İlk Derece Mahkemesi 2023/312 E. 2024/443 K.

T.C. ANKARA 5. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/312 Esas - 2024/443 TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C. ANKARA 5. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2023/312 Esas KARAR NO : 2024/443

DAVA : Marka (Marka İle İlgili Kurum Kararının İptali - Markanın Hükümsüzlüğü) DAVA TARİHİ : 10/07/2023 KARAR TARİHİ : 20/11/2024 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 29/11/2024 Mahkememizde görülmekte bulunan Marka (Marka İle İlgili Kurum Kararının İptali - Markanın Hükümsüzlüğü) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA: Davacı vekili 10/07/2023 tarihli dava dilekçesinde özetle; Davalı şahsın ... numaralı marka başvurusuna yaptıkları itirazların nihai olarak ... numaralı ... kararıyla reddedildiğini, davalı şahsın ... numaralı marka başvurusunun ise gözden kaçıp itiraz edilmemesi üzerine tescil edildiğini, davalı şahsın ... numaralı marka başvurusu ile ... tescil numaralı markalarının SMK m.6’ya aykırı olduğunu, ... kararı iptali ve hükümsüzlük talepleri bakımından dayandıkları markaların ..... numara ile tescilli olduklarını, ayrıca ... numaralı tasarım tesciline de dayandıklarını, müvekkilinin 2011 yılından bu yana nizasız ve fasılasız olarak ... markasını genel temizlik ürünlerinde etkin ve yaygın şekilde kullanmakta iken 2019 yılı sonunda ... markalı ürünün üretilerek piyasaya arz edildiğini, ... markalı ürünün pazar payının %56'lara ulaştığını, ... ... markasının kazandığı statü karşısında markanın gücünden, bilinirliğinden haksız olarak faydalanmak, haksız kazanç elde etmek isteyen ve çoğunlukla aynı sektörde faaliyet gösteren 3. kişilerin ... markası ile ayırt edilemeyecek işaretleri marka olarak adlarına tescil ettirme, markayı fiilen aynı mallarda, aynı sunuş şekilleri ile kullanma gayretine girdiklerini, müvekkilinin, markasını ve ticari takdim şeklini taklit edenlerle hukuki mücadale ettiğini, ... ...’ün temizlik sektöründe faaliyet gösteren herkes tarafından son derece iyi bilindiğini ve refleks halinde tüm ilgililerin aklına müvekkilini getirdiğini, ayrıca müvekkilinin ... markalı ürünlerinin reklam ve tanıtımında ... ... sloganını ... renkli zemin üzerinde 5 rakamını ürünün ... olduğuna dikkat çekecek kadar ilk günden itibaren kullandığını, halen de etkin ve yaygın şekilde kullanmakta olduğunu, ... ... ve ... markasının tanınmışlığı, mal ve hizmetlerin aynı olması bir tarafa davalının kötü niyeti ve dahi gerçek niyeti dikkate alındığında dava konusu ... kararı hukuka açıkça aykırı olup iptaline, dava konusu markaların bütünüyle hükümsüzlüğüne karar verilmesi gerektiğini, markaların ayırt edilemeyecek kadar benzer olduğunu, davalı şahıs adına ... numara ile "..." markasının 03, 05 ve 16. sınıf mallar yönünden tescil edildiğini, bu tescilin davalıya "..." ibaresinin yanında istediği her işareti, istediği her sloganı tescil ettirme hakkı tanımayacağını, ... ibaresinden sonra gelen unsurların 3. kişilerin haklarının ihlaline sebebiyet verecek nitelikte olmaması gerektiğini, ... markasındaki ... ibaresinin de markayı müvekkilinin ... ... markalarından ayırt etmediğini, aksine müvekkilinin markasını pekiştirdiğini ve sanki müvekkilinin adına tescilli ... ... markasının yeni/güçlendirilmiş bir versiyonu izlenimi verdiğini, markaların ayırt edilemeyecek derecede benzer olduğunu, müvekkilinin 2020 yılının ilk aylarından itibaren ... markalı ürünlerin gerek televizyonlarda yayınlanan reklam ve tanıtımlarında, gerekse ürün üzerinde yer alan etiketlerde "....." ibaresini kullandığını ve kullanmakta olduğunu, "...", " ...", "... ..." sloganlarının müvekkilinin ürünleri ile özdeşleştiğini, müvekkilinin sloganı ile ayırt edilemeyecek kadar benzer dava konusu markada yer alan "..." sloganı ile google arama motorunda arama yapıldığında çıkan tüm sonuçların müvekkilinin ... ürünlerini işaret ettiğini, müvekkilinin ... ürününün tıpkı dava konusu markada olduğu gibi ön tarafında "....." sloganının yazıldığı, içerisinde ise ürün özelliklerinin anlatıldığı¸ bir üst etiket iliştirilerek marketlerde, online alışveriş sitelerinde satışa sunulduğunu, davalının hükümsüzlüğü talep olunan markası ile bu etiketin birebir aynısını ve etiket içerisinde yer alan "..." sloganının önüne "..." ibaresi ekleyerek tescil ettirdiğini, davalının müvekkiline ait bu tanıtım işaretini aynen tescil ettirme gayretinin kötü niyetli olduğunu beyan ederek; ... sayılı ... kararının iptaline, ... numaralı markanın hükümsüzlüğüne, davalı adına tescilli ... numaralı markanın hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep etmiştir. CEVAP: Davalı ... vekili 26/07/2023 tarihli cevap dilekçesinde özetle; Davalı şahsa ait başvuru markası ile davacı şirkete ait itiraz gerekçesi markaların görsel, işitsel, kavramsal ve bütün olarak ortaya çıkan izlenim bakımlarından benzer markalar olmadığını, markaların tertip tarzlarının da farklı olduğunu, davacı vekilinin iddialarının aksine dava konusu markaları gören ilgili tüketiciler başvuruya konu marka ile itiraza gerekçe olarak gösterilen markaları bütüncül algı çerçevesinde farklı ticari kaynaklardan gelen birbirinden farklı markalar olarak algılayabileceklerini, ... sayılı başvuru markasının, itiraz gerekçesi markaların seri markası gibi bir izlenim yaratmadığını, dava konusu markalar arasında 6769 sayılı SMK'nın 6(1) maddesi anlamında karıştırılma ihtimali bulunmadığını ve verilen kurul kararının hukuka uygun olduğunu, ... kararının SMK’nın 6/3. maddesine de uygun olduğunu, başvurunun eşya listesinde yer alan mallar ve hizmetler açısından, davacı şirkete ait itiraz gerekçesi markaların söz konusu markada tanımlanan ve tescil başvurusundan önce, başvurunun reddini gerektirecek düzeyde itiraz sahibi lehine hak sahipliği doğuracak nitelikte Türkiye’de markasal olarak aktif ve yoğun kullanımını kanıtlayacak bilgi ve belgelerin dosyaya sunulamadığını, başvurunun kötü niyetle yapıldığı yönündeki iddianın da somut delillerle ispatlanmadığı gibi, sadece markalar arasındaki benzerlik ve iltibas iddiasına dayandırıldığından ve markalar arasındaki benzerlik, diğer başkaca koşulların varlığı aranmaksızın, tek başına, kötü niyet iddiasının kabulü için bir kanıt teşkil etmediğinden davacı vekilinin bu yöndeki iddialarının da mesnetsiz olduğunu, dava dilekçesinde müvekkil kurumun başka markalara ilişkin verdiği kararlar ile mahkemelerce verilen yargı kararlarını örnek göstererek, bu kararların bu yargılamaya dayanak olması gerektiğini belirtmişse de bu iddianın da haksız ve mesnetsiz olduğunu, her somut olayın kendi özellikleri ve koşulları çerçevesinde “özgünlük derecesi, tasarımı, tescile konu mallar/hizmetlerin ve bu mal ve hizmetlerin tüketici grubunun özellikleri, markanın tescil kapsamındaki mal/hizmetler üzerindeki ayırt edici niteliği gibi unsurlar açısından” ayrı olarak değerlendirilip bu değerlendirme sonucu karar verildiğini, bu bakımdan da davacının iddialarının reddi gerektiğini savunarak; ... sayılı ... kararı iptali isteminin reddine, davacı vekilinin müvekkili kurum aleyhine olan sair istemlerinin reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ..., dava dilekçesinin kendisine tebliğ edilmesine rağmen yasal süre içinde cevap dilekçesi sunmadığından, 6100 sayılı HMK m.128 hükmü uyarınca dava dilekçesinde ileri sürülen vakıaların tamamını inkâr etmiş sayılmıştır. UYUŞMAZLIK: Dava, 5000 sayılı ..... Vekilliği ile Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun m.15/C hükmüne göre açılan ... kararının iptali ve 6769 sayılı SMK m.25 hükmüne göre açılan Markaların Hükümsüzlüğü istemine ilişkindir. Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davalı kurumun tesis ettiği ... sayılı ... kararının hukuka uygun olup olmadığı, davalı şahsa ait ... sayılı "..." ibareli marka başvurusu ve davalı şahsa ait ... sayılı ".....!" tescilli marka ile davacıya ait itiraza/hükümsüzlüğe mesnet markalar arasında ilişkilendirilme ihtimali dahil karıştırılma tehlikesi bulunup bulunmadığı, davacının gerçek hak sahipliğinin bulunup bulunmadığı, davacıya ait tasarım ile davalıya ait yukarıda belirtilen markalar arasında iltibas tehlikesi bulunup bulunmadığı, davacı markalarının tanınmış olup olmadığı, davalı şahsın kötü niyetli olup olmadığı, tescili halinde dava konusu markaların hükümsüzlüklerinin gerekip gerekmediği hususlarına ilişkin olduğu tespit edilmiştir. Davanın açılmasını müteakip tarafların dilekçeleri karşılıklı tebliğ olunmuş, sundukları deliller alınmış, marka tescil ve başvuru dosyası ile alâkalı kayıtları getirtilmiş, tasarım belgesi celp edilmiş, dava şartları incelenmiş, ön inceleme duruşması yapılmış, hak düşürücü süre bakımından eksiklik bulunmadığı tespit edilmiş, taraflar sulhe teşvik olunmuş, arabulucuya gitme hakları hatırlatılmış, sonuç alınamaması üzerine uyuşmazlık konuları tespit edilmiş, tahkikat icra olunmasını müteakip, özel veya teknik hususlara ilişkin bilirkişi kök ve ek raporu aldırılmış, 06/08/2015 tarih 29437 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmelik'in 201/2. maddesi hükmü de gözetilerek taraflara tahkikat ve yargılamanın geneliyle ilgili son sözleri de sorulmuş; sözlü iddia ve savunmada bulunma olanağı tanınmıştır. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: İşlem dosyasının tetkikinde; davalı şahsın 25.12.2021 tarihinde "..." ibareli ... sayılı marka tescil başvurusunda bulunduğu, yapılan ilk incelemeler sonrasında başvurusunun 28.02.2022 tarih 391 sayılı ...'nde yayınlandığı, davacının 28.04.2022 tarihinde yayına itiraz dilekçesi sunduğu, davalı şahsın 29.08.2022 tarihinde itiraza karşı görüş dilekçesi sunduğu, ...'nın ileri sürülen davacı itirazını reddettiği, davacının 30.12.2022 tarihinde yayına yeniden itiraz dilekçesi sunduğu, itirazı değerlendiren ... ..... sayılı ... kararı ile yapılan itirazı reddettiği, bu itirazın davacı marka vekiline 25.05.2023 tarihinde tebliğ edildiği, iki aylık hak düşürücü süre içinde eldeki davanın açıldığı tespit edilmiştir. Dava konusu marka başvurusu 30.11.2023 tarihinde tescil edilmiştir. Dava konusu yapılan diğer marka ... sayılı olup, bu marka dava tarihinden önce tescil edilmiştir. 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun (SMK) 6.maddesinin 1.fıkrasına göre; Tescil başvurusu yapılan bir markanın, tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile aynılığı ya da benzerliği ve kapsadığı mal veya hizmetlerin aynılığı ya da benzerliği nedeniyle, tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile halk tarafından ilişkilendirilme ihtimali de dâhil karıştırılma ihtimali varsa itiraz üzerine başvuru reddedilir. Karıştırma ihtimali, ortalama tüketicilerin, her iki işaret arasında bir şekilde bağlantı kurmasıdır. Bu durum, bir mal veya hizmetin alıcısının bildiği veya duyduğu bir mal veya hizmeti aldığı zannı ile başka bir işletmenin aynı veya benzer malını ya da hizmetini alma ihtimali biçiminde tanımlanmaktadır. Karıştırılma ihtimali, iltibas kavramından daha geniş bir kavram olup, doğrudan ve dolaylı karıştırılma ihtimali olarak ikiye ayrılır. Bu ayrıma göre eğer mal veya hizmetin aynı işletmeden ileri geldiği yönünde bir algılama ortaya çıkıyor, yani bir işletmeye ait mal veya hizmet, başka bir işletmeye ait mal veya hizmet ile karıştırılıyor ve bu nedenle satın alınıyorsa doğrudan karıştırılma ihtimali söz konusudur. Buna karşın, eğer mal veya hizmetin markası birbirinden ayırt ediliyor ancak bunların aynı işletmenin markaları olduğu ya da bu mal veya hizmetin aralarında ekonomik veya idari bağlantı bulunan işletmelerden geldiği biçiminde bir algılama oluşuyor ise bu halde de dolaylı karıştırılma ihtimalinden söz edilir. Karıştırılma ihtimalinden bahsedilebilmesi için öncelikle önceki ve sonraki markalar arasındaki mal veya hizmet sınıflarının aynı ya da benzer olması gerekir. Mal veya hizmetlerin benzer olup olmadığının belirlenmesinde, karşılaştırılacak mal veya hizmetlerin benzer alıcı çevresine hitap edip etmediği, benzer ihtiyaçları karşılayıp karşılamadığı, aralarında hammadde-yarı mamül-mamül ürün ilişkisi bulunup bulunmadığı, birbirleri yerine ikame ya da tamamlayıcı ürün ya da hizmet olup olmadıkları, dağıtım kanallarının ortak olup olmadığı, marketlerde aynı reyon ya da raflarda satılıp satılmadıkları, aynı toptancılarda satılıp satılmadıkları gibi kriterler göz önünde tutulmalıdır. Sınıfsal benzerlik karşılaştırmasında gerek Nice sınıflandırması gerekse de ... tarafından çıkartılan sınıflandırma tebliğleri mahkemeler bakımından bağlayıcı değildir. Somut olayın özelliklerine göre ... tarafından çıkartılan sınıflandırma tebliğinde farklı sınıflarda yer almalarına rağmen ilgili alıcısı nezdinde karıştırmaya yol açacak nitelikteki ürün ve hizmet markalarının kapsadıkları mal ve hizmet sınıflarının benzer olarak değerlendirilmesi de mümkündür. Karıştırılma ihtimali bakımından sınıfsal benzerliğin söz konusu olması halinde önceki ve sonraki markanın aynı ya da benzer olup olmadıklarının incelenmesi gerekir. Markaların aynı ya da benzer olup olmadıkları incelenirken markayı oluşturan her bir unsura göre değil, bir bütün olarak karşılaştırılan markaların bıraktığı genel, global izlenim, markaların bütünü ile bıraktığı etki dikkate alınacaktır. Markalarda eğer tanımlayıcı unsurlar var ise bu unsurlar değerlendirme dışı bırakılacaktır. Global değerlendirmeye göre, karşılaştırılan markalar arasında karıştırılma ihtimalinin mevcut olup olmadığı incelenirken, ilgili alıcısı nezdinde bıraktıkları genel intibaya göre markaların benzer olup olmadığı, markalar arasında görsel, işitsel ve kavramsal benzerlik bulunup bulunmadığı, ortalama alıcısının algısının ve satın alma kararı verirken göstereceği özen ve dikkat derecesinin ne olduğu, markalar veya işletmeler arasında bağlantı ihtimalinin söz konusu olup olmadığı gibi hususlar incelenerek değerlendirme yapılmalıdır. Bu şekilde inceleme yapılırken, markanın toplumda ne kadar tanındığı, markaların ayırt edici unsurlarının neler olduğu, markanın hitap ettiği ürün ya da hizmetin tüketici kitlesinin kimler olduğu, bu kitlenin satın alma sürecinde göstermeleri beklenen dikkat ve algılama düzeyinin ne olduğu, mal veya hizmetin niteliğinin ve fiyatının ne olduğu, markanın ne kadar özgün, ayırt edici ya da tanımlayıcı olduğu, seri marka algılamasına yol açıp açmadığı gibi hususlar dikkate alınmalıdır. Belirtilen açıklamalar ışığında, tarafların iddia ve savunmaları, marka işlem dosyası, itiraza/hükümsüzlüğe mesnet markalar, hukuki nitelendirme hali hariç olmak üzere maddi vakıalara ilişkin tespitler barındıran bilirkişi kök ve ek raporu ile tüm dosya kapsamına göre; İlk olarak belirtilmesi gerekir ki; davacının dayanak yaptığı ancak, davalı şahıs marka başvurularından sonraki tarihli olan ..... numaralı markalar değerlendirme dışında bırakılmışlardır. I-Mahkememizce aldırılan bilirkişi raporunda tablolaştırıldığı üzere; dava konusu ... sayılı marka kapsamında yer alan emtiaların tamamı ile davacıya ait ..... sayılı markaların kapsamlarında yer alan emtialar aynı/aynı türdür. Dava konusu ... sayılı marka, ... renkteki büyük harflerle ve aynı puntolarla “...” ibaresinden oluşmaktadır. Davacı dayanak yaptığı markalarda ise “...” ibaresi yer almakla birlikte “.....” ibareleriyle bütünlük içindedir. Dava konusu ... sayılı marka ile davacıya ait dayanak markalar global olarak karşılaştırıldığında; dava konusu markada yer alan “...”, “...” gibi ibareler de dikkate alındığında markalar arasında karıştırmaya neden olacak düzeyde bir benzerlik bulunduğundan söz edilemeyeceği kanaatine ulaşılmıştır. Çünkü markalarda müşterek olarak bulunan “...”, bir renk adı olup herkesin kullanımına açıktır. Ayrıca temizlik ürünlerinde içerdikleri kimyasallarla ilgili olarak renkli olma durumu da söz konusu olabilir. Bu renklerle ilgili olarak şeffaf ambalajlar içindeki ürünlerin görünmesi sıklıkla karşılaşılan bir durumdur. Örneğin pembe renkte, turuncu renkte, yeşil renkte pek çok yüzey temizleyicisi, yüz temizleme jeli vb. ürünler hedef kitleye arz edilen ürünler arasındadır. Başka bir ifadeyle çekişme konusu mallar bakımından renkli içeriklerin hedef kitleye arzı bir çeşit pazarlama stratejisi olup, ilgili mallar için kullanılagelmektedir. Bundan dolayı da herhangi bir renk unsurunun çekişme konusu bakımından tek başına ayırt edicilik işlevini üstlendiğinden söz edilemeyeceği kanaatine ulaşılmıştır. Dava konusu markada yer alan "..." ibaresinin davaya konu emtialar bakımından somut ayırt edici niteliğinin bulunduğu, "..." ibaresinin "..." ibaresi ile birlikte markanın ayırt ediciliğini oluşturması, oluşturulan bu umumi intibanın davacıya ait "... ..." dahil dayanak markaların hiçbiri ile görsel, işitsel ve kavramsal olarak makul derecede bilgili, dikkatli ve ihtiyatlı ortalama tüketici kesimi nezdinde benzer olmaması dikkate alındığında, karşılaştırılan markalar arasında SMK m.6/1 hükmü uyarınca ilişkilendirilme ihtimali dahil karıştırılma tehlikesi bulunmadığı kanaatine varılmıştır. II-Mahkememizce aldırılan bilirkişi raporunda tablolaştırıldığı üzere; dava konusu ..... sayılı markaların kapsamlarında yer alan emtialar aynı/aynı türdür. Dava konusu ... sayılı marka, “...” ibaresiyle birlikte yer verilen “.....” sloganından oluşmaktadır. Davacı dayanak yaptığı markalarda ise “...” ibaresi yer almakla birlikte “.....” ibareleriyle bütünlük içindedir. Taraf markaları global olarak karşılaştırıldığında; dava konusu marka ile davacıya ait dayanak markalar arasında görsel, işitsel ve kavramsal olarak benzerlik bulunmadığı anlaşıldığından, karşılaştırılan markalar arasında SMK m.6/1 hükmü uyarınca ilişkilendirilme ihtimali dahil karıştırılma tehlikesi bulunmadığı kanaatine varılmıştır. SMK m.6/3 hükmüne göre; Başvuru tarihinden veya varsa rüçhan tarihinden önce tescilsiz bir marka veya ticaret sırasında kullanılan bir başka işaret için hak elde edilmişse, bu işaret sahibinin itirazı üzerine, marka başvurusu reddedilir. Marka başvurusunun bu sebeple reddi için marka başvurusundan önce ve markaya konu işaretin aynısı veya benzerinin yoğun ve sıkı kullanımı sonucu işarete belirli bir düzeyde ayırt edicilik kazandırılması gerekir. (.....) I-Dava konusu ... sayılı marka bakımından, bu marka ile aynı veya benzer tescilsiz bir işaretin, dava konusu marka tescil başvuru tarihinden önce, dava konusu marka ile aynı veya benzer emtialar üzerinde yoğun ve sıkı bir şekilde kullanıldığı ispatlanamadığından, davacı yanın gerçek hak sahipliği iddiası yerinde bulunmamıştır. II-Dava konusu ... sayılı marka bakımından, bu marka ile koruma kapsamına alınan işaret, “...” ibaresiyle birlikte yer verilen “...!” sloganından oluşmaktadır. Dava konusu markada yer alan “.....!” ibaresi markanın asli unsuru olacak biçimde konumlandırılmışsa da, temizlik ürünleri bakımından hızlı, etkili, güzel kokulu gibi unsurların vurgulanarak tüketim tercihini yönlendirmeye yönelik tutundurma araçları sektörde kullanılagelmektedir. Çekişme kapsamındaki slogan ise tüketim tercihlerini yönlendirmede pazarlama stratejisi olarak da sıklıkla kullanılan türden ibareler olduğu için ayırt edicilik vasfını haiz olmadığı düşünülmektedir. Davacı yanın, dava dosyasına sunduğu verilerin incelenmesi üzerine, dava konusu markada da yer alan “...” ibaresi üzerinde gerçek hak sahipliğinin bulunduğuna ilişkin herhangi bir delil bulunmadığı saptanmıştır. Dava konusu markada bulunan “...” sloganından kaynaklanan gerçek hak sahipliği bakımından ise söz konusu başvurudan sonraki tarihli olan Eylül 2022 araştırma raporunda söz konusu slogana ilişkin olarak “...” reklam filminin etkileyen yönü olduğuna ilişkin bilgiler rapor sonuçlarından çıkarılabilmektedir. Ne var ki; bu sonuçlar hem ... tescil numaralı markanın koruma süresinin başladığı 25.12.2021 tarihinden sonradır, hem de anketin uygulandığı kitleye dahil olanlara yöneltilen soruda marka olarak “...” ibaresi geçmektedir. Dolayısıyla söz konusu sloganın herhangi bir markasal algı oluşturduğuna ilişkin herhangi bir kanıt bulunmamaktadır. Ayrıca, söz konusu sloganın davacı tarafından reklam filmlerinde hükümsüzlük talebine konu edilen markanın tescil tarihinden öncesi kullanılması tek başına yeterli olmayıp, bu ibarenin ilgililerde markasal algı oluşturduğunun kanıtlanması gerekir ki; gerçek hak sahipliğinin varlığından söz edilebilsin. Davacı yanın ibraz ettiği youtube ve facebook reklam kayıtları da diğer deliller ile birlikte değerlendirildiğinde, davacının hükümsüzlük talebine konu ettiği dava konusu marka bakımından, tescil başvurusundan önce ve markaya konu işaretin aynısı veya benzerinin tescilsiz olarak yoğun ve sıkı kullanımı sonucu işarete belirli bir düzeyde ayırt edicilik kazandırılması suretiyle gerçek hak sahipliği kazanıldığına ilişkin bir sonuca ulaşılmasının mümkün olmadığı gözlemlenmiştir. SMK m.6/5 hükmüne göre; Tescil edilmiş veya tescil başvurusu daha önceki tarihte yapılmış bir markanın, Türkiye’de ulaştığı tanınmışlık düzeyi nedeniyle haksız bir yararın sağlanabileceği, markanın itibarının zarar görebileceği veya ayırt edici karakterinin zedelenebileceği hâllerde, aynı ya da benzer markanın tescil başvurusu, haklı bir sebebe dayanma hâli saklı kalmak kaydıyla, başvurunun aynı, benzer veya farklı mal veya hizmetlerde yapılmış olmasına bakılmaksızın önceki tarihli marka sahibinin itirazı üzerine reddedilir. SMK m.6/5 hükmü uyarınca; önceki tarihli tescil edilmiş veya tescil başvurusu yapılmış olan bir marka, Türkiye'de ulaştığı tanınmışlık düzeyi sebebiyle, aynı veya benzeri sonraki tarihli marka başvurusunun, aynı veya farklı nitelikteki mal ya da hizmetlere ilişkin tescil talebinin reddini talep edebilir. Bir markanın sadece tanınmış marka niteliğini haiz olması, otomatik olarak o markanın farklı türdeki mal veya hizmetlere ilişkin olarak sonraki tarihli marka başvurusunu engelleme hakkı bahşetmez. Tanınmış marka hakkı sahibinin genişletilmiş korumadan yararlanabilmesi için; A) Tanınmış markanın itibarından haksız yarar elde edilmesi, B) Tanınmış markanın itibarına zarar verilmesi, C) Tanınmış markanın ayırt edici karakterinin zedelenmesi, olasılıklarından en az birinin gerçekleşmesi veya gerçekleşme ihtimalinin bulunması gereklidir. Ayrıca, sonraki tarihli marka başvuru sahibinin, marka başvurusunda haklı bir nedeninin de bulunmaması gerekir. Tanınmışlık, statik ve dogmatik bir durum değildir. Aksine; sürekli güncellenen, dalgalanabilen, bir çok değişkene bağlı dinamik bir süreci içinde barındırır. Bir markanın tanınmış marka niteliğinde olup olmadığı; a)Toplumun ilgili kesimince markanın tanınma düzeyi, b) Markanın kullanıldığı coğrafi alan, kullanım süresi ve yoğunluğu, c)Marka promosyonlarının ve reklamlarının süresi, yoğunluğu, hedef aldığı alan, d)Markanın tesciller veya tescil başvuruları ile korunduğu coğrafi alanın büyüklüğü, e) Markanın resmi mercilerce tanınmışlığına delalet eden karar ve uygulamaları, f) Markanın ekonomik değeri, g) Markanın hitap ettiği mal veya hizmetlerin pazar payı, gibi tahdidi olmayan kriterler dikkate alınmak suretiyle, yapılacak global bir değerlendirme neticesinde her somut olayda ayrı ayrı değerlendirilmelidir. Hemen belirtilmelidir ki; bir markanın tanınmış marka niteliğini haiz olmasının; yukarıda yer verilen tüm kıstasların sağlanması gerektiğini şart koşmadığı gibi, yukarıda yer verilen kıstaslardan yalnızca birinin gerçekleşmesinin mutlak anlamda ilgili markayı tanınmışlık seviyesine çıkaracağını da göstermez. Burada önemli olan husus; her somut olayda, yukarıda yer verilen kıstaslardan da yararlanarak, global bir değerlendirme yapılması, bunun sonucunda tanınmışlık vasfı ve varsa bu tanınmışlığın etki alanının belirlenmesidir. Tanınmış markanın itibarından haksız yararlanılmasından söz edilebilmesi için; tanınmış markanın iyi şöhret ve itibar sahibi olması, ilgili tüketici kesimi nezdinde markanın olumlu bir imajının olması gerekir. Bu nedenle imaj transferine konu olabilecek sonraki tarihli marka başvurusunun, tanınmış markanın itibarından haksız yararlanma tehlikesi doğurabileceği söylenebilir. Burada önemli olan, sonraki tarihli markayı gören tüketicinin, önceki tarihli tanınmış markanın kendi zihninde oluşturduğu olumlu imaj ile sonraki tarihli marka arasında bir bağlantı (link) kurması, imaj transferi ihtimalinin bulunması, böylece tanınmış markanın olumlu imajının sağladığı kolaylıktan yararlanarak sonraki tarihli marka başvuru sahibinin ticari avantaj sağlama ihtimalinin bulunmasıdır. Böylece, sonraki tarihli marka başvuru sahibi, tanınmış marka sahibinin uzun uğraşlar sonucu oluşturduğu kalite ve güven birikiminden parazitvari yararlanarak, kendi lehine haksız bir avantaj sağlayacaktır. Tanınmış markanın itibarına zarar verilebilmesi için; Tanınmış markanın, arzu edilmeyen olumsuz imaj tehlikesine maruz kalacağı bir hal olasılığı içerisinde bulunması gerekmektedir. Tanınmış markanın itibarının zarar görme tehlikesi altında bulunup bulunmadığı incelenirken, tescile konu mal ve hizmetlerin kapsamı dikkate alınmalıdır. Örneğin; tanınmış bir içecek markasının, aynı veya benzerinin tuvalet temizliği emtialarında marka olarak kullanılması halinde, böyle bir olumsuz imaj tehlikesi söz konusu olabilir. Tanınmış markanın ayırt etme gücünün zedelenmesi için; Sonraki tarihli marka başvurusu nedeniyle, tanınmış markanın ayırt etme gücünün zayıflaması ve bu suretle markanın reklam değerinin düşme ihtimali bulunmalıdır. Tanınmışlık derecesi ve karşılaştırılan markaların hitap ettiği mal veya hizmetlerin birbirleri ile yakınlığı arttıkça, markanın ayırt ediciliğinin zedelenmesi ihtimali de artmaktadır. Bu durumda, markanın muhatap çevresi, sonraki tarihli marka nedeniyle, önceki markanın artık sadece tanınmış marka sahibine ve onun ürünlerine ait olmadığı kanısına varmaktadır. Somut olayda yapılan değerlendirmede; davacı tarafından dosyaya ibraz edilen verilerin incelenmesi neticesinde “...” ibareli marka bakımından hedef kitle nezdinde belli ölçüde de olsa bir bilinirlik düzeyinin oluştuğundan söz edilebilecektir. Ancak, davacının dayanak markaları arasında da bulunan bu ibarenin dava konusu yapılan markalarla herhangi bir işaret benzerliği içermediği, dolayısıyla davalı markalarının, davacının “...” markasından herhangi bir imaj transferi riski oluşmasının söz konusu olmayacağı kanaatine ulaşılmıştır. Bu nedenle ve de markanın bütünselliğinin bozulmasına neden olacak ayrımla iddialara dayanak yapılan “... ...” gibi temizleyici ürünlerin rengine, kimyasal özelliklerine, temizleme işlevinde etkili olup olmadığına ilişkin olması nedeniyle ayırt ediciliği zayıf olan ibarenin de dava konusu yapılan markalar için imaj transferine sebep olmayacağı düşünülmektedir. Netice itibariyle somut uyuşmazlık bakımından dava konu edilen ... ve ... tescil numaralı markalar için davacının markalarının tanınmışlık düzeyinden kaynaklı bir tescil engeli oluşturabileceğinden söz edilemeyeceği değerlendirilmiştir. SMK’nın 6/6 maddesine göre; “tescil için başvurusu yapılmış markanın, başkasına ait kişi ismini, ticaret unvanını, fotoğrafını, telif hakkını veya herhangi bir fikri mülkiyet hakkını içermesi halinde, hak sahibinin itirazı üzerine tescil başvurusu reddedilir.” Bu hüküm kapsamına, kişilik haklarından isim hakkı ile fotoğraf üzerindeki hak, FSEK kapsamında telif hakları ve sınaî haklar olan marka, tasarım, patent, faydalı model, coğrafi işaret, ticaret unvanı, işletme adı ve alan adı girer. Bir alan adının SMK m. 6/6 hükmü uyarınca korunmasının istenebilmesi için, o alan adının fiilen kullanıldığı faaliyet konuları kapsamı ile aynı/benzer konularda bir marka kullanımının söz konusu olması gerekir. Somut olayda yapılan değerlendirmede; davacıya ait ... sayılı etiket tasarımı, etiketin sağ tarafında ... tescil numaralı markadaki ibareler ile etiketin sol tarafında ürün içeriği, kullanım koşulları, saklama veya kullanma sırasında dikkat edilmesi gereken hususlar gibi bilgileri içeren ve markasal ayırt ediciliği bulunmayan açıklamalardan oluşmaktadır. Söz konusu tasarım, davacının dayanak yaptığı temizlik ürünlerinden birine ilişkindir. Dava konusu tasarımda markasal etki oluşturan "..." ibaresi ile dava konusu ... ve ... sayılı markalar arasında genel görünüm itibariyle ilgili tüketici kesimi nezdinde iltibas tehlikesi oluşturacak derecede benzerlik bulunmadığından, SMK m.6/6 hükmü koşulunun somut olayda gerçekleşmediği kanaatine varılmıştır. SMK m.6/9 hükmüne göre; Kötü niyetle yapılan marka başvuruları itiraz üzerine reddedilir. Kötü niyetli marka başvurusu; Kişiyi, hukuk düzeninin tescil ile elde edilecek hakları kullanması amacı taşımaksızın, hukuka ve ahlaka aykırı olarak, bu hakların hukuk düzenince tasvip edilemeyecek şekilde başka amaçlarla kullanılması olarak tanımlanabilir. Hangi hallerde kötü niyetli olarak marka başvurusunda bulunulmuş sayılacağına ilişkin bir düzenleme bulunmamakla birlikte, genel olarak markayı kullanmaktan ziyade şantaj veya başkasından haksız para elde etmek veya başkalarının ticaretine engel olmak gibi amaçlarla yapılan marka başvuruları kötü niyetle yapılmış başvuru olarak kabul edilmektedir. Kanunun ayrıca müeyyideye bağladığı hususlar tek başına kötü niyet emaresi olarak kabul edilmez. Zira Kanun tarafından zaten müeyyidesi gösterilmiş marka başvuruları için ayrıca kötü niyeti de sebep göstermek doğru görülmemektedir. (.....) Somut olayda; davaya konu markalar ile mesnet markaların iltibas tehlikesi oluşturacak derecede benzer olmadıkları, bunun haricinde davalı şahsın kötü niyetle hareket ettiğini gösterir somut olgu da ileri sürülmediğinden kötü niyet iddiasına dayalı istemler yerinde bulunmamıştır. Yukarıda izah edilen gerekçelerle; gerek ..., gerekse ... sayılı markalar bakımından açılan davanın reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM: 1-Davanın REDDİNE, 2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 427,60 TL maktu karar ve ilam harcından peşin alınan 179,90 TL'nin düşümü ile alınması gereken 247,70 TL'nin davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, 3-Davalı ... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar verildiği tarihte yürürlükte bulunan AAÜT m.3 hükmü gereği hesaplanan 40.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ...'e verilmesine, 4-Davacı tarafından yapılan 269,80 TL başvurma harcı, 179,90 TL peşin harç, 99,20 TL vekalet harcı, 8.500,00 TL bilirkişi ücreti, 1.339,00 TL posta-tebligat masrafı olmak üzere toplam 10.387,90 TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, 5-HMK m.333 hükmü gereği karar kesinleştiğinde artan avansın yatıran tarafa re'sen iadesine, Dair, davacı vekili ve davalı kurum vekilinin yüzüne karşı, davalı ...'ın yokluğunda, HMK m. 341 hükmü gereği kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde ..... Bölge Adliye Mahkemesi ilgili hukuk Dairesi nezdinde İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.20/11/2024

Katip ..... E imzalıdır

Hakim ..... E imzalıdır