İlk Derece Mahkemesi ·
İlk Derece Mahkemesi 2024/1 E. 2024/393 K.
- Mahkeme
- İlk Derece Mahkemesi
- Esas No
- 2024/1
- Karar No
- 2024/393
- Karar Tarihi
T.C. ANKARA 5. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/1 Esas - 2024/393 TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C. ANKARA 5. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2024/1 Esas KARAR NO : 2024/393
DAVA : Marka (Marka İle İlgili Kurum Kararlarının İptali - Markanın Hükümsüzlüğü) DAVA TARİHİ : 03/01/2024 KARAR TARİHİ : 18/10/2024 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 21/10/2024 Mahkememizde görülmekte bulunan Marka (Marka İle İlgili Kurum Kararlarının İptali - Markanın Hükümsüzlüğü) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA: Davacı vekili 03/01/2024 tarihli dava dilekçesinde özetle; Davacı şirketin sektöründe oldukça tanınmış olduğunu, davacı markalarının esas/asli/ayırt edici unsurunun “...” ibaresi olduğunu, davaya konu markanın esas unsurunun da “...” ibaresi olduğunu, davaya konu markada yer alan “... ” ibaresi ile davacıya ait markalarda yer alan “...” ibaresinin tali/yardımcı unsur olduğunu, davaya konu marka sahibinin davacı şirket markalarının esas unsuru olan “...” ibaresini markasında aynen kullandığını, taraf markalarının ortak olarak 05. sınıf markaları kapsadığını, ortalama tüketicinin taraf markalarının aynı sınıfta tescilli olmaları ve aynı ürünlerde kullanılmaları nedeniyle markalar arasında ekonomik ve ticari bir bağın bulunduğunu, davaya konu markanın davacı şirketin seri markası olduğunu düşüneceklerini öne sürerek, ... 'nun 13.11.2023 tarih ve ... sayılı ... kararının iptaline, dava konusu markanın tescil edilmesi halinde hükümsüzlüğüne karar verilmesi talebinde bulunmuştur. CEVAP: Davalı ... vekili 26/01/2024 tarihli cevap dilekçesinde özetle: Başvuru konusu marka ile itiraz gerekçesi markaların ortak unsurunun tek bir kelime olduğunu, başvurunun içerdiği ... ve kelime unsurları ile birlikte bir bütün oluşturması ve başvuruda "..." ibaresinin ön plana çıkarılmaması dikkate alındığında başvurunun görsel, işitsel ve kavramsal bir bütün olarak okunup algılanması, uyuşmazlık konusu markaların tertip tarzları, genel görünümleri, kelime unsurlarının içerdiği toplam kelime, harf ve hece sayılarının birbirinden farklı olması gibi unsurlar birlikte değerlendirildiğinde, markaların bütünüyle bıraktığı izlenimin birbirinden önemli ölçüde farklılaştırdığını öne sürerek; ... kararının usule ve hukuka uygun olduğunu belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... vekili 04/03/2024 tarihli cevap dilekçesinde özetle: Taraf markalarının görsel olarak farklı olduğunu, davalı markasında ilave olarak ... ... ibaresinin yer aldığını, markalarda yer alan görsel unsurlar da dikkate alındığında markalar arasında yapılacak bütüncül değerlendirmede tescil edilen mal veya hizmetler yönünden ortalama tüketiciler nezdinde dahi karıştırılma ihtimalinin mevcut olmadığını öne sürerek ... kararının usule ve hukuka uygun olduğunu belirterek; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. UYUŞMAZLIK: Dava, 5000 sayılı ..... Vekilliği ile Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun m.15/C hükmüne göre açılan ... Kararının İptali ve 6769 sayılı SMK m.25 hükmüne göre açılan Markanın Hükümsüzlüğü istemine ilişkindir. Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davalı kurumun tesis ettiği ... sayılı ... kararının hukuka uygun olup olmadığı, davalı şahsa ait ... sayılı "...+.... " sayılı marka başvurusu ile davacıya ait itiraza/hükümsüzlüğe mesnet markalar arasında ilişkilendirilme ihtimali dahil karıştırılma tehlikesi bulunup bulunmadığı, tescili halinde dava konusu markanın hükümsüzlüğünün gerekip gerekmediği hususlarına ilişkin olduğu tespit edilmiştir. Davanın açılmasını müteakip tarafların dilekçeleri karşılıklı tebliğ olunmuş, sundukları deliller alınmış, marka tescil ve başvuru dosyası ile alâkalı kayıtlar getirtilmiş, dava şartları incelenmiş, ön inceleme duruşması yapılmış, hak düşürücü süre bakımından eksiklik bulunmadığı tespit edilmiş, taraflar sulhe teşvik olunmuş, arabulucuya gitme hakları hatırlatılmış, sonuç alınamaması üzerine uyuşmazlık konuları tespit edilmiş, tahkikat icra olunmasını müteakip, bilirkişi heyetinden özel veya teknik hususlara ilişkin rapor alınmış, 06/08/2015 tarih 29437 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmelik'in 201/2. maddesi hükmü de gözetilerek taraflara tahkikat ve yargılamanın geneliyle ilgili son sözleri de sorulmuş; sözlü iddia ve savunmada bulunma olanağı tanınmıştır. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: İşlem dosyasının tetkikinde; davalı şahsın "...+... " ibareli 25.12.2021 tarihinde gerçekleştirdiği ... sayılı marka başvurusunun yapılan ilk incelemeler sonrasında 27.01.2022 tarih ve 389 sayılı Bülten’de ilan edildiği, söz konusu ilana karşı davacı tarafından 23.03.2022 tarihinde ..... sayılı markalar gerekçe gösterilerek yayına itiraz edildiğini, iş bu itirazın ...’nca incelenmesi sonucunda SMK m.6/1 hükmü uyarınca marka tescil başvurusunun reddine karar verildiği, bu karara karşı davalı şahıs tarafından 28.12.2022 tarihinde itirazda bulunulduğu, davacı yanın 09.02.2023 tarihinde itiraza karşı görüş dilekçesi sunduğu, yapılan itirazı değerlendiren ..... sayılı ... kararı ile itirazın kabulüne ve başvuru hakkındaki ret kararının kaldırılmasına karar verdiği, bu kararın davacı marka vekiline 14.11.2023 tarihinde tebliğ edildiği, iki aylık hak düşürücü süre içinde eldeki davanın açıldığı anlaşılmıştır. Dava konusu marka 27.11.2023 tarihinde tescil edilmiştir. 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun (SMK) 6.maddesinin 1.fıkrasına göre; Tescil başvurusu yapılan bir markanın, tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile aynılığı ya da benzerliği ve kapsadığı mal veya hizmetlerin aynılığı ya da benzerliği nedeniyle, tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile halk tarafından ilişkilendirilme ihtimali de dâhil karıştırılma ihtimali varsa itiraz üzerine başvuru reddedilir. Karıştırma ihtimali, ortalama tüketicilerin, her iki işaret arasında bir şekilde bağlantı kurmasıdır. Bu durum, bir mal veya hizmetin alıcısının bildiği veya duyduğu bir mal veya hizmeti aldığı zannı ile başka bir işletmenin aynı veya benzer malını ya da hizmetini alma ihtimali biçiminde tanımlanmaktadır. Karıştırılma ihtimali, iltibas kavramından daha geniş bir kavram olup, doğrudan ve dolaylı karıştırılma ihtimali olarak ikiye ayrılır. Bu ayrıma göre eğer mal veya hizmetin aynı işletmeden ileri geldiği yönünde bir algılama ortaya çıkıyor, yani bir işletmeye ait mal veya hizmet, başka bir işletmeye ait mal veya hizmet ile karıştırılıyor ve bu nedenle satın alınıyorsa doğrudan karıştırılma ihtimali söz konusudur. Buna karşın, eğer mal veya hizmetin markası birbirinden ayırt ediliyor ancak bunların aynı işletmenin markaları olduğu ya da bu mal veya hizmetin aralarında ekonomik veya idari bağlantı bulunan işletmelerden geldiği biçiminde bir algılama oluşuyor ise bu halde de dolaylı karıştırılma ihtimalinden söz edilir. Karıştırılma ihtimalinden bahsedilebilmesi için öncelikle önceki ve sonraki markalar arasındaki mal veya hizmet sınıflarının aynı ya da benzer olması gerekir. Mal veya hizmetlerin benzer olup olmadığının belirlenmesinde, karşılaştırılacak mal veya hizmetlerin benzer alıcı çevresine hitap edip etmediği, benzer ihtiyaçları karşılayıp karşılamadığı, aralarında hammadde-yarı mamül-mamül ürün ilişkisi bulunup bulunmadığı, birbirleri yerine ikame ya da tamamlayıcı ürün ya da hizmet olup olmadıkları, dağıtım kanallarının ortak olup olmadığı, marketlerde aynı reyon ya da raflarda satılıp satılmadıkları, aynı toptancılarda satılıp satılmadıkları gibi kriterler göz önünde tutulmalıdır. Sınıfsal benzerlik karşılaştırmasında gerek Nice sınıflandırması gerekse de ... tarafından çıkartılan sınıflandırma tebliğleri mahkemeler bakımından bağlayıcı değildir. Somut olayın özelliklerine göre ... tarafından çıkartılan sınıflandırma tebliğinde farklı sınıflarda yer almalarına rağmen ilgili alıcısı nezdinde karıştırmaya yol açacak nitelikteki ürün ve hizmet markalarının kapsadıkları mal ve hizmet sınıflarının benzer olarak değerlendirilmesi de mümkündür. Karıştırılma ihtimali bakımından sınıfsal benzerliğin söz konusu olması halinde önceki ve sonraki markanın aynı ya da benzer olup olmadıklarının incelenmesi gerekir. Markaların aynı ya da benzer olup olmadıkları incelenirken markayı oluşturan her bir unsura göre değil, bir bütün olarak karşılaştırılan markaların bıraktığı genel, global izlenim, markaların bütünü ile bıraktığı etki dikkate alınacaktır. Markalarda eğer tanımlayıcı unsurlar var ise bu unsurlar değerlendirme dışı bırakılacaktır. Global değerlendirmeye göre, karşılaştırılan markalar arasında karıştırılma ihtimalinin mevcut olup olmadığı incelenirken, ilgili alıcısı nezdinde bıraktıkları genel intibaya göre markaların benzer olup olmadığı, markalar arasında görsel, işitsel ve kavramsal benzerlik bulunup bulunmadığı, ortalama alıcısının algısının ve satın alma kararı verirken göstereceği özen ve dikkat derecesinin ne olduğu, markalar veya işletmeler arasında bağlantı ihtimalinin söz konusu olup olmadığı gibi hususlar incelenerek değerlendirme yapılmalıdır. Bu şekilde inceleme yapılırken, markanın toplumda ne kadar tanındığı, markaların ayırt edici unsurlarının neler olduğu, markanın hitap ettiği ürün ya da hizmetin tüketici kitlesinin kimler olduğu, bu kitlenin satın alma sürecinde göstermeleri beklenen dikkat ve algılama düzeyinin ne olduğu, mal veya hizmetin niteliğinin ve fiyatının ne olduğu, markanın ne kadar özgün, ayırt edici ya da tanımlayıcı olduğu, seri marka algılamasına yol açıp açmadığı gibi hususlar dikkate alınmalıdır. Belirtilen açıklamalar ışığında, tarafların iddia ve savunmaları, marka işlem dosyası, itiraza/hükümsüzlüğe mesnet markalar, hukuki nitelendirme hali hariç olmak üzere maddi vakıalara ilişkin tespitler barındıran bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; Mahkememizce aldırılan bilirkişi raporunda tablolaştırıldığı üzere; dava konusu markanın kapsamında yer alan 05. sınıftaki malların tamamı, davacının önceki tarihli itiraza/hükümsüzlüğe mesnet tescilli markaları kapsamı ile aynı/aynı tür veya benzerdir. Dava konusu markanın “..... ” ibarelerinden oluştuğu, marka görselinde ön planda olacak şekilde mavi renk tonları ile oluşturulmuş “dağ” görselini andırır geometrik ... unsurunun yer aldığı, bu görselin alt kısmında “... ... ...” ibarelerinin dikdörtgen ... içerisinde yer verildiği, “... ...” ibaresinin ayrı bir şekilde üst kısımda yazıldığı, alt kısmında ise “...” ibaresinin yer aldığı görülmektedir. Dava konusu markada yer alan “...” ibaresi, Türkçede “ilaç” anlamına gelmektedir ve marka kapsamında yer alan 05. sınıf emtialar bakımından tali/jenerik nitelikte bir ibaredir. Dava konusu markada yer alan İngilizce bir ibare olan “...” ibaresi, Türkçe'de “...”, “...” ibaresi ise Türkçede “parlamak, ışık, parıltı, parlaklık” anlamlarına gelmektedir. “... ...” ibaresi ise bir bütün olarak Türkçe'ye “... parıltısı” şeklinde tercüme edilebilecektir. Hem marka görselinde “... ...” ibaresinin “...” ibaresinden ayrık yazımı, hem de söz konusu ibarelerin kavramsal karşılıkları niteliğiyle, dava konusu markanın esas unsurunun bir bütün olarak “... ...” ibaresi olacağı değerlendirilmektedir. Davacının itirazına mesnet gösterilen markalarının bir kısmının “... ...” ibaresinden oluştuğu, bir kısmının “... ” şeklinde, “... ...” kelimesinin sonuna eklenmiş ve genel anlamda ticaret hayatında da yaygın kullanılan, markasal niteliği bulunmayan tali ibareler ile birlikte oluşturulan markalar olduğu görülmektedir. Marka görsellerinde ise “... ...” ibarelerinin baş harfi olan “.....” harflerinden oluşturulmuş ... unsurunun yer aldığı, bir kısım markalarında ise, bu ... unsuruna ilave olarak stilize şekilde oluşturulmuş “...” görseli yer aldığı görülmektedir. Bu markaların tamamının ön plana çıkarılmış unsuru “... ...” ibaresidir ve “...” İngilizce bir ibare olup, Türkçe'de “ilaç” anlamına gelmekte olup marka kapsamında yer alan 05. sınıf emtialar bakımından tali/jenerik nitelikte bir ibaredir. Bu doğrultuda davacının itirazına mesnet gösterilen markalarının esas unsurunun Türkçede “...” anlamına gelen “...” ibaresi olacağı değerlendirilmektedir. Davacının itiraz aşamasında öne sürülmeyen ancak dava dilekçesinde geçen markalarının ise “...” ibaresinin baş kısmına eklenmiş “.....” ibarelerinden oluştuğu ve iş bu markaların birleşik şekilde yazılmış “.....” olduğu ve ayrıca sonuna “...” ibaresi eklenişmiş “...-...” ibaresinden oluştuğu, düz yazı şeklinde oluşturulmuş ve ilave ... unsuru içermeyen markalar olduğu görülmektedir. Bu markalarda ise “...” ibaresinin tek başına ön plana çıkmayacağı, aksine “...” ibaresinin baş kısmına eklenen ibarelerle birlikte bir bütün olarak algılanacakları, yine davacı markalarından "...+... ....." ibareli markanın esas unsurunun "..." ibaresi olacağı değerlendirilmektedir. Taraf markaları global olarak karşılaştırıldığında; markalar arasındaki müşterek unsur "..." sözcüğüdür. Bu sözcük yukarıda ifade edildiği üzere Türkçe'de "..." anlamına gelen İngilizce kökenli bir sözcük olup, söz konusu sözcüğün Türkçe anlamını gerek dikkatli ve bilinçli tüketici kesimi, gerekse makul derecede bilgili, dikkatli ve ihtiyatlı ortalama tüketici kesimi bilebilecek durumdadır. .... Hukuk Dairesi'nin 20/05/2019 tarih ..... sayılı kararında da belirtildiği üzere; Türkçe'de "..." anlamına gelen "..." sözcüğünün ayırt ediciliği düşük olup, zayıf marka mahiyetindedir. .... Hukuk Dairesi'nin 16/01/2024 tarih ..... sayılı kararında belirtildiği üzere; zayıf markaların koruma kapsamı değerlendirilirken iltibas tehlikesinin yapılacak küçük bir değişiklik ile dahi bertaraf edilebileceğinin göz önüne alınması gerekmektedir. Buna göre somut olayda yapılan değerlendirmede; dava konusu markanın esas unsurunun tek başına "..." sözcüğünden oluşmadığı, "... ..." ibaresinin bütün olarak "... " kavramsal karşılığı ile dava konusu markanın esas unsurunu oluşturduğu, davacı markalarının bir kısmının esas unsuru "..." ibaresinden oluşsa da, başvuru markasında "..." ibaresinden sonra gelen "..." sözcüğünün markalar arasındaki benzerliği bertaraf edecek ayırt ediciliği haiz olduğu, yine "..." unsurları bakımından da karşılaştırılan markalar arasında herhangi bir benzerlik bulunmadığı, tali unsurların ise ilişkilendirilme ihtimali dahil karıştırılma tehlikesi değerlendirmesinde göz ardı edilmesi gerektiği, buna göre, daha önce davacıya ait itiraza/hükümsüzlüğe mesnet markaları gören, işiten, bu markalı mal ve hizmetlerden yararlanan gerek makul derecede bilgili, dikkatli ve ihtiyatlı ortalama tüketici kesiminin, gerekse dikkatli ve bilinçli tüketici kesiminin, daha sonra davaya konu marka ile karşılaştığında, davaya konu emtialardan faydalanmak için ayıracağı sınırlı süre içerisinde, bu markayı davacıya ait markalardan farklı bir marka olarak algılayacağı gibi marka sahipleri arasında idari veya ekonomik bir bağlantı da kurmayacağı, dolayısıyla karşılaştırılan markalar arasında ilişkilendirilme ihtimali dahil karıştırılma tehlikesi bulunmadığı kanaatine varılmıştır. Yukarıda izah edilen gerekçelerle; davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: 1-Davanın REDDİNE, 2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 427,60 TL karar ve ilam harcı peşin alındığından ayrıca harç ikmaline yer olmadığına, 3-Davalılar kendilerini vekil ile temsil ettirdiklerinden karar verildiği tarihte yürürlükte bulunan AAÜT m.3 hükmü gereği hesaplanan 40.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine, 4-Davacı tarafından yapılan 427,60 TL peşin harç, 427,60 TL başvurma harcı, 121,60 TL vekalet harcı, 7.500,00 TL bilirkişi ücreti, 605,00 TL posta-tebligat masrafı olmak üzere toplam 9.081,80 TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, 5-HMK m.333 hükmü gereği karar kesinleştiğinde artan avansın yatıran tarafa re'sen iadesine, Dair, davacı vekilinin ve davalı kurum vekilinin yüzüne karşı, davalı ... vekilinin yokluğunda, HMK m.341 ve m.345 hükümleri gereği kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde ..... Bölge Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesi nezdinde İSTİNAF yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.18/10/2024
Katip ..... E imzalıdır
Hakim ..... E imzalıdır