İlk Derece Mahkemesi ·
İlk Derece Mahkemesi 2024/157 E. 2025/81 K.
- Mahkeme
- İlk Derece Mahkemesi
- Esas No
- 2024/157
- Karar No
- 2025/81
- Karar Tarihi
T.C. ... 5. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/157 Esas - 2025/81 TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C. ... 5. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2024/157 Esas KARAR NO : 2025/81
HAKİM : ... KATİP : ...
DAVACI : ..... VEKİLİ : Av. ... DAVALI : 1- ... VEKİLİ : Av.... DAVALI : 2- ... .... VEKİLLERİ : Av. ... Av. ....
DAVA : Marka (Marka İle İlgili Kurum Kararının İptali) DAVA TARİHİ : 02/04/2024 KARAR TARİHİ : 26/02/2025 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 14/03/2025 Mahkememizde görülmekte bulunan Marka (Marka İle İlgili Kurum Kararının İptali) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA: Davacı vekili 02/04/2024 tarihli dava dilekçesinde özetle; Davacının “... ...” ibaresini ihtiva eden 2022/059776 sayılı markanın tescili için dosyaladığı marka başvurusunun davalı firmanın 2012 92187 ve 2012 92191 sayılı “... ...” ibareli markalarına dayalı olarak yaptığı itiraz üzerine diğer davalı .... tarafından kısmen dahi olsa nihai olarak reddedilmesinin haksız ve hukuka aykırı bir işlem olduğunu, zira kısmi redde mesnet alınan markalar ile davacının markasının görsel, işitsel ve kavramsal açılardan benzer olmadığını, davacının markasının baskın bir şekil unsurunu da ihtiva ettiğini, ayrıca davalının kısmi redde mesnet alınan markalarının 44. sınıfa giren hizmetler yönünden tescilli olmadığını, davacının ise markasını 44. sınıfa giren hizmetlerde tescil ettirmek istediğini, ayrıca markaların kapsamına giren hizmetlerin bilinçli alıcılara hitap ettiğini, dolayısıyla taraf markaları arasında karıştırılma ihtimalinin bulunmadığını, zaten tarafların farklı sektörlerde faaliyet gösterdiklerini, davalının otelcilik sektöründe faaliyet gösterirken davacının “... ... ... & ....” markasının yeme, içme ve konaklama gibi hizmetlerde kullanılmadığını, davacının bu marka altında sadece tıbbi hizmetler ve güzellik bakımı hizmetleri sunduğunu iddia ederek, .. ....’nın 30.01.2024 tarihli ve 2024-M-1184 sayılı kararının iptalini ve 2022/059776 sayılı markanın tescilini talep etmiştir. CEVAP: Davalı .... vekili 26/04/2024 tarihli cevap dilekçesinde özetle; Taraf markalarının görsel, işitsel ve kavramsal düzeyde birbirleriyle karıştırılma ihtimali doğuracak derecede benzer olduğunu, davacının markasının esas unsurunun görsel açıdan da ön plana çıkartılmış olan “... ...” ibaresi olduğunu, bu ibare ile davalı firma adına tescilli markanın esas unsuru olan “... ...” ibaresi arasında tek bir harf farklılığının olduğunu, ayrıca davacının marka başvurusunun reddedildiği emtialar açısından, tüketicilerin markaların aynı işletmeye ait olduğunu düşüneceklerini, aksi düşünülse dahi işletmeler arasında ekonomik/idari bağlantı olduğu kanısına kapılacaklarını, yani somut olayda karşılaştırılan markalar arasında karıştırılma ihtimalinin bulunduğunu, bir markanın tesciline karar vermek hususunda tek yetkili makamın ... olduğunu, bu nedenlerle davadaki taleplerin reddinin gerektiğini savunmuştur. Davalı ... ... ..., .... vekili 09/07/2024 tarihli cevap dilekçesinde özetle; Davalının “... ...” markasını 1970’li yıllardan beri dünyanın 1500+ lokasyonuna dağılmış hotel zincirinde kullanıyor olduğunu, davalının aynı zamanda dünya çapında aktif ve tanınmış olan “....nezdinde de 2012 92187 ve 2012 92191 sayılar tahtında tescilli olduğunu, davalının “... ...” markasının özellikle hotel ve hotel içi faaliyetler sunan tüm rakipler ve ilgili sektör bakımdan tanınmış marka statüsünü haiz olduğunu, dava konusu markanın da davalının tescilli ve tanınmış bu markalarına görsel, işitsel ve kavramsal açılardan yakın derecede benzer olduğunu, zira dava konusu edilen markanın esas unsurunun “... ...” ibaresi olduğunu, markada geçen “.. & ...” ibaresinin markasal hüviyette ayırt ediciliğinin bulunmadığını, ayrıca davacının markasında yer alan logonun da yerleştiriliş biçimi ve kompozisyonu itibariyle davalının markalarında kullanılmış olan logoya yakın benzediğini, ayrıca davacının iddialarının aksine taraf markalarının kapsamına giren hizmetlerin benzer/türdeş hizmetler olduğunu, zira 44. sınıfta yer alan “güzellik hizmetleri”nin yani davacının asıl kullanımını oluşturan spa ve bakım hizmetlerinin, davalının faaliyet alanına doğrudan girdiğini, zira bu hizmetlerin çoğunlukla otel ve konaklama yerlerinde alıcı ile buluşmakta olduğunu, zaten davalının Türkiye’deki otellerinde ...., hamam, masaj vb. bakım ve sağlık hizmetlerinin verilmekte olduğunu, bu bakımdan, davacının iddiasının aksine, 43. sınıfta yer alan “konaklama hizmetleri” ile 44. sınıfta yer alan “güzellik-spa hizmetleri”nin iç içe geçmiş, aynı mekanlar içerisinde tüketiciye sunulan, sıkı sıkıya bağlı veya ilişkili hizmetler grubu olduğunu, nitekim, 43. sınıfta yer alan konaklama hizmetlerinin ve 44. sınıfta yer alan sağlık ve güzellik hizmetleri ile benzer olduğu ve genellikle aynı işletmeler tarafından bir arada tüketiciye sunulduğu, ....’nun pek çok kararında da bu hususun teyit edilmiş olduğunu, taraf markalarında kelime unsuru itibariyle mevcut olan yüksek benzerliğin yanı sıra, markaların kapsanan hizmetler yönünden de benzerlik taşıdığı göz önüne alındığında, davacının markasının davalının markaları ile tüketici nezdinde karışıklığa yol açmasının kaçınılmaz olduğunu, davalının markalarının tanınmışlığı nedeniyle de ilave bir korumayı hak ettiğini, davacının marka olarak kendisine davalının tanınmış markalarıyla bu derecede benzer bir işareti seçmiş olmasının davacının kötü niyetinin açık bir tezahürü olduğunu, bu nedenlerle davadaki taleplerin reddinin gerektiğini savunmuştur. UYUŞMAZLIK: Dava, 5000 sayılı ..." ibareli marka başvurusu ile davalı şirkete ait redde mesnet 2012/92187 ve 2012/92191 sayılı markalar arasında "Güzellik bakımı hizmetleri." bakımından ilişkilendirilme ihtimali dahil karıştırılma tehlikesi bulunup bulunmadığı, davacının ileri sürdüğü kullanmama def'inin yerinde olup olmadığı hususlarına ilişkin olduğu tespit edilmiştir.
Davanın açılmasını müteakip tarafların dilekçeleri karşılıklı tebliğ olunmuş, sundukları deliller alınmış, marka tescil ve başvuru dosyası ile alâkalı kayıtlar getirtilmiş, dava şartları incelenmiş, ön inceleme duruşması yapılmış, hak düşürücü süre bakımından eksiklik bulunmadığı tespit edilmiş, taraflar sulhe teşvik olunmuş, arabulucuya gitme hakları hatırlatılmış, sonuç alınamaması üzerine uyuşmazlık konuları tespit edilmiş, tahkikat icra olunmasını müteakip, bilirkişi heyetinden özel veya teknik hususlara ilişkin rapor alınmış, 06/08/2015 tarih 29437 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmelik'in 201/2. maddesi hükmü de gözetilerek taraflara tahkikat ve yargılamanın geneliyle ilgili son sözleri de sorulmuş; sözlü iddia ve savunmada bulunma olanağı tanınmıştır. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: İşlem dosyasının tetkikinde; davacının 25.04.2022 tarihinde ".+... ... ....&..." ibareli 2022/059776 sayılı marka tescil başvurusunda bulunduğu, yapılan ilk incelemeler sonrasında Markalar Dairesi Başkanlığı'nca başvurunun 27.06.2022 tarih 399 sayılı Resmi Marka .... yayınlandığı, davalı şirketin SMK m.6/1, m.6/5, m.6/6 ve m.6/9 hükümleri kapsamında 2012 92187 ve 2012 92191 sayılı markalarına dayanarak yayına itiraz dilekçesi sunduğu, davacı yanın itiraza karşı görüş dilekçesi sunduğu, itiraza mesnet markalar hakkında kullanmama def'i ileri sürdüğü, davalı şirketin kullanım ispatına ilişkin evrak sunduğu, yayına yapılan itirazın Markalar Dairesi Başkanlığı'nca reddine karar verildiği, davalı şirketin yeniden itiraz dilekçesi sunduğu, davacının itiraza karşı görüş dilekçesi ibraz ettiği, karara itirazı değerlendiren .... Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu'nun 2024-M-1184 sayılı YİDK kararı ile; itirazın kısmen kabulüne ve başvurunun "SINIF 44: Güzellik bakımı hizmetleri." bakımından reddine karar verdiği, redde mesnet olarak SMK m.6/1 hükmünü gösterdiği, bu kararın davacı marka vekiline 03.02.2024 tarihinde tebliğ edildiği, iki aylık hak düşürücü süre içinde eldeki davanın açıldığı tespit edilmiştir. İlk olarak belirtilmesi gerekir ki; Yargıtay 11.Hukuk Dairesi'nin ve Hukuk Genel Kurulu'nun yerleşmiş uygulamasına göre (HGK. 19.11.2003 T, E. 2003/11-578, K. 2003/703) YİDK kararının yerinde olup olmadığı, kararın alındığı tarihteki koşullara göre değerlendirilmelidir. (Y11HD, 21.01.2010 T, 2008/4266 E 2010/586 K) Eldeki talep de salt YİDK kararının iptali istemini barındırdığından YİDK karar tarihi olan 30.01.2024 tarihindeki marka işlem dosyasında mevcut maddi ve hukuki olgular dikkate alınarak ve salt marka işlem dosyası ile sınırlı olarak değerlendirme yapılmıştır. 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun (SMK) 6.maddesinin 1.fıkrasına göre; Tescil başvurusu yapılan bir markanın, tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile aynılığı ya da benzerliği ve kapsadığı mal veya hizmetlerin aynılığı ya da benzerliği nedeniyle, tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile halk tarafından ilişkilendirilme ihtimali de dâhil karıştırılma ihtimali varsa itiraz üzerine başvuru reddedilir. Karıştırma ihtimali, ortalama tüketicilerin, her iki işaret arasında bir şekilde bağlantı kurmasıdır. Bu durum, bir mal veya hizmetin alıcısının bildiği veya duyduğu bir mal veya hizmeti aldığı zannı ile başka bir işletmenin aynı veya benzer malını ya da hizmetini alma ihtimali biçiminde tanımlanmaktadır. Karıştırılma ihtimali, iltibas kavramından daha geniş bir kavram olup, doğrudan ve dolaylı karıştırılma ihtimali olarak ikiye ayrılır. Bu ayrıma göre eğer mal veya hizmetin aynı işletmeden ileri geldiği yönünde bir algılama ortaya çıkıyor, yani bir işletmeye ait mal veya hizmet, başka bir işletmeye ait mal veya hizmet ile karıştırılıyor ve bu nedenle satın alınıyorsa doğrudan karıştırılma ihtimali söz konusudur. Buna karşın, eğer mal veya hizmetin markası birbirinden ayırt ediliyor ancak bunların aynı işletmenin markaları olduğu ya da bu mal veya hizmetin aralarında ekonomik veya idari bağlantı bulunan işletmelerden geldiği biçiminde bir algılama oluşuyor ise bu halde de dolaylı karıştırılma ihtimalinden söz edilir. Karıştırılma ihtimalinden bahsedilebilmesi için öncelikle önceki ve sonraki markalar arasındaki mal veya hizmet sınıflarının aynı ya da benzer olması gerekir. Mal veya hizmetlerin benzer olup olmadığının belirlenmesinde, karşılaştırılacak mal veya hizmetlerin benzer alıcı çevresine hitap edip etmediği, benzer ihtiyaçları karşılayıp karşılamadığı, aralarında hammadde-yarı mamül-mamül ürün ilişkisi bulunup bulunmadığı, birbirleri yerine ikame ya da tamamlayıcı ürün ya da hizmet olup olmadıkları, dağıtım kanallarının ortak olup olmadığı, marketlerde aynı reyon ya da raflarda satılıp satılmadıkları, aynı toptancılarda satılıp satılmadıkları gibi kriterler göz önünde tutulmalıdır. Sınıfsal benzerlik karşılaştırmasında gerek Nice sınıflandırması gerekse de ... tarafından çıkartılan sınıflandırma tebliğleri mahkemeler bakımından bağlayıcı değildir. Somut olayın özelliklerine göre .... tarafından çıkartılan sınıflandırma tebliğinde farklı sınıflarda yer almalarına rağmen ilgili alıcısı nezdinde karıştırmaya yol açacak nitelikteki ürün ve hizmet markalarının kapsadıkları mal ve hizmet sınıflarının benzer olarak değerlendirilmesi de mümkündür. Karıştırılma ihtimali bakımından sınıfsal benzerliğin söz konusu olması halinde önceki ve sonraki markanın aynı ya da benzer olup olmadıklarının incelenmesi gerekir. Markaların aynı ya da benzer olup olmadıkları incelenirken markayı oluşturan her bir unsura göre değil, bir bütün olarak karşılaştırılan markaların bıraktığı genel, global izlenim, markaların bütünü ile bıraktığı etki dikkate alınacaktır. Markalarda eğer tanımlayıcı unsurlar var ise bu unsurlar değerlendirme dışı bırakılacaktır. Global değerlendirmeye göre, karşılaştırılan markalar arasında karıştırılma ihtimalinin mevcut olup olmadığı incelenirken, ilgili alıcısı nezdinde bıraktıkları genel intibaya göre markaların benzer olup olmadığı, markalar arasında görsel, işitsel ve kavramsal benzerlik bulunup bulunmadığı, ortalama alıcısının algısının ve satın alma kararı verirken göstereceği özen ve dikkat derecesinin ne olduğu, markalar veya işletmeler arasında bağlantı ihtimalinin söz konusu olup olmadığı gibi hususlar incelenerek değerlendirme yapılmalıdır. Bu şekilde inceleme yapılırken, markanın toplumda ne kadar tanındığı, markaların ayırt edici unsurlarının neler olduğu, markanın hitap ettiği ürün ya da hizmetin tüketici kitlesinin kimler olduğu, bu kitlenin satın alma sürecinde göstermeleri beklenen dikkat ve algılama düzeyinin ne olduğu, mal veya hizmetin niteliğinin ve fiyatının ne olduğu, markanın ne kadar özgün, ayırt edici ya da tanımlayıcı olduğu, seri marka algılamasına yol açıp açmadığı gibi hususlar dikkate alınmalıdır. Belirtilen açıklamalar ışığında, tarafların iddia ve savunmaları, marka işlem dosyası, redde mesnet markalar, hukuki nitelendirme hali hariç olmak üzere maddi vakıalara ilişkin tespitler barındıran bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; Davacı taraf, davalı şirketin .... nezdinde ileri sürdüğü itirazları karşısında davalının itirazlarına mesnet aldığı 2012/92187 ve 2012/92191 sayılı markalarının, 44. sınıfa giren “Tıbbi hizmetler. Güzellik bakımı hizmetleri.”nde kullanıldığının ispatlanmasını talep etmiştir. Ancak, davalı şirketin söz konusu markaları belirtilen hizmetler bakımından tescilli değildir. Davalı şirket markaları kapsamında yer alan 43.sınıf hizmetler bakımından markaların kullanılmadığı yönünde ayrıca bir def'i de ileri sürülmediğinden, davalı şirket markaları kapsamdaki hizmetler dikkate alınarak SMK m.6/1 hükmü değerlendirmesi yapılmıştır. Dava konusu marka başvurusu kapsamından çıkartılan ve iş bu davaya konu edilen “.... bakımı hizmetleri”, davalı şirketin markaları kapsamına giren “... otelcilik hizmetleri”nin bir alt kolu olup, resort otellerde yerleşik .... ve hamamlarda, bu tür masaj, cilt bakımı gibi güzellik bakımı ve sağlık hizmetleri verilmektedir. Dolayısıyla; bu hizmetlerin iç içe geçmiş, aynı mekanlar içerisinde alıcıya sunulan, sıkı sıkıya bağlı veya ilişkili hizmetler olduğu, benzer alıcı çevresine hitap ettiği, aynı ihtiyaçları giderdiği, son kullanıcılarının ve hedeflenen alıcı profillerinin benzer olduğu, birbirlerini tamamlayıcı ve birbirleri yerine ikame edilebilir niteliklerinin bulunduğu kanaatine varılmıştır. Davacının marka başvurusu; kelime, renk ve şekil unsurlarının bir arada kullanıldığı karma markadır. İşaretin üst kısmına konuşlandırılmış, bir çiçeği andıran figürün altına, sarı renkli kalın, büyük ve karakteristik harflerle “....” kelime öbeğinin davacının markasının bir yan unsuru olduğu değerlendirilmektedir. İşarette kullanılmış olan, geniş bir yer kaplayan ve özgün niteliği haiz olan figürün de, marka hukukunda “sözün görünümden daha yüksek sesle konuştuğu” genel kaidesi göz önüne alındığında, işarette kalın harflerle, büyük puntolarla, işaretin orta kısmına yazılmış olan “....” kelimesinin ön planda algılanmasını engellemediği, dolayısıyla işarette, markasal hüviyette koruma altına alınmak istenen asıl unsurun “....” ibaresi olduğu değerlendirilmiştir. Davalı şirketin tescilli markalarından bir tanesi de, davacının markasında olduğu gibi, karma bir markadır. İşarette, yine davacının markasında olduğu gibi, işaretin üst kısmına yerleştirilmiş, geniş yer kaplayan, güneşi andıran bir figürün altına, siyah bir zemin üzerine beyaz renkli kalın harflerle, aynı satır üzerinde ayrı olacak şekilde “... ...” kelime öbeği yazılmıştır. Davacının sırf kelime markasında da, düz yazım karakterindeki siyah renkli büyük harflerle yazılmış halde tek unsur olarak kullanılmış bu kelime öbeğinin, davacının markalarının esas unsuru olduğu düşünülmektedir. Taraf markaları global olarak karşılaştırıldığında; dava konusu marka başvurusundan çıkartılan ve iş bu davaya konu olan “Güzellik bakımı hizmetleri” ile redde mesnet markaların kapsamlarında yer alan ve yukarıda belirtilen hizmetlerin benzer olduğu, markalar arasında "... ..." ibaresinin müşterekliğinden kaynaklı olarak görsel, işitsel ve kavramsal olarak benzerlik bulunduğu, redde mesnet markalarda yer alan "S" ekinin İngilizce'de "çoğul eki" olup, markaları birbirinden farklılaştırmaya elverişli olmadığı, buna göre, daha önce redde mesnet markaları gören, işiten, bu markalı hizmetlerden yararlanan makul derecede bilgili, dikkatli ve ihtiyatlı ortalama tüketici kesiminin, daha sonra davaya konu marka başvurusu ile karşılaştığında, davaya konu hizmetlerden faydalanmak için ayıracağı sınırlı süre içerisinde, bu markayı redde mesnet markalar ile ilişkilendireceği, markaların aynı ticari kökenden geldiği hususunda yanılsamaya düşerek tüketim tercihinde bulunacağı, bir kısım tüketici kesiminin markaların farklı ticari kökenlerden geldiğini fark etse bile marka sahipleri arasında idari veya ekonomik bir bağlantı bulunduğu yönünde kafa karışıklığı yaşayacağı, dolayısıyla karşılaştırılan markalar arasında davaya konu hizmetler bakımından ilişkilendirilme ihtimali dahil karıştırılma tehlikesi bulunduğu kanaatine varılmıştır. Yukarıda izah edilen gerekçelerle; davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir. HÜKÜM: 1-Davanın REDDİNE, 2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 615,40 TL maktu karar ve ilam harcından peşin alınan 427,60 TL'nin düşümü ile alınması gereken 187,80 TL'nin davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, 3-Davalılar kendilerini vekil ile temsil ettirdiklerinden karar verildiği tarihte yürürlükte bulunan AAÜT m.3 hükmü gereği hesaplanan 40.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine, 4-Davacı tarafından yapılan 427,60 TL peşin harç, 427,60 TL başvurma harcı, 60,80 TL vekalet harcı, 8.900,00 mütercim bilirkişi ücreti, 502,20 yurt dışı tebligat masrafı, 9.000,00 TL bilirkişi ücreti, 180,00 TL posta-tebligat-müzekkere masrafı olmak üzere toplam 19.498,20 TL yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına, 5-Davalı ... ... ..., .... tarafından yapılan 60,80 TL vekalet harç sarfiyatına ilişkin yargılama giderinin davacıdan alınarak davalı ... ... ..., ....'ne verilmesine, 6-HMK m.333 hükmü gereği karar kesinleştiğinde artan avansın yatıran tarafa re'sen iadesine, Dair, davacı vekilinin, davalı kurum vekilinin ve davalı şirket vekilinin yüzüne karşı, HMK m.341 ve m.345 hükümleri gereği kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesi nezdinde İSTİNAF yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.26/02/2025
Katip .... E imzalıdır
Hakim ... E imzalıdır