İlk Derece Mahkemesi 2023/28 E. 2023/459 K.

T.C. ADANA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/28 Esas - 2023/459 T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

T.C. ADANA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

K A R A R ESAS NO : 2023/28 KARAR NO : 2023/459 HAKİM : ... KATİP : ... DAVACILAR : 1- ... - ...

2- ... - ...

VEKİLİ : ... - ...

DAVALI : ... - ...

VEKİLİ : ... - ...

DAVA : Tazminat DAVA TARİHİ : 31/12/2013 Birleşen Adana 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2020/... E. 2020/... K. sayılı dosyası, DAVACILAR : 1- ... - ...

2- ... - ...

VEKİLİ : ... - ...

DAVALI : ... - ...

VEKİLİ : ... - ...

DAVA TARİHİ : 09/09/2020 KARAR TARİHİ : 22/09/2023 KARAR YAZIM TARİHİ : ...

I- DAVA 1. Davacılar vekili 31.12.2013 tarihli dilekçe ile davalı taraf aleyhine belirsiz alacak davası açmıştır. Dilekçeye göre; 21.10.2013 tarihinde kendi idaresindeki ... plakalı aracın yaptığı kazada ... vefat etmiştir. Müteveffanın ölümü ile anne ve babası olan davacılar ... ve ... desteklerinden yoksun kalmıştır. ... plakalı aracın kaza tarihindeki ZMM sigortası davalı tarafından düzenlenmiştir. Davacıların uğradığı destekten yoksun kalma zararının tazmin edilmediği ileri sürülerek fazlaya ilişkin haklar saklı olmak üzere 5.000 TL’nin davalıdan alınarak davacılara verilmesine karar verilmesi talep edilmiştir. Davacılar vekili 14.10.2016 tarihli dilekçe ile destek ...’ın Bilgisayar Teknolojisi Programlama Bölümü mezunu olduğunu ve ... İşletme Fakültesi okurken vefat ettiğini beyan etmiştir. Destek, fiilen bilgisayar, programlama ve pazarlamacılık işinde çalışmakta ve aylık geliri ortalama 3.000 TL idi. Gelirin belirsiz olması halinde asgari ücret üzerinden hesaplama yapılması gerektiği yönündeki bilirkişi görüşünün hatalı olduğu belirtilerek talebini davacı ... için 65.170,00 TL’ye ve davacı ... için 52.769,00 TL'ye çıkarmıştır. Davacı vekili 21.05.2019 tarihli dilekçede ...’ya ait işyerinin kapandığını, desteğin ... Okulu Bilgisayar Teknolojisi ve Programlama Bölümünden mezun olması nedeniyle emsal ücrete göre hesaplama yapılması gerektiğini beyan etmiştir. 2. Adana 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2020/...-... sayılı dosyası ile aynı davacılar tarafından aynı davalıya karşı 09.09.2020 tarihinde destekten yoksun kalma istemli ek dava açılmıştır. Dava dilekçesinde aynı maddi vakıalara dayanılarak davacı ... için 84.737,73 TL’nin ve davacı ... için 47.323,26 TL'nin kaza tarihinden itibaren uygulanacak avans faizi ile birlikte tahsili talep edilmiştir. Mahkemenin birleştirme kararı üzerine yargılama mahkememizce yürütülmüştür. II- SAVUNMA 1. Davalı vekili 21.03.2014 tarihli cevap dilekçesi ile davanın reddini savunmuştur. Dilekçeye göre; ... plakalı aracın 18.04.2013/2014 dönemi ZMM poliçesi davalı tarafından düzenlenmiştir. Kusur raporunun adli tıp kurumundan aldırılması gerektiği belirtilerek davanın reddi talep edilmiştir. III- DELİLLER 1. 21.10.2013 tarihli kaza tespit tutanağına göre; ... kendi idaresindeki ... plakalı araç ile direksiyon hakimiyetini kaybederek kaza yapmıştır. Sürücü ... yaralı olarak hastaneye kaldırılmıştır. Tutanağa göre olayda sürücü dönemeçlere yaklaşırken hızını azaltmamak kuralını ihlal etmiştir. Adana C. Başsavcılı tarafından düzenlenen 21.10.2013 tarihli otopsi tutanağına göre ... aynı gün saat 14:00 civarında hastanede vefat etmiştir. 2. Nüfus kaydına göre 21.10.2013 tarihinde bekar ve çocuksuz olarak vef'at eden 1990 doğumlu ...'un mirasçıları; babası ... (1959) ile annesi ...’dir (1964). 3. ... numaralı poliçenin incelenmesinden ... plakalı aracın 18.04.2013 tarihinden başlamak üzere 1 yıl süreyle ZMM sigortasının davalı sigorta şirketi tarafından yapıldığı anlaşılmıştır. Poliçeye göre kişi başına ölüm/bedeni zarar teminatı 250.000 TL'dir. Davacı tarafın zararın karşılanması için davadan önce sigorta şirketine başvurusu bulunmamaktadır. 4. Makine mühendisi bilirkişi Prof. Dr. ... tarafından 11 Mart 2015 tarihli rapor düzenlenmiştir. Rapora göre; ... plakalı araç sürücüsü ... dönemeçli yolda hızını azaltmamaktan olayda asli ve %100 kusurludur. 5. Çukurova Emniyet Müdürlüğü tarafından yapılan araştırmaya göre; ... sağlığında anne baba ve kardeşleriyle birlikte yaşamaktadır. İşletme 4. sınıf öğrencisidir. Pazarlamacılık yapmaktadır. Çevreden net bilgi edinilememiştir. Adana Ticaret Odası tarafından gönderilen 18.08.2015 tarihli yazıda; bilgisayar programcısı, işletme fakültesi öğrencisi olan bir kişinin aylık veya yıllık ücreti konusunda bir bilgi bulunmamaktadır. ... tarafından mahkememize gönderilen 01.09.2015 tarihli yazıda bankanın müşterisi olan ...’un kredi kullanımı tarafından bankaya sunduğu ve ... Ticaret pazarlama ... imzalı tarihsiz yazıda; ...’un aylık kazancının net 3.000 TL olduğu belirtilmiştir. 6.1 Bilirkişi ... tarafından 28.05.2015 tarihli rapor ile 20.10.2015 tarihli ek rapor düzenlenmiştir. Rapora göre; ... plakalı aracın yaptığı tek taraflı kazada sürücü ... vefat etmiştir. Kazada sürücü %100 kusurludur. Kaza tarihinde müteveffa 24 yaşında kabul edilmiştir. Kaza olmasaydı muhtemelen 42 yıl (2056 yılına kadar) yaşayabilecekti. Asgari ücret baz alınarak müteveffanın bakiye ömrü ve destek alma süresine göre hesaplanan tazminat tutarı şu şekildedir:

ADI YAKINLIĞI YAŞI BAKİYE ÖMRÜ DESTEK SÜRESİ Aktif + Pasif ZARAR ... DESTEK 24 42 36 + 6 ---- ... baba 54 19 19 24.563,69 TL ... anne 49 23 23 30.178,82 TL

Bilirkişi; davacı tarafın müteveffanın sağlığında 3.000 TL’nin üzerinde gelir ettiği yönündeki iddiası konusunda müteveffanın diplomasının eğitim durumunu ispatladığı ancak asgari ücretin üzerinde gelir elde ettiğini ispatlamadığını, somut davada gerçek zarar hesabı yapılması gerektiğini beyan etmiştir. Tazminat hesabına esas alınacak brüt ve net gelir fiilen çalışma sonucunda elde edilen gelir olmalıdır. Davacı taraf müteveffanın pazarlamacılık işiyle ilgili olarak aylık satış rakamları, çalışma şartlarına ilişkin anlaşması, gibi emsal araştırmasını yapılmasını sağlayacak hiçbir belge sunmamıştır. Kredi çekmek için bankaya sunulan yazı tek başına müteveffanın gerçek ücreti için yeterli olmadığı sonuç itibariyle asgari ücret esas alınarak hesaplama yapılması gerektiğini beyan etmiştir. 6.2 Rapora yapılan itiraz üzerine Ankara Asliye Ticaret Mahkemesi istinabe olunarak üç aktüer bilirkişiden rapor aldırılmıştır. Bilirkişi kurulu tarafından 04.08.2016 tarihli rapor düzenlenmiştir. Rapora göre; somut dava destekten yoksun kalma tazminatına ilişkindir. Tazminat hesabının gerçek zarar esasına göre yapılması gerekmektedir. Destek, başkalarının geçimini eylemli ve düzenli olarak sağlayan veya katkıda bulunan yada ileride sağlaması/katkıda bulunması kuvvetle muhtemel olan kişidir. Öncelikle gerçek zararın belirlenebilmesi için müteveffanın düzenli gelirinin somut delillerle ortaya konması gerekir. Somut olayda müteveffanın eğitim durumuna, yabancı diline ve pazarlama sertifikası sahibi olmasına ilişkin belgeler bulunmaktadır. Ancak sadece bu veriler sosyal ve ekonomik durum araştırması, Adana Sanayi Odası cevabı ile teyit edilmemesi ve Yargıtay tarafından belirlenen kriterlere uygun tespit, belge, somut delil sunulmadığından taktir mahkemeye ait olmak üzere asgari ücret esas alınarak ve davacı tarafın iddiası esas alınarak iki ihtimalli hesaplama yapıldığı belirtilmiştir. ... tarafından verilen 11.03.2019 tarihli cevapta emsal ücret tespitinin internet ortamında ‘Kazanç Bilgisi Sorgulama’ uygulamasından tespit edilebileceği belirtilmiştir. Bu bilgiye göre bilirkişi kurulu tarafından yapılan sorgulama ve rapora eklenen 12.03.2020 tarihli çıktıya göre; bilgi ve iletişim teknisyeni bir kişinin 2014 yılı Kasım ayı ortalama brüt ücreti 2.943 TL’dir. SGK Adana İl Müdürlüğü tarafından 07.03.2019 tarihli yazı ekinde destek ...’un hizmet döküm cetveli gönderilmiştir. Bu cetvellere göre destek ... Ltd. Şti. ile ...’ya işyerlerinde asgari ücretle çalışmıştır. Ziyapaşa ve 5 Ocak Vergi Dairesinden ...’nın 2013-2013 dönemlerine ait vergi beyannameleri getirtilmiştir. Davacı vekili 21.05.2019 tarihli dilekçede ...’ya ait işyerinin kapandığını, desteğin ... Okulu Bilgisayar Teknolojisi ve Programlama Bölümünden mezun olması nedeniyle emsal ücrete göre hesaplama yapılması gerektiğini beyan etmiştir. Davacı tarafça fotokopisi sunulan ... Okulu Ön Lisans Diplomasına göre ... 28.05.2010 tarihinde Bilgisayar Teknolojisi ve Programlama programından mezun olmuştur. Bilirkişiler ..., ... ve ... tarafından 13.03.2020 tarihli ek rapor düzenlenmiştir. Rapora göre; hesaplama yapılırken Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin son kararlarındaki pay durumları esas alınmıştır. Desteğin geliri konusunda ise asgari ücret, ... cevabına göre internet ortamında yapılan ve bir çıktısı rapora eklenen Kazanç Yapısı Araştırması sonucu (asgari ücretin 2,5952 katı) ve ... Bankası cevabına göre üç ihtimalli hesaplama yapılmıştır. ... internet sayfasından temin edilen emsal ücrete göre davacı ...’un zararı 159.808,24 TL, davacı ...’nin zararı 239.344,09 TL’dir (Poliçe limitine göre garame yapıldığında; ...’un zararı 100.092,26 TL, ...’nin zararı 149.907,73 TL). 2013 yılı ikinci altı ayındaki asgari ücret esas alınarak hesaplama yapıldığında ...’un zararı 61.578,39 TL, davacı ...’nin zararı 92.225,68 TL’dir. 6.3 Gaziantep BAM 17. Hukuk Dairesinin 11.11.2022 tarih 2022/...-... sayılı kararı sonrası bilirkişi ... tarafından 14 Temmuz 2023 tarihli rapor düzenlenmiştir. Rapora göre; IV- GEREKÇE 1. Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda 23.11.2016 tarih 2014/...-2016/... sayılı hükümle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Hükme karşı yapılan istinaf başvurusu üzerine Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi 13.04.2017 tarih 2017/...-... sayılı kararla davanın yeniden görülmesi mahkememize gönderilmesine karar vermiştir. Kararda; ‘gerekçeli kararda gerekçe bölümünde davacı ...’un zararının 24.563,69 TL, davacı ...’nin gerçek zararının 30.178,82 TL olarak belirtilmesine karşılık hükümde davacı ... için 34.389,47 TL ve davacı ... için 27.567,93 TL tazminatın tahsiline’ ibaresine yer verildiği, hüküm ve gerekçe arasında çelişki bulunduğu belirtilmiştir. Mahkememizce yeniden yargılama sonucunda 13.09.2017 tarih 2017/...-... sayılı hükümle davanın kısmen kabulü ile davacı ... için 34.389,47 TL ve davacı ... için 27.567,93 TL’nin davalıdan tahsiline karar verilmiştir. Kararda, desteğin asgari ücret düzeyinde gelir elde edeceği kabul edilmiştir. 2. Hükme karşı davacı taraf istinaf başvurusunda bulunmuştur. Gaziantep BAM 17. Hukuk Dairesi 19.10.2018 tarih 2017/...-2018/... sayılı kararı ile davacı tarafın istinaf başvurusunu kabul ederek hükmü kaldırmıştır. Kararda; desteğin kaza tarihinden önceki SGK hizmet döküm cetvelinin getirtilmesi, çalıştığı iş yerlerine müzekkere yazılarak kazadan önce aldığı net ücretin sorulması, desteğin yanında çalıştığı iddia edilen ...’nın yahut hizmet döküm cetvelindeki işverenin ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi ve bunların sonucuna göre aktüer bilirkişiden ek rapor alınması gerektiği belirtilmiştir. Mahkememizce BAM kararında belirtilen hususlarda soruşturma yapılmış ve yeniden bilirkişi raporu aldırılmıştır. Bilirkişiler ..., ... ve ... tarafından ... internet sayfasından temin edilen emsal ücret esas alınarak düzenlenen 13.03.2020 tarihli ek raporda davacı ...’un zararı 159.808,24 TL, davacı ...’nin zararı 239.344,09 TL olarak (Poliçe limitine göre garame yapıldığında; ...’un zararı 100.092,26 TL, ...’nin zararı 149.907,73 TL) hesaplanmıştır. Mahkememizce bu hesaplama esas alınarak 04.11.2020 tarih 2018/...-2020/... sayılı hükümle; asıl dosyada dava konusu toplam zararın 117.939 TL olduğu bunun 79.664 TL kısmının dava sonrasında ödenerek konusuz kaldığı belirtilerek bakiye 38.275 TL’nin davalı taraftan tahsiline karar verilmiştir. Birleşen dosyadaki dava ise kabul edilerek ... için 47.323,26 TL ve ... için 84.737,73 TL’nin davalı taraftan tahsiline karar verilmiştir. 3. Hükme karşı davalı taraf istinaf başvurusunda bulunmuştur. Davacı taraf ise 18.12.2020 tarihli dilekçe ile hükme esas alınan bilirkişi raporunda maddi hata yapıldığı bu maddi hata resen düzeltilerek asıl dosyada bakiye 55.981,60 TL’nin tahsiline karar verilmesi gerektiği, birleşen dosyada ise verilen kararın hukuka uygun olduğu belirtilmiştir. Gaziantep BAM 17. Hukuk Dairesi 11.11.2022 tarih 2021/...-2022/... sayılı kararı ile hükmü kaldırmıştır. Karara göre; 31.12.2013 tarihli dava dilekçesinde faiz talep edilmemesine rağmen asıl davada dava tarihinden itibaren faize hükmedilmesi doğru değildir. Mahkemece ... internet sitesinde alınan emsal ücret hesaplamasına göre dava kabul edilmiş ise de bu kabulü destekleyen somut deliller bulunmamaktadır. SGK kayıtlarındaki asgari ücret esas alınarak yeniden hesaplama yapılarak karar verilmesi gerekmektedir. Zarar görenin müterafik kusurunun bulunması halinde TBK 52. Maddesi uyarınca tazminattan uygun bir indirim yapılması Yargıtay içtihatlarında benimsenmiş ve yerleşmiştir. Davacıların murisinin tek taraflı yaptığı kazada kaza tespit tutanağında, emniyet kemerinin takılı bulunmadığı işaretlenmiştir. Bu hususun mahkemece değerlendirilmesi gerekmektedir. Davadan sonra yapılan ödemelerin infazda dikkate alınması gerekirken hükümde düşülmesi hatalıdır. Her iki tarafın diğer istinaf istemleri ise reddedilmiştir. 4. Mahkememizce istinaf kararı doğrultusunda yeniden hesap raporu aldırılmıştır. 04.11.2020 tarihli hükme karşı davalı taraf istinaf başvurusunda bulunmuş ancak davacı taraf hesaplamaların maddi hata dışında doğru olduğunu belirterek maddi hatanın resen düzeltilmesini ve davalı tarafın istinaf başvurusunun reddini talep etmiştir. Buna göre tazminat hesabında 2020 yılı verilerinin esas alınması davalı yararına usuli kazanılmış hak oluşturmuştur. Bilirkişi tarafından 2020 yılı asgari ücret verileri esas alınarak yapılan hesaplamaya göre zarar miktarı baba ... için 71.251,48 TL anne ... için 134.018,61 TL’dir. Bu tutardan destek ...’un kaza sırasında emniyet kemeri takmayarak müterafık kusurlu oluşu nedeniyle TBK 52 maddesi uyarınca %20 indirim yapıldığında bakiye tazmini gereken zarar baba ... için 57.001,18 TL anne ... için 107.214,88 TL’dir. Bu hesaplamaya göre asıl dosyadaki davanın kabulü, birleşen dosyadaki davanın kısmen kabulü gerektiği kanaatine varılmıştır. İstinaf Mahkemesi kararı doğrultusunda davacı tarafın davadan sonra icra takibi yoluyla tahsil ettiği tutarların infaz aşamasında dikkate alınmasına hükmedilmiştir. V- KANUN YOLLARI 6100 sayılı HMK 341. maddesi gereğince hüküm tarihi itibariyle miktar veya değeri 17.830,00 TL'yi geçmeyen mal varlığı davalarına ilişkin kararlar kesindir. Somut olayda, mahkememizdeki dava konusu bu tutarın üzerinde olduğundan hükme karşı tarafların istinaf yoluna başvuru hakkı bulunmaktadır. İstinaf talebinin kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka bir yer asliye ticaret mahkemesine verilecek dilekçeyle yapılması gerekmektedir.

H Ü K Ü M

Davacıların ...'un destekliğini yitirmeleri nedeni ile talep edebilecekleri destekten yoksun kalma tazminatı tutarının davacı ... için 71.251,48 TL ve davacı ... için 134.018,61 TL olarak belirlenmesine. Bu tutardan destek ...'un kaza sırasında emniyet kemeri takmayarak müterafik kusurlu oluşu dikkate alınarak TBK 52. Maddesi uyarınca takdiren %20'i indirim yapılarak davacıların zararının ... için 57.001,18 TL, ... için 107.214,88 TL olarak belirlenmesine. Buna göre; I- Asıl dosyadaki davanın kabulü ile, davacı ... için 52.769,00 TL, davacı ... için 65.170,00 TL'nin davalıdan alınarak davacılara verilmesine. 1- Asıl davada alınması gereken 8.056,41 TL ilam harcından, 4,86 TL peşin harç ve 386,00 TL ıslah harcı ile ( İstinaf kaldırma kararı öncesi mahkememizce 2.223,70 TL bakiye karar harcının tahsili için yazılan 13/01/2021 tarih, 2018/... Esas 2020/... Karar, 2021/... Harç numaralı harç tahsil müzekkeresinin Uyap ortamından yapılan sorgulamasında tahsil edildiği anlaşıldığından) bu harcın da mahsubu ile bakiye 5.441,85 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, 2- Asıl davada davacılar lehine hüküm tarihindeki AAÜT uyarınca hesaplanan 18.870,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak, davacılara verilmesine, 3- Asıl davada davacılar tarafından yatırılan 4,86 TL peşin harç ve 386,00 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 390,86 TL'nin davalıdan alınarak, davacılara verilmesine, 4-Asıl davada davacılar tarafından kaldırma kararı öncesi ve sonrası harcaması yapılan 39 tebligat gideri 328,15 TL, 10 müzekkere gideri 58,45 TL, 2.350, 00 TL bilirkişiler ücreti, istinaf posta gideri 30,80 TL, talimat gideri 2.827,00 TL, asıl davada yatırılan 24,30 TL başvuru harcı ile birleşen davada yatırılan 54,40 TL olmak üzere toplam 5.673,10 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak, davacılara verilmesine, 5- Asıl davada davalı tarafından harcaması yapılan kep ücreti 0,35 TL, 9 tebligat gideri 122,25 TL, istinaf posta gideri 27,40 TL olmak üzere toplam 150 TL yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına, II- Birleşen dosyadaki davanın kısmen kabulü ile, davacı ... için 4.232,18 TL, davacı ... için 42.044,88 TL'nin davalıdan alınarak davacılara verilmesine. Birleşen dosyada fazlaya ilişkin istemlerin reddine. 1- Birleşen davada alınması gereken 3.161,85 TL ilam harcından, 451,06 TL peşin harcın ve ( İstinaf kaldırma kararı öncesi mahkememizce 8.570,02 TL bakiye karar harcının tahsili için yazılan 13/01/2021 tarih, 2018/... Esas 2020/... Karar, 2021/... Harç numaralı harç tahsil müzekkeresinin Uyap ortamından yapılan sorgulamasında tahsil edildiği anlaşıldığından) bu harcın da mahsubu ile bakiye 4.957,11 TL harcın karar kesinleştiğinde istem halinde davalıya iadesine, 2- Birleşen davada davacılar lehine hüküm tarihindeki AAÜT uyarınca hesaplanan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak, davacılara verilmesine, 3- Birleşen davada davalı lehine hüküm tarihindeki AAÜT uyarınca hesaplanan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak, davalıya verilmesine, 4- Birleşen davada davacılar tarafından yatırılan 451,06 TL peşin harcın davalıdan alınarak, davacılara verilmesine, 5- Birleşen davada davalı tarafından harcaması yapılan 2 tebligat gideri 18,00 TL, istinaf posta gideri 60,50 TL olmak üzere toplam 78,50 TL yargılama giderinden davanın reddine tekabül eden 50,99 TL'nin davacılardan alınarak davalıya verilmesine, kalan masrafın kendi üzerinde bırakılmasına, III- Asıl dosya ve birleşen dosyadaki talepler için 31/12/2013 tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına. IV- İstinaf mahkemesi kararı doğrultusunda davadan sonra yapılan ödemelerin infaz aşamasında dikkate alınmasına.

V-HMK'nun 297/ç bendi uyarınca artan bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine, Karar, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek dilekçe ile istinaf yolu açık olmak üzere taraf vekillerinin yüzlerine karşı açıkça okunup, usulen anlatıldı.

Katip ... E-İmza

Hakim ... E-İmza