İlk Derece Mahkemesi ·

İlk Derece Mahkemesi 2023/45 E. 2024/598 K.

Mahkeme
İlk Derece Mahkemesi
Esas No
2023/45
Karar No
2024/598
Karar Tarihi

T.C. ANKARA 1. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/45 Esas - 2024/598 T.C. ANKARA 1. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : 2023/45 KARAR NO : 2024/598

DAVA : Marka İle İlgili Kurum Kararının İptali, Marka Hükümsüzlüğü DAVA TARİHİ : 07/06/2023 KARAR TARİHİ : 31/12/2024 KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 31/12/2024

Mahkememizde görülmekte olan marka ile ilgili kurum kararının iptali, marka hükümsüzlüğü davasının yapılan açık yargılaması sonunda, DAVA: Davacı vekili dava dilekçesiyle; davacı ... A.Ş.’nin 25 yıla dayanan geçmişiyle besicilik, hazır paket et ve et ürünleri üretimi ve sevkiyatı yapmakta olduğunu, davacı yanın ... nezdinde tescilli “...” esas unsurlu 200’e yakın markası olduğunu ve ayrıca “...” markasının ... no ile tanınmış markalar siciline kayıtlı olduğunu, somut olayda SMK m.6/1’deki koşulların gerçekleştiğini, davacı yanın ... nezdinde 29.sınıfta tescilli “ ... ... ...” ibareli markası ile itiraza konu “...” markasının ayırt edilemeyecek derecede benzer olduğunu ve nihai tüketici tarafından markanın karıştırılma ve ilişkilendirilme ihtimalinin çok yüksek olduğunu, davacı yana ait “ ... ... ...” markasında yer alan “...” ibaresinin davacı yana ait ... marka olduğundan benzerlik değerlendirmesinin esas unsur olan “... ...” ve “...” esas unsurları üzerinden yapılması gerektiğini, davacı yana ait “...” ve “ ... ... ...” markasının son derece tanınmış ve ayırt edici olduğundan markaların koruma alanının çok geniş olduğunu, yani markalar arasında en ufak bir benzerlik bulunması halinde dahi davalı şirket markasının davacının markası olarak algılanmasına yol açacağını ve somut olayda ufak bir benzerlikten ziyade davacı yana ait markanın aynen davalı markasında esas unsur olarak kullanıldığını, markalar arasında görsel, işitsel, anlamsal ve kavramsal olarak benzerlik bulunduğunu, davacı yanın markası ile davalı yanın itiraza konu markasının sektörel ilişkisi ve yakınlığının da iltibas yaratacak derecede benzerlik taşıdığını, davalı markasının davacı yanın markasını aynen içerdiğini ve mallar ve hizmetler arasında tescil engeli doğuracak derecede bir benzerlik bulunduğunu, ürünlerin market şarküteri, kasap reyonlarında ergilenmelerinden bahisle hızlı tüketim sıfatını haiz ürünler olduğunu ve bu nedenle ortalama/vasat tüketici kitlesinin ürünlerin iltibas yaratacak derecede benzerlik içerip içermediği hususunda edindiği izlenimin önemli bir husus olduğunu, ortalama tüketicinin davacı yanın markasını tercih ettiği zannı ile davalı şirketin markasını satın almasının kuvvetle muhtemel olduğunu, her iki tarafın markasının esas unsurlarının aynı/ayırt edilemeyecek kadar benzer olduğu (... ... – ...) göz önünde ulundurulduğunda bu durumun tüketicilerin sonraki markanın davacının markasının bir uzantısı olduğu ya da davacı ile bir bağlantısı olduğu izlenimine kapılabilmesinin son derece muhtemel olduğunu, davacı yanın seri “...” markaları nedeniyle davalının marka başvurusunun mümkün olmadığını, seri markalar söz konusu olduğunda tüketicilerin başvurusu yapılan markaya ait mal veya hizmetlerin kaynağı veya orijini açısından yanılmaları olasılığını veya başvurusu yapılan markanın yanlışlıkla seri markalardan birisi olduğunu düşünmeleri nedeniyle karıştırılma ihtimalinin ortaya çıkabileceğini, başvuru konusu markanın tescili halinde ortalama tüketicinin söz konusu markayı davacı yanın seri markalarının devamı şeklinde algılayacağını ve başvuru konusu marka ile davacı markaları arasında ekonomik veya idari birlik olduğunu düşünecek veya başvuru konusu markanın davacı yanın izni ile piyasaya sürüldüğü izlenimine kapılacak olduğunu, “...” markasının 29.sınıfta yer alan emtialar açısından tanımlayıcı bir ibare niteliği taşıdığını, ... ibaresinin ... ’nin yöresel yiyeceklerini tanımladığından tek başına tescilinin mümkün olmadığını, davacı yanın yıllarca verdiği yoğun emek ve yatırımları sonucunda “...” ve “ ... ... ...” markasının ile tüketici nezdinde son derece tanınmış duruma geldiğini, bu nedenle davacı yanın tanınmış markasının aynısının davalı yan tarafından kullanılmasının davacı yanın markasının sulandırılması da dahil birçok olumsuzluğa yol açacağını, somut olayda, davalı yanın kullanımlarının davacı yanın faaliyet alanı ve markalarının kapsamı ile örtüşen mallar üzerinde gerçekleştiğini, davalı yanın davacı yanın markasının tanınmışlığından haksız bir yarar elde edeceğini, söz konusu kullanımların tanınmış markanın sulanmasına yol açacağını, davalı tarafın markası altında piyasaya sunulan bir ürünle karşılaşan tüketicinin markayı davacı yanın şirketi ve markaları ile ilişkilendireceği ve davacı yanın markasının ayırt ediciliğine zarar verebileceği ve müvekkilin marka itibarına zarar verebileceğini, tüketici nazarında karıştırılacak bu iki markanın davacı yanın aleyhine olup davalı yanın bu tanınmışlıktan faydalanıp haksız bir kazanç elde etmesiyle sonuçlanacağını, davalı tarafın marka olarak tescil edebileceği sayısız seçenek varken hiçbir farklılık gözetmeden davacı yanın markasıyla birebir ayniyet içeren harf ve kelime dizilimiyle “...” ismini seçmelerinin davacı yanın tanınırlığından haksız bir kazanç sağlanmaya çalışıldığının göstergesi olduğunu, davalı yanın, davacı yanın bilinirlik ve güvenirliğinden faydalanmak suretiyle işbu davaya konu markayı haksız ve hukuka aykırı olarak tescil ettirme çabasında olduğunu, davalı şirketin kötüniyetli olduğunu ve davalı yanın markasının SMK m.6/9 uyarınca tescil edilemeyeceğini neticeten, davalı ... 04.04.2023 tarih ve ... sayılı kararının 29. sınıf yönünden İPTALİNE, davalının 16.02.2021 başvuru tarihli ... sayılı “...” ibareli markasının 29. sınıfta HÜKÜMSÜZLÜĞÜNE VE SİCİLDEN TERKİNİNE karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP: Davalı ... vekili cevap dilekçesiyle, verilen Kurum kararının usul ve yasaya uygun olduğunu belirterek; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı şirket vekili cevap dilekçesiyle; davalı şirketin, ... A.Ş.’yi tüm mal, hak, varlıklar ile sözleşmelerden doğan tüm hak ve yükümlülükleri ile 31.10.2022 tarihi itibariyle devraldığını, karıştırılma olasılığının kamunun ilgili kesiminin ihtilafa konu markalar ve mallar veya hizmetler hakkındaki algısı, markaların ve malların veya hizmetlerin benzerliğinin karşılıklı bağımlılığı dahil olmak üzere inceleme konusu ihtilafa ilişkin tüm faktörler dikkate alınarak, bütüncül olarak değerlendirilmesi gerektiğini, İhtilafın konusu markaların görsel, işitsel veya kavramsal benzerliğinin, işaretlerin bütün olarak oluşturdukları izlenim esasında incelenmesi gerektiğini, ancak bu yapılırken işaretlerin ayırt edici ve baskın unsurlarının özellikle dikkate alınması gerektiğini, karıştırılma olasılığına ilişkin genel değerlendirmede, malların veya hizmetlerin ortalama tüketicinin markalara ilişkin algısının belirleyici etkiye sahip olduğunu, karıştırılma olasılığının varlığı araştırılırken markanın ayırt edici gücü ve özellikle sahip olduğu bilinirliğin (ün) dikkate alınması gerektiğini, birden fazla unsurdan oluşan bileşke markalar söz konusu olduğunda, iki marka arasındaki benzerliğin tespitinin bileşke bir markayı oluşturan öğelerden sadece birisini alarak, o öğeyi başka bir markayla karşılaştırmanın ötesinde bir incelemeyi gerektirdiğini, davalı şirketin markası ve davacı yanın markasının farklı emtialar içerdiğini, davalı şirketin işbu davaya konu ... başvuru numaralı “...” ibareli markasının 29.emtia sınıfı “Hayvan kaynaklı sütler; bitkisel kaynaklı sütler, süt ürünleri (tereyağı dahil)” emtiaları ve 32.emtia sınıfı emtialarını içerecek şekilde tescil için müracaat edildiğini, davacı yana ait ... tescil numaralı “ ... ... ...” ibareli markanın 29.emtia sınıfı “Et, balık, kümes ve av hayvanlarının etleri ile her nevi işlenmiş et ürünleri” emtialarını kapsayacak şekilde tescilli olduğunu, sözü edilen markalar bakımından SMK m.6/1 anlamında iltibas oluşmadığını, davacının mesnet markası ile davalı yanca başvurusu yapılan markanın dikkatlice incelenmeye dahi gerek kalmaksızın, birbirinden kolaylıkla ayrıldığını, markalar arasında görsel, işitsel ve anlamsal olarak herhangi bir benzerlik bulunmadığı ve işaretlerin tüketici nezdinde toplu olarak bıraktığı izlenim açısından herhangi bir iltibas tehlikesi barındırmadığını, davacı yanın markası ile davalı yanın markasının ortak olarak içerdikleri “...” ibaresinin jenerik-genel bir tabir olup; “herkes tarafından bilinen ve de kullanılan” bir ibare olduğunu, söz konusu ibarenin ayırt ediciliğinin zayıf olup tek başına kimsenin tekelinde bulundurulamayacağını, davacı yanın “ ... ... ...” ibareli markasından da görüleceği üzere davalı yanın markasının ile barındırdıkları ibareler, oluşturuluş biçimleri ve görselleri olarak ayırt edici farklarının mevcut olduğunu, davalı şirket adına tescil talep edilen markanın (aralarında hiçbir benzerlik bulunmamasına rağmen) davacının markasından dolayı hükümsüzlüğüne karar verilmesinin telafisi mümkün olmayan hak kaybına sebebiyet veren hatalı bir karar olacağını belirterek; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. YARGILAMA: Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; Davalı ... 04.04.2023 tarih ve ... sayılı kararının 29. sınıf yönünden İPTALİ, Davalının 16.02.2021 başvuru tarihli ... sayılı “...” ibareli markasının 29. Sınıfta hükümsüzlüğü ve sicilden terkini koşullarının oluşup oluşmadığı noktalarında toplandığı anlaşılmıştır. Davanın açılmasını müteakip tarafların dilekçeleri karşılıklı tebliğ olunmuş, sundukları deliller alınmış, tescil ve başvuru dosyaları getirtilmiş, dava şartları incelenmiş, ön inceleme duruşması yapılmış, taraflar sulhe teşvik olunmuş, sonuç alınamaması üzerine uyuşmazlık konuları tespit edilmiş, tahkikat icra olunmasını müteakip taraf vekillerine tahkikat ve yargılamanın geneliyle ilgili son sözleri de sorulmuş; sözlü iddia ve savunmada bulunma olanağı tanınmıştır. ...den celbedilen işlem dosyasının tetkikinden; davalı ... A.Ş.’ne ait “...” ibareli marka için 16.02.2021 tarihinde 29.sınıf “Hayvansal kaynaklı sütler; bitkisel kaynaklı sütler; süt ürünleri (tereyağı dahil).” ve 32. Sınıf “Biralar; bira yapımında kullanılan preparatlar. Maden suları, kaynak suları, sofra suları, sodalar. Sebze ve meyve suları, bunların konsantreleri ve özleri, meşrubatlar. Enerji içecekleri (alkolsüz); proteinle zenginleştirilmiş sporcu içecekleri.” emtialarını kapsayacak şekilde marka başvurusunda bulunulduğu, bu başvurunun ... tarafından yapılan inceleme sonucunda ... başvuru numarası ile 17.05.2021 tarihli 372 sayılı .....’nde yayınlanmasına karar verildiğini, Davalı yana ait “...” markasının yayınına davacı tarafından “ ... ... ...” markası gerekçe gösterilerek 6769 sayılı SMK’nın 6/1, 6/5 ve 6/9 hükümleri uyarınca itiraz edildiği, 21.03.2022 tarihli ... kararı ile daire tarafından yapılan inceleme sonucunda markaların 6769 sayılı SMK m. 6/1 kapsamında ilişkilendirme ihtimali de dahil karıştırılma ihtimalinin bulunmadığı, SMK m.6/5 ve m.6/9 uyarınca ileri sürülen itirazların da haksız bulunduğu tespitinin yapıldığı, karara karşı davacı yanın itirazı üzerine ... kararının ... nezdinde tekrar değerlendirildiği, 04.04.2023 tarih ve ... sayılı ... kararıyla dava konusu ile ilgili olarak özetle; “...” başvuru numaralı “...” ibareli başvurunun yayınına yapılan itirazın incelenmesi sonucunda, markalar kavramsal, işitsel ve görsel olarak ihtiva ettikleri unsurların tamamı ile birlikte bir bütün olarak değerlendirildiğinde, başvuru ile itiraza gerekçe olarak gösterilen ... sayılı ve “ ... ... ...” ibareli markanın iltibasa neden olabilecek düzeyde benzer olmadığı ve markalar arasında karıştırılma ihtimali bulunmadığı kanaatine varılmıştır. İtirazda ileri sürülen tanınmışlık ve kötü niyet iddialarının ise yeterli bilgi ve delille ispatlanmadığı tespit edildiğinden bu yöndeki iddialar da haklı bulunmamış ve itiraz reddi gerekmiştir.” şeklinde karar verildiği, eldeki davanın iki aylık yasal süre içerisinde tarihinde açıldığı anlaşılmış, işin esasına girilmiştir. Ön inceleme duruşmasında tespit edilen uyuşmazlık konusuyla ilgili iddia, savunmalar doğrultusunda rapor düzenlenmesi için AYRI AYRI seçilen 2 bilirkişiye tevdiine karar verilmiştir. Marka vekili bilirkişi tarafından düzenlenen düzenlenen raporda /ek raporda özetle: 6769 Sayılı SMK’nın 6/1 maddesi uyarınca dava konusu ... sayılı“ ” ibareli marka ile davacının itiraza ve hükümsüzlüğe gerekçe gösterdiği ... sayılı “ ”marka arasında, tescil kapsamındaki mal ve hizmetler yönünden SMK m. 6/1, 6/5 ve 6/9 kapsamında iltibas koşullarının oluşmadığı, 04.04.2023 tarih ve ... sayılı ... kararının iptali koşullarının oluşmadığı, takdirin mahkemeye ait olduğu, bildirilmiştir. Gıda Mühendisi /uzman bilirkişi tarafından düzenlenen raporda /ek raporda özetle: -Çekişmeli 29-05, 32-02, 32-03 ve 32-04 sınıftaki mallar bakımından taraf mallarının temelde gıda emtiaları olmalarından kaynaklı ilişkilendirmeye dayalı düşük düzeyli benzerlik bulunduğu, 32-01. sınıf açısından ise farklı olduğu, -Düşük düzeyli benzer bulunan 29-05, 32-02, 32-03 ve 32-04 sınıftaki mallar üzerinde kullanılacak işaretler açısından karıştırılma ihtimalinden bahsedilebilmesi için işaretler arasındaki benzerliğin yüksek düzeyli olma şartının sağlanması gerektiği, çekişmeli "... ...(.....)" ibaresinin ayırt ediciliğinin düşük olduğu düşünüldüğünden ortalama tüketicinin işaretleri ayırt edebileceği, -Davacı yanın markasının tanınmışlık ve kötü niyet iddiaları ispatlayan delillerin dosya içeriğine bulunmadığı ve bu iddiaların ispatlamadığı, takdirin mahkemeye ait olduğu bildirilmiştir. Bilirkişi raporlarının her iki tarafın iddia ve savunmasının kapsamı, taraf delilleri, marka kapsamları dikkate alınarak düzenlendiği, hüküm kurmaya yeterli incelemenin yapıldığı, raporun usul ve yasaya aykırı yönünün bulunmadığı, hukuki değerlendirme nihai olarak mahkememizce yapılacağından yeniden rapor alınmasını gerektirir yön bulunmadığı anlaşılmıştır. GEREKÇE: Tescilli bir markanın ait olduğu mal ve hizmetler bakımından sağladığı korumanın kapsamı ve sınırları 10.01.2017 tarihinde yürürlüğe giren 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu (SMK) ile düzenlenmiştir. “Marka tescilinde nispi ret nedenleri ” başlığı altında düzenlenen 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanununun 6. maddesi ise; (1) Tescil başvurusu yapılan bir markanın, tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile aynılığı ya da benzerliği ve kapsadığı mal veya hizmetlerin aynılığı ya da benzerliği nedeniyle, tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile ... tarafından ilişkilendirilme ihtimali de dâhil karıştırılma ihtimali varsa itiraz üzerine başvuru reddedilir. (2) Ticari vekil veya temsilcinin, marka sahibinin izni olmaksızın ve haklı bir sebebe dayanmaksızın markanın aynı veya ayırt edilemeyecek kadar benzerinin kendi adına tescili için yaptığı başvuru, marka sahibinin itirazı üzerine reddedilir. (3) Başvuru tarihinden veya varsa rüçhan tarihinden önce tescilsiz bir marka veya ticaret sırasında kullanılan bir başka işaret için hak elde edilmişse, bu işaret sahibinin itirazı üzerine, marka başvurusu reddedilir. (4) ... Sözleşmesinin 1 inci mükerrer 6 ncı maddesi bağlamındaki tanınmış markalar ile aynı veya benzer nitelikteki marka başvuruları, aynı veya benzer mal veya hizmetler bakımından itiraz üzerine reddedilir. (5) Tescil edilmiş veya tescil başvurusu daha önceki tarihte yapılmış bir markanın, Türkiye’de ulaştığı tanınmışlık düzeyi nedeniyle haksız bir yararın sağlanabileceği, markanın itibarının zarar görebileceği veya ayırt edici karakterinin zedelenebileceği hâllerde, aynı ya da benzer markanın tescil başvurusu, haklı bir sebebe dayanma hâli saklı kalmak kaydıyla, başvurunun aynı, benzer veya farklı mal veya hizmetlerde yapılmış olmasına bakılmaksızın önceki tarihli marka sahibinin itirazı üzerine reddedilir. (6) Tescil başvurusu yapılan markanın başkasına ait kişi ismini, ticaret unvanını, fotoğrafını, telif hakkını veya herhangi bir fikri mülkiyet hakkını içermesi hâlinde hak sahibinin itirazı üzerine başvuru reddedilir. (7) Ortak markanın veya garanti markasının yenilenmeme sebebiyle koruma süresinin sona ermesinden itibaren üç yıl içinde yapılan, ortak marka veya garanti markasıyla aynı veya benzer olan ve aynı veya benzer mal veya hizmetleri içeren marka başvurusu, önceki hak sahibinin itirazı üzerine reddedilir. (8) Tescilli markanın yenilenmeme sebebiyle koruma süresinin sona ermesinden itibaren iki yıl içinde yapılan, bu markayla aynı veya benzer olan ve aynı veya benzer mal veya hizmetleri içeren marka başvurusu, önceki marka sahibinin itirazı üzerine bu iki yıllık süre içinde markanın kullanılmış olması şartıyla reddedilir. (9) Kötüniyetle yapılan marka başvuruları itiraz üzerine reddedilir." şeklindedir. Bu düzenleme uyarınca getirilen yaptırımın iki koşulun bir arada bulunması hâlinde uygulanacağı görülmekte olup, bunlardan birincisi tescil başvurusu yapılan markanın, tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile aynı ya da benzer olması, ikincisi ise; her iki markanın da kapsadığı mal veya hizmetlerin aynı ya da benzer olmasıdır. Ayrıca, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanununun 6. maddesinin 1. fıkrasında geçen "... tarafından karıştırılma ihtimali" konusunda ölçünün; bu işin ilgilisi veya uzmanı değil, tüketici olan ... olduğunun göz önünde tutulması gerekmektedir. Karıştırılma ihtimalinde önemli olan husus, halkın bu iki işaret arasında herhangi bir şekilde herhangi bir sebeple bağlantı kurma, ilişkilendirme ihtimalidir. Buradaki “ihtimal” kelimesi özenle ve özellikle kullanılmış bir kelime olup, ..., ses, anlam, genel görünüm, çağrışım ve bir seri içinde bulunma izlenimi bu kapsamda değerlendirilmektedir. Hatta markalar arasında birçok noktada fark bulunduğu tespit edilse bile “umumi intiba” ikisinin karıştırılabileceği yönünde ise, iki işaret arasında karıştırma ihtimalinin bulunduğu kabul edilmelidir (.....). Bir başka anlatımla, "iltibas tehlikesi" görsel, biçimsel, anlamsal, işitsel benzerlikler, çağrıştırma, bir bütün olarak uyandırdığı toplu kanaat, malın veya hizmetin hitap ettiği alıcı grubunun toplumsal düzeyi ve durumu, markayı taşıyan malın değeri ve alıcının bu malı almaya ayırdığı zaman, markanın esas unsurları ve tamamlayıcı unsurları, karşılaştırılan işaretler arasındaki benzerlik, telaffuz, anlam veya biçimden, işaretlerin toplu olarak bıraktığı izlenimden, seri içine girmekten veya başka bir çağrışımdan kaynaklanabilir. Yine halkın, karşılaştırılan işaretler arasında herhangi bir şekilde “bağlantı” kurabilmesi de benzerlik bulunduğunu kabul etmek için yeterli olmaktadır. SMK m.6/3 hükmü bağlamında tescil engelinden veya hükümsüz nedeninden söz edebilmek için aşağıdaki unsurların tamamının kümülatif olarak varlığı gerekir. Bu koşullardan herhangi birinin sağlanmamış olması halinde diğerlerinin varlığı hükmün uygulanması için yeterli olmayacaktır: -Tescilsiz bir marka veya ticaret sırasında kullanılan bir başka işaret olmalıdır. - Başvuru veya varsa rüçhan tarihinden önce tescilsiz bir marka veya ticaret sırasında kullanılan bir başka işaret için hak elde edilmiş olmalıdır. Ancak burada 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanununun 6. maddesinin (5) numaralı fıkrasının hatırlatılması da gereklidir. Zira tescil edilmiş veya tescil için başvurusu yapılmış markanın, Türkiye’de ulaştığı tanınmışlık düzeyi nedeniyle haksız bir yararın sağlanabileceği, markanın itibarının zarar görebileceği veya ayırt edici karakterinin zedelenebileceği durumlarda, tescil edilmiş veya tescil için başvurusu daha önce yapılmış bir marka sahibinin itirazı üzerine, farklı mal veya hizmetlerde kullanılacak olsa bile, sonraki markanın tescil başvurusu ret edilebilecektir. Tanınmış marka kavramı yerleşik Yargıtay içtihatlarında “bir şahsa veya teşebbüse sıkı bir şekilde matufiyet, garanti, kalite, kuvvetli reklam, yaygın bir dağıtım sistemine bağlı, müşteri, akraba, dost, düşman ayırımı yapılmadan coğrafi sınır, kültür, yaş farkı gözetilmeksizin aynı çevredeki insanlar tarafından refleks halinde ortaya çıkan bir çağrışım olarak” ifade edilmiştir. SMK m.6/6 hükmüne göre; tescil başvurusu yapılan markanın başkasına ait kişi ismini, ticaret unvanını, fotoğrafını, telif hakkını veya herhangi bir fikri mülkiyet hakkını içermesi hâlinde hak sahibinin itirazı üzerine başvuru reddedilir. SMK m.6/9 hükmüne göre; kötü niyetle yapılan marka başvuruları itiraz üzerine reddedilir. Bu bağlamda bir başvurunun kötü niyetle yapılmış olması başka herhangi bir nedene bağlı olmaksızın, tek başına tescil engeli oluşturmaktadır. SMK ile normatif hukuki temele kavuşan bu ret gerekçesinin uygulaması ise daha eskiye dayanmaktadır. Nitekim Yargıtay Hukuk Genel Kurulu vermiş olduğu bir kararda (YHGK., 16.07.2008 tarihli ve ..... sayılı karar.) durumu, “marka başvurusunun kötü niyetle yapılmış olması, yalnızca başvurunun reddine ilişkin bir hâl olmayıp, kötü niyetle tescil ettirilen markanın hükümsüzlüğünü de gerektirir.” şeklinde ifade etmiştir. Kötü niyetin belirgin bir tanımı olmamakla birlikte idari ve adli uygulamalarla oluşturulmuş çeşitli ölçütleri vardır. Bu ölçütler temelde markanın işlevi dışında başka amaca yönelik tescil edilme durumunun çeşitli örneklerinden oluşmaktadır. Ticari dürüstlük kurallarına aykırı olarak, başkasının markasını ele geçirmeye, başkasının markasından haksız yararlanmaya yönelik olarak yaptırılan haksız tesciller kötü niyetlidir. ... Marka İnceleme Kılavuzu’na göre; kötü niyet kavramı, “bilerek ve haksız bir avantaj kazanmak” veya “başkalarına zarar vermek amacıyla genel olarak kabul edilmiş ahlaki davranışların ve dürüst ticaret ilkelerinin dışında davranan kişinin durumu” olarak tanımlanmıştır. Hemen belirtmek gerekir ki bir marka başvurusunun kötü niyetle yapılıp yapılmadığı,başvuru anındaki duruma göre değerlendirilir. Nitekim SMK m.6/9 hükmü başvuru anına sonuç bağlamıştır. Bu anlamda sonradan yapılacak iş ve işlemler başlangıçtaki kötü niyeti ortadan kaldırabilecek nitelikte değildir. Bu açıklamalar ışığında somut olay incelendiğinde; Taraf markaları tescil kapsamları ve işaretsel yönden karşılaştırıldığında;

Davalı Markası Örnek Davacı Markaları

... ... ... ...+... (29, 32. sınıf) (29. sınıf)

Tarafların emtia gruplarına bakıldığında; dava konusu marka kapsamının 29.Sınıf: Hayvansal kaynaklı sütler; bitkisel kaynaklı sütler; süt ürünleri (tereyağı dahil). 32.Sınıf: Biralar; bira yapımında kullanılan preparatlar. Maden suları, kaynak suları, sofra suları, sodalar. Sebze ve meyve suları, bunların konsantreleri ve özleri, meşrubatlar. Enerji içecekleri (alkolsüz); proteinle zenginleştirilmiş sporcu içecekleri. olduğu, davacının markasının ise 29. Sınıf: Et, balık, kümes ve av hayvanlarının etleri ile her nevi işlenmiş et ürünleri mallarında tescilli olduğu, bu durumda taraf markalarının kapsadığı ürünler, aynı/aynı tür olmadığı, ancak dava konusu marka kapsamındaki "(29-5) Hayvansal kaynaklı sütler; bitkisel kaynaklı sütler; süt ürünleri (tereyağı dahil)" hayvansal orijinli olduğu, davacı şirketin markası kapsamındaki ürünler de hayvansal orijinli olduğu, diğer taraftan, süt ürünleri ile et ürünlerinin yapısal özellikleri ve üretim metotlarının farklı olmasından dolayı farklı işletmelerde üretildiği, dağıtım kanalı, sadece nihai tüketiciye ulaştığı yerde ortaklaşır ve bakkal/market tipi işletmelerde benzer tüketici kesimine sunulduğu, ancak, ürünlerin yapısal özellikleri farklı olduğundan satışa arz edilme metodu ve reyonları farklı olduğu, bu ürünlerin birbirleri ile rekabet etmedikleri gibi, tamamlayıcı da olmadığı, buna bağlı olarak, çekişmeli 29-5 sınıf açısından taraf markaları arasında ilişkilendirmeye dayalı düşük düzeyli benzerlik mevcut olup, bu tip bir benzerliğin karıştırılma ihtimaline yol açabilmesi için işaretler arasındaki benzerliğin yüksek düzeyli olma şartının varlığının aranması gerketiği, dava konusu marka kapsamındaki "(32-1) Biralar; bira yapımında kullanılan preparatlar." davacı şirketin markası kapsamında yoktur. ..... (Tebliğ No: .....) ile tanımlandığı şekilde, bira alkollü yada alkolsüz olarak üretilebildiği, bira yapımında kullanılan preparatların başında malt, şerbetçiotu, bira mayası geldiği, bu ürünlerin tamamının elde edilme yöntemi, kullanım amacı, ürün özellikleri gibi birçok faktörlere bağlı olarak davacı şirket markasındaki ürün grubundan ayrıldığı, alkollü içecek olan bira, ülkemiz kanunları gereği 18 yaşın altındaki kişiler tarafından satın alınmayacağı için, satışa sunulduğu yer, davalı markası kapsamındaki mallarla aynı olmadığı, alkolsüz bira da, alkollü biraya alternatif ürün olup, biralarla aynı yerde satışa arz edildiği, dolayısıyla, davalının 32-01 sırasındaki mallar, davacı markası kapsamındaki mallarla aynı/benzer olmadığı, dava konusu markanın 32-02, 32-03 ve 32-04 sırasındaki ürünlerinin alkolsüz içecek grubunda olan ürünler olduğu, bu ürünlerin, davacı yan markasının kapsadığı ürünlerle olan benzerliği temelde gıda emtiaları olmalarından kaynaklandığı, ürünlerin satışa sunulduğu raflar/yerlerin farklı olduğu ve birbiri ile rekabet halinde olmadığı gibi tamamlayıcı da olmadıkları; sadece, temelde gıda emtiaları olmalarına bağlı olarak benzer tüketici kitlesinin ilgi alanında olduğu, buna bağlı olarak, çekişmeli 32-02, 32-03 ve 32-04 sırasındaki ürünler açısından taraf markaları arasında ilişkilendirmeye dayalı düşük düzeyli benzerlikten bahsedilebileceği görülmektedir. Şu hâlde, SMK 6/1 maddesi yönünden tescil engellerinde aranan şartlardan biri belirtili emtialar yönünden gerçekleşmiştir. Devamla; Davalının markasının incelenmesinde; dava konusu markanın tümü büyük harflerle yazılmış “...” ibarelerinden oluşturulduğu, ... unsuru içermediği, anlaşılmaktadır. Davacının markasının incelenmesinde; davacıya ait markada “ ...” ibaresinin ... marka olduğu ve markanın koruma kapsamının tespiti bu nedenle karşılaştırma yapılırken markanın diğer unsuru olan “... ” ibaresinin dikkate alınması gerektiği; somut olayda, “.....” ibareli davacı yan adına tescilli markada “... ...” ibaresinin ayırt edici bir unsur olduğunu söylemenin mümkün olmadığı, yiyecek-içecek sektöründe ve bu sektör içerisinde “...” ve “...” ibarelerinin sıklıkla kullanıldığı ve aslında bu ibarelerin tanımlayıcı nitelikte olduğu; anlaşılmaktadır. Markalar arasında iltibasa yol açacak derecede bir benzerlik olup olmadığının tespitinde her iki markaya konu işaretin, ayırt edici ve baskın unsurları dikkate alınarak bütünü itibariyle görsel, işitsel ve anlamsal olarak bıraktıkları izlenimin esas alınması gerekmektedir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 08.06.2016 gün ve ..... sayılı kararı uyarınca iltibas değerlendirmesinin hakimlik mesleğinin gerektirdiği genel hukuki bilgi ile çözümlenmesinin mümkün olduğu hususu da gözönünde bulundurularak yapılan incelemede, davacı adına tescilli " ... ...'' ibareli marka ile davalının "...'' ibareli markası arasında biçim, renk, grafik unsurlar, düzenleme ve tertip tarzı olarak görsel, sesçil ve anlamsal olarak ortalama tüketicileri iltibasa düşürecek derecede bir benzerlik bulunup bulunmadığı incelendiğinde, ''...'' ibaresisinin hiçbir kimsenin tekeline bırakılması mümkün olmayan Türkiye’nin Asya anakarasındaki toprağının adı olduğu, ''...'' ibaresinin ortak olmasına bağlı olarak taraf markaları arasında bir benzerliği olduğunu söylenin mümkün olmadığı, “...” ve “...” ibarelerinin de ... ibaresine atıfta bulunan ve markayı taşıyan ürünlerinin lezzeti hakkında tüketiciye yönlendirmede bulunan bir ibare olduğu, tamlama halinde kullanımda, markayı taşıyan ürünlerin ..... özgü lezzetler içerdiği şeklinde bir atıfta bulunulduğunu söylemenin mümkün olduğu, ''...'' ve ''...'' ibarelerinin ayırt edici gücünün çok zayıf olduğu, tüketici nezdinde markasal bir kullanımdan ziyade ürünün özelliklerine dair bir yönlendirici, tanımlayıcı unsur olduğu; “... ” veya “...” ile eş anlamı olabilecek “...” gibi ibarelerle birlikte “...” ibarelerinin ..... sicilinde başka kişi ve kuruluşlarca marka başvurusuna konu edildiği, “... ” gibi ibareler ayırt edici gücü zayıf olan ibareler olduğu, ... marka ve ek kelime unsurundan oluşan “ ... ... ...” markasında ek kelime unsuru olarak yer alan “... ...” ibaresinin taraf markalarında ortak olmasına bağlı olarak markalarını benzer kabul etmenin mümkün olmadığı, “... ” ibaresinin 29.sınıftaki emtialar bakımından tanımlayıcı bir ibare olduğu, bağımsız ayırt edici gücünün olmadığı, davacı markasındaki esas ve ayırt edici unsuru “ ...” ibaresi olduğu, dava konusu markada bu ibareler benzer bir ibarenin kullanılmadığı ve nihayetinde taraf markalarını oluşturan ibareler arasında ilişkilendirilme ihtimalinin olmadığı; işin uzmanı veya dikkatli kişilerden oluşmayan, makûl düzeyde bilgilendirilmiş, marka ve başvuru konusu işareti aynı anda görüp detaylarını karşılaştırma olanağı bulunmayan, daha önce görüp yararlandığı markanın aşağı yukarı net anısının tesirinde olan ortalama düzeydeki alıcı kitlesinin, yargılama konusu ürünler için ayırdığı satın alım ve yararlanım süresi içinde, davalının "..." markasını gördüğünde bunun davacının mesnet markasından farklı bir marka olduğunu algılayabileceği, tescilli markaların bir uzantısı, yeni bir versiyonu, yeni bir serisi olarak algılanmasının ihtimal dahilinde olmadığı, taraf markaları arasında SMK 6/1 maddesi anlamında iltibas bulunmadığı, İltibas tehlikesinin bulunmaması halinde 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanununun 6. maddesinin (5) numaralı fıkrasının uygulama alanı bulmayacağı; Bir marka başvurusunun kötü niyetle yapılıp yapılmadığı, başvuru anındaki duruma göre değerlendirileceği, SMK m.6/9 hükmü başvuru anına sonuç bağladığı, bu anlamda sonradan yapılacak iş ve işlemler başlangıçtaki kötü niyeti ortadan kaldırabilecek nitelikte olmadığı, dosya kapsamında davalının, haksız kazanç, yedekleme, şantaj, spekülasyon vb. amaçlı tescil başvurusunda bulunduğunu gösterir herhangi bir belge bulunmadığı, davalının kötü niyetli bir başvuruda bulunduğu iddiasının ispatlanamadığı, kötü niyetle başvurusunun yapıldığı iddia edilen işaretle buna karşı öne sürülen itiraz gerekçesi markaların aynı (veya benzer) olması veya markaların benzer olduğu yönündeki iddianın, tek başına başvurunun kötü niyetle yapıldığını ispatlamayacağı, itiraz sahibinin, markaların benzer olduğu iddiasının ötesinde, kötü niyet hususunu ispatlar nitelikte herhangi bir kanıt sunmaması dikkate alındığında, kötü niyet gerekçeli itirazının da haklı bulunmadığı, SMK 6/9 maddesi koşullarının somut olayda oluşmadığı; Öte yandan SMK m.25/1 hükmüne göre; SMK m.5 ve m.6 hükmünde sayılan hâllerden birinin mevcut olması hâlinde mahkeme tarafından markanın hükümsüzlüğüne karar verilir.'' hükmü uyarınca hükümsüzlük koşullarının da mevcut olmadığı, kabul edilmiştir. Açıklanan nedenlerle davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Gerekçesi açıklandığı üzere: 1-DAVANIN REDDİNE, 2- Dava açılırken alınan peşin maktu karar ilam harcı yeterli olduğundan ve yeniden değerleme oranı nedeniyle ortaya çıkan güncel peşin harca denk olduğundan, denk olan harcın güncel olan harca tamamlanması mülkiyet hakkı ihlali olacağından yeniden harç alınmasına yer olmadığına, 3-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesap olunan takdiren 40.000,00-TL maktu ücreti vekâletin davacıdan alınarak davalılara verilmesine, 4-Davacının yapmış olduğu yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, 5-Davalılar tarafından yargılama gideri sarf edilmediğinden bu hususta karar verilmesine yer olmadığına, 6-Yatırılan ve kullanılmayan gider avansının, hükmün kesinleşmesini müteakip re'sen yatırana iadesine (HMK m.333), Dair, verilen karar hazır olan taraf vekillerinin yüzlerine karşı tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde Bölge Adliye Mahkemelerinde istinaf yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı. 31/12/2024

Katip ..... Hakim ..... e-imzalıdır ¸ e-imzalıdır

Atıf: İlk Derece Mahkemesi, E. 2023/45, K. 2024/598, T. 31.12.2024, www.arakarar.com/karar/ilk-derece-karar-2023-45-e-2024-598-k-ea49a520689d