İlk Derece Mahkemesi ·
İlk Derece Mahkemesi 2019/760 E. 2020/634 K.
- Mahkeme
- İlk Derece Mahkemesi
- Esas No
- 2019/760
- Karar No
- 2020/634
- Karar Tarihi
T.C. İZMİR 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2019/760 KARAR NO : 2020/634 DAVA : Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen) DAVA TARİHİ : 15/10/2019 KARAR TARİHİ : 24/12/2020 Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... tarafından ZMMS sigortası ile Sigortalı olan, maliki ...kaza anındaki sürücüsü...olan ...plakalı aracın, 15.02.2018 tarihinde Bostanlı'da müvekkilinin maliki olduğu...plakalı araca çarptığını, müvekkilinin aracında yüksek hasarın meydana geldiğini, resmi kolluk birimlerince düzenlenen kaza tespit tutanağında belirtildiği üzere ...plakalı araç sürücüsünün kazaya asli ve tam sebebiyet verdiğini, ZMMS sigortacısı olana davalı sigorta şirketine başvurulduğunu, hasar dosyası kapsamında bir miktar ödeme yapıldığını, ödenen bedelin hasarı karşılamadığını, değişen parçaların orjinal bedelleri üzerinden iskontosuz olarak hesap edilmesinin gerektiğini, zararın teminat dışı kaldığının ispatının sigortaya ait olduğunu, sigortanın gerçek zararı ödemekle yükümlü olduğunu belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 50,00 TL maddi hasar ve 50,00 TL değer kaybına ilişkin tazminatın temerrüt tarihinden işleyecek yasal faizi ile ödenmesini talep etmiştir. CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafa 36.000-TL hasar ödemesinin 17.12.2018 tarihinde yapıldığını, 2018 yılı araç başına 36.000-TL teminat limitinin olduğunu, değer kaybının teminat limit aşımına istinaden ödenmediğini ve davacıya ödendiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLER: 1-İzmir Arabuluculuk Bürosu'nun... Arabuluculuk numaralı Arabuluculuk Son Anlaşamama Tutanak aslı, 2...Anonim Şirketi nezdinde...lakalı araca ait olarak düzenlenen Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta poliçesi, hasar dosyası ve ödeme evrakları, 3-Dava konusu trafik kazasına karışan araçlara ait ruhsat fotokopisi, 4-15/02/2018 tarihli trafik kazası tespit tutanağı, 5-...plakalı araçlara ait trafik tescil kayıtları, 6-Trafik ve otomotiv alanında uzman bilirkişinin 03/11/2020 havale tarihli raporu, 7-Sair deliller. DAVA KONUSU: Açılan dava, 15/02/2018 tarihinde meydana gelen maddi hasarlı trafik kazası neticesinde davacı ... plakalı araçta meydana gelen hasar bedeli ve hasar nedeniyle oluşan değer kaybı bedeli miktarlarının belirlenmesi ile belirlenen hasar ve değer kaybı bedellerinin yapılan ödemelerin mahsubu neticesinde davalı sigorta şirketinden tahsili taleplerine ilişkindir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Haksız fiil, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49 maddesinde; ''Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür.'' şeklinde düzenlenmiştir. Aynı Kanun'un 50. maddesinde ise ''Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır. Uğranılan zararın miktarı tam olarak ispat edilemiyorsa hâkim, olayların olağan akışını ve zarar görenin aldığı önlemleri göz önünde tutarak, zararın miktarını hakkaniyete uygun olarak belirler.'' hükmü yer almaktadır. Haksız fiil öğretide hukuka aykırı zarar verici fiil olarak tanımlanmakta ve unsurları ; eylem, hukuka aykırılık, zarar, kusur ve illiyet bağı olarak belirlenmektedir. Buna göre haksız fiilden bahsedebilmek için hukuka aykırı bir eylem bulunmalı, bu eylemden bir zararın doğması zararlandırıcı eylemde bulunan kişinin kusurlu bulunması ve zarar ile kusur arasında illiyet bağının olması gerekmektedir. Bu beş unsurun varlığı halinde zarar veren kişi eylemden dolayı zarara uğrayan kişi ya da kişileri maddi ve manevi zararlarını karşılamak durumundadır. Türk Medeni Kanunu’nun 6.maddesine göre haksız fiilin unsurlarını ispat etme yükü davacıdadır. Davacı zararı haksız eylemi ve zarar ile haksız eylem arasındaki illiyet bağını ispat etmek durumundadır. Hakim, kusurlu veya hukuka aykırı bir fiili ile başkasına zarar verenin kusur durumunu, zararın ağırlını ve oluşan durumun özelliklerini gözeterek uygun ve hakkaniyete uygun bir tazminat belirler. Haksız fiiller meydana geldikleri anda hukuki sonuç doğurur ve zarara neden olanların zararı tazmin borcu haksız fiil tarihinde ortaya çıkar. Haksız fiilin unsuru olan zarar, zarar görenin malvarlığında rızası dışında meydana gelen azalma ile zarar verici fiil olmasa idi bulunacağı durum arasındaki farktır ve zarar haksız fiilin meydana gelmesi ile gerçekleşmiş sayılır. Zarar verenin ve diğer sorumluların zararı tazmin yükümlülüğü herhangi bir ihbara ve ihtara gerek kalmaksızın olay tarihinde doğar. Haksız fiile bağlanan hukuki sonuçlar haksız fiil tarihi esas alınarak belirlenir ve bu nedenle haksız fiillerde olay tarihinde yürürlükte bulunan hukuk kuralları uygulanır. Başka bir deyişle zararın belirlenmesinde olay tarihinde yürürlükte bulunan mevzuat hükümlerinin dikkate alınması gerekmektedir. Sorumluluk sigortaları 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1473. ve devamı maddelerinde ''Sigortacı sorumluluk sigortası ile, sözleşmede aksine hüküm yoksa, sigortalının sözleşmede öngörülen ve zarar daha sonra doğsa bile, sigorta süresi içinde gerçekleşen bir olaydan kaynaklanan sorumluluğu nedeniyle zarar görene, sigorta sözleşmesinde öngörülen miktara kadar tazminat öder.'' şeklinde düzenlenmiştir. Sorumluluk sigortalarında sigorta şirketi tarafından zararı karşılanan kişi sigorta sözleşmesinin tarafı değildir. Sigorta ettiren kendisi ya da sorumluluğu altında bulunan kişiler tarafından üçüncü kişilere verilecek zararları sigorta şirketine ödediği prim karşılığında sigorta ettirmektedir. Sorumluluk sigortası, sigorta ettirenin üçüncü kişilere vereceği zararları teminat altına alırken hem üçüncü kişiyi hem de sigortalıyı koruma altına alan bir sigorta türüdür. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1473. ve 1486. maddelerinde yapılan düzenlemeye göre sorumluluk sigortalarını isteğe bağlı sigortalar ile zorunlu sigortalar olarak ikiye ayırmak gerekir. Tehlike sorumluluklarında üçüncü kişilerin zararının karşılanması amacıyla bazı alanlarda kamu yararı ve zarar görenlerin korunması gerekçesi ile sorumluluk sigortası yaptırmak yasal zorunluluk haline getirilmiştir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun da 1483 ve 1484. maddelerinde de zorunlu sorumluluk sigortalarında uygulanacak hükümler ayrıca düzenlenmiştir. Bu düzenlemelere göre zorunlu sigortalarda sigorta şirketinin zarar gören üçüncü kişiye karşı olan sorumluluğu kanundan doğan bir sorumluluktur. 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 13. maddesi ile bazı hallerde Bakanlar Kurulu'na da zorunlu sigortalar ihdas etme yetkisi verilmiştir. Zorunlu sorumluluk sigortalarının kamu yararı taşıması ve yapılmasının yasa ile zorunlu kılınması nedeniyle zorunlu sigortalarda zarar görenlerin korunması amacıyla bazı düzenlemeler yapılmıştır. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, ''İşletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur.'' hükmüne, aynı Kanun'un 85/1. maddesinde, ''Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.'' hükmüne, aynı Kanun'un 85/son. maddesinde ise, ''İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.'' hükmüne yer verilmiş, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın A-1. maddesinde de, ''sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder.'' düzenlemesi yapılmıştır. Yukarıda açıklanan madde hükümlerinden, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası; motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır. Motorlu araçların işletilme tehlikesine karşı, zarar gören üçüncü şahısları, korumak amacıyla getirilmiş olan bu düzenleme ile öngörülen sorumluluğunun bir kusur sorumluluğu olmayıp, sebep sorumluluğu olduğu; böylece araç işletenin sorumluluğunun sebep sorumluluğunun ikinci türü olan tehlike sorumluluğuna ilişkin bulunduğu, öğretide ve yargısal içtihatlarla kabul edilmektedir. (EREN Fikret, Borçlar Hukuku, 9. B, s. 631 vd.; KILIÇOĞLU Ahmet, Borçlar Hukuku, 10. B., s. 264 vd.). 2918 sayılı Kanunun 86. maddesinde ise, bu Kanun’un 85. maddesinde düzenlenen sorumluluktan kurtulma ve sorumluluğu azaltma koşullarına yer verilmiştir. Bu düzenlemelere göre, araç işleteni veya araç işleteninin bağlı bulunduğu teşebbüs sahibi, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulabilecek; sorumluluktan kurtulamayan işleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi ise kazanın oluşunda zarar görenin kusurunun bulunduğunu ispat ederse, hakim, durum ve şartlara göre tazminat miktarını indirebilecektir. Burada kanun koyucu zarar görenin kusuru nispetinde indirim yapılabileceğini öngörmüş ve indirimi zorunlu tutmayarak hâkimin taktirine bırakmıştır. Uygulama ve öğretide de (S. Ünan, “Ergün A. Çetingil ve Rayegan Kender’e 50. Birlikte Çalışma Yılı Armağanı 2007”, s. 1180) bu husus kabul edilmektedir. Kanun koyucu, açıklanan düzenlemeler yanında 2918 sayılı KTK’nın 91. maddesiyle de; işletenin aynı Kanun’un 85. maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası (Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası) yaptırma zorunluluğunu getirmiştir. İzmir İl Emniyet Müdürlüğü Trafik Tescil Şubesi'ne müzekkere yazılarak kazaya karışan araçlara ait ruhsat ve tescil belge ve bilgileri dosya arasına alınmıştır. Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'ne müzekkere yazılarak davacı tarafa ait araca ilişkin tramer kayıtları temin edilmiştir. Davalı sigorta şirketine müzekkere yazılarak, sigortalı araca ait Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası poliçesinin, dava konusu trafik kazasına ilişkin olarak davacı tarafça şirkete yapılan başvuru dilekçesinin, dilekçenin şirkete ulaştığı tarihi gösterir tebligat evrakının, varsa açılmış olan hasar dosyası ve varsa davacı tarafa yapılan ödeme ödeme evraklarının eksiksiz olarak mahkememize gönderilmesi istenilmiş, müzekkere cevabında gönderilen evrak ve kayıtlar dosya arasına alınmıştır. Gerekli evrak ve belgelerin temini akabinde dosyanın trafik ve otomotiv alanında uzman bilirkişiye tevdii ile dosya kapsamı, tarafların iddia ve savunmaları, 15/02/2018 tarihli trafik kazası tespit tutanağı, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi kayıtlarında yer alan davacıya ait... plakalı araca ait tramer kaydı, hasar dosyası ile sair hususlar göz önünde bulundurularak, 15/02/2018 tarihinde meydana gelen maddi hasarlı trafik kazasının oluşumunda... plakalı araç sürücüsü ... ile ... plakalı araç sürücüsü ... kusur oranları ile trafik kazası sonucunda davacıya ait ... plakalı araçta meydana gelen hasar miktarı ve hasar nedeniyle araçta oluşan değer kaybı bedelinin Yargıtay'ın yerleşik içtihatları doğrultusunda aracın kazadan önceki hasarsız ikinci el piyasa değeri ile kazadan sonraki hasarlı ikinci el piyasa değeri arasındaki fark esas alınmak suretiyle belirlenerek düzenlenecek raporun mahkememize sunulması istenilmiş, trafik ve otomotiv alanında uzman bilirkişi 03/11/2020 havale tarihli raporunda sonuç olarak meydana gelen kazada ...plakalı araç sürücüsünün %100 oranında asli ve tam kusurlu olduğu, ... plakalı araçta meydana gelen hasarın onarım bedelinin KDV dahil toplamda 52.362,84-TL olduğunu, aracın onarımının ekonomik olduğunu, araç hakkında pert-total işlemi uygulanmasına gerek olmadığını, aracın piyasa koşullarına göre değer kaybının 18.000,00-TL olduğu, davalı sigorta şirketi nezdinde bulunan Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası kapsamında sigortalı ... plakalı aracın 2018 yılı araç başına teminat limitinin 36.000,00-TL olduğunu ve davalı sigorta şirketi tarafından 15/02/2018 tarihinde zarar görene 36.000,00-TL limit değerinin tazminat olarak ödendiğini mütalaa etmiştir. Davacı tarafça dava açılmadan önce davalı sigorta şirketine yapılan başvuru sonucunda davalı sigorta şirketi tarafından sigorta poliçesi kapsamında yapılan 36.000,00-TL ödeme ve dava konusu araca ait sigorta poliçesi dikkate alındığında, sigorta şirketinin poliçenin teminat bedelinin tamamını davacı tarafa ödediği ve sigorta poliçesi çerçevesinde sorumluluğunun kalmadığı anlaşılmaktadır. Tüm dosya kapsamı, tarafların iddia ve savunmaları, İzmir Arabuluculuk Bürosu'nun ...Arabuluculuk numaralı Arabuluculuk Son Anlaşamama Tutanak aslı, ... Anonim Şirketi nezdinde...plakalı araca ait olarak düzenlenen Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta poliçesi, hasar dosyası ve ödeme evrakları, dava konusu trafik kazasına karışan araçlara ait ruhsat fotokopisi, 15/02/2018 tarihli trafik kazası tespit tutanağı,...plakalı araçlara ait trafik tescil kayıtları, trafik ve otomotiv alanında uzman bilirkişinin 03/11/2020 havale tarihli raporu sair deliller birlikte değerlendirildiğinde; davaya konu uyuşmazlığın 15/02/2018 tarihinde meydana gelen maddi hasarlı trafik kazası neticesinde davacı... plakalı araçta meydana gelen hasar bedeli ve hasar nedeniyle oluşan değer kaybı bedeli miktarlarının belirlenmesi ile belirlenen hasar ve değer kaybı bedellerinin yapılan ödemelerin mahsubu neticesinde davalı sigorta şirketinden tahsili taleplerine ilişkin olduğu, trafik ve otomotiv alanında uzman bilirkişinin 03/11/2020 havale tarihli raporunda meydana gelen kazada ... plakalı araç sürücüsünün %100 oranında asli ve tam kusurlu olduğu... plakalı araçta meydana gelen hasarın onarım bedelinin KDV dahil toplamda 52.362,84-TL olduğunu, aracın onarımının ekonomik olduğunu, araç hakkında pert-total işlemi uygulanmasına gerek olmadığını, aracın piyasa koşullarına göre değer kaybının 18.000,00-TL olduğu, davalı sigorta şirketi nezdinde bulunan Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası kapsamında sigortalı ...plakalı aracın 2018 yılı araç başına teminat limitinin 36.000,00-TL olduğunu ve davalı sigorta şirketi tarafından 15/02/2018 tarihinde zarar görene 36.000,00-TL limit değerinin tazminat olarak ödendiğini mütalaa ettiği, dava konusu araca ait olarak davalı sigorta şirketi nezdinde düzenlenen sigorta poliçesinin araç başına maddi hasar teminat üst limitinin 36.000,00-TL olduğu, davacı tarafça dava açılmadan önce davalı sigorta şirketine yapılan başvuru sonucunda davalı sigorta şirketi tarafından sigorta poliçesi kapsamında yapılan 36.000,00-TL ödeme ve dava konusu araca ait sigorta poliçesi dikkate alındığında, sigorta şirketinin poliçenin teminat bedelinin tamamını davacı tarafa ödediği ve sigorta poliçesi çerçevesinde sorumluluğunun kalmadığı anlaşılmakla, açılan davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Açılan davanın REDDİNE, 2-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince karar tarihi itibariyle alınması gereken 54,40-TL karar ve ilam harcından, 44,40-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 10,00-TL karar ve ilam harcının davacıdan alınarak Hazineye irat kaydına, 3-Yargılama giderlerinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına, 4-Davalının kendisini vekille temsil ettirdiği göz önünde bulundurularak karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hükümleri uyarınca 100,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 5-7155 sayılı Abonelik Sözleşmesinden Kaynaklanan Para Alacaklarına İlişkin Takibin Başlatılması Usulü Hakkında Kanun'un 23/14. maddesi gereğince ileride haksız çıkacak taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.320,00-TL zorunlu arabuluculuk yargılama giderinin davacıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına, 6-6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 333.maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının talep halinde ve karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341/2. maddesi gereğince kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.24/12/2020
Katip... E imza
Hakim... eimza