İlk Derece Mahkemesi ·

İlk Derece Mahkemesi 2023/261 E. 2024/557 K.

Mahkeme
İlk Derece Mahkemesi
Esas No
2023/261
Karar No
2024/557
Karar Tarihi

T.C. ANKARA 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ Adına Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili T.C. ANKARA GEREKÇELİ KARAR 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/261 KARAR NO : 2024/557

DAVA : Menfi Tespit / Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklı DAVA TARİHİ : 16/06/2021 KARAR TARİHİ : 03/10/2024 KARAR Y.TARİHİ : 03/11/2024

Mahkememizde görülmekte olan "Menfi Tespit" davasının yapılan yargılamasında, aşağıdaki karar tesis edilmiştir. I-İDDİALAR 1. Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin ... işlettiğini, davalı ile Rüzgar Enerjisine Dayalı Üretim Tesisi Kurmak Üzere Yapılan Başvurulara İlişkin Yarrışma Yönetmeliği hükümleri doğrultusunda yapılan yarışma sonucunda müvekkili şirketin ürettiği her bir kWH için davalıya 2,9 krş ödemeyi taahhüt ederek ... -2 Elektrik İletim hattından sisteme bağlantı hakkı kazandığını, bu yönetmelik hükümlerine göre davalı ile müvekkili şirket arasında 06.02.2012 tarihli 53 MW gücündeki ... Katkı Payı Sözleşmesi revize edilerek ayın şartlarla 12.08.2015 tarihli ... katkı Payı sözleşmesi imzalandığını, anlaşmanın 3. Maddesinde ve bu anlaşmanın dayandığı yönetmeliğin 9. Maddesinde belirtilen esaslara göre hesaplanacak katkı payı tesisinin 1 yıllık elektrik enerjisi üretimi üzerinden hesaplanan bir önceki yalı ait yıllık toplam ... katkı payı tutarının 15 Ocak günü, saat 17:00'a kadar ... tarafından müvekkili şirkete faturalandırılacağını, davalının anlaşmaya ve yönetmeliğe aykırı bir yorum ve yöntemle hesapladığı bedel üzerinden 21.01.2021 tarihli ... numaralı KDV dahil 19.835.850,55 TL bedelli e-faturayı düzenleyerek müvekkili şirkete e-fatura sistemi üzerinden 22.01.2021 tarihinde ilettiğini, müvekkili şirketin .... Noterliği'nin 25.01.2021 tarih ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesi ile faturaya itiraz ettiğini, müvekkili şirketin ilgili ihtarnamesi ile anlaşma ve yönetmelik hükümlerine göre toplam ... katkı payı tutarının 8.188.870,18 TL olması gerektiğini ...'a bildirdiğini, sonuç olarak bahsi geçen faturanın 11.646.980,37 TL'lik kısmı için icra takibine tevessülünü önlemek bakımından belirlenecek teminat karşılığında ihtiyati tedbir kararı verilmesini, müvekkilinin söz konusu faturanın KDV dahil 11.646.980,37 TL'lik kısmından borcunun olmadığının tespitini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir. II-SAVUNMALAR 2. Davalı vekili cevap dilekçesinde; dava konusu uyuşmazlığın çözümünde idari yargı mercilerinin görevli olduğunu ve davanın görev yönünden reddine karar verilmesi gerektiğini, 4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nu 3. Maddesinin 5. Fıkrası doğrultusunda yürürlüğe giren "Rüzgar Enerjisine Dayalı Üretim Tesisi Kurmak Üzere Yapılan Lisans Başvurularına İlişkin Yarışma Yönetmeliği" yürürlüğe girdiğini, davacı şirketin gerçekleştirilen yarışmalar sırasında sunduğu teklifi doğrultusunda ... ... tesisi için sisteme bağlantı hakkı kazandığını ve lisans alarak faaliyete başladığını yönetmelik ve eklerinin bütünlük içerisinde değerlendirildiğinde teklif mektubu ve ... katkı payı anlaşması hükümlerinin hesap şekli bakımından çelişmediğini, birbirini tamamlayıcı mahiyette oludğunu yönetmelik ve anlaşmanın ilgili maddelerindeki formülde de bir çarpan olarak yer alan TÜFE'nin dava konusu anlaşmanın yıllara yayılan bir anlaşma olması nedeniyle, verline teklif rakamının yıllar içinde yaşanan ekonomi değişimlerkarşısında güncellenmesi için öngörüldüğünü, sonuç olarak davanın yargı yolu dava şartı noksanlığı yönünden usulden reddini, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın esası yönünden reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin de davacı taraf üzerinde bırakılmasını talep etmiştir. III-TARAFLARIN ANLAŞTIKLARI ve ANLAŞAMADIKLARI HUSUSLAR A. Taraflar Arasında Uyuşmazlık Bulunmayan Hususlar 3. Taraflar arasında, 06.02.2012 tarihli 53 MW gücündeki ... Katkı Payı Sözleşmesi ve bu sözleşmenin revize edilerek ayın şartlarla 12.08.2015 tarihli ... katkı Payı sözleşmesi imzalandığı hususlarında uyuşmazlık bulunmamaktadır. B. Taraflar Arasındaki Uyuşmazlık Konuları 4. Uyuşmazlık; ... katkı payı hesaplamasının taraflar arasında akdedilen ... Katkı Payı Sözleşmesi hükümleri uyarınca mı, yoksa davacının davalıya sunmuş olduğu teklif gereğince mi yapılacağı, buradan varılacak sonuca göre davalı tarafından düzenlenen fatura bakiye tutarından davacının davalıya borçlu olup olmadığı noktasında toplanmaktadır. IV-ÇEKİŞMELİ VAKILAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER 5. Taraflar arasında imzalanan 06/02/2012 tarihli ... Katkı Payı Anlaşmasının incelenmesinde; 1. Maddesinde; bu anlaşmanın, “Rüzgar Enerjisine Dayalı Üretim Tesisi Kurmak Üzere Yapılan Lisans Başvurularına ilişkin Yarışma Yönetmeliği” hükümleri doğrultusunda yapılan yarışma sonucunda 154 kV ...-2 - ...-2 ...’dan sisteme bağlantı hakkı kazanan, isim ve/veya unvanı ile kanuni ikametgâh adresi belirtilen şirkete ait ... ... üretim tesisinin ilk ünitesinin geçici kabulünün yapıldığı tarihten başlamak üzere ve tüm tesisin geçici kabulünün yapıldığı tarihten itibaren yirmi yıl süre boyunca ...’a ödemeyi taahhüt ettiği ... Katkı Payı bedelinin ödenmesi ile ilgili gerekli hüküm ve şartları içerdiği; 2. Maddesinde; tesise ait teknik bilgiler ve ödenecek ... Katkı Payının bağlantı noktasının: ...-2 - ...-2 ...; Gerilim Seviyesinin (kV): 154 kV; Kurulu Gücünün ( MW): 57 MW; Tesisin Bağlanacağı Trafo merkezinin 2011 Yılı için ... Bağlantı Kapasitesinin (MW):80 MW; Teklif Edilen ... Katkı Payının (kr / kWh): 2,9; Yıllık Üçbin Saatlik Çalışma Süresi Üzerinden Hesaplanan Yıllık Ortalama Üretim Miktarının (kWh): 171.000.000 olduğu; 3. Maddesinde; şirketin bağlantı hakkı kazandığı ... projesinde üretilecek her bir kWh elektrik enerjisi üzerinden 2,9 kr/kWh olarak belirlenen yarışma sonucuna esas ... Katkı Payı tutarının "kr*E*TÜFE" yöntemi ile ... tarafından hesaplanacağı, tesisin yıllık net elektrik enerjisi üretimi üzerinden hesaplanan bir önceki yıla ait yıllık toplam ... Katkı Payı tutarının, her yılın 15 Ocak günü saat 17.00’e kadar ... (...) tarafından Şirkete faturalanacağı, şirketin ödemeleri her yılın 31 Ocak günü saat 17.00’e kadar ...’ın hesabına yapılacağı; 4. Maddesinde; ...’a sunulan teminatların, şirketin yükümlülüklerinin hitamına kadar ... tarafından muhafaza edileceği; 5. Maddesinde; bu anlaşmanın hükümlerinin uygulanmasından dolayı doğacak veya çıkacak anlaşmazlıkların çözümüne ..... Mahkemeleri ve İcra Dairelerinin yetkili olduğu, 6. Maddesinde; yıllık toplam ... Katkı Payı tutarının ödenmemesi hâlinde 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 51 inci maddesine göre belirlenen gecikme zammı oranında gecikme faizi uygulanacağı: 7. Maddesinde; Rüzgâr Enerjisine Dayalı Üretim Tesisi Kurmak Üzere Yapılan Lisans Başvurularına İlişkin Yarışma Yönetmeliğinde belirlenen yükümlülüklerin şirket tarafından yerine getirilmemesi, lisans başvurusunun ... tarafından reddedilmesi veya lisans kapsamındaki üretim tesisinin geçici kabulü yapılmadan lisansın iptal edilmesi veya lisansın mücbir sebepler ya da gerekçeleri ... tarafından uygun bulunan hâller dışında herhangi bir nedenle sona ermesi hâllerinde, şirket tarafından sunulmuş olan banka teminat mektubunun ... tarafından irat kaydedileceği; 8. Maddesinde; projelerde öngörülen gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hâlinde, ... katkı payında herhangi bir değişikliğin kabul edilmeyeceği; 9. Maddesinde; mevzuat hükümlerine aykırılıktan doğacak tüm sorumlulukların şirkete ait olduğu; 10. Maddesinde; bu anlaşmanın, şirketin ...’dan aldığı lisansında belirtilen tarihte yürürlüğe girecek olup, ödeme yükümlülüğü üretim tesisinin ilk ünitesinin geçici kabulünün yapıldığı tarihten itibaren başlayacağı; 11. Maddesinde, bu anlaşmanın, şirketin ... Katkı Payı ödeme yükümlülüğünün hitamında sona ereceği hususları düzenlenmiştir. 6. Taraflar arasında imzalanan 12/08/2015 tarihli Revize Sözleşmesinin incelenmesinde; sözleşmenin, taraflar arasında 06/02/2012 tarihinde imzalanan ... Katkı Payı Anlaşması ... Rüzgar Enerjisi Santrali'nin kurulu gücünün artması nedeniyle revize edilmekte olduğu, 06/02/2012 tarihinde imzalanan ... Katkı Payı Anlaşması kapsamındaki tüm hak ve yükümlülüklerin bu anlaşma kapsamında aynen devam ettiği hükmüne yer verildiği görülmektedir. 7. Davacı yanca düzenlenen 19/08/2011 tarihli Teklif Mektubu"nun incelenmesinde; idare tarafından, 19/08/2011 tarihinde, ... ... Projesi için, üretilen kilovvatsaat (kWh) başına ... Katkı Payı teklifi verilmesiyle ilgili bütün belgeler ve mevzuatın taraflarınca tamamen okunduğu ve incelendiğini, bütün şartlarıyla kabul edildiği, ... ... projesinde yıllık üretilecek net elektrik eneıjisi için kilowatsaat (kWh) başına 2,9 kuruş teklif ile ... (...) tarafından, yıllık net elektrik eneıjisi üretimimizin çarpılmasıyla bulunacak Toplam ... Katkı Payı tutarını, teklif yılından, ödemeye esas üretim yılına kadar ... tarafından Ocak ayında açıklanan yıllık Tüketici Fiyat Endeksi oranında güncelleştirerek takip eden yılın Ocak ayı sonuna kadar, tüm tesisin geçici kabulünün yapıldığı tarihten itibaren yirmi yıl süre boyunca ...’a ödemeyi kabul ve taahhüt ettikleri görülmüştür. 8. Davacı yanca düzenlenen Taahhütname'nin incelenmesinde; Rüzgâr Enerjisine Dayalı Elektrik Üretim Tesisi Kurmak Üzere Yapılmış Lisans Başvurularından Sisteme Bağlanacak Olanın Belirlenmesi İçin Yapılacak Yarışmaya katılmak üzere yapmış oldukları başvuru kapsamında sunmuş oldukları bilgi ve belgelerin doğru ve eksiksiz olduğu, ... tarafından fatura edilen ... Katkı Payı tutarını, faturanın düzenlendiği yılın 31 Ocak günü saat 17.00'a kadar ...’a ödeyeceleri; bu ödemeyi yapmamaları hâlinde 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 51 inci maddesine göre belirlenen gecikme zammı oranında gecikme faizi uygulanmasını kabul ettikleri, Rüzgâr Enerjisine Dayalı Üretim Tesisi Kurmak Üzere Yapılan Lisans Başvurularına İlişkin Yanşma Yönetmeliğinde belirlenen yükümlülüklerini yerine getirmemeleri veya lisans başvurularının ... tarafından reddedilmesi veya lisansları kapsamındaki üretim tesisinin geçici kabulü yapılmadan lisansının mücbir sebepler ya da gerekçeleri ... tarafından uygun bulunan hâller dışında herhangi bir nedenle sona ermesi veya iptal edilmesi hâllerinde, ...’a sunmuş oldukları banka teminat mektubunun ... tarafından irat kaydedileceğini kabul ve taahhüt ettikleri görülmüştür. 9. Davalı yanca davacıya hitaben yazılan ...sayılı yazının incelenmesinde; Rüzgâr Enerjisine Dayalı Üretim Tesisi Kurmak Üzere Yapılan Lisans Başvurularına İlişkin \ Yarışma Yönetmeliği (Yönetmelik) çerçevesinde şirketilerine ait ... ... projesi için Teşekkülleri ile imzalamış olunan ... Katkı Payı Anlaşması gereğince düzenlenmesi gereken ... katkı payı faturası; Yönetmelik ve ekleri olan Taahhütname, Teklif Mektubu Formu ile anlaşma hükümlerinin birlikte değerlendirilmesi sonucunda, tesislerinde yıllık üretilecek net elektrik enerjisi için kWh başına şirketilerince teklif edilen ve anlaşma ile akde bağlanmış olan teklif ile yıllık net elektrik enerjisi üretiminin çarpılmasıyla bulunacak toplam ... katkı payı tutarının, teklif yılından ödemeye esas üretim yılına kadar ... tarafından açıklanan2011 yılına ait %10,45, 2012 yılına ait %6,16. 2013 yılına ait %7,40, 2014 yılına ait %8,17, 2015 yılına ait %8,81. 2016 yılına ait %8,53, 2017 yılına ait %11,92 , 2018 yılına ait *020,30,2019 yılına ait %11,84 ve 2020 yılına ait %14.60 olarak ilan edilmiş olan Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) oranında güncelleştirilerek hesaplanacak ve teşekküllerince düzenlenerek şirketlerine gönderileceği, bu nedenle, tesislerinin son geçici kabulüne dair tutanağın ayrıca taraflarına gönderilmesi gerekli olduğu, ilgili mevzuat dikkate alınarak hesaplanan ve e-fatura sistemi aracılığıyla düzenlenen 21.01.2021 tarihli ve ... seri nolu KDV dâhil, toplam 19.835.850,55 TL tutarındaki fatura bedelinin yasal süresi içerisinde konu anlaşmada belirtilen teşekkülleri banka hesabına yatırılması hususunun talep edildiği görülmüştür.

10. Mahkememizce Elektrik Mühendisi ve Nitelikli Hesap Uzmanı bilirkişi heyetinden rapor ve ek rapor tanzim edilmiştir. Alınan raporların sonuç kısımlarında özetle; davacı tarafından verilen 19/08/2011 tarihli teklifin Ruzgar Enerjisine Dayalı Üretim Tesisi Kurmak Üzere Yapılan Lisans Başvurularına İlişkin Yarışma Yönetmeliği'nin (EK -2) eki olduğu, yarışmaya katılan tüm diğer şirketlerinde aynı şartlarda teklif verdiği, Yönetmelik eki olması nedeni ile teklifin bağlayıcılığının olduğu, Verilen Teklifin Yönetmeliğin eki olarak kabul edilmesi neticesinde; Hesaplamaların teklif şartlarının da kabul etmesi ile yapılması durumunda bedelin %18 KDV dahil 19.835.850.55 TL olduğu; taraflar arasında ... Katkı Payı imzalanması ve ticari ilişkinin bu anlaşma ile başladığının kabul edilmesi halinde toplam ... katkı payı tutarının KDV dahil olmak üzere 8.188.870,18 TL olduğu bildirilmiştir. V- DELİLLERİN TARTIŞILMASI, YARGILAMA ve GEREKÇE 11. Dava, taraflar arasında akdedilen hizmet sözleşmesi kapsamında düzenlenmiş olan fatura tutarından kısmen borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir. 12. Mahkememizce, 03/11/2021 tarihinde, uyuşmazlığın çözümünde idari yargı yeri görevli olduğundan davalı vekilinin yargı yolu itirazının kabulü ile dava şartı yokluğu nedeniyle davanın reddine dair karar verildiği, işbu karara karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulduğu, ... Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesi'nin 23/02/2023 tarih, ... sayılı kararı ile mahkememiz kararının kaldırıldığı görülmüştür. 13. ... Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesi'nin 23/02/2023 tarih, ..., sayılı kararında özetle; 6102 sayılı TTK'nın 4. maddesi uyarınca, bu hükümde sayılan mutlak ticari davaların yanısıra her iki tarafın da ticari işletmesi ile ilgili hususlardan doğan hukuk davalarının ticari dava sayılacağı, Mezkur Yasa'nın 5/1. maddesi uyarınca, aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine ve tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemelerinin tüm ticari davalara bakmakla görevli olduğu, bu durumda mahkemece, davalı şirketin idare değil, özel hukuk hükümlerine tabi bir İktisadi Devlet Teşekkülü olduğu, uyuşmazlık konusunun idari bir işlem veya eylem niteliğinde bulunmadığı, tacir olan taraflar arasındaki sözleşmenin idari bir sözleşme olamayacağı gözönünde bulundurularak, yargı yolu yönünden görevli olduğunun kabulü ile, uyuşmazlığın esası incelenip, taraf delilleri değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, yanılgılı gerekçeyle yazılı şekilde karar verilmesinin doğru olmadığı bildirilmiş ve mahkememiz kararı kaldırılmıştır. Olumlu görev uyuşmazlığı çıkartılması üzerine Uyuşmazlık Mahkemesi'nin 18.12.2023 tarih, ... sayılı ilamı ile adli yargının görevli olduğu yönünde karar verilmiştir. Bu son duruma göre yargılama mahkememizce yürütülmüştür. 14. Rüzgar Enerjisine Dayalı Üretim Tesisi Kurmak Üzere Yapılan Lisans Başvurularına İlişkin Yarışma Yönetmeliği (...) hükümleri uyarınca uygulanan yarışma neticesinde davacının bağlantı hakkını kazandığı ve taraflar arasında 20.11.2011 tarihli yine sözkonusu Yönetmelik hükümleri doğrultusunda "... Katkı Payı Anlaşması" imzalanmış olduğu, Yönetmelik ve Sözleşme hükümleri nazara alındığında taraflar arasındaki hukuki ilişkinin "hizmet sözleşmesi" olarak nitelendirilebileceği değerlendirilmiştir. 15. Rüzgar Enerjisine Dayalı Üretim Tesisi Kurmak Üzere Yapılan Lisans Başvurularına İlişkin Yarışma Yönetmeliği ile 4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu çerçevesinde rüzgar enerjisine dayalı üretim tesisi kurmak üzere yapılmış lisans başvurularından aynı bölge ve/veya aynı trafo merkezi için birden fazla başvurunun bulunması durumunda, sisteme bağlanacak olanı/olanları belirlemek için yapılacak yarışmayı ve yarışma neticesinde belirlenen ... katkı payının ödenmesine ilişkin usul ve esaslar ile bu yarışmaya katılacak tüzel kişilerin yükümlülüklerinin düzenlendiği görülmektedir. 16. ... katkı payı ilgili Yönetmeliğin 4/f maddesinde "Üretim tesisinin ilk ünitesinin geçici kabulünün yapıldığı tarihten başlamak üzere ve tüm tesisin geçici kabulünün yapıldığı tarihten itibaren yirmi yıl süre boyunca ...’te üretilen net elektrik enerjisi için ...’a kWh başına ödenecek bedeli ifade eder" biçiminde tanımlanmıştır. 17. Yine Yönetmeliğin 5. maddesine göre yarışmaya katılım hakkı elde eden şirketlerin yarışmaya başvuru esasları ise 6. maddesinde düzenlenmiş olup başvuruda ... Katkı Payı teklif mektubu formu, taahhütname örneği ve diğer aranan belgelere yer verilmiştir. 18. Yönetmeliğin 9. maddesinde ise her yıl ödenecek ... katkı payı tutarının belirlenmesine yönelik formüle yer verilmiştir. Bu hüküm; "(1) Yarışmaya katılacak şirket, ...’te üretilen kWh başına kuruş olarak belirlenen ... Katkı Payı tutarını, üretim tesisinin ilk ünitesinin geçici kabulünün yapıldığı tarihten başlamak üzere ve tüm tesisin geçici kabulünün yapıldığı tarihten itibaren yirmi yıl süreyle her yıl ...’a ödemeyi taahhüt eder. Bu Yönetmelikte yer alan usul ve esaslar çerçevesinde belirlenen ve şirket tarafından ...’a ödenmesi taahhüt edilen kilowatsaat (kWh) başına kuruş cinsinden ... Katkı Payının yıllık net elektrik enerjisi üretimi ile çarpılması sonucu Toplam ... Katkı Payı tutarı belirlenir. Toplam ... Katkı Payı tutarının hesaplanması için aşağıdaki formül uygulanır: Toplam ... Katkı Payı Tutarı = kr*E*TÜFE kr = Şirket tarafından ...’a kilowatsaat (kWh) başına ödenmesi taahhüt edilen kuruş/kWh cinsinden ... Katkı Payı E = Bir Önceki Yılda Gerçekleşen Yıllık Net Elektrik Enerjisi Üretimi (kWh) TÜFE = ... tarafından Ocak ayında açıklanan bir önceki yılın aynı ayına göre yıllık tüketici fiyat endeksi (2) ...’in yıllık net elektrik enerjisi üretimi üzerinden hesaplanan yıllık toplam ... Katkı Payı tutarı, takip eden yılın 15 Ocak günü saat 17.00’a kadar ... tarafından ilgili şirkete faturalanır ve o yılın 31 Ocak günü saat 17.00’a kadar gelir kaydedilmek üzere şirket tarafından herhangi bir taksitlendirme yapılmaksızın ...’a ödenir. Hesap edilen tutarın zamanında ödenmemesi hâlinde 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 51 inci maddesine göre belirlenen gecikme zammı oranında gecikme faizi uygulanır" şeklinde düzenlenmiştir. 19. Taraflar arasında akdedilmiş olan 06/02/2012 tarihli sözleşmenin 2. maddesinde ... katkı payı tutarı 2,9 (kr/kWh) olarak belirlenmiştir. 20. Sözleşmenin 3. maddesinde ... katkı payı tutarının hesaplanma şekli düzenlenmiş olup "Şirketin bağlantı hakkı kazandığı ... projesinde üretilecek her bir kWh elektrik enerjisi üzerinden 2,9 kr/kWh olarak belirlenen yarışma sonucuna esas ... Katkı Payı tutarı aşağıdaki yöntem ile ... tarafından hesaplanacaktır: Toplam ... Katkı Payı Tutarı = kr*E*TÜFE kr = Şirket tarafından ...’a kilowatsaat (kWh) başına ödenmesi taahhüt edilen kuruş. E = Bir Önceki Yılda Gerçekleşen Yıllık Net Elektrik Enerjisi Üretimi (kWh) TÜFE = ... tarafından ocak ayında açıklanan yıllık tüketici fiyat endeksi Tesisin yıllık net elektrik enerjisi üretimi üzerinden hesaplanan bir önceki yıla ait yıllık toplam ... Katkı Payı tutarı, her yılın 15 Ocak günü saat 17.00’e kadar ... (...) tarafından Şirkete faturalanacaktır." hükmünü içermektedir. 21. Somut uyuşmazlıkta esasen taraflar arasındaki uyuşmazlığı da her yıl ödenmesi gereken ... katkı payı tutarının belirlenmesi hususu oluşturmaktadır. Zira ... katkı payı tutarı yükümlüsü olan lisans sahibi şirket, taraflar arasında akdedilmiş olan sözleşme hükümleri nazara alınarak sözleşmede yer verilen formülün (kr*E*TÜFE) uygulanması ile katkı payı tutarının belirlenmesi gerektiğini, yani teklif etmiş olduğu «kr/kWh» tutarın sabit kalması, her yıl tüketici fiyat endeksi oranında artılmaksızın hesaplama yapılması gerektiğini ileri sürerken, ... katkı payı alacaklısı davalı ... ise teklif mektubundaki taahhüdün davacı lisans sahibi şirketi bağlayacağını ve teklif etmiş olduğu «kr/kWh» tutarın her yıl tüketici fiyat endeksi oranında artılması sonucu belirlenen «kr/kWh» katkı payı tutarının formüle uygulanması suretiyle belirlenmesi gerektiğini savunmaktadır. 22. Davacı lisans sahibi şirket tarafından başvuru esaslarına ilişkin Yönetmeliğin 6. maddesi uyarınca sunulmuş olan 19.08.2011 tarihli ... Katkı Payı teklif mektubu formunda "İdarenizce 19/08/2011 tarihinde, ... ... Projesi için, üretilen kilowatsaat (kWh) başına ... Katkı Payı teklifi verilmesiyle ilgili bütün belgeler ve mevzuat tarafımızdan tamamen okunmuş ve incelenmiş olup, bütün şartlarıyla kabul edilmiştir. ... ... Projesinde yıllık üretilecek net elektrik enerjisi için kilowatsaat (kWh) başına 2,9 kuruş teklifimiz ile ... (...) tarafından, yıllık net elektrik enerjisi üretimimizin çarpılmasıyla bulunacak toplam ... Katkı Payı tutarını, teklif yılından ödemeye esas üretim yılına kadar ... (...) tarafından Ocak ayında açıklanan yıllık Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) oranında güncelleştirerek takip eden yılın Ocak ayı sonuna kadar, tüm tesisin geçici kabulünün yapıldığı tarihten itibaren yirmi yıl süre boyunca ...'a ödemeyi kabul ve taahhüt ederiz" şeklinde taahhütte bulunulduğu görülmektedir. 23. Taraflar arasında akdedilen "... Katkı Payı Anlaşması" ile davacı lisans sahibi şirket tarafından idareye sunulmuş olan "Teklif Mektubu Formu" ve "Taahhütname" ile ilgili tüm belgelerin Rüzgar Enerjisine Dayalı Üretim Tesisi Kurmak Üzere Yapılan Lisans Başvurularına İlişkin Yarışma Yönetmeliği ekinde yer verildiği ve tüm bu sözleşme ve belgelerin yönetmelik ekinde yer verilen şekilde düzenlenerek taraflarca imzalanması gerektiği anlaşılmaktadır. Somut olayımızda da Sözleşme, Teklif Mektubu Formu ve Taahhütnamenin yönetmelik ekinde düzenlenmiş olduğu içerik ve şekli ile taraflar arasında imzalanmış olduğu da sunulan belgelerden anlaşılmaktadır. 24. Görüldüğü gibi az yukarıda yer verilen uyuşmazlık nazara alındığında taraflar arasındaki sözleşmenin yorumlanmaya muhtaç olup olmadığı, yani tarafların karşılıklı ve birbirine uygun olarak beyan etmiş oldukları sözleşme iradelerinin gerçek anlamının, şüphe ve tereddütlere yol açıp açmadığı ile bu anlamda bir belirsizlik sözkonusu ise uyuşmazlık konusu hükmün ne yönde yorumu gerektirdiğinin belirlenmesi gerekmektedir. 25. Sözleşme yorumunun amacı, TBK m. 9/I anlamında tarafların gerçek iradesinin tespitidir. Söz konusu hükme göre, sözleşmenin yorumunda esas olan tarafların gerçekte ne istemiş olduğudur. Yanlışlıkla veya gerçek amaçlarını gizlemek için kullandıkları sözcükler, gerçek irade karşısında önemi bulunmamaktadır. 26. Toplam ... katkı payı tutarının belirlenmesine yönelik Rüzgar Enerjisine Dayalı Üretim Tesisi Kurmak Üzere Yapılan Lisans Başvurularına İlişkin Yarışma Yönetmeliği 9. maddesi ile taraflar arasında akdedilmiş olan "... Katkı Payı Anlaşması" 3. maddesinin aynı yönde olduğu, her iki düzenlemede de aynı formülün kullanıldığı, davalı ...'ın iddia ettiği yönde ... katkı payının (kr/kWh) her yıl ÜFE oranında güncelleneceğine yönelik her hangi bir ifade içermediği, yine ilgili Yönetmeliğin tüm hükümleri ile taraflar arasında akdedilmiş olan sözleşmenin tüm hükümleri nazara alındığında da bu yönde bir düzenleme içermediği değerlendirilmiştir. 27. Davalı ...'ın taraflar arasında akdedilmiş olan sözleşemin 3. maddesinde düzenlenen ve her yıl lisans sahibi tarafından ödenmesi gereken toplam ... katkı payının hesaplanmasında davacı lisans sahibi tarafından teklif edilen 2,9 ... katkı payının (kr/kWh) her yıl TÜFE oranında güncellenmesi gerektiği yöndeki yorumunun dayanağının davacı tarafından sunulan "Teklif Mektubu Formu" olduğu anlaşılmaktadır. 28. Esasen "Teklif Mektubu Formu" yarışmaya başvuru esasları gereğince Yönetmeliğin 6. maddesi uyarınca yine Yönetmeliğin ekinde yer alan biçimde düzenlenerek idareye sunulmuştur. Teklif mektubu içeriğine yukarıda yer verilmiş olup sözkonusu içerikte de davalı ...'ın yorumladığı anlamda bir ifade de yer almamaktadır. Sözkonusu içerikte öncelikle yıllık üretilecek net elektrik enerjisi için kilowatsaat (kWh) başına 2,9 kuruş teklif ile ... (...) tarafından, yıllık net elektrik enerjisi üretim miktarının çarpılmasıyla toplam ... Katkı Payı tutarı belirlenecek, belirlenen bu tutarın ise Ocak ayında açıklanan yıllık Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) oranında güncelleştirileceği belirtilmiştir. Ancak davalı ...'ın ileri sürdüğü yönde teklif edilen 2,9 ... katkı payının (kr/kWh) her yıl TÜFE oranında güncellenmesinin yapılacağına yönelik açık bir ifadeye yer verilmemiştir. 29. Türk Borçlar Hukukunda sözleşmeye bağlılık (.....) ve sözleşme serbestliği ilkeleri kabul edilmiştir. Bu ilkelere göre, sözleşme yapıldığı andaki gibi aynen uygulanmalıdır. Diğer bir ifade ile sözleşme koşulları borçlu için sonradan ağırlaşmış, edimler dengesi sonradan çıkan olaylar nedeni ile değişmiş olsa bile, borçlu sözleşmedeki edimini aynen ifa etmelidir. Gerçekte de, sözleşmeye bağlılık ilkesi, hukuki güvenlik, doğruluk, dürüstlük kuralının bir gereği olarak sözleşme hukukunun temel ilkesini oluşturmaktadır. 30. Bu anlamda hem Rüzgar Enerjisine Dayalı Üretim Tesisi Kurmak Üzere Yapılan Lisans Başvurularına İlişkin Yarışma Yönetmeliği ve hem de taraflar arasında akdedilmiş olan "... Katkı Payı Anlaşması" hükümlerine göre değerlendirme yapılması gerektiği, zira "Teklif Mektubu Formu"nun verilmesinden sonra taraflar arasında sözleşme akdedildiği, her iki yanın da hem basiretli tacir gibi hem de güven ilkesine uygun davranma yükümlülüğünün bulunduğundan davalı ...'ın ileri sürdüğü yönde sözleşmenin yorumlanamayacağı değerlendirilmiştir (... Karar). 31. Taraflar arasında düzenlenen 06/02/2012 tarihli ... Katkı Payı Anlaşması'nın (3). maddesi ile davacı tarafın ödemesi gereken ... katkı payı tutarının nasıl hesaplanacağı açık bir şekilde düzenlenmiştir. Davaya konu faturanın düzenlendiği tarihte yürürlükte bulunan bu Sözleşmenin (3). maddesine göre ... katkı payı hesaplanmalıdır. Mahkememizce Sözleşmenin (3). maddesine göre ... katkı payının hesaplanması ve bu yönde değerlendirilme yapılması amacıyla bilirkişi incelemesi yapılmıştır. Bilirkişi heyeti tarafından sunulan raporda; ... katkı payı tutarının 6.939.720.49+ KDV= 8.188.870,18.-TL olarak hesaplandığı görülmüştür. 32. Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilmesi sonucu, taraflar arasındaki sözleşmenin karşılıklı ve birbirine uygun irade beyanlarıyla kurulduğu, tarafların serbest iradeleri ile imzalamış oldukları sözleşmelerin davalı yönünden de bağlayıcı olacağı, ... katkı payı tutarının taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine uygun olarak hesaplanması gerektiği, teklif mektubunda güncelleştirilerek ödeneceği belirtilmiş ise de sözleşmenin 3. maddesinde bu hususa yer verilmediği, burada geçmiş yılların TÜFE oranları dikkate alınarak kümülatif bir TÜFE oranı hesap edilemeyeceği, taraflar arasında düzenlenen 06/02/2012 tarihli ... Katkı Payı Anlaşması'nın 3. maddesine göre dava konusu dönemde ödemesi gereken katkı payının KDV dahil 8.188.870,18.-TL olduğu, buna rağmen davalı tarafça 21/01/2021 tarihli, KDV dahil 19.835.850,55.-TL bedelli fatura düzenlendiği anlaşılmakla, davacının 11.646.980,37.-TL’lik tutar bakımından borçlu olmadığının tespitine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir. VI. HÜKÜM 1-Davanın KABULÜNE, 2-Davacının ... numaralı ve 21.01.2021 tarihli 19.835.850.55.-TL tutarlı faturanın KDV Dâhil 11.646.980.37.-TL’lik kısmandan borçlu olmadığının tespitine, Karar ve İlam Harcı 3-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 795.605,23.-TL harçtan peşin alınan 198.901,31.-TL harcın mahsubu ile bakiye 596.703,92.-TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, Yargılama Giderleri ve Gider Avansı 4-Davacı tarafça yargılama boyunca yapılan başvurma harcı, peşin harç, vekalet harcı toplamı 198.969,11.-TL yargılama harcının davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, 5-Davacı tarafından yapılan tebligat, müzekkere ve posta gideri olarak 460,50.-TL, bilirkişi ücreti olarak 7.000,00.-TL ve istinaf kanun yoluna başvurma harcı olarak 220,70.-TL olmak üzere toplam 7.681,20.-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, 6-Arabuluculuk Kanunu 18A/13 maddesi uyarınca karar tarihinde yürürlükte bulunan Arabuluculuk Asagari Ücret Tarifesi uyarınca 1.320,00.-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına, 7-Taraflarca depo edilen varsa gider avansı ile delil avansından bakiye tutarların karar kesinleştiğinde HMK m. 333 ve Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmelik m. 207 hükümleri uyarınca ilgilisine İADESİNE, Vekalet Ücreti 8-Davacı taraf kendini vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T. 3, 13 maddeleri gereğince hesaplanan takdiren 724.469,80.- TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı tarafa ödenmesine,

Dair davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı yapılan inceleme sonucunda HMK 345. maddesi gereğince kararın tebliği tarihinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde kararı veren ...Mahkemesine ya da buraya gönderilmek üzere istinaf edenin bulunduğu yer İlk Derece Mahkemesine verilecek dilekçe ile ... Bölge Adliye Mahkemesi istinaf yasa yolu açık olmak üzere 03/10/2024 tarihinde oy birliği ile verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 03/10/2024

Başkan ... E-İmza Üye ... E-İmza Üye ... E-İmza Katip ... E-İmza

NOT: BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15 uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur"

Atıf: İlk Derece Mahkemesi, E. 2023/261, K. 2024/557, T. 03.10.2024, www.arakarar.com/karar/ilk-derece-karar-2023-261-e-2024-557-k-745aba33f1b0