İlk Derece Mahkemesi 2023/293 E. 2026/776 K.

T.C. İSTANBUL 21. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/293 Esas KARAR NO : 2026/776

DAVA : Tazminat (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 09/05/2023 KARAR TARİHİ : 09/10/2026

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Tarafların Talepleri Davacı vekilinin 09/05/2023 tarihli dava dilekçesinde özetle: davacı şirketin sözleşmenin akdedildiği 20/06/2016 tarihinden davalı tarafından haksız şekilde feshedildiği tarihe kadar sözleşmeden kaynaklanan tüm yükümlülüklerini eksiksiz şekilde yerine getirdiğini, verilen hedefleri tutturmasına ve kendi çabasıyla müşteri portföyünü oluşturarak davalı şirketin Trabzon'daki müşteri potansiyelini ve poliçe üretimini arttırmasına rağmen davalı sigorta şirketi tarafından 10/05/2022 tarihli ... yevmiye nolu ihtarname ile sözleşmenin 3 aylık sürenin sonunda feshettiğini beyan ettiğini, Davacı tarafın ayrıca 31/03/2021 tarihinde hiçbir bilgi verilmeksizin davalı tarafından tüm üretim, poliçe vs. ekranları kapatılarak müvekkilinin sisteme erişimini ve dolayısıyla acentelik işlerini devam ettirmesinin engellendiğini, acentenin haksız fesih sonucu başlayamadığı veya başladığı halde sonuçlandıramadığı işlerden doğan gelir kaybının da tazminat olarak davalı tarafça karşılanmasını, TTK m. 113 uyarınca ücret ve tahsil komisyonuna, TTK m. 122 uyarınca denkleştirme tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmektedir. Davalı vekili 14.06.2023 tarihli cevap dilekçesinde özetle; üretim ekranlarının kapatıldığı iddialarının asılsız olduğunu, ekranın kapanıldığı iddia olunan süreçte davacı acentenin poliçe kestiğini, davacı acentenin sözleşmeden doğan yükümlülüklerini yerine getirmediğini, prim üretimlerinin düştüğünü, öngörülen hedefleri tutturamadığını, portföyünün zarar ettiğini, bu itibarla da aralarındaki sözleşmenin haklı nedenle feshedildiğini, dolaysıyla da herhangi bir alacak talebinde bulunamayacağını belirterek davanın reddini talep etmiştir. Davacı vekilinin 02/07/2026 tarihli ıslah dilekçesinde özetle; dava değeri olan 348.077,81TL denkleştirme/portföy tazminatı ve 330.552,10TL kar kaybı olmak üzere toplam 678.629,91 TL'nin sözleşmenin feshi tarihinden itibaren avans faizi işletilerek davalıdan alınarak davacı müvekkiline ödenmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLER: -Bilirkişi heyetinden alınan kök ve ek raporlar DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; Davacı ile davalı arasında bağıtlandığı hususunda ihtilaf bulunmayan acentelik sözleşmesinin davalı tarafça feshinin haklı olup olmadığı, buna göre davacının talep ettiği portföy tazminatı, gelir kaybı ve denkleştirme tazminatı taleplerinin koşullarının oluşup oluşmadığı, bunların miktarı ve davalıdan tahsilinin gerekip gerekmediği hususlarında toplandığı görülmüştür. Dilekçeler aşaması tamamlanmakla mahkememizin ön inceleme duruşmasında dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiştir. Dava şartlarına ilişkin eksik ve incelenmesi gereken ilk itiraz bulunmadığı anlaşıldıktan sonra tarafların sulh olma imkanı bulunmadığından uyuşmazlık noktaları belirlenip tahkikat aşamasına geçilmiş, deliller toplanıp bilirkişi raporu alınmak suretiyle sonuca gidilmiştir. Mahkememizce görevlendirilen Nitelikli hesap uzmanı bilirkişi ..., mali müşavir bilirkişi ... ve Bilişim Uzmanı bilirkişi ... hazırladığı 30/01/2024 tarihli bilirkişi raporunda;"...Davacının dosyaya sunduğu erişim hata ekran alıntılarının alındığı tarih ile ... Sigorta web uygulamasının bulunduğu sunucu üzerinde log kayıtlarının karşılaştırılması ile web uygulamasına ait kaynak kodda mı sorun olduğu veya Davalı tarafından Davacının belli modüllere erişiminin kısıtlanıp kısıtlanmadığı durumunun anlaşılabileceği, Davalı tarafın web uygulamasının bulunduğu sistem üzerinde yukarıda bahsedilen hususlar doğrultusunda gerekli teknik incelemeler ile sorunun tespit edilebileceği değerlendirilmiştir. Prim üretim rakamları incelendiğinde davacı acentenin prim üretiminde 2020 ila 2021 arasında %76 gibi ciddi oranda bir düşüş gözlemlenmektedir. Bu düşüşlerin sektörel, bölgesel, ekonomik ya da rekabet koşullarından kaynaklı muhtelif etkenleri olabilir. Yine bu düşüşler acente veya bizatihi sigorta şirketi kaynaklı da olabilir. Zira sigorta şirketlerinin fiyat politikası, reklam ve promosyon ağı, poliçe içerikleri de doğrudan acente üretimini etkiler niteliktedir. Bu süreçte Trabzon’daki diğer tüm acentelerin de % 4 ilâ % 30 arasında değişen oranlarda prim üretimleri düşmüştür. % 30 oranında düşen acentenin sözleşmesinin feshedilmediği görülmektedir. Diğer taraftan, davacının iddiası bu düşüşün kendilerine gerekli altyapının sağlanmaması, bilinçli olarak poliçe üretim ekranının kapsanması ve sigortacının işbirliği yapmamasından kaynaklandığı ileri sürülmektedir. Bu noktada, böyle bir engelin mevcut olup olmadığı, mevcutsa ne kadar sürdüğü ve kimden kaynaklandığı, bunun muhtemel prim üretimine nasıl etki ettiğinin değerlendirilmesi gerekmektedir.." şeklinde mütalaada bulunmuştur. Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş, taraflarca bilirkişi raporuna karşı beyan ve itiraz dilekçesi sunulduğu görülmüştür. Mahkememizce görevlendirilen sigorta bilirkişisi ... tarafından hazırlanan 27.02.2025 tarihli raporda; "..Dosya münderecatı bir bütün olarak incelendiğinde mübrez bilgi ve belgelere göre davacı tarafın denkleştirme tazminatına konu gerçek müşteri ve gelir kaybını tespit edebilecek fesih tarihi itibari ile yaşayan poliçe listesi vb. bir sayısal verinin dosya içeriğinde bulunamadığı Davalı tarafın acente sözleşmesinin feshedilmesine gerekçe olarak sunduğu prim üretim raporları vb. istatistiksel verilen sigorta tekniği açısından makul olduğu ve acentenin prim üretiminde, karlılığında ve dolayısı ile verimliliğinde %80’lere varan ciddi düşüş olduğu,.." şeklinde mütalaada bulunmuştur. Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş, taraflarca bilirkişi raporuna karşı beyan ve itiraz dilekçesi sunulduğu görülmüştür. İtirazlar üzerine bilirkişi heyeti ek raporda; "..12.12.2024 tarihli Bilirkişi Heyet Ek Raporunda; Davacı Sigorta acenteliğinin ticari kayıtları ayrıntısıyla incelenerek raporda özet olarak dökümü ve ekte daha geniş dökümü sunulmuştur. Özetle, davacının davalı sigorta şirketi ile olan cari işlem hareketlerinin 2019 yılından sonra düşüşe geçtiği, davacının gerek davalı ile aralarındaki ilişki sona ermeden gerekse akabinde muhtelif sigorta şirketleri ile acentelik ilişkisinin bulunduğu ve bu ilişkinin neticesinde ortaya çıkan cari hesap ilişkileri miktarsal bakımdan tespit edilmiştir.." şeklinde mütalaada bulunmuştur. Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş, taraflarca bilirkişi raporuna karşı beyan ve itiraz dilekçesi sunulduğu görülmüştür. Raporun hüküm kurmaya elverişli olmadığı dikkate alınarak yeni bir heyetten bilirkişi raporu alınmasına karar verilmiş, mahkememizce görevlendirilen Mali Müşavir bilirkişi ..., hukukçu bilirkişi ... ve Bilgisayar Mühendisi bilirkişi ... ... hazırladıkları 12.03.2026 tarihli raporda;"...Teknik değerlendirmeye göre, Davalı sisteminde gerçekleştirilen teknik inceleme neticesinde, 2016 – 2022 yılları arasında çalışılan tüm süreci kapsar vaziyette kayıt altına alınan poliçe teklifleri incelendiğinde, davacının düzenlediği son poliçe tarihinin 28.03.2022 olduğu, davacının davalı sisteminde erişim sağladığı son tarihin ise 17.08.2022’de teklif aşamasında kalan Ferdi Kaza Fiyat Çalışması olduğu, bu tarihten sonra davacı acentesine ait bilgi girişi olmadığı, Dosyaya sunulan mail yazışmaları ve ....Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D.İş sayılı dosyasından alınan bilirkişi raporunda da yapılan inceleme neticesinde "... sigortanın sistemini davacının kullanamamasının sebebinin kullanıcı kaynaklı teknik veya altyapı sorunu olmadığı, sorunun ... sigorta tarafından çözülmesi gereken yazılımsal bir sorun olduğunun tespit edilmiş olduğu, ancak ne zaman kapatıldığı ile ilgili herhangi bir bilginin yer almadığı, Davacı Şirketin portföy tazminatı ve kâr kaybına hak kazdığına karar vermesi halinde; Davacı Şirket Davalı Şirketten 348.077,81 TL portföy tazminatı ve feshinden dolayı kaynaklanan kar kaybı miktarının 330.552,10 TL olarak hesaplanmıştır.." şeklinde mütalaada bulunmuştur. . Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş, taraflarca bilirkişi raporuna karşı beyan ve itiraz dilekçesi sunulduğu görülmüştür. Davacı vekili 02/07/2026 tarihli dilekçesi ile talep arttırmış ve eksik harcı ikmal etmiştir. Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; Davacı ile davalı arasında bağıtlandığı hususunda ihtilaf bulunmayan acentelik sözleşmesinin davalı tarafça feshinin haklı olup olmadığı, buna göre davacının talep ettiği portföy tazminatı, gelir kaybı ve denkleştirme tazminatı taleplerinin koşullarının oluşup oluşmadığı, bunların miktarı ve davalıdan tahsilinin gerekip gerekmediği hususlarında toplandığı görülmüştür. Davacının maddi tazminat istemleri yönünden bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiştir. Alınan 12.03.2026 tarihli bilirkişi raporu denetime elverişli bulunmakla hükme esas alınmış ve dosyaya sunulan mail yazışmaları ve ....Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D.İş sayılı dosyasından alınan bilirkişi raporunda yapılan inceleme neticesinde davacının sistemi kullanamamasının sebebinin kullanıcı kaynaklı teknik veya altyapı sorunu olmadığı, sorunun ... sigorta tarafından çözülmesi gereken yazılımsal bir sorun olduğunun tespit edilmiş olduğu, davalı tarafından yapılan feshin haklı bulunmadığı, bu nedenle davacının raporda hesaplanan miktarlar kadar fesih tarihinden 3 ay sonrasına denk gelen 16/08/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile alacağa hak kazanmış olduğu değerlendirilmekle davacının davasının ıslah dilekçesi doğrultusunda kabulü ile aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;. 1-Davacının davasının KABULÜ ile; 348.077,81 TL denkleştirme ve 330.552,10 TL portföy tazminatı olmak üzere toplam 678.629,91 TL maddi tazminatın 16/08/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 2-Alınması gereken 46.357,21TL harçtan 1.707,75 TL peşin harç, 9.881,55 TL tamamlama harcı toplamı olan 11.589,30 TL harcın düşümü ile eksik kalan 34.767,91 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına, 3-Davacı tarafından yatırılan 179,90 TL başvuru harcı, 1.707,75 TL peşin harç, 42.710,00 TL bilirkişi ücreti ve tebligat ve posta masrafı, 9.881,55 TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 54.479,20 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 4-Davalının karşıladığı yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, 5-Karar kesinleştiğinde taraflardan alınan avansın harcanmayan kısmının re'sen yatırana iadesine, 6-Davacı yargılamada kendilerini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT'ne göre tespit olunan 107.794,49TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, 7-Arabuluculuk ücreti olan 1.560,00TL'nin davalıdan alınarak Hazineye irat kaydına, Dair; gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı.09/10/2026

Katip ... e-imzalıdır

Hakim ... e-imzalıdır