İlk Derece Mahkemesi 2024/165 E. 2024/431 K.

T.C. ANKARA 5. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/165 Esas - 2024/431 TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C. ANKARA 5. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2024/165 Esas KARAR NO : 2024/431

DAVA : Marka (Marka İle İlgili Kurum Kararlarının İptali - Markanın Hükümsüzlüğü) DAVA TARİHİ : 07/04/2024 KARAR TARİHİ : 13/11/2024 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 15/11/2024 Mahkememizde görülmekte bulunan Marka (Marka İle İlgili Kurum Kararlarının İptali - Markanın Hükümsüzlüğü) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA: Davacı vekili 07/04/2024 tarihli dava dilekçesinde özetle; Davacının dava konusu edilen markanın tesciline karşı dosyalanan itiraza mesnet alınan markaları, kardeş şirketinden devralmış olduğunu, davacının tescilli ve tanınmış “...”lu markalarına dayalı olarak davalı şahsın ...başvuru sayılı “...” ibareli markasının tesciline karşı dosyaladığı itirazların diğer davalı ... tarafından bütünüyle ve nihai olarak reddedilmesinin haksız ve hukuka aykırı bir işlem olduğunu, zira taraf markalarının görsel, işitsel ve kavramsal açılardan yakın benzer olduklarını, ortalama tüketiciler nezdinde bu derecede benzer markaların karıştırılma ihtimalinin olduğunun kabulünün gerektiğini, davacının faaliyet gösterdiği inşaat, döviz, otelcilik, yeme-içme ve turizm sektörlerinde tanınmış ve iyi bilinir bir firma olduğunu, “...” ibaresinin davacının dört ayrı grup şirketinin ticaret unvanlarının ayırıcı unsuru olduğunu, nitekim davacının bu ibareyi ticaret unvanının ayırıcı unsuru olarak 2008 yılından beri kullanageldiğini, davacının “...” ibaresini ihtiva eden markasının ilk olarak 20 yıl önce tescil edildiğini, davacının halihazırda toplamda 8 adet “...”, bir adet de “...” ibareli markasının bulunduğunu, ayrıca “...” markasının davacı adına yurt dışında da korunmakta olduğunu, davacının “...” markasının tanınmışlığının, dava dışı bir firma aleyhine davacı tarafından açılan “markaya tecavüz” davasının yargılaması esnasında ..... no.lu kararı kapsamında da tespit edilmiş olduğunu, her ne kadar davalı taraf ... nezdindeki işlemler esnasında davacının markasının kullanılmadığını ileri sürmüş ise de, davacının tescil tarihleri itibariyle kullanım ispatı talebine konu olmayacak ..... sayılı tescilli markalarının da bulunduğunu, ayrıca davacının ..... sayılı markalarının kullanımına ilişkin ...’e yeterli sayıda belge de sunabilmiş olduğunu, zira davacının bu markaları çok uzun zamandır otellerinde, döviz ofislerinde ve inşaat projelerinde kullanmakta olduğunu ve bu markaların ticari değerinin milyonlarca dolar olduğunu, hal bu iken davalının, davacının tescilli ve tanınmış markalarına bu derecede benzer bir markayı kendi adına tescil ettirmek istemesinin davalının kötü niyetinin ve davacı ile haksız rekabet yapma saikinin açık bir tezahürü olduğunu iddia ederek, ... ...’nın 08.02.2024 tarihli ve ... sayılı kararının iptaline ve ...başvuru sayılı markanın hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmesini talep etmiştir. CEVAP: Davalı ... vekili 30/04/2024 tarihli cevap dilekçesinde özetle; Somut uyuşmazlığa konu olan markaların görsel, işitsel, kavramsal açılardan ve genel görünümleri itibariyle benzer olmadıklarını, dolayısıyla somut uyuşmazlıkta taraf markaları arasında SMK m.6/1 hükmü anlamında bir karıştırılma ihtimalinin bulunmadığını, bu nedenlerle davadaki taleplerin reddinin gerektiğini savunmuştur. Davalı ... vekili 03/05/2024 tarihli cevap dilekçesinde özetle; Taraf markalarının görsel, işitsel ve kavramsal açılardan birbirlerine benzemediğini, davalının markasını bir dekorasyon eşyası olan “biblo”dan esinlenerek kurgulamış olduğunu ve halihazırda biblo ve heykel satışı yapmakta olduğunu, davalının markasına ayırt edici nitelik kazandırabilmek için bu ibareye ... tarafından da kendisine “nispet (bağlantı, ilgi, ilinti)” şeklinde bir anlam yüklenmiş olan "sel" ekini eklemiş olduğunu, hal böyleyken "...” ve Türkçe'de bir karşılığı olmayan "..." ibarelerinin benzer olduğunu iddia etmenin abesle iştigal olduğunu, ayrıca davacının iddialarının aksine taraf markalarının kapsamına giren emtiaların da farklı olduğunu, zaten taraf markalarının farklı iştigal alanları olduğunu ve müşterilerine sunduğu mal ve hizmetler arasında yüksek bir fiyat farkının bulunduğunu, bu nedenlerle taraf markaları arasında karıştırılma ihtimali olduğundan bahsedilemeyeceğini, aralarında hiçbir yönden benzerlik bulunmayan ve aynı tüketici kitlesine hitap etmeyen, farklı şehirlerde hizmet veren iki markanın haksız rekabet teşkil etmesinin de mümkün olmadığını, bu nedenlerle davadaki taleplerin reddinin gerektiğini savunmuştur. UYUŞMAZLIK: Dava, 5000 sayılı ..... Vekilliği ile Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun m.15/C hükmüne göre açılan ... Kararının İptali ve 6769 sayılı SMK m.25 hükmüne göre açılan Markanın Hükümsüzlüğü istemine ilişkindir. Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davalı kurumun tesis ettiği ... sayılı ... kararının hukuka uygun olup olmadığı, davalı şahsa ait ...sayılı "..." ibareli marka başvurusu ile davacıya ait itiraza/hükümsüzlüğe mesnet markalar arasında ilişkilendirilme ihtimali dahil karıştırılma tehlikesi bulunup bulunmadığı, marka işlem dosyasında ileri sürülen kullanmama def'inin yerinde olup olmadığı, davacı markalarının tanınmış olup olmadığı, davalı şahsın kötü niyetli olup olmadığı, tescili halinde dava konusu markanın hükümsüzlüğünün gerekip gerekmediği hususlarına ilişkin olduğu tespit edilmiştir.

Davanın açılmasını müteakip tarafların dilekçeleri karşılıklı tebliğ olunmuş, sundukları deliller alınmış, marka tescil ve başvuru dosyası ile alâkalı kayıtlar getirtilmiş, dava şartları incelenmiş, ön inceleme duruşması yapılmış, hak düşürücü süre bakımından eksiklik bulunmadığı tespit edilmiş, taraflar sulhe teşvik olunmuş, arabulucuya gitme hakları hatırlatılmış, sonuç alınamaması üzerine uyuşmazlık konuları tespit edilmiş, tahkikat icra olunmasını müteakip, bilirkişi heyetinden özel veya teknik hususlara ilişkin rapor alınmış, 06/08/2015 tarih 29437 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmelik'in 201/2. maddesi hükmü de gözetilerek taraflara tahkikat ve yargılamanın geneliyle ilgili son sözleri de sorulmuş; sözlü iddia ve savunmada bulunma olanağı tanınmıştır. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: İşlem dosyasının tetkikinde; davalı şahsın "..." ibareli 25.10.2021 tarihinde gerçekleştirdiği ...sayılı marka başvurusunun yapılan ilk incelemeler sonrasında 27.01.2022 tarih ve ..... sayılı Bülten’de ilan edildiği, söz konusu ilana karşı davacı yanın grup şirketinin 23.03.2022 tarihinde SMK’nın m.6/1, m.6/3, m.6/4, m.6/5, m.6/6 ve m.6/9 hükümleri kapsamında ..., ..., ... sayılı markalarını mesnet göstererek itirazda bulunduğu, davalı şahıs tarafından 24.05.2022 tarihinde itiraza karşı görüş dilekçesi sunulduğu, dilekçede ..., ... sayılı markalar bakımından kullanmama def'i ileri sürdüğü, muterizin 12.09.2022 tarihli marka kullanım ispat formu ibraz ettiği, yayına yapılan itirazın ...'nca reddine karar verildiği, bu karara karşı ... tarafından 15.03.2023 tarihinde yeniden itirazda bulunulduğu, davalı şahıs tarafından 21.03.2023 tarihli karşı görüş dilekçesi sunulduğu, yeniden yapılan itirazı değerlendiren ..... sayılı ... kararı ile itirazın reddine karar verdiği, bu kararın ... marka vekiline 09.02.2024 tarihinde tebliğ edildiği, iki aylık hak düşürücü süre içinde eldeki davanın açıldığı anlaşılmıştır. ... markaları davacının devraldığı müşahede edilmiştir. Dava konusu marka başvurusu 11.03.2024 tarihinde tescil edilmiştir. 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun (SMK) 6.maddesinin 1.fıkrasına göre; Tescil başvurusu yapılan bir markanın, tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile aynılığı ya da benzerliği ve kapsadığı mal veya hizmetlerin aynılığı ya da benzerliği nedeniyle, tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile halk tarafından ilişkilendirilme ihtimali de dâhil karıştırılma ihtimali varsa itiraz üzerine başvuru reddedilir. Karıştırma ihtimali, ortalama tüketicilerin, her iki işaret arasında bir şekilde bağlantı kurmasıdır. Bu durum, bir mal veya hizmetin alıcısının bildiği veya duyduğu bir mal veya hizmeti aldığı zannı ile başka bir işletmenin aynı veya benzer malını ya da hizmetini alma ihtimali biçiminde tanımlanmaktadır. Karıştırılma ihtimali, iltibas kavramından daha geniş bir kavram olup, doğrudan ve dolaylı karıştırılma ihtimali olarak ikiye ayrılır. Bu ayrıma göre eğer mal veya hizmetin aynı işletmeden ileri geldiği yönünde bir algılama ortaya çıkıyor, yani bir işletmeye ait mal veya hizmet, başka bir işletmeye ait mal veya hizmet ile karıştırılıyor ve bu nedenle satın alınıyorsa doğrudan karıştırılma ihtimali söz konusudur. Buna karşın, eğer mal veya hizmetin markası birbirinden ayırt ediliyor ancak bunların aynı işletmenin markaları olduğu ya da bu mal veya hizmetin aralarında ekonomik veya idari bağlantı bulunan işletmelerden geldiği biçiminde bir algılama oluşuyor ise bu halde de dolaylı karıştırılma ihtimalinden söz edilir. Karıştırılma ihtimalinden bahsedilebilmesi için öncelikle önceki ve sonraki markalar arasındaki mal veya hizmet sınıflarının aynı ya da benzer olması gerekir. Mal veya hizmetlerin benzer olup olmadığının belirlenmesinde, karşılaştırılacak mal veya hizmetlerin benzer alıcı çevresine hitap edip etmediği, benzer ihtiyaçları karşılayıp karşılamadığı, aralarında hammadde-yarı mamül-mamül ürün ilişkisi bulunup bulunmadığı, birbirleri yerine ikame ya da tamamlayıcı ürün ya da hizmet olup olmadıkları, dağıtım kanallarının ortak olup olmadığı, marketlerde aynı reyon ya da raflarda satılıp satılmadıkları, aynı toptancılarda satılıp satılmadıkları gibi kriterler göz önünde tutulmalıdır. Sınıfsal benzerlik karşılaştırmasında gerek Nice sınıflandırması gerekse de ... tarafından çıkartılan sınıflandırma tebliğleri mahkemeler bakımından bağlayıcı değildir. Somut olayın özelliklerine göre ... tarafından çıkartılan sınıflandırma tebliğinde farklı sınıflarda yer almalarına rağmen ilgili alıcısı nezdinde karıştırmaya yol açacak nitelikteki ürün ve hizmet markalarının kapsadıkları mal ve hizmet sınıflarının benzer olarak değerlendirilmesi de mümkündür. Karıştırılma ihtimali bakımından sınıfsal benzerliğin söz konusu olması halinde önceki ve sonraki markanın aynı ya da benzer olup olmadıklarının incelenmesi gerekir. Markaların aynı ya da benzer olup olmadıkları incelenirken markayı oluşturan her bir unsura göre değil, bir bütün olarak karşılaştırılan markaların bıraktığı genel, global izlenim, markaların bütünü ile bıraktığı etki dikkate alınacaktır. Markalarda eğer tanımlayıcı unsurlar var ise bu unsurlar değerlendirme dışı bırakılacaktır. Global değerlendirmeye göre, karşılaştırılan markalar arasında karıştırılma ihtimalinin mevcut olup olmadığı incelenirken, ilgili alıcısı nezdinde bıraktıkları genel intibaya göre markaların benzer olup olmadığı, markalar arasında görsel, işitsel ve kavramsal benzerlik bulunup bulunmadığı, ortalama alıcısının algısının ve satın alma kararı verirken göstereceği özen ve dikkat derecesinin ne olduğu, markalar veya işletmeler arasında bağlantı ihtimalinin söz konusu olup olmadığı gibi hususlar incelenerek değerlendirme yapılmalıdır. Bu şekilde inceleme yapılırken, markanın toplumda ne kadar tanındığı, markaların ayırt edici unsurlarının neler olduğu, markanın hitap ettiği ürün ya da hizmetin tüketici kitlesinin kimler olduğu, bu kitlenin satın alma sürecinde göstermeleri beklenen dikkat ve algılama düzeyinin ne olduğu, mal veya hizmetin niteliğinin ve fiyatının ne olduğu, markanın ne kadar özgün, ayırt edici ya da tanımlayıcı olduğu, seri marka algılamasına yol açıp açmadığı gibi hususlar dikkate alınmalıdır. Belirtilen açıklamalar ışığında, tarafların iddia ve savunmaları, marka işlem dosyası, itiraza/hükümsüzlüğe mesnet markalar, hukuki nitelendirme hali hariç olmak üzere maddi vakıalara ilişkin tespitler barındıran bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; İlk olarak marka işlem dosyasında ileri sürülen kullanmama def'i ön sorun olarak incelenmiştir. Davalı şahıs, itiraza mesnet ... ve ... sayılı markaların kullanılmadığına yönelik def'iyi, marka işlem dosyasında ileri sürmüştür. Her iki marka da, dava konusu marka tescil başvuru tarihi itibariyle en az 5 yıldır tescilli olup, kullanım ispatı külfeti altındadır. Muterizin marka işlem dosyasına sunmuş olduğu kullanım ispatına yönelik deliller incelendiğinde; ... ve kardeş şirketleri tarafından 2018-2022 yıllarında kesilmiş, fatura örneklerinden, muterizin “...” esas unsurlu markalarını “altın, kaban, ceket, araba, villa, yiyecek-içecek” satışı hizmetlerinde ve konaklama hizmetlerinde, 25/10/2016-25/10/2021 tarih aralığında, yoğun ve ciddi bir biçimde markasal hüviyette kullandığı anlaşılabilmektedir. Söz konusu markaların tescili kapsamına bu hizmetlerin giriyor olduğu da görüldüğünden, kullanmama def’ine muhatap markaların, sayılan hizmetler özelinde, ... kararının iptali talepli dava yönünden, SMK m. 6/1 hükmü kapsamında korunmasının talep edilebileceği kanaatine varılmıştır. Markanın hükümsüzlüğü istemi bakımından ise, dava aşamasında, davalı şahıs tarafından ayrıca ve açıkça kullanmama def'i ileri sürülmediğinden, hükümsüzlüğe mesnet tüm markalar SMK m.6/1 hükmü kapsamında değerlendirme kapsamına alınmıştır. Mahkememizce aldırılan bilirkişi raporunda tablolaştırıldığı üzere; davacının bir tek ... sayılı markası, dava konusu edilen markanın kapsamına giren 20 ile 21. sınıflardaki emtiaların tamamı yönünden tescillidir. Ancak; bu markanın 20 ile 21. sınıflara giren emtialarda kullanıldığı, marka işlem dosyası kapsamında ... tarafından ispat edilememiştir. Dolayısıyla; davacının ... sayılı markasının, ... kararının iptali talepli dava kapsamında, 20 ile 21. sınıflara giren emtialarda, SMK m.6/1 yönünden korunmadığı söylenebilecektir. Ancak; davalı taraf, hükümsüzlük talepli dava özelinde, kullanmama def’i ileri sürmemiş olduğundan, davacının ... sayılı markasının, tescilli olduğu 20 ile 21. sınıflardaki emtialar ile dava konusu marka kapsamında yer alan aynı sınıflardaki emtiaların aynı-aynı tür olduğu söylenebilir. Ayrıca; bir takım emtiaların toptan/perakende satış hizmetlerine konu olması durumunda bu hizmetlerin aynı emtialar ile bağlantılı ve/veya benzer emtialar olduğu, doktrinde ve Yargıtay içtihatlarında kabul edilmektedir. Zira; “...” kararında da belirtildiği üzere, "Somut bir malı satmak için verilen bu hizmet tabiatıyla bu mal olmadan bir mana ifade etmeyecektir." Dolayısıyla; davacının ... sayılı markasının, dava konusu edilen markanın kapsamına giren, 35. sınıftaki, 20 ile 21. sınıflara giren emtiaların satışı hizmetleri ile benzer emtiaları barındırdığı da söylenebilir. Diğer taraftan; davacının huzurdaki davasına mesnet aldığı diğer markalarının tescilli olduğu, 30, 37, 41 ve/veya 43. sınıflara giren emtialar ile dava konusu edilen markanın kapsamına alınmak istenen emtialar, aynı sınıflara girmediği gibi, bu emtiaların yukarıda yer verilen kriterler doğrultusunda, benzer/türdeş/ilintili emtialar olduğu da söylenememektedir. Zira bunlar, benzer alıcı çevresine hitap etmezler, benzer ihtiyaçları gidermezler, son kullanıcıları ve hedeflenen alıcı profilleri farklıdır, satış kanalları farklıdır, birbirleri yerine ikame imkanları ve birbirlerini tamamlayıcı nitelikleri yoktur ve benzer markaları bu farklı emtialarda kullanılırken gören alıcıların markalar arasında veya marka sahibi işletmeler arasında bir bağlantı kurması mümkün değildir. ... Kararının İptali İstemi Bakımından Yapılan Değerlendirmede: Dava konusu marka kapsamında yer alan mal ve hizmetler ile itiraza mesnet gösterilen markaların kapsamlarında yer alan mal ve hizmetler arasında (kullanmama def'ine tabi olmayan bakımından tescili kapsamındaki tüm emtialar bakımından, kullanmama def'ine tabi olanlar bakımından kullanımı ispatlanan emtialar bakımından) benzerlik ilişkisi bulunmadığı, ilişkilendirilme ihtimali dahil karıştırılma tehlikesinin meydana gelebilmesi için ilk olarak emtialar arasında en azından benzerlik ilişkisinin bulunması gerektiği, somut olayda karşılaştırılan markalar arasında bu şart sağlanmadığından SMK m.6/1 hükmü koşulunun gerçekleşmediği kanaatine varılmıştır. Markanın Hükümsüzlüğü İstemi Bakımından Yapılan Değerlendirmede: Dava konusu marka kapsamında yer alan mal ve hizmetler ile davacıya ait ... sayılı markanın kapsamında yer alan emtiaların aynı, aynı tür veya benzer oldukları, dava konusu edilen markanın şekil ve kelime unsurlarını ihtiva eden, kelime unsuru baskın çıkan bir işaret olduğu, işarette daire şeklindeki beyaz bir zemin üzerine siyah renkli karakterize/stilli harflerle “...” ibaresi, “O” harfi, beynelmilel bilinen ve kullanılan “...” figürü olacak şekilde yazıldığı, her ne kadar kelimenin “...” figürü şeklinde tasarlanmış “O” harfi belli bir orijinalliği haiz olsa da, bu figürün işaretin yarattığı algıya belli bir katkısı olsa da, okunuşunun ve görsel açıdan algılanışının “...” kelimesi şeklinde olduğu, hükümsüzlüğe mesnet ... sayılı markanın açık sarı renkli bir zemin üzerine beyaz renkli harflerle, sadece baş harfi büyük olacak şekilde yazılmış “...” ibaresinden oluştuğu, "..." ve "..." ibareli markaların ilk altı harfinin birebir aynı olduğu, bu durumun markalar arasında görsel ve işitsel benzerliğe yol açtığı, kavramsal olarak markaların farklı nesnelere çağrışım oluşturmadıkları, bu nedenle kavramsal olarak markaların farklılaştığının söylenemeyeceği, bu durumda, daha önce davacıya ait "..." esas unsurlu markayı gören, işiten, bu markalı emtialardan yararlanan gerek makul derecede bilgili, dikkatli ve ihtiyatlı ortalama tüketici kesiminin, gerekse daha dikkatli ve bilinçli tüketici kesiminin, daha sonra davaya konu "..." esas unsurlu marka ile karşılaştığında, davaya konu mal ve hizmetlerden faydalanmak için ayıracağı sınırlı süre içerisinde, bu markayı hükümsüzlüğe mesnet marka ile ilişkilendireceği, markaların aynı ticari kökenden geldiği hususunda yanılsamaya düşerek tüketim tercihinde bulunacağı, bir kısım tüketici kesiminin markaların farklı ticari kökenlerden geldiğini fark etse bile marka sahipleri arasında idari veya ekonomik bir bağlantı bulunduğu yönünde kafa karışıklığı yaşayacağı, dolayısıyla karşılaştırılan markalar arasında davaya konu mal ve hizmetler bakımından ilişkilendirilme ihtimali dahil karıştırılma tehlikesi bulunduğu kanaatine varılmıştır. SMK m.6/5 hükmüne göre; Tescil edilmiş veya tescil başvurusu daha önceki tarihte yapılmış bir markanın, Türkiye’de ulaştığı tanınmışlık düzeyi nedeniyle haksız bir yararın sağlanabileceği, markanın itibarının zarar görebileceği veya ayırt edici karakterinin zedelenebileceği hâllerde, aynı ya da benzer markanın tescil başvurusu, haklı bir sebebe dayanma hâli saklı kalmak kaydıyla, başvurunun aynı, benzer veya farklı mal veya hizmetlerde yapılmış olmasına bakılmaksızın önceki tarihli marka sahibinin itirazı üzerine reddedilir. SMK m.6/5 hükmü uyarınca; önceki tarihli tescil edilmiş veya tescil başvurusu yapılmış olan bir marka, Türkiye'de ulaştığı tanınmışlık düzeyi sebebiyle, aynı veya benzeri sonraki tarihli marka başvurusunun, aynı veya farklı nitelikteki mal ya da hizmetlere ilişkin tescil talebinin reddini talep edebilir. Bir markanın sadece tanınmış marka niteliğini haiz olması, otomatik olarak o markanın farklı türdeki mal veya hizmetlere ilişkin olarak sonraki tarihli marka başvurusunu engelleme hakkı bahşetmez. Tanınmış marka hakkı sahibinin genişletilmiş korumadan yararlanabilmesi için; A) Tanınmış markanın itibarından haksız yarar elde edilmesi, B) Tanınmış markanın itibarına zarar verilmesi, C) Tanınmış markanın ayırt edici karakterinin zedelenmesi, olasılıklarından en az birinin gerçekleşmesi veya gerçekleşme ihtimalinin bulunması gereklidir. Ayrıca, sonraki tarihli marka başvuru sahibinin, marka başvurusunda haklı bir nedeninin de bulunmaması gerekir. Tanınmışlık, statik ve dogmatik bir durum değildir. Aksine; sürekli güncellenen, dalgalanabilen, bir çok değişkene bağlı dinamik bir süreci içinde barındırır. Bir markanın tanınmış marka niteliğinde olup olmadığı; a)Toplumun ilgili kesimince markanın tanınma düzeyi, b) Markanın kullanıldığı coğrafi alan, kullanım süresi ve yoğunluğu, c)Marka promosyonlarının ve reklamlarının süresi, yoğunluğu, hedef aldığı alan, d)Markanın tesciller veya tescil başvuruları ile korunduğu coğrafi alanın büyüklüğü, e) Markanın resmi mercilerce tanınmışlığına delalet eden karar ve uygulamaları, f) Markanın ekonomik değeri, g) Markanın hitap ettiği mal veya hizmetlerin pazar payı, gibi tahdidi olmayan kriterler dikkate alınmak suretiyle, yapılacak global bir değerlendirme neticesinde her somut olayda ayrı ayrı değerlendirilmelidir. Hemen belirtilmelidir ki; bir markanın tanınmış marka niteliğini haiz olmasının; yukarıda yer verilen tüm kıstasların sağlanması gerektiğini şart koşmadığı gibi, yukarıda yer verilen kıstaslardan yalnızca birinin gerçekleşmesinin mutlak anlamda ilgili markayı tanınmışlık seviyesine çıkaracağını da göstermez. Burada önemli olan husus; her somut olayda, yukarıda yer verilen kıstaslardan da yararlanarak, global bir değerlendirme yapılması, bunun sonucunda tanınmışlık vasfı ve varsa bu tanınmışlığın etki alanının belirlenmesidir. Tanınmış markanın itibarından haksız yararlanılmasından söz edilebilmesi için; tanınmış markanın iyi şöhret ve itibar sahibi olması, ilgili tüketici kesimi nezdinde markanın olumlu bir imajının olması gerekir. Bu nedenle imaj transferine konu olabilecek sonraki tarihli marka başvurusunun, tanınmış markanın itibarından haksız yararlanma tehlikesi doğurabileceği söylenebilir. Burada önemli olan, sonraki tarihli markayı gören tüketicinin, önceki tarihli tanınmış markanın kendi zihninde oluşturduğu olumlu imaj ile sonraki tarihli marka arasında bir bağlantı (link) kurması, imaj transferi ihtimalinin bulunması, böylece tanınmış markanın olumlu imajının sağladığı kolaylıktan yararlanarak sonraki tarihli marka başvuru sahibinin ticari avantaj sağlama ihtimalinin bulunmasıdır. Böylece, sonraki tarihli marka başvuru sahibi, tanınmış marka sahibinin uzun uğraşlar sonucu oluşturduğu kalite ve güven birikiminden parazitvari yararlanarak, kendi lehine haksız bir avantaj sağlayacaktır. Tanınmış markanın itibarına zarar verilebilmesi için; Tanınmış markanın, arzu edilmeyen olumsuz imaj tehlikesine maruz kalacağı bir hal olasılığı içerisinde bulunması gerekmektedir. Tanınmış markanın itibarının zarar görme tehlikesi altında bulunup bulunmadığı incelenirken, tescile konu mal ve hizmetlerin kapsamı dikkate alınmalıdır. Örneğin; tanınmış bir içecek markasının, aynı veya benzerinin tuvalet temizliği emtialarında marka olarak kullanılması halinde, böyle bir olumsuz imaj tehlikesi söz konusu olabilir. Tanınmış markanın ayırt etme gücünün zedelenmesi için; Sonraki tarihli marka başvurusu nedeniyle, tanınmış markanın ayırt etme gücünün zayıflaması ve bu suretle markanın reklam değerinin düşme ihtimali bulunmalıdır. Tanınmışlık derecesi ve karşılaştırılan markaların hitap ettiği mal veya hizmetlerin birbirleri ile yakınlığı arttıkça, markanın ayırt ediciliğinin zedelenmesi ihtimali de artmaktadır. Bu durumda, markanın muhatap çevresi, sonraki tarihli marka nedeniyle, önceki markanın artık sadece tanınmış marka sahibine ve onun ürünlerine ait olmadığı kanısına varmaktadır. Somut olayda yapılan değerlendirmede; davacının dava/marka işlem dosyasına sunduğu delillerden, davacının “...” markasını, turizm-otelcilik ve yeme-içme sektöründe uzun yıllardır ciddi bir biçimde kullandığı anlaşılabilmekte ise de, davacının bu markasının, dava konusu edilen markanın kapsamına giren, 20 ve 21. sınıflardaki emtiaların hitap ettiği sektörlerdeki bilinirliği, bu markaya ve markanın tanıtımına yapılan yatırımlar, bu markanın piyasa payı anlaşılamadığından, bu markanın bu sektörlerde “tanınmış” olduğunun söylenmesi mümkün görülmemiştir. Kaldı ki; somut olayda SMK m.6/5 hükmü gereğince tanınmış marka korumasından yararlanılabilmesi için, davalı tarafın davaya konu markasının, davacının markasının “tanınmışlığı”ndan haksız yarar sağlaması, “tanınmış marka”nın itibarına zarar vermesi veya ayırt ediciliğini zedelemesi durumlarından birinin oluşmuş/oluşma ihtimalinin yüksek olması gerekir. Taraf markaları, davacının bir kısım markaları özelinde, benzer bulunmuş ise de, taraf markalarının benziyor olması, davacının markasının kullanıldığı sektörde bilinir bir marka olması hallerinde dahi, SMK 6/5 maddesi hükmünde sayılan şartların “...” gerçekleştiği veya gerçekleşebileceği anlamına gelmez. Tanınmışlığın varlığı koşulu sağlanmışsa, inceleme, önceki/tanınmış markanın zarar görecek şekilde etkilenmesi koşulu ile devam etmelidir. Bu koşulun gerçekleşme ihtimali, haklı sebeplerle ve mantıklı argümanlarla ortaya konulmalıdır. Öyle ki; davalının markasının tescil edilmesi halinde, hayatın olağan akışı içinde SMK 6/5 maddesinde sayılan durumların ortaya çıkmasının gerçekten olası olduğu yönünde bir kanaat hâsıl olmalıdır. Bütün bu nedenlerle; davacının “tanınmışlık” iddiasının dava konusu edilen markanın tesciline/hükmüne bir engelinin/etkisinin olamayacağı kanaatine varılmıştır. SMK m.6/9 hükmüne göre; Kötü niyetle yapılan marka başvuruları itiraz üzerine reddedilir. Kötü niyetli marka başvurusu; Kişiyi, hukuk düzeninin tescil ile elde edilecek hakları kullanması amacı taşımaksızın, hukuka ve ahlaka aykırı olarak, bu hakların hukuk düzenince tasvip edilemeyecek şekilde başka amaçlarla kullanılması olarak tanımlanabilir. Hangi hallerde kötü niyetli olarak marka başvurusunda bulunulmuş sayılacağına ilişkin bir düzenleme bulunmamakla birlikte, genel olarak markayı kullanmaktan ziyade şantaj veya başkasından haksız para elde etmek veya başkalarının ticaretine engel olmak gibi amaçlarla yapılan marka başvuruları kötü niyetle yapılmış başvuru olarak kabul edilmektedir. Kanunun ayrıca müeyyideye bağladığı hususlar tek başına kötü niyet emaresi olarak kabul edilmez. Zira Kanun tarafından zaten müeyyidesi gösterilmiş marka başvuruları için ayrıca kötü niyeti de sebep göstermek doğru görülmemektedir. (.....) Somut olayda; davaya konu marka ile hükümsüzlüğe mesnet bir markanın iltibas tehlikesi oluşturacak derecede benzer olmalarının haricinde davalı şahsın kötü niyetle hareket ettiğini gösterir somut olgu ileri sürülmediğinden kötü niyet iddiasına dayalı istemler yerinde bulunmamıştır. Yukarıda izah edilen gerekçelerle; davanın kısmen kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜM: 1-Davanın KISMEN KABULÜ ile; ... kararının iptali isteminin REDDİNE, 2-Dava konusu ...sayılı markanın HÜKÜMSÜZLÜĞÜNE ve SİCİLDEN TERKİNİNE, 3-6769 sayılı SMK m.27/6 hükmü uyarınca hükümsüzlük kararı kesinleştiğinde bir örneğinin re'sen ...'e gönderilmesine, 4-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 427,60 TL maktu karar ve ilam harcı peşin alındığından ayrıca harç ikmaline yer olmadığına, 5-Markanın hükümsüzlüğü istemi bakımından; davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar verildiği tarihte yürürlükte bulunan AAÜT m.3 hükmü gereği hesaplanan 40.000,00 TL vekalet ücretinin davalı ...'den alınarak davacıya verilmesine, 6-... kararının iptali istemi bakımından; davalıların kendilerini vekil ile temsil ettirmeleri sebebiyle AAÜT m.3 hükmü gereği hesaplanan 40.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine, 7-Davanın kabul ret oranının takdiren 1/2 olarak kabulüne, 8-Karar ve ilam harcının davanın yalnızca kabul edilen kesimi üzerinden alınması sebebi ile davacının peşin yatırdığı 427,60 TL peşin karar ve ilam harcının davalı ...'den alınarak davacıya verilmesine, 9-Davacı tarafından yapılan 427,60 TL başvurma harcı, 121,60 TL vekalet harcı, 7.500,00 TL bilirkişi ücreti, 355,00 TL posta ve tebligat masrafı olmak üzere toplam 8.404,20 TL yargılama giderinin 1/2'si olan 4.202,10 TL'nin davalı ...'den alınarak davacıya verilmesine, kalan 4.202,10 TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, 10-Davalı ... tarafından yapılan 60,80 TL vekalet harç sarfiyatına ilişkin yargılama giderinin 1/2'si olan 30,40 TL'nin davacıdan alınarak davalı ...'e verilmesine, bakiye 30,40 TL yargılama giderinin davalı ... üzerinde bırakılmasına, 11-HMK m.333 hükmü gereği karar kesinleştiğinde artan avansın yatıran tarafa re'sen iade edilmesine, Dair, davacı vekilinin ve davalı kurum vekilinin yüzüne karşı, davalı şahıs vekilinin yokluğunda, HMK m.341 ve m.345 hükümleri gereği kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde ..... Bölge Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesi nezdinde İSTİNAF yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.13/11/2024

Katip ..... E imzalıdır

Hakim ..... E imzalıdır