıklandığından 4 no.lu istem yeni değildir. 5 no.lu istemde 1 no.lu isteme göre bir brülörün doğalgazın yanabilmesi için gerekli havayı sağlayan ve doğalgaz-hava karışımının gaz borusu (4) boyunca homojen olarak yayılmasını sağlayan, yanma sonucunda zararlı gaz oluşumunu önlenmesi için tam yanma sağlayan fana (5) sahip olması korunmaktadır. 1 no.lu istemde açıklandığı üzere ... model ürünlerde santrifüjlü fan kullanılmaktadır ve bu sayede belirtilen işlevler yerine getirilmektedir. Bu durumda 5 no.lu istem de yeni değildir. 6 no.lu istemde 1 no.lu isteme göre bir brülörün metal fiber gaz yayıcı bez (1) üzerinde ilk ısınma işlemini elektrikle başlatan ateşleyiciye (6) sahip olması korunmaktadır. 1 no.lu isteme ilişkin değerlendirmelerde bu unsurun varlığı açıklanmıştır. Bu nedenle 6 no.lu istem yeni değildir. 7 no.lu istemde 1 no.lu isteme göre bir brülörün çalıştırma ayarlarının yapıldığı ve gerekli komutların verildiği kontrol düğmelerine (7) sahip olması korunmaktadır. 1 no.lu isteme ilişkin değerlendirmelerde bu unsurun varlığı açıklanmış olduğundan 7 no.lu istem yeni değildir. 8 no.lu istemde 1 no.lu isteme göre bir brülörün gösterge paneline sahip olması korunmaktadır. 1 no.lu isteme ilişkin değerlendirmelerde bu unsurun varlığı açıklanmıştır. Bu nedenle 8 no.lu istem yeni değildir. 9 no.lu istemde 1 no.lu isteme göre bir brülörün uzaktan kumanda ile kontrol edilebilmesini sağlayan uzaktan kumanda panosuna (9) sahip olması korunmaktadır. 1 no.lu isteme ilişkin değerlendirmelerde bu unsurun varlığı açıklanmıştır. Bu nedenle 9 no.lu istem yeni değildir. 10 no.lu istemde 1 no.lu isteme göre bir brülörün doğalgaz-hava karışımı oranını ve doğalgaz ve havanın basınç ve debilerini belirleyen elektronik karta (10) sahip olması korunmaktadır. 1 no.lu isteme ilişkin değerlendirmelerde belirtildiği üzere ... ... sistemlerinde kullanılan ... dijital yanma yönetim sistemi yakıt hava karışımı oranını düzenlemekte ve akışı modüle etmektedir. Bu dijital sistemde elektronik kart bulunmakta olduğu göz önünde bulundurulduğunda 10 no.lu istem yeni değildir. Görüldüğü üzere esasen 2-9 no.lu istemler 1 no.lu bağımsız istemde yer verilen unsurların tekrarı mahiyetindedir ve bu özellikler ... kataloğuna konu ... model brülörlerde yer almaktadır. Bu nedenle dava konusu faydalı modelin tüm istemleri itibariyle bu delil karşısında yeni olmadığı kanaatine ulaşılmıştır. Bu durumda SMK m.144/1-a koşullarının oluştuğu görülmektedir. Yukarıda izah edilen gerekçelerle; dava konusu faydalı modelin tüm istemleri bakımından hükümsüzlüğü koşulunun oluştuğu anlaşıldığından, davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir. HÜKÜM: 1-Davanın KABULÜ ile; ... ... sayılı faydalı modelin HÜKÜMSÜZLÜĞÜNE ve SİCİLDEN TERKİNİNE, 2-6769 sayılı SMK m.145/1 hükmü yollaması ile uygulanması gereken SMK m.139/4 hükmü uyarınca karar kesinleştiğinde bir örneğinin re'sen TÜRKPATENT'e gönderilmesine, 3-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 427,60 TL maktu karar ve ilam harcı peşin alındığından ayrıca harç ikmaline yer olmadığına, 4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar verildiği tarihte yürürlükte bulunan AAÜT m.3 hükmü gereği hesaplanan 40.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 5-Davacı tarafından yapılan 427,60 TL peşin harç, 427,60 TL başvurma harcı, 60,80 TL vekalet harcı, 9.000,00 TL bilirkişi ücreti, 310,00 TL posta-tebligat ücreti olmak üzere toplam 10.226,00 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 6-Davalı tarafından yapılan 1.169,40 TL istinaf başvuru harcı, 427,60 TL istinaf karar harcı olmak üzere toplam 1.597,00 TL yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına, 7-HMK m.333 hükmü gereği karar kesinleştiğinde artan avansın yatıran tarafa resen iadesine, Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, HMK m.341 ve m.345 hükümleri gereği kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde ..... Bölge Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesi nezdinde İSTİNAF yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.06/11/2024

Katip ..... E imzalıdır

Hakim ..... E imzalıdır