İlk Derece Mahkemesi 2024/134 E. 2026/115 K.

T.C. ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/134 Esas - 2026/115 TÜRK MİLLETİ ADINA Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2024/134 Esas KARAR NO : 2026/115

DAVA : Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 09/04/2018 KARŞI DAVA TARİHİ : 08/06/2018 KARAR TARİHİ : 17/02/2026 YAZIM TARİHİ : 26/02/2026

DAVA: Davacı ve karşı davalı ... Şirketi dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket ile davalı ... A.Ş. arasında 03.05.2016 tarihli “... Sözleşmesi” akdedildiğini, Sözleşme konusu işin iki kademeden oluşan regülatör ve ...' in ikinci kademe hattının eksik inşaat işlerinin ikmali olduğunu, Müvekkil Şirketin proje kapsamında; regülatör ve tesisleri, iletim tüneli, tahliye yapısı, yükleme havuzu, basınçlı boru mesnetleri, santral binası, kuyruk suyu kanalı, kuyruk suyu dere taraması inşaatlarında eksik kalan kısımların tamamlanması işlerini üstlendiğini, davalı ile yapılan zeyilnamelerle iş artırımına gidildiğini, Sözleşmeye göre işin bedeli, Sözleşme ekinde yer alan birim fiyatlar, kesin projeler ve bunlara ilişkin ... ve diğer kamu kurumlarına ait birim fiyat tariflerine ve Sözleşme eki özel birim fiyat tariflerine dayalı keşif cetvelinde yer alan her bir iş kaleminin miktarı ile birim fiyatların çarpımı sonucu bulunan tutarların toplam bedeli olan 5.500.000 (beş milyon beş yüz bin ) ABD Doları olarak karara bağlandığını, Söz konusu Sözleşmeye ek olarak 05/05/2016 tarihinde imzalanan protokolün 3.d.maddesinde motorin, patlayıcı madde, çimento, demir ve hasır çeliğin davalı işveren tarafından alınacağı ve Sözleşme ekinde yer alan Özel Teknik Şartnamenin 4.1. maddesinde “yapılacak işlere ait her çapta betonarme demirinin ve hasır çeliğin temini ve finansmanı işveren tarafından karşılanacaktır” 5.1. maddesinde de “iş ile ilgili tüm uygulamam projeleri işveren tarafından temin edilerek işe başlamadan önce yükleniciye sayısal ortamda teslim edilecektir” düzenlemesi olduğu halde motorin, çimento alımının tamamının ve demir ile hasır çeliğin büyük kısmının Müvekkil şirket tarafından alınarak hak edişlere ilave edildiğini, Müvekkil şirket ile davalı arasında imzalanan 30.12.2016 tarihli 1 nolu zeyilname ile işin bitim tarihinin 30.09.2017 tarihine, 20.07.2017 tarihli 3 nolu zeyilname ile işin tamamlanma tarihinin 31.12.2017 tarihine ötelendiğini, aynı zeyilnamenin 5. Maddesinde Sözleşmenin 3.7. Maddesinin revize edilerek %15'i kazı tamamlandığında ve %35'i santral binası betonarme işleri çatı ve tavan vinci montajı tamamlandığında ve 31.12.2017 tarihine kadar işin tesliminde kalan %50 olmak üzere 600.000 TL Sözleşme bedeline ilave prim ödemesi yapılacağının kararlaştırıldığını, Ancak; davalının proje çizimlerini süresinde yapmadığını, kamulaştırma, orman izin ve su yapıları denetim hizmet Sözleşmesi gereği sorumlulukları gibi sebeplerle zorunlu olan görevlerini ve proje değişikliklerini geciktirdiğini, projelerin kesinleşmesi için gerekli olan deney ve etütleri yapmadığını, bunun yanında davalıya ait olup işin yapımında kullanılmak üzere Müvekkiline tahsisi edilen makine ve araçların önemli bir kısmının çalışamaz arızalı olarak teslim edildiğini, tamir-bakımları yapıldıktan sonra tutanakla teslim edileceği ifade edilmiş ise de bakımları yapılmadığından makinelerin tutanak ile teslim edilmediğini, Davalının alması gereken çimento, demir, hasır çelik, motorin, dinamit gibi malzemelerin süresinde Müvekkiline teslim edilmediğini, tüm bu olumsuzluklara rağmen Müvekkil şirketin kendi taahhüdündeki işi %95 oranında tamamladığını, kalan iş oranının %5 olduğunu, 28/08/2017 tarihi itibariyle işin primi ile hak ediş alacaklarını ödememek maksadı ile gecikme ve işin gidişatı ile ilgili hiçbir yazılı sözlü ihtar yapılmaksızın davalı tarafça 28.08.2017 tarih ve ... yevmiye nolu noter ihtarnamesi ile Sözleşmenin feshedildiğini, Sözleşmenin 3.5.1 maddesindeki “ ödemeler aylık hakediş usulü her ayın ilk haftası içerisinde düzenlenecek olup, bir önceki ay içerinde yapılan imalatlar dikkate alınarak Yüklenicinin banka hesaplarına fatura karşılığında yapılacaktır” 3.5.2 maddesindeki “Hakediş düzenlemesinde ... tarafından onaylanan ve tamamlanan imalat miktarı kadar metraj esas alınacaktır. Hak edişler EK-01 Özel Teknik Şartnamede belirtilen şartlara göre yapılacaktır” 3.5.3. maddesindeki “ ... hak edişini hazırlayarak İşverene sunacaktır. İşveren anılan hak edişi 15 gün içinde inceleyecek, onaylayacak veya gerekçesini belirterek iade edecek veya düzelttirecektir. Böylece kesinleşmiş hak edişe göre ..., faturasını düzenleyecektir. Yüklenicinin ilgili hak edişine ait hazırladığı faturasını İşveren 15 gün içinde ödeyecektir.” hükümlerine rağmen davalı işveren şirketin bu hükümlere uymayarak hak edişleri Sözleşmede belirtilen sürelerde ödemediğini, Mülkiyeti davalıya ait olup işin yapımında kullanılmak üzere müvekkil şirkete verilen makinelerin ve araçların bir kısmının arızalı olduğu için kullanılamadığından bedeli ödenmek suretiyle üçüncü kişilerden kiralandığını, Sözleşmenin 3.2.1 maddesinde “iş bu sözleşme kapsamındaki işler için işveren tarafından yükleniciye işin toplam bedelinin %5'ine tekabül eden 275.000,00 ABD Doları tutarında avans ödemesi yapılacaktır” hükmüne göre ödenen 800.000 TL avansın davalıya iade edilmesine rağmen hak edişlerden kesinti yapılmaya devam edildiğini ve hakedişlerin tam olarak ödenmediğini, Davalı tarafından keşide edilen 28/08/2017 tarih ve ... yevmiye nolu noter ihtarnamesine cevaben taraflarınca keşide edilen 12.09.2017 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarname ile fesih tutanağı için hazır bulunacağı belirtilerek Temmuz ayı imalatları için düzenlenen davalı yetkilisi ve işveren Müşavir Firma yetkilisinin de yazılı onayı alınan .... Nolu hakediş ile bu hak edişe ait faturanın davalıya tebliğ edildiğini, 15.09.2017 tarihinde her iki taraf temsilcilerinin huzurunda Sözleşme Eki-7 deki malzeme, demirbaş ve duran varlıklar, araç gereç, sarf malzemeleri, cihazlar, arazi, arsa ve binalar ile ambardaki malzemelerin miktarını ve durumunu gösteren liste yapılarak imza altına alınmasına rağmen Müvekkil şirket tarafından sözleşme gereği iş artışları kapsamında yapılan işlerin ve diğer işlerin ölçümlerinin davalı tarafın tespite yanaşmaması nedeni ile yapılamadığını, Davalının Müvekkili şirket tarafından tamamlanan imalatların üzerine yeni imalatlar yapmayı, şantiyede kalan araç, tesis, makineleri satmayı malzemeleri yeni imalatlarında kullanmayı düşündüğü için, Müvekkil şirket tarafından gerek sözleşme ve zeyilnamelerde tanımlanmış gerekse sözleşme ve zeyil namelerde tanımlanmamış tüm işlere ait metrajlarının, yapılan işlerin tamamlanma oranının, parasal tutarlarının, Müvekkil şirketçe şantiye alanına getirilen malzeme, makine, alet, araç tesis, kum çakıl gibi taşınır ve taşınmazların neler olduğunun, bunların bedellerinin tespitine dair talebi ile ... D. İş dosyasında delil tespiti yaptırıldığını, yapılan tespit üzerine düzenlenen bilirkişi raporunda ise; -Mekanik açıdan toplam 3787,12 metre iletim hattı ve yanı sıra diğer mekanik işlerin yapılarak Müvekkil Şirketin ... Mekanik montaj işçiliğinin 87.540,00 TL ve ... Mekanik montaj işçiliğinin 21.113,78 TL, -Tamamlanan inşaat imalatları bedelinin 7.619.653,84 TL, -Şantiyede bırakılan malzeme tutarının 549.963,24 TL olmak üzere toplam 8.278.270,86 TL olduğunu, Taraflar arasında imzalanan 05/05/2016 tarihli protokolün 3.b maddesi ile sözleşme ekinde yer alan Özel Teknik Şartnamenin 4.1. ve 5.1 maddesinde yapılacak işlere ait her çaptaki betonarme demirinin ve hasır çeliğin temini ve finansmanın yükleniciye davalı işveren tarafından karşılanması, işle ilgili tüm uygulama projelerinin işveren tarafından temin edilerek işe başlamadan önce yükleniciye sayısal ortamda teslim edilmesi kararlaştırıldığı halde davalı şirketin bu sorumlulukları yerine getirilmediğinden imalatın tutarından temin edilmek zorunda kalındığını, davalı şirketin sorumluluğunda bulunan çimento, demir ve hasır çeliğin toplam tutarının ise 1.980.963,50 TL olduğunu, Davalı tarafından hazırlanması gereken uygulama projeleri için gerekli olan rezistivite deneyi, santral bölgesi sondajı ve sondaj raporu hazırlanması işlerinin toplam tutarının da 31.900,00 TL, taraflar arasında imzalı bulunan sözleşme kapsamında olmadığı halde Müvekkiline yaptırdığı ve tutanağa bağlanan sözleşme dışı işlerin toplam tutarının ise 651.747,25 TL olmak üzere Müvekkili tarafından davalı şirkete yapılan tüm işlerin toplam tutarının 10.942.881,61 TL sonuca ulaşıldığını, Anlatılan tespitlere ve rakamlara uygun olarak Müvekkil şirket tarafından hazırlanan 10(kesin) nolu hak edişin Proje Müdürü ve dava konusu yapım işinde sorumlu olan davalı şirketin temsilcisine (...) gönderildiğini, herhangi bir itirazda bulunulmadığını ancak Müvekkiline de herhangi bir ödeme yapılmadığını, Bunun yanında Müvekkil şirketin davalıdan 1.972.788,71 TL ödenmeyen hak ediş, 549.963,24TL malzeme ve konkasör maliyetleri ve 600.000,00 TL erken bitirme primi, 290.483,56 TL makine tamirleri ile ilgili ilave masraflarından dolayı alacağı olmak üzere toplam 3.413.235,71 TL alacağı bulunduğunu, söz konusu alacağın tarafların ticari defter ve belgelerinde kayıtlı olduğu, davacı ve davalı tarafların ticari defter, belge ve kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi talep ettiklerini, Sonuç olarak; Davacı Müvekkili şirket ile davalı taraf arasında imzalanan ... İlçesi sınırları içinde bulunan ...Yapım Sözleşmesinden doğan ( hak ediş, malzeme, pirim, masraf vb.) alacakları ile sözleşmenin davalı tarafça tek yanlı olarak feshi nedeni ile uğranılan zararlara karşılık fazlaya ilişkin dava ve talep hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 100.000,00 (Yüz bin) TL'nin avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, 02/03/2021 tarihli ıslah dilekçesi ile istemini, hak ediş alacağı yönünden 2.225.525,63 TL'ye erken ödeme primi alacağının 569.052,42 TL'ye, sahada kalan malzeme ve kiralık makine bedeli alacağını 634.212,52 TL'ye olmak üzere toplamda 3.428.790,57 TL'ye yükseltmiş ayrıca 24/09/2017 olduğu ifade edilen temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. CEVAP: Davalı karşı davacı ... A.Ş. Vekili; davanın haksız ve mesnetsiz olduğunu, Müvekkili şirket ile davacı arasında ... İlçesi sınırları içinde yer alan ... çayları üzerinde inşaat çalışmaları devam eden iki kademede oluşan ... ve ... Projesinde Il. Kademe hattın “ regülatör ve tesisleri, iletim kanalı, İletim tüneli, tahliye yapısı, yükleme havuzu, basınçlı boru mesnetleri, santral binası, kuyruk suyu dere taraması” inşaatlarında eksik kalan kısımları tamamlanması işleri için 03.05.2016 tarihli “... ve ... İşleri Yapım Sözleşmesi” akdedildiğini, Sözleşmenin 4.1. maddesinde yüklenicinin sözleşme kapsamındaki işleri 31.01.2017 tarihine kadar tamamlayarak işverene teslim edileceğinin belirtildiğini, ancak Müvekkilinin tüm iyi niyetli çabalarına, her türlü desteğine ve yapılan tüm bildirimlere rağmen davacının işi öngörülen sürede bitiremeyeceği anlaşıldığından işin bitim tarihi 30.12.2016 tarihli zeyilname ile 30.09.2017, 20.07.2017 tarihli zeyilname ile de 31.12.2017 olarak değiştirildiğini, Taraflar arasında hazırlanan 05.05.2016 tarihli protokolün 3.d maddesi gereğince ... şantiyesinde kurulu bulunan Müvekkiline ait idari bina, yatakhane, yemekhane vb. Şantiye tesislerinin makine ve ekipman ve tüm malzemeleriyle kullanım için teslim tesellüm tutanağı ile birlikte davacıya teslim edildiğini, teslimi gerçekleşen makine-ekipman parkı ve şantiyedeki diğer sarf malzemelerinin kullanıma bağlı bakım, onarım ve benzeri ilgili bütün maliyetlerinin sorumluluğunun davacıya ait olduğunu, Ayrıca aynı madde kapsamında ilave tesis, makine ve ekipmanların davacı tarafından tedarik edileceği, bu nedenle ilave bir maliyet talep edilmeyeceğini, bu konudaki davacı tarafından imzalanan belgeye rağmen teslimin yapılmadığı yönündeki davacı beyanının kötü niyet göstergesi olduğunu, Sözleşmenin 9. Maddesinde yüklenicinin belirtilen süre içinde işe başlamaması üstlenilen işin yapımında gecikme ve duraklama olması veya süresinde bitirilemeyeceğinin anlaşılması halinde ihtara ve ayrıca mahkemeden hüküm alınmasına gerek olmaksızın işverenin sözleşmeyi tek taraflı olarak feshedebileceğinin belirtildiğini, Müvekkil şirketin sözleşme kapsamında üzerine düşen yükümlülükleri eksiksiz olarak ifa ettiğini, davacının aksi beyanlarının soyut iddialardan ibaret olduğunu, buna rağmen davacının işi sözleşme süresi içinde bitiremeyeceğinin ve ek süre verilmesinin de fayda etmeyeceğinin anlaşılması ile sözleşme .... Noterliğinin 28.08.2017 tarih ve ... sayılı ihtarnamesi ile feshedildiğini, fesih tutanağı için davacının şantiyede hazır bulunması aksi takdirde tespitin yokluğunda yapılacağının bildirildiğini, yapılan bildirime rağmen verilen süre içinde davacının tespit için şantiyeye gelmediğini, Davacı tarafın fesih bildiriminden sonra tek taraflı olarak düzenlediği hak ediş ve buna bağlı olarak düzenlediği faturayı gerçek dışı beyanlar içeren ... . Noterliğinin 12.092.017 tarih ve ... sayılı ihtarnamesinin ekinde göndermiş olduğu taraflarınca asla kabulü mümkün olmayan ihtarname içeriği ve ekinde gönderilen hak ediş evrakı ve faturanın yasal süre içinde .... Noterliğinin 20.09.2017 tarih ve ... sayılı ihtarnamesi ile iade edildiğini, Davacı tarafın ... D.İŞ sayılı dosyası ile yokluklarında yapılan keşif sonucu pek çok hatalı değerlendirmeye dayalı olarak hazırlanan Bilirkişi Raporuna itiraz edildiğini, söz konusu raporda; -Belirtilen imalat miktarlarının sözleşme gereği kesinleşmiş imalat miktarları olmadığını, sözleşme 3.4. maddesinde kesin hesap ödemesinin tanımlandığını, kesin hakediş için bir komisyon kurulması gerektiğini, komisyon tarafından mutabakatla belirlenen imalat miktarlarının kesin hesap değeri olarak kabul edilebileceğini, oysa taşeron ( davacı) tarafından sunulan hak ediş miktarlarının kesin hesap değerleri olmayıp hatalı ve mükerrer imalat değerlerini içerdiğini, -Raporda sunulan imalatlarla ilgili kalite kontrol belgelerinin işverene sunulmadığını, yapılan işlerde kalite kontrol ve ölçüm raporlarının mutlaka sunulması gerektiğini, aksi durumda yapılan işlerde kalite yönünden eksiklik, kusur ve imalat ayıplarının düzeltilmesi için yapılacak iyileştirme bedellerinin taşeron hak edişinden kesilmesi gerekeceğini, -Raporda belirtilen imalatlarda kullanılmış olan betonlar için düzenlenen onaylı karışım dizaynlarının iş sahibine sunulması gerektiğini, -Demir imalatlarıyla ilgili laboratuvar numune test sonuçlarının ve demir çekme test ve sonuçlarının sunulması gerektiğini, -Kazılarla ilgili olarak; -... pozu ile ilgili olarak yapılan kazıların tekniğine ve projelerine uygun olmadığını, iyileştirme yapılması gerektiğini, santral binası bölgesindeki belirtilen %95 oranında kazıların tamamlandığı iddiasının doğru olmadığı, bu poz içerisinde 70.252,557 m3 lük kazı miktarının mükerrer olarak gösterildiğini, santral binası kazısından çıkan 10 000 m3 lük malzemenin taraflarınca nakliye edildiğinden bu miktarın düşülmesi gerektiğini, trapez kanal kazılarında kolay olan kazıların yapıldığını, detay ve zor olanların yapılmadığını, yaklaşık 13 000 m3 eksik kazı olduğunu, -... ( zeyilname 3 gereği) pozunun ... pozu içinde mükerrer şekilde dâhil edildiğini, bu pozla talep edilen miktarın sözleşme ve birim fiyat listesinde bulunmadığından çıkarılması gerektiğini, kuyruk suyu kanal kazısının kaba kazısının proje dışı yapılmaya çalışıldığını, bu bölgede yapılan kazının %20 oranının altında kaldığını, -... poz ödemesinde raporlarda olmayan ve mükerrer olarak alındığı düşünülen 10.000 m3 kazı miktarı bulunduğunu, bu miktarın taşeron alacağından kesilmesi gerektiğini, -... pozunun ... tünelinde yapılan kazı ve destekleme işleri projesine uygun olmadan yapıldığını, -... pozuyla ilgili olarak duvar arka ve üstlerinin dolgularının tamamlanmadığını, yaklaşık 5.000 m3 bir kesinti yapılması gerektiğini, -... çökeltim havuzu yükleme havuzu ve kanal temizliği pozu kapsamında bölgede hiçbir temizlik imalatı yapılmadığını, -... pozu ile alakalı olarak; *Regülatör bölgesi inşaat işlerinin iş sahibi tarafından yapılmış olduğunu, taşeronun bu bölgede hiçbir imalat yapmadığını, iletim kanalı trapez kanal inşaatında 14431,14km 24054,89 arasında 623 metre trapez kanal işlerinin yapılmadığını, *... tünel giriş kısmında yaklaşık 75 metre duvar kanal inşaatının yapılmadığını, *... tünel çıkışı ile T1 tünel girişi arasında sadece yaklaşık 35 metre beton yapıldığını, *İletim kanalı üzerinde bulunan yan savak imalatlarının hiçbir şekilde yapılmadığını, *Yükleme havuzunda yapılan beton imalatlarında özellikle derz imalatlarının tekniğine uygun olmadığını, *Trapez kanallarda tekniğine uygun kazı yapılmadan beton yapıldığından kanal betonlarda ciddi çatlaklar oluştuğunu, bu nedenle kanal tamiratı için harcanacak bedelin taşerondan kesilmesi gerektiğini, *Dük duvarlı kanallardaki deliklerin tamir harcı ile kapatılmadığını, , bu bedelin de taşeronunun hak edişinden kesilmesi gerektiğini, *Yükleme havuzu tabliye betonu ile enerji su alma yapısı tabanında topraklama işlerini yapılmayarak kusurlu ayıplı bir imalat yapıldığını, telafisi çok zor olan bu kusurun telafisi için dökülen betonların kaldırılması ve topraklama işlerinin yapılmasının zorunlu olduğunu, dolayısı ile ilgili kısımlardaki imalatların tüm kusur ve bedelinin taşeron firma hak edişinden kesilmesini, *Raporda verilen beton miktarlarının kesin değer olmayıp yaklaşık değer olduğunu, sözleşme gereği hesap komisyonu tarafından kabul edilecek metraj değerlerinin ödemeye esas olmasını, -... pozuyla ilgili olarak; *... tünel yan duvar kaplamalarının projelerden farklı yapıldığını, 3.70 olması gereken duvar yüksekliğinin 3,5 metreye kadar düştüğünü, hatalı imalatın bedelinin taşerondan kesilmesi gerektiğini, *... tünel girişinde 2 adet tünel duvarının 3,70 metre olması gerekirken 3.40 metre olarak yapıldığını, *Raporda verilen beton miktarlarının kesin değer olmayıp yaklaşık değer olduğunu, sözleşme gereği hesap komisyonu tarafından kabul edilecek metraj değerlerinin ödemeye esas olmasını, -... pozuyla ilgili olarak, tünel içinde yapılan püskürtme beton ve hasır çeliğin tekniğine uygun yapılmadığını, imalatın düzeltilebilmesi taramaların yapılabilmesi için gereken bedelin taşerondan kesilmesi gerektiğini, -... pozu olan açıkta püskürtme betonu yapılması pozunun hiçbir şekilde yapılamadığını, -... pozunda regülatör işlerinin iş sahibi tarafından yapıldığını, bu kısımda taşeron tarafından hiçbir imalatın yapılmadığını, tabliye ve kanat duvarlarının yapıldığını ancak rampanın yapılmadığını, raporda verilen kalıp miktarlarının kesin değerler olmadığı, sözleşme gereği hesap komisyonu tarafından kabul edilecek metraj değerlerinin ödemeye esas olmasını, -... tünel betonarme kalıbı yapılması pozuyla ilgili olarak; *... tünel yan duvar kaplamalarının projelerden farklı olarak 3.70 metre olması gerekirken 3.70-3,50 m yükseklikte yapıldığını, hatalı imalatın - bedelinin taşerondan kesilmesi gerektiğini, *... tünel girişinde 2 adet tünel duvar kaplama kalıbının 3,70 metre olması gerekirken 3.40 metre olarak yapıldığını, hatalı inşaatın bedelinin taşerondan kesilmesi gerektiğini, *Raporda verilen beton miktarlarının kesin değer olmayıp yaklaşık değer olduğunu, sözleşme gereği hesap komisyonu tarafından kabul edilecek metraj değerlerinin ödemeye esas olmasını -... demir hariç her çapta betonarme beton demir işçiliği yapılması pozunda raporda verilen demir miktarlarının kesin değer olmayıp yaklaşık değerler olduğunu, sözleşme gereği hesap komisyonu tarafından kabul edilecek metraj değerlerinin ödemeye esas olmasını, -... pozuyla ilgili olarak raporda belirtilen PVC su ve enjeksiyon tutucuların miktarlarının keşifte 11.718 kg. olduğu, eksik trapez kanal imalatı eksik duvarlı kanal imalatı, eksik tünel imalatı ve eksik santral binası imalatı varken keşif değerinin üç katı conta kullanılmış gibi gösterildiğini, imalat miktarıyla ilgili metraj değerleri ve conta ağırlık tespiti yapıldıktan sonra kullanılan miktarın ancak tespit edilebileceğini, ilgili su tutucu conta ağırlık tespit tutanağının iş sahibine sunulması gerektiğini ve yine hesap komisyonu tarafından kabul edilecek metraj değerlerinin ödemeye esas olmasını, -... nolu drenaj borusunun temini ve yerine konulması pozundaki miktarlarda sözleşme gereği hesap komisyonu tarafından kabul edilecek metraj değerlerinin ödemeye esas olmasını, -... nolu kazıdan gelen malzeme ile anroşman yapılması pozundaki miktarların kesin olmadığı, sözleşme gereği hesap komisyonu tarafından kabul edilecek metraj değerlerinin ödemeye esas olmasını, -... pozuyla ilgili raporda yapıldığı öngörülen taş tahkimat işlerinin tekniğine uygun olmadığı için çoğunlukla tamir gerekeceğini, hatalı imalatın bedelinin taşerondan kesilmesi gerektiğini, miktarların kesin olmadığı, sözleşme gereği hesap komisyonu tarafından kabul edilecek metraj değerlerinin ödemeye esas olmasını, -... pozunda, toplam 3 km olan bir iletim kanalı imalatında 623 metre olan trapez kanal kazısının tamamlanmadığını, dolayısı ile reglaj miktarının en fazla 2.377 m olabileceğini, raporda ve ara hak edişlerde mükerrer gösterilmiş imalat miktarının en çok 2.377 m olabileceği ancak sahada reglaj yapıldığına dair bir görsel bulunmadığını, raporda verilen taş tahkimat miktarlarının kesin değer olmayıp yaklaşık değerler olduğunu, sözleşme gereği hesap komisyonu tarafından kabul edilecek metraj değerlerinin ödemeye esas olmasını, -... pozuyla ilgili olarak ise şantiye sahasında hiçbir dolgunun titreşimli silindir ile yapılmadığını, rapordaki miktarın ve son hak edişte gösterilen makine çalışma saatinin mükerrer değer olduğundan kesilmesi gerektiğini, -... pozuyla ilgili olarak, ... nolu drenaj borusunun temini ve yerine konulması pozunda 3.411,65 metre drenaj borusu kullanıldığı belirtildiğini, buna göre azami kullanılacak kum-çakıl miktarının 1.265,72 m3 olabileceğini, fazlasının kesilmesi gerektiğini, ayrıca kum çakıl uygulamasının tekniğe uygun yapılmadığını, -... pozunda, taşeronun yaptığı yaklaşık 841 metrelik kısımdaki çelik hasır işçiliğinin projesine ve tekniğine uygun konulmadığı için kanal betonundaki çatlamalarda anlaşıldığı, tamir için gereken bedelin taşerondan kesilmesi gerektiğini, Şantiye sahasında kalan malzemeler konusunda ise; fesih sonrası çekilen ihtarname ile davalı şirkete şantiye sahasını terk etmesi ve malzemelerini sahadan kaldırmasının bildirildiğini; 1.Katkı tankı içinde ... piriz hızlandırıcı katkı maddesinin bulunmadığını, 2.Şantiye stok sahasında 200 mm drenaj borusu bulunmadığını, karşı tarafça şantiyeden alabileceğini, 3.Sözleşme kapsamında motorinin işveren tarafından davacıya temin edildiğini, davacının talebinde haksız olduğunu, 4.Şantiyede bulunan su tutucu contaların iş sahibine ait olduğunu, taşeronun kendisine ait olanları götürdüğünü, 5.Tünel kalıbı olarak tanımlanan sistemin boru payandalar haricindeki tüm kalıp sisteminin işverene ait olduğunu, 6.Trapez kanal vibro master malzemesinin taşeron tarafından götürüldüğünü, şantiyede böyle bir malzeme olmadığını, 7.Taşeronun tarihi geçmiş taşlaşmış çimentoları sahada bıraktığını bunlar için bedel ödenemeyeceğini isterse bu torbaları alabileceğini, 8.Konkasörün, iş sahibinin kum-çakıl üretimi için anlaştığı başka bir firma olan ... San. ve Tic. A.Ş. firmasına ait olduğunu, stok sahasında bulunan malzemenin davacı taşeron tarafından sahiplenilmesinin kötü niyetli olduğunu gösterdiğini, Müvekkilinin sözleşme gereği tüm edimlerini yerine getirdiğini, sözleşme kapsamında davacı tarafından yapılan işlerin bedelinin fazlasıyla ödendiğini, bu nedenle davacının Müvekkili şirketten dava konusu sözleşmeden kaynaklı hiçbir hak ve alacağının olmadığı gibi Müvekkilinin davacıdan alacaklı olduğunu, dolayısı ile davanın reddi gerektiğini, KARŞI DAVA: Karşı davaya beyanları olarak; Borçlar Kanununun 471 inci maddesi uyarınca yüklenicinin üstlendiği edimleri iş sahibinin haklı menfaatlerini gözeterek sadakat ve özenle ifa etmek zorunda olduğunu, yüklenicinin özen borcundan doğan sorumluluğunun belirlenmesinde, benzer alandaki basiretli bir yüklenicinin göstermesi geren mesleki ve teknik kurallara uygun davranışının esas alındığını, Yüklenicinin özen borcu kapsamında, yapım sözleşmesinin uzman tarafı olan yüklenicinin yüklendiği işleri özenle, sözleşmeye, fen ve sanat kurallarına uygun şekilde yapmak zorunda olduğu halde sözleşmenin başından itibaren sözleşmeye aykırı davranışlar sergilediğini, her türlü uyarıya ve iyi niyetli yaklaşımlarına karşın sözleşmeyi gereği gibi ifa etmediğini, zamanında da bitiremeyeceği anlaşıldığından tek taraflı olarak Müvekkilince sözleşmenin feshedildiğini, Davacı/karşı davalı tarafın yasaya, sözleşmeye, teknik şartnamesine, fen ve sanat kurallarına aykırı davrandığını, işin devamı sırasında özen borcuna uygun hareket etmeyip basiretli bir tacir gibi davranmayan yüklenicinin iyi niyetli olmayan davranışlarla Müvekkili şirkete birçok güçlükler yaşattığını, ... D.İş sayılı dosyasına istinaden yaptırılan tespitte davacı tarafından yapılan ayıplı, kusurlu imalatların bedelinin 385.089,91 TL olarak belirlendiğini ancak davacı/karşı davalı tarafın ayıplı yaptığı işleri bedelinin tespit edilen bu rakamın çok üstünde olduğundan söz konusu raporun aleyhe olan kısımlarına itiraz ettiklerini, Davacı/karşı davalı tarafa yaptığı işin karşılığının çok üzerinde 9.190.095,12 TL ödeme yapıldığını, sayın mahkemece ticari defter ve kayıtlar üzerinde gerekli inceleme yaptırılması hainde fazla ödeme yapıldığının anlaşılacağını, İşin başında tutanakla Davacı/karşı davalıya teslim edilen malzemelerin amacına uygun şekilde kullanılmadığı bakımları zamanında yapılmadığı için çoğunun çalışmaz ve işlevini göremeyecek halde bırakıldığını, bu şekilde bırakılan makine ve ekipmanların tespiti için ... D.İş sayılı dosyasına istinaden tespit yaptırıldığını, buna göre Müvekkil şirketin zarara uğradığını, Sonuç olarak açıklanan nedenlerden ve Sayın Mahkemece resen gözetilecek hususlar ışığında; asıl davanın reddine, davalarının kabulü ile fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10.000,00 TL'nin avans faizi ile birlikte davacı/karşı davalıdan alınarak Müvekkiline ödenmesine, karar verilmesini talep etmiştir. Davalı karşı davacı iş sahibi 10.000,00 TL'lik alacak istemine ilişkin yapmış olduğu 12/03/2021 tarihli açıklayıcı yazılı beyanında arızalı makinelerin tamir gideri için 2.000,00 TL, fazladan ödenen bedele ilişkin 8.000,00 TL talepte bulunduğunu belirtmiştir. KARŞI DAVAYA CEVAP: Davacı karşı davalı şirket vekili, müvekkili şirketin edimini ifa ettiği şekli ile davalı karşı davacı iş sahibine borçlu değil alacaklı olduğunu ifade ederek, karşı davanın reddini dilemiştir. GEREKÇE: Esas davada, davacı karşı davalı şirketin ..., davalı karşı davacı şirketin iş sahibi olduğu, 03/05/2016 tarihli "... Yapım Sözleşmesi" başlıklı eser sözleşmesi kapsamında, davacı karşı davalı yüklenicinin sözleşme ve ekleri kapsamında yapmış olduğu iş nedeniyle hak ediş alacağı, erken ödeme prim alacağı, sahada kalan malzeme ve kiralık makine bedeli alacağı bulunup bulunmadığı varsa miktarının belirlenmesi, Karşı davada, yine aynı sözleşme kapsamında davacı karşı davalının edimini sözleşme kapsamında gerektiği gibi ifa edip etmediği, buna bağlı olarak fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla fazladan yapılan ödeme, yine ayıplı ve eksik iş nedeniyle oluşan zarardan ötürü 10.000,00 TL'nin avans faizi uygulanmak suretiyle tahsiline karar verilmesi talep edilmiştir. Taraflarca delil olarak dayanılan ... D.iş sayılı dosyaları, proje sözleşmesi, ilerleme raporları, tutanaklar, İhtarnameler, sözleşme ekleri ve diğer belgeler dosyaya sunulmuş, yazılan müzekkereler ile temin edilmiştir. Taraf vekillerince sözleşme ve ekleri uyarınca, sözleşmenin feshedilmesi sonrasında düzenlenmesi gereken hesap kesme hak edişi, durum tespit tutanağının müvekkillerince düzenlenmediği ifade edilerek, talep edilebilecek alacak tutarının taraflarınca yapılan başvuru sonucu düzenlenen tespit raporları ve dosya kapsamı dikkate alınarak istek kalemleri ile ilgili bilirkişilerce hesaplama yapılması gerektiği ifade edilmiştir. Taraflar arasında mevcut "... ve ... ... Yapım Sözleşmesi" başlıklı 03/05/2016 tarihli sözleşmenin incelenmesinden, Davacı karşı davalının ..., davalı karşı davacının iş sahibi olduğu, Sözleşmenin Konusunu ise, işbu Sözleşme'de tanımlı proje, ... ilçesi sınırları içerisinde yer alan ve ... çayları üzerinde inşaat çalışmaları yapılmakta olan ... ve ... projesidir. Proje, ... deresi üzerinde iki kademeden oluşmakta olup, işbu Sözleşme'nin kapsamı II. kademe hattın yapımını kapsamaktadır Proje kapsamında; "regülatör ve tesisleri (dolu savak, su alma yapısı, çökeltim havuzu, çakıl ve balık geçitleri], iletim kanalı (beton trapez, üstü açık betonarme dikdörtgen, üstü kapalı betonarme dikdörtgen), iletim tüneli, tahliye yapısı, yükleme havuzu, basınçlı (cebri) boru mesnetleri, santral binası, kuyruk suyu kanalı, kuyruk suyu dere taraması” inşaatlarında eksik kalan kısımların tamamlanması işleri işbu Sözleşme'nin konusunu oluşturmaktadır. 3.1 İşin Bedeli, 3.11 İşbu Sözleşme’nin ekinde yer alan Birim Fiyatlar, Kesin Projeler ve bunlara ilişkin ... ve diğer kamu kurumlarına ait birim fiyat tariflerine ve sözleşme eki özel birim fiyat tariflerine dayalı olarak, Keşif Cetveli'nde yer alan her bir İş kaleminin miktarı ile bu İş Kalemleri’ne ait birim fiyatların çarpımı sonucu bulunan tutarların toplam bedeli 5.500.000,00 USD olup, bu bedele KDV dahil değildir. Taraflar arasında 05.05.2016 tarihinde imzalanan protokolde özetle; 3.aMaddesinde işlerin ekteki birim fiyatlarla anahtar teslimi yapılacağı, hak ediş ve kabullerin teknik danışman ... tarafından onaylanacağı, onayı alınmamış hiçbir ödeme kabul edilemeyeceği, yapılacak işlerin işbu protokolün ekinde yer alan birim fiyat listesine göre anahtar teslimi yapmayı ve hiçbir şekilde fiyat artışı talep etmeyeceği, demir ce hasır çelik alımları İşveren kapsamında olduğu, 3.cmaddesinde onaylanmış iş programının protokolün imzasını takip eden 15 gün içerisinde İşverene teslim edileceği, verilen iş programında (mücbir sebepler dışında ) 20 günü aşan bir sapma olması durumunda İşveren bu protokolü ve daha sonra imzalanan bütün sözleşmeleri tek taraflı feshetme hakkına sahip olduğu. İşin yapımı sırasında gerekli olan ilave tesis, makine ve ekipmanlar ... tarafından tedarik edileceği, bu masrafların sözleşme bedeline dahil olduğu, sarf malzemeleri (motorin, çimento, demir ve patlayıcı madde) de yine aynı tutanak ile tespit edilerek Yüklenicinin hak edişinden düşüleceği, makine – ekipman parkı ve şantiyedeki diğer sarf malzemelerinin kullanıma bağlı bakım, onarım ve benzeri ilgili bütün maliyetlerin sorumluluğu Yükleniciye ait olduğu belirtilmiştir. Teslim Edilen Makina, Ekipman, Beton Santrali ve Şantiye Tesisleri; Arazi ve Arsalar-Binalara ilişkin 15 adetlik listenin toplam tutarının KDV hariç 223.053,31 TL olduğu, Tesis Makine ve Cihazlara ilişkin 53 adetlik listenin toplam tutarının KDV hariç 2.951.531,86 TL olduğu, Taşıtlar ve Kamyonlara ait ilişkin 18 adetlik listenin toplam tutarının KDV hariç 903.363,32 TL olduğu, Demirbaşlar ve Diğer Maddi Duran Varlıklara ilişkin 56 adetlik listenin toplam tutarın KDV hariç 285.633,35 TL olduğu ve her iki taraflarca imzalandığı anlaşılmaktadır. Zeyilnamelerin incelenmesi, 1 No.lu Zeyilname : Sözleşmenin Kapsamı: II. Kademe hattın yapımını kapsamaktadır. Proje kapsamında; regülatör ve tesisleri (dolu savak, su alma yapısı, çökeltim havuzu, çakıl ve balık geçitleri), iletim kanalı (beton trabez, üstü açık betonarme dikdörtgen, üstü kapalı betonarme dikdörtgen), iletim tüneli, tahliye yapısı, yükleme havuzu, basınçlı (cebri) boru mesnetleri, santral binası, kuyruk suyu kanalı, kuyruk suyu dere taraması” inşaatlarında eksik kalan kısımların tamamlanması işlerine ait, Alt ... sözleşmesine ait zeyilname. Madde 3 de; İşin bitim tarihi 30.09.2017 olarak değiştirilmiştir. Madde 5 de; Zeyilname 30.12.2016 tarihinde imzalanmıştır. 2 No.lu Zeyilname : Madde 3.1.4 de; İş bu sözleşme kapsamında tanımlanmayan ve sonradan yapılması gerekli görülen iş kalemleri için “Ek-01 : özel Teknik Şartnamede belirtilen şartlar esas alınacaktır” ibaresi ön görülen birim fiyat keşif miktarlarının değişikliği ve muhtevada olmayan işlerden dolayı taraflarca imzalı sözleşme şartları aynen geçerli olmak üzere hazırlanan Ek-1 Tablo 1.2 Mukayeseli Keşif Cetveline göre Özel pozlu işler sözleşme kapsamına ilgili birim fiyatlar ile yapımı konusunda taraflar mutabakata varmışlardır. Madde 5 de; Zeyilname 16.01.2017 tarihinde imzalanmıştır. 3 No.lu Zeyilname : Madde 3 de; İş bitim tarihi 31.12.2017 olarak değiştirilmesi ve uygulanması hususunda mutabakata varılmıştır. Santral binası kazısı 25.08.2017, Betonarme işleriyle çatı ve tavan vinci montajı 30.11.2017 tarihinde tamamlanacaktır. Madde 5 de; ... iş bu zeyilnamenin Madde 3 de belirtilen tarihlerde santral binasının kazısını tamamlarsa %15 i, santral binasının betonarme işleriyle çatı ve tavan vinci montajını tamamlarsa %35 i, İşverene işin tesliminde %50 si olmak üzere 600.000 TL tutarında prim ödemesi almaya hak kazanacaktır. Madde 6 da: İş bu sözleşme kapsamında tanımlanan ancak sonradan maliyeti yeniden hesaplanan 1039 m ile 979 m arasındaki santral binası kazılarının yapılması için 15,00 TL/m3 birim fiyatı ile yapımı konusunda taraflar mutabakata varmıştır. İş bu fiyat önceki tarihleri de kapsamaktadır. Madde 8 de; 7 ve 8 numaralı hak ediş raporlarının Sözleşmeye uygun olarak ödenmesi sonucunda Madde 3.2 de Avans Ödemesi, Avans Teminat Mektubu ve Avans Kesinti başlığında yer alan avansı 440.000 TL dir. Zeyilnamenin 20.07.2017 tarihinde imzalandığı belirtilmiştir. Mahkememizce oluşturulan bilirkişi kurulundan 09/12/2019 tarihli rapor ve 21/08/2020 tarihli ek rapor aldırılmıştır. Söz konusu rapor hüküm kurmaya elverişli olmamakla Mahkememizce oluşturulan ikinci bilirkişi kurulundan 12/01/2021 tarihli rapor, tarafların itirazlarını karşılar şekilde 21/06/2021 tarihli 1.ek rapor, 13/12/2021 tarihli 2.ek rapor ve 05/09/2022 tarihli 3.ek rapor aldırılmıştır. İnşaat Mühendisi, Mali Müşavir ve Makine Mühendisinden oluşturulan ikinci bilirkişi kurulunca, taraflara ait ticari defter ve kayıtlar, dosyaya sunulan davacı karşı davalı ... tarafça inşaat ile ilgili kullanılan malzemelere ilişkin dava dışı şirketlere yapılan ödemelere ilişkin faturalar, ... D.iş sayılı tespit dosyaları ve bu dosyalara sunulan tespit raporları, taraflarca düzenlenen ve itiraza uğramayan hak edişler ve tüm dosya kapsamı, taraflar arasındaki mevcut sözleşme ve eki özel teknik şartname kapsamında incelenerek ve itirazlar ek raporlarla karşılanmak kaydıyla 05/09/2022 tarihli 3. Ek raporda, önceki raporlar ile bağlantılı olarak gerekçeli ve denetime elverişli olarak belirlendiği üzere, yine asıl rapor ve ek raporlar bütün olarak değerlendirildiğinde davacı karşı davalı ... şirketin, Sözleşme kapsamında davalın iş sahibinin yükümlülüğünde iken kendisi tarafından temin olunan motorin, patlayıcı madde, çimento, demir çelik gibi malzemeler, 3.zeyilnamenin 5.maddesi kapsamında işin tamamlanma oranı dikkate alınarak hak ettiği prim alacağı ve hak edişten kaynaklı talep edebileceği toplam alacak 2.859.738,15 TL olarak belirlenmiştir. Yine davalı karşı davacı iş sahibinin davacı karşı davalı yüklenicinin yapmış olduğu eksik ve kusurlu imalatların toplam tutarı 454.402,57 TL ve yine yükleniciye teslim edilen ve sorumluluğunda olan makine ve ekipmanlarda yüklenicinin kusuru ile oluşan zarar nedeniyle talep edilebilecek tutar 30.947,58 TL olmak üzere toplamda 485.350,15 TL olarak belirlenmiştir. Yukarıda da açıklandığı üzere kök rapora karşı yapılan itirazlar bilirkişi kurulunca ek raporlar ile karşılanmış ve son ek raporda dikkate alındığında görüş değişmemiştir. Davalı karşı davacı işveren tarafından zeyilnameler ile işin uzatılmış hali ile tamamlama tarihinin 4 aydan daha fazla bir süre var iken sözleşme 28/08/2017 tarihinde fesih edilmiştir. Sözleşmenin fesih tarihi itibari ile işin %95 oranında olan tamamlanma oranı ve sözleşmenin fesih tarihine kadar işin eksik ve ayıplı olduğuna dair işveren tarafından gönderilen bir ihtarname bulunmayıp, hak edişlerin sorunsuz düzenlendiği dikkate alındığında sözleşmenin haksız yere fesih olunduğu anlaşılmaktadır. Esas davada, davacı ... tarafından davalı karşı davacı iş sahibi şirketi TBK'nun 117.maddesi anlamında esas ve usule ilişkin yasal koşulları taşıyacak şekilde ihtarname göndererek temerrüte düşürdüğüne ilişkin ihtarname örneği sunulmamakla, davalı karşı davacı iş sahibinin temerrüte düştüğü tarih, dava ve ıslah tarihleri olarak kabul edilmiştir. İddia, savunma, taraflarca dayanılan deliller, sözleşme ve ekleri kapsamında, taraflarca ... Mahkemesinde yaptırılan tespitler sonucu teknik bilirkişilerce düzenlenen raporlar ve tüm dosya kapsamı bütün olarak değerlendirilerek düzenlenen gerekçeli ve denetime elverişli olup, önceki rapor ve tarafların itirazları da değerlendirilmek suretiyle ikinci bilirkişi kurulunca düzenlenen kök rapor ve ek raporlar bütün olarak değerlendirildiğinde, Davacı karşı davalı yüklenicinin, davalı karşı davacı tarafından sözleşmenin haksız olarak fesih edildiği de dikkate alındığında bilirkişi rapor ve ek raporlarında da belirtildiği üzere yapılan iş nedeniyle tarafına yapılan eksik ödeme, hak ettiği erken ödeme primi ve yine davalı iş sahibinin yükümlülüğünde iken kendilerince temin edilen ve de sahada kalan malzeme nedeniyle, davalı iş sahibinin yapmış olduğu ödemelerin mahsubu sonrasınında 2.859.738,15 TL alacaklı olduğu anlaşılmış ve mahkememizce de bu yönde kanaat edinilmiş olmakla, bu miktar için esas davanın kısmen kabulü cihetine, Yine karşı dava yönünden yapılan değerlendirmede ise davacı yüklenicinin sorumluluğunda olan makine onarım bedelinin yerine getirilmemesi nedeniyle 30.947,58 TL, onarım giderlerinden ötürü eksik ve ayıplı iş nedeniyle 454.402,57 TL karşı davacı iş sahibinin alacaklı olduğu ancak istemin kısmi dava olarak açıldığı dikkate alınarak, talep gibi 10.000,00 TL için karşı davanın kabulü cihetine gidilmiştir. Mahkememiz kararının her iki yan vekilince istinaf edilmesi üzerine ...., sayılı 15/02/2024 tarihli ilamı ile; Asıl ve birleşen dava eser sözleşmesine dayalı alacak istemine ilişkindir. Davacı alt ..., davalı yüklenicidir. Mahkemece asıl davanın kısmen kabulüne, karşı davanın kabulüne karar verilmiştir. "Taraflar arasında 03/05/2016 tarihli sözleşme ve sonrasında zeyilnameler imzalanmış, 28/08/2017 tarihinde sözleşme feshedilmiştir. Davacı asıl davada hakedişler, malzeme bedelleri, erken ödeme prim alacağı, menfi zararlar nedeniyle tazminat talep etmiştir. Davalı karşı davacı ise davacının hasara uğrattığı araçlar nedeniyle tazminat ve fazladan yapılan ödeme nedeniyle alacak talep etmiştir. Davacı dava dilekçesinde menfi zararları nedeniyle tazminat talep ettiğini belirtmesine rağmen, bu talebinin dayanaklarını ve menfi zarar kalemlerini açıklamamıştır. Mahkemece öncelikle davacı vekilinden bu konuda bir açıklama dilekçesi istenilmelidir. Mahkemece yargılama aşamasında iki farklı heyetten bilirkişi raporu ve ek raporlar alınmak suretiyle ve ikinci bilirkişi raporu doğrultusunda hüküm kurulmuştur. İkinci bilirkişi heyeti 3. ek raporunda bir kısım eksik belgelerden bahsetmesine rağmen, mahkemece söz konusu belgeler temin edilmeden alınan ek rapor üzerine sonuca gidilmiştir. Bilirkişi raporunda bahsi geçen 8 numaralı hakediş ile ilgili belgelerin tamamı, kazı kesit projeleri ve metrajları, kazı kubajlarını gösterir hakediş iç sayfaları, yeşil defter ve metraj cetvelleri dosya kapsamına eklenmelidir. Ayrıca davalı ile dava dışı iş sahibi ... arasındaki davaya konu iş ile ilgili sözleşme dosyasındaki diğer belgeler de dosya kapsamına eklenilmelidir. Mahkemece yukarıda ikinci maddede bahsedilen eksik belgeler temin edildikten sonra, bilirkişi raporları arasındaki çelişkilerin giderilmesi amacıyla önceden bu dosyaya rapor vermemiş bir inşaat mühendisi, bir Sayıştay emekli denetçisi ve bir de eser sözleşmeleri konusunda uzman kişiden yeni bir bilirkişi heyeti oluşturulmalıdır. Bilirkişi heyetinden önceki bilirkişi raporlarının ve bu raporlara taraflarca yapılan itirazların değerlendirildiği, asıl dava ve karşı davadaki tüm taleplerin incelendiği, uzlaştırıcı rapor alınmalıdır. Bu bağlamda bilirkişi raporunda, sözleşmenin feshedildiği 28/08/2017 tarihi ile işin bitirilmesi gereken 31/12/2017 tarihi arasındaki kalan sürede davacının söz konusu işi bitirip bitiremeyeceği, davalının sözleşmeyi feshetmekte haklı olup olmadığı, davacının açıklama dilekçesi de dikkate alınarak bahsedilen menfi zararlar nedeniyle menfi tazminat talep edilip edilemeyeceği, davacının erken ödeme nedeniyle prim alacağı talep edip edemeyeceği hususları özellikle irdelenmelidir. Yukarıda açıklanan nedenlerle eksik inceleme ve değerlendirmeyle yazılı şekilde hüküm kurulması isabetli olmadığından, taraf vekillerinin istinaf başvurusunun esası incelenmeksizin kabulüne, mahkeme kararının HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince kaldırılmasına, dosyanın Dairemiz kararına uygun şekilde incelenip karara bağlanması için kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir." Gerekçesi ile mahkememiz kararı kaldırılmıştır. Mahkememizce kesin nitelikteki kaldırma kararı sonrasında taraf teşkili yeniden yapılarak yargılamaya devam edilmiş, 07/05/2024 tarihli duruşmada; Davacı birleşen davada davalı vekiline talep ettiği menfi zarar kalemlerini, bu istek kalemlerine ilişkin dayanakları da açıklamak kaydıyla yazılı beyanda bulunmak üzere süre verilmiş, İkinci bilirkişi kurulunun üçüncü ek raporunda eksik belge olarak bahsi geçen (8) numaralı hakediş ile ilgili belgelerin tamamı, kazı kesit projeleri ve metrajları, kazı kublajlarını gösterir hakediş iş sayfaları, yeşil defter ve metraj cetvellerinin dosyaya sunulması için sunulamıyor ise temin edileceği yer bildirildiğinde müzekkere yazılacağı ihtarı ile süre verilmiş, Taraf vekillerince davalı ile dava dışı iş sahibi ... arasındaki davaya konu iş ile ilgili sözleşme dosyasında olup da mevcut dava dosyasında bulunmayan belgelere ilişkin gerekli açıklama yapıldığında bu belgelerin yazılacak müzekkere ile istenilmesine karar verilmiştir. Davacı karşı davalı vekilince ara karar doğrultusunda 03/06/2024 tarihli dilekçe ekinde 8 numaralı hak ediş (hakediş icmali, yapılan işler listesi,), Yeşil Defter, Metraj İcmalleri, metraj cetvelleri, Kazı kesitleri projeleri ve metrajları, kazı kublajlarını gösterir hak ediş iç sayfaları, ... (...) İlerleme raporları (1-5), ... No'lu Kesin Hakediş, Yeşil Defter ve tüm ekleri dosyaya sunulmuş, söz konusu yazılı beyanda kaldırma kararına uygun şekilde verilen mehile rağmen menfi zarar istek kalemlerine ilişkin açıklama yapılmamıştır. Yine kaldırma kararına konu belgelerin temini hususunda ...'ne, ...'ne, ...'na, ...'na müzekkereler yazılmış, Davacı karşı davalı tarafça, ... Dairesi'nce verilen ilamda açıklandığı üzere menfi zararın dayanakları ve istek kalemlerine ilişkin mahkememizce verilen süreye rağmen açıklama yapılmamış ve dayanak belge sunulmamış, özellikle başlangıçta kısmi olarak 100.000,00 TL değer üzerinden açılan davada değer ile ilgili yapılan kuruşlandırmada 64.907,00 TL'sinin KDV dahil hakediş alacağı, 16.596,00 TL'sinin erken ödeme primi, 18.497,00 TL'nin sahada bırakılan malzeme ve kiralı makine bedeli olarak belirtilmiş, Davacı vekili 02/03/2021 tarihli ıslah dilekçesi ile istemini, hakediş alacağı yönünden 2.225.525,63 TL'ye, erken ödeme primi alacağını 569.052,42 TL'ye, sahada kalan malzeme ve kiralık makine bedeli alacağını 634.212,52 TL'ye olmak üzere toplamda 3.428.790,57 TL'ye yükseltmiştir. Gerek dava dilekçesindeki başlangıçta kısmi olarak açılan davada gösterilen değer olan 100.000,00 TL'nin davacı tarafça yapılan açılımı gerekse toplamda 3.428.790,57 TL olarak ıslah ile yükseltilen alacak tutarının açılımı değerlendirildiğinde ve özellikle davacıya menfi tespit istek kalemleri ile ilgili açıklama yapılması istenildiğinde açıklama yapmadığı dikkate alındığında, mevcut davada sözleşmenin feshi nedeniyle davacının menfi zarar ile ilgili tazminat talebi olmadığı kanaatine varılmıştır. Davalı karşı davacı ... A.Ş. vekilince 07/01/2026 tarihli dilekçe ile, 05/06/2018 tarihli cevap ve karşı dava dilekçesini ıslah ettiklerini, davayı kabul anlamına gelmemek kaydıyla davacının alacaklı olduğuna kanaat getirilmesi halinde bilirkişi incelemesi neticesinde belirlenecek müvekkil alacağı ile bu alacağın takas ve mahsubuna karar verilmesini talep etmiş ise de, Bilirkişi raporunda belirlenen davalı karşı davacı alacağı, karşı davanın konusunu oluşturmakla HMK'nun ıslah ile ilgili maddeleri ve yerleşik yargı uygulaması dikkate alındığında 07/01/2026 tarihli dilekçede ifade edildiği şekilde karşı dava konusunun alacaktan mahsuba çevrilmesi mümkün olmamakla ıslah dilekçesi yok hükmünde sayılmıştır. Müzekkere cevapları alındıktan sonra dosya, re'sen bilirkişi olarak atanan Nitelikli Hesap Bilirkişisi ..., İnşaat Mühendisi ... ve Emekli Sayıştay Denetçisi ...'den oluşturulan bilirkişi kuruluna tevdi edilerek, gerek duyulursa taraf ticari defter ve kayıtlarında inceleme yetkisi de verilmek suretiyle 16/11/2025 tarihli rapor aldırılmıştır. Bilirkişi kurulunca mahkememizce daha önce aldırılan rapor ve ek raporlar da değerlendirilmek suretiyle taraflar arasındaki 03/05/2016 tarihli sözleşme, 23/02/2017 tarihli sözleşme, 1 nolu, 2 nolu ve 3 nolu zeyilnameler kapsamında, tarafların ayrıntılı iddia ve savunmaları ile dosya içeriği bütün olarak değerlendirilmek suretiyle, Davalının fesihte haklı olup olmadığı hususu: Taraflar arasında 03.05.2016 tarihinde yapılan sözleşmeye göre işin bedeli 10.752.454.80 TL olup, işin süresi 273 gün olmak üzere iş bitim tarihi 31.01.2017'dir. Ne var ki işin süresi 31.12.2017 tarihine uzatılmış bulunmaktadır. Dolayısı ile işin süresi (31.01.2017 - 3.05.2016 ) 607 gün, günlük harcama bedeli de (10.752.454.80 / 607 gün) 17.714.09 TL olmaktadır. 30.06.2017 tarihli 8. hakedişe göre yapılan iş bedeli 7.648.972.63 TL olmakla, kalan iş bedeli (10.752.454.80 - 7.648.972.63) 3.103.482.17 TL'dir. Günlük harcama bedeli ile 8. hakediş tarihinden işin sonu olan 31.12.2017 tarihine kadar yapılabilecek iş bedeli (17.714.09 x 184 gün) 3.259.392.56 TL'dir. Buna göre kalan işin(3.103.482,17 TL) kalan sürede bitirilmesinin mümkün olduğu tespiti yapılmıştır. Bilirkişi kurulunca yapılan teknik değerlendirme gerekçeli ve denetime elverişli olmakla itibar edilmiş, buna göre davalı karşı davacının sözleşmeyi feshetmekte haksız olduğu anlaşılmış ve bu yönde kanaat edinilmiştir. Yine bilirkişi kurulu raporunda, erken ödeme primi ile ilgili yapılan değerlendirmede, Davacı, zeyilname 3 madde 5 kapsamında, ... işbu zeyilnamede belirtilen tarihler itibarıyla santral binasının kazı işlerini tamamlarsa %15, santral binasının betonarme işleriyle çatı ve tavan vinci montajını tamamlarsa %35, işverene işin tesliminde %50 olmak üzere 600.000.00 TL prim ödemesi almaya hak kazanacaktır. Tespit bilirkişi raporlarından, davacının kazı işlemlerini verilen sürede yerine getirmemiş olduğu anlaşıldığından, takdir hakkı mahkemeye at olmak üzere herhangi bir primi hak etmediği sonucuna varılmıştır. Ayrıca davacı, santral binası işinin 31.12.2017 tarihine kadar bitirilmesi mümkün olduğu halde sözleşmenin 28.08.2017 tarihinde feshi nedeni ile bu imkanın elinden alındığını belirtmekte ise de düzenlenen 4. Banka İlerleme Raporunda; santral binası kazı imalatlarının Eylül ayının 2. haftasında tamamlanacağı ve temel yalıtım işlerine başlanılmasının planlandığı, santral binası betonarme imalatlarının tamamlanarak çatısının kapatılması ve eloktromekanik ekipman montajına hazır hale getirilmesi, gezer hol vinç montajının tamamlanması içimn planlanan tarihin Kasım 2017 sonu olduğu belirtilmiştir. Ocak 2018 tarihinde düzenlenen 5. Banka İlerleme raporunda da açık kazılar dışında santral binası kapsamında başka bir imalatın yapılmadığı, kazı imalatlarının tamamlanması sonrasında santral binası tesviye betonu, topraklama ve betonarme imalatlarına başlanacaktır. denmektedir. Dolayısı ile davacının, santral binasının 25.08.2017 tarihinde kazısının, 30.11.2017 tarihinde betonarme işleri ile çatı ve tavan vincinin montajının bitirilmesi şartına bağlı olarak ödenmesi öngörülen 600.000.00 TL tutarındaki prim bakımından bir talepte bulunamayacağı sonucuna varılmıştır. Bilirkişi kurulu raporunun teknik değerlendirme bölümünde gerekçeli ve denetime elverişli olarak açıklandığı üzere davacı karşı davalı ... tarafından taraflar arasındaki 3 nolu zeyilnamenin 5. maddesinde öngörülen süreler içerisinde davacının kazı işlemlerini öngörülen sürede yerine getirmediği, santral binası kapsamında da gerekli imalatların yapılmadığı anlaşılmakla, davacı karşı davalı yüklenicinin erken ödeme nedeniyle prim alacağı talep edemeyeceği anlaşılmış ve mahkememizce de bu yönde kanaat edinilmiştir. Yine 16/11/2025 tarihli bilirkişi kurulu raporunda, önceki hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporu ile uyumlu şekilde davacı karşı davalının yapmış olduğu imalat bedeli, tarafınca alınan malzeme bedeli, şantiyede kalan malzeme ve araç-gereç bedeli toplamı KDV dahil 12.996.111,37 TL olduğu, davalı karşı davacı tarafından yapılan ödemeler ve keşide edilen faturalardan mahsup edilen tutar düşüldükten sonra davacı karşı davalının alacağı 2.859.738,15 TL olarak hesaplanmıştır. Yine önceki raporlarla uyumlu olarak davacı karşı davalı ... tarafından yapılan imalatlardaki eksik, kusurlu ve ayıplı imalatlar nedeniyle davacı karşı davalı iş sahibinin talep edebileceği bedel 454.402,57 TL, yine sahada var olduğu tespit edilen, ancak arızalı olması nedeniyle davalı karşı davacı tarafından yapılan KDV dahil faturalı onarım gideri 30.947,58 TL olarak toplamda 485.350,15 TL olarak belirlenmiş, yapılan bu hesaplamaya da önceki raporlarla uyumlu tespit raporları dikkate alınarak saptanmış olmakla, mahkememizce itibar edilmiştir. Söz konusu rapora yönelik itirazlar raporun gerekçeli ve denetime elverişli olması nedeniyle haklı görülmeyerek ek rapor aldırılması cihetine gidilmemiştir. ... Dairesi'nin ...., sayılı 15/02/2024 tarihli ilamına uygun olarak kaldırma kararı sonrası yeniden yapılan tahkikatta, Karara konu belgeler yazılan müzekkerelerle temin edildikten ve taraflarca gerekli açıklamalar yapıldıktan sonra, nitelikli hesap bilirkişisi, emekli sayıştay uzman denetçisi ve yüksek mühendis mimardan oluşturulan bilirkişi kurulundan aldırılan 16/11/2025 tarihli bilirkişi kurulunca yukarıda açıklandığı üzere tespit raporları dahil önceki raporlar, taraflar arasındaki sözleşmeler ve zeyilnameler kapsamında sunulan deliller ve dosya kapsamı bütün olarak değerlendirilmek suretiyle gerekçeli ve denetime elverişli olarak verilen raporda, Davacı karşı davalı ... şirketin, Sözleşme kapsamında davalı iş sahibinin yükümlülüğünde iken kendisi tarafından temin olunan motorin, patlayıcı madde, çimento, demir çelik gibi malzemeler, 3.zeyilnamenin 5.maddesi kapsamında işin tamamlanma oranı dikkate alınarak hak ettiği prim alacağı ve hak edişten kaynaklı talep edebileceği toplam alacak 2.859.738,15 TL olarak belirlenmiştir. Yine davalı karşı davacı iş sahibinin davacı karşı davalı yüklenicinin yapmış olduğu eksik ve kusurlu imalatların toplam tutarı 454.402,57 TL ve yine yükleniciye teslim edilen ve sorumluluğunda olan makine ve ekipmanlarda yüklenicinin kusuru ile oluşan zarar nedeniyle talep edilebilecek tutar 30.947,58 TL olmak üzere toplamda 485.350,15 TL olarak belirlenmiştir. İddia, savunma, taraflarca dayanılan deliller, sözleşme ve ekleri kapsamında, taraflarca ... Mahkemesinde yaptırılan tespitler sonucu teknik bilirkişilerce düzenlenen raporlar ve tüm dosya kapsamı bütün olarak değerlendirilerek düzenlenen gerekçeli ve denetime elverişli olup, önceki rapor ve tarafların itirazları da değerlendirilmek suretiyle ikinci bilirkişi kurulunca düzenlenen kök rapor ve ek raporlar bütün olarak değerlendirildiğinde, Davacı karşı davalı yüklenicinin, davalı karşı davacı tarafından sözleşmenin haksız olarak fesih edildiği de dikkate alındığında bilirkişi rapor ve ek raporlarında da belirtildiği üzere yapılan iş nedeniyle tarafına yapılan eksik ödeme, hak ettiği erken ödeme primi ve yine davalı iş sahibinin yükümlülüğünde iken kendilerince temin edilen ve de sahada kalan malzeme nedeniyle, davalı iş sahibinin yapmış olduğu ödemelerin mahsubu sonrasınında 2.859.738,15 TL alacaklı olduğu anlaşılmış ve mahkememizce de bu yönde kanaat edinilmiş olmakla, bu miktar için esas davanın kısmen kabulü cihetine, Yine karşı dava yönünden yapılan değerlendirmede ise davacı yüklenicinin sorumluluğunda olan makine onarım bedelinin yerine getirilmemesi nedeniyle 30.947,58 TL, onarım giderlerinden ötürü eksik ve ayıplı iş nedeniyle 454.402,57 TL karşı davacı iş sahibinin alacaklı olduğu ancak istemin kısmi dava olarak açıldığı dikkate alınarak, talep gibi 10.000,00 TL için karşı davanın kabulü cihetine gidilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Nedenleri yukarıda açıklandığı üzere; 1-Esas davada, Davanın kısmen kabulü ile, 2.859.738,15 TL'nin (100.000,00 TL'lik kısmına 09/04/2018 olan dava tarihinden, 2.759.738,15 TL'lik kısmına 02/03/2021 olan ıslah tarihinde itibaren uygulanmak kaydıyla) değişen oranlarda avans faizi uygulanmak suretiyle davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, Fazlaya ilişkin istemin reddine, A-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince, Alınması gereken 195.348,71 TL harçtan, peşin alınan 1.707,75 TL ile ıslah harcı olarak yatırılan 56.847,43 TL toplamı 58.555,18 TL harcın mahsubu ile bakiye 136.793,53 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına, B-Davacı tarafından yatırılan 35,90 TL başvurma harcı, 58.555,18 TL peşin harç(ıslah harcı dahil) olmak üzere toplam 58.591,08 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, C-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, davacı yararına hesaplanan 413.765,96 TL nispî vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, D-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, davalı yararına hesaplanan 91.048,39 TL nispî vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, E-Davacı tarafından yapılan tebligat ve posta gideri 769,00 TL ve bilirkişi ücreti 90.000,00 TL olmak üzere toplam 90.769,00 TL yargılama giderinden davanın kabul ve ret oranına göre takdiren 75.704,70 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, artan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına, F-Davalı tarafından yapılan 50,00 TL yargılama giderinden davanın ret ve kabul oranına göre takdiren 8,30 TL'sinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine, artan kısmın davalı üzerinde bırakılmasına, G-HMK m.333/1 uyarınca harcanmayan gider avansının hüküm kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine, 2-Karşı davada, Davanın kabulü ile, 10.000,00 TL'nin 09/04/2018 olan dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

A-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince, Alınması gereken 732,00 TL harçtan, peşin alınan 170,78 TL harcın mahsubu ile bakiye 561,22 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına, B-Davacı tarafından yatırılan 35,90 TL başvurma harcı, 170,78 TL peşin harç olmak üzere toplam 206,68 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, C-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, davacı yararına hesaplanan 10.000,00 TL vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, D-Davacı tarafından yapılan 1.750,00 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, E-HMK m.333/1 uyarınca harcanmayan gider avansının hüküm kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine, Dair, Davacı-Karşı Davalı Vekili Av. ..., Davalı-Karşı Davacı Vekili Av. ...'ın yüzlerine karşı kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.17/02/2026

Başkan ... ¸e-imzalıdır. Üye ... ¸e-imzalıdır. Üye ... ¸e-imzalıdır. Katip ... ¸e-imzalıdır.