İlk Derece Mahkemesi 2023/1303 E. 2026/49 K.

TÜRK MİLLETİ ADINA T.C. BURSA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2023/ KARAR NO : 2026/

HAKİM : KATİP :

DAVACI : VEKİLİ : Av. DAVALI : VEKİLİ : Av.

DAVA : Tazminat (Haksız Rekabetten Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 08/12/2023 KARAR TARİHİ : 22/01/2026 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 28/04/2026

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Rekabetten Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı şirketin, ağır vasıtalara yönelik fren ve debriyaj ekipmanları üreten köklü bir firma olduğu, davalının ise uzun yıllar bu şirkette çalıştıktan sonra istifa ederek ayrıldığı belirtilmiştir. Davalının iş akdinde, işten ayrılmasından sonra iki yıl boyunca rakip işletmelerde çalışmamasına ilişkin rekabet yasağı hükmü bulunduğu, ayrıca bu yasağa aykırılık halinde 10.000 USD tutarında cezai şart ödeneceğinin taahhüt edildiği ifade edilmiştir. Davalının işten ayrıldıktan kısa süre sonra aynı sektörde faaliyet gösteren ... Otomotiv Motor Parçaları A.Ş.’de çalışmaya başladığı, bu süreçte davacı şirketinde görev yapan birçok çalışanın da aynı firmaya geçtiği ileri sürülmüştür. Bu durumun davacı şirketin ticari sırlarının rakip firmaya aktarılmasına, Ar-Ge projelerinin sekteye uğramasına ve teknik bilgi kaybına yol açtığı iddia edilmiştir. Ayrıca davalının, şirketin robot makine teknolojisi gibi önemli üretim bilgilerini rakip firmaya taşıdığı, bunun da haksız rekabet teşkil ettiği dile getirilmiştir. Davacı tarafça, davalının rekabet yasağına aykırı davranışları nedeniyle arabuluculuk yoluna başvurulduğu, ancak anlaşma sağlanamadığı belirtillmiştir. Bunun üzerine, sözleşmede öngörülen 10.000 USD tutarındaki cezai şarttan şimdilik 1.000 TL’nin, ödeme tarihine kadar işleyecek faiziyle birlikte tahsili talep edilmiştir. Ayrıca yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesi istenmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davalı tarafça sunulan cevap dilekçesinde öncelikle davanın zamanaşımı nedeniyle reddi gerektiği ileri sürülmüştür. Davacı şirketin daha önce farklı çalışanlara karşı açtığı davalarda, davalının ... Otomotiv’de çalışmaya başladığını beyan ettiği, dolayısıyla durumun 2022 yılı içerisinde bilindiği, buna rağmen dava süresinde açılmadığı savunulmuştur. Türk Ticaret Kanunu’nun 60. maddesi uyarınca bir yıllık sürenin dolduğu vurgulanmıştır. Esasa ilişkin olarak, davalının iş akdini 04.07.2022 tarihinde sona erdirdiği, kendisine kıdem tazminat ödenmesi kararlaşfrıldığı, ancak daha sonra ödemelerin yapılmaması üzerine dava açıldığı belirtmiştir.İşçilik hakları bakımından davalının başka bir işverende çalışmasının engellenemeyeceği, Anayasa’nın çalışma özgürlüğünün buna izin verdiği ve Yargıtay içtihatlarının da bu yönde olduğu ifade edilmiştir. Davacı tarafın talep ettiği cezai şartın TBK 420. madde gereğince geçersiz olduğu, çünkü yalnızca işçi aleyhine düzenlendiği ve işverenin herhangi bir karşı edim üstlenmediği savunulmuştur. Ayrıca rekabet yasağına ilişkin iddiaların somutlaştırılmadığı, davacının davalıya verdiği görevlerin ticari sır niteliği taşımadığı, robot entegrasyonu gibi konularda davalının yalnızca kullanım eğitimi aldığı, bilgilerin zaten piyasada bilinir olduğu ve davacının iddialarını ispat edemediği belirtilmiştir. Davalı taraf ayrıca, davacının çalışma koşullarının insan haklarına aykırı uygulamalar içerdiğini (turnike ile tuvalet kısıtlaması, kamera ve ses kayıtlarıyla sürekli gözetim, içme suyu olarak sağlıksız kuyu suyu kullanılması, yıllık izin haklarının kısıtlanması gibi) ileri sürerek iş akdinin haklı sebeplerle feshedildiğini savunmuştur. Bu nedenle rekabet yasağının da kanunen sona erdiği iddia edilmiştir. Sonuç olarak, davacının cezai şart talebinin geçersiz olduğu, rekabet yasağına dayalı iddiaların ise hem zamanaşımı hem de esas yönünden hukuken geçerlilik taşımadığı, davanın tamamen reddi gerektiği belirtilmiştir. Yargılama giderleri ve vekalet ücretinin de davacıya yükletilmesi talep edilmiştir.Hukuki Deliller; ... 3 ATM 2023/ Esas sayılı dosyası ... yazı cevabı,... 15. İş Mahkemesi 2023/ E. Dosyası, ... Motor parçaları san. A. Ş cevabı yazısı, ... cevabı yazısı,... ...Başkanlığı cevabı yazısının dosya arasına alındığı görüldü. 25/08/2025 tarihli bilirkişi heyet raporunda özetle; "1. Taraflar arasındaki rekabet yasağı düzenlemesinin zaman ve faaliyet konusu sınırlamalarını içerdiği ancak coğrafi yer sınırını içermediği, buna göre TBK.m.445/2 uyarınca hakim taranndan sınırlandırılmasının gerek^ği, 2. Davalının Davacı nezdinde ... ilinde çalışfğı, Dava dışı şirket nezdinde de ... ilinde çalışfğı, Davacının rekabet yasağını coğrafi yer sınırı olarak ... ilinde sürdürmesinde haklı menfaa^nin bulunduğu, 3. Davacı ile Dava Dışı şirke^n faaliyet konularının benzer olduğu her iki firmanın otobüs, kamyonlara değişik ölçü ve şekillerde debriyaj sistemi, fren merkezi, hava süspansiyon körüğü vs benzer ürünler imal ejği ürejği, 4. Davalının davacı nezdinde üre^m bölümünde en son "Takım Lideri " olarak görev yapması, dosya içerisinde yer alan görev tanımı ve yetkileri ile birlikte Davacı tarann iddiaları çerçevesinde değerlendirildiğinde, dava dışı 3.kişi tedarikçi Backup firması taranndan temin edilen robotun kullanımına ilişkin verilen eği^min Davacının üre^m proseslerine, işverenin üre^m teknolojisi, makinaların yapısı, ürünlerin içeriği ve benzeri üre^m sırları niteliğinde olduğunun değerlendirilemeyeceği, davalının da davacının ticari sırlarına vakıf olmadığı, 5. Davacı taranndan cezai müeyyide kapsamında uğradığı zarara ilişkin bilgi/belge sunulmadığı, 6. Nihai takdir yetkisi Sayın Mahkemeye ait olmak üzere, Davacının Davalıdan rekabet yasağı düzenlemesi uyarınca cezai şart talep edebileceği kanaa^ne hasıl olunması ih^malinde, taraflar arasındaki Sözleşme uyarınca cezai şart miktarının 10.000,00 USD olarak kararlaşfrılmış olduğu, " tespiti rapor edilmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE : Dava rekabet yasağı sözleşmesine aykırılıktan kaynaklı, cezai şart talepli davadır.Davacı, davalının iş akdi sona erdikten sonra rekabet etmeme yükümlülüğüne aykırı davranışlarda bulunmuş olması ve halen bu davranışlarına devam ediyor olması sebebiyle bu yasağa aykırılığın giderilmesi ve sözleşmede belirlenmiş cezai şartın ödenmesini talep ettiği görülmekle, davalı ise önce zamanaşımı def'inde bulunmakla, iş vasfı nedeniyle ticari sırlara vakıf olamayacağından davanın reddini talep ettiği görülmüştür.Taraflar arasında ki çekişmeli vakıalar, davalının davacı yanında ki iş tanımı dolayısıyla ticari sırlara vâkıf olup olamayacağından bahisle davalının mevcut iş durumundan kaynaklı rekabet yasağının ihlal edip etmediği hususlarında toplanmaktadır. Genel hükümler olan TMK m.6 ve HMK m.190 gereği TBK m.444 hükmünce geçerli bir rekabet yasağı kaydını ispat davacı işveren üzerinde toplanmaktadır.Davalının zamanaşımı def'inin incelenmesi neticesinde, davacı ile arasında ki iş akdinin feshi ve davalının yeni iş akdinin öğrenilmesi bakımından elde ki dava tarihi ile zamanaşımı süresine bakıldığında TBK m.444 vd hükümlerine göre yapılacak taleplerde 10 yıllık zamanaşımı süresi ( bu hususta .... 14. HD 2024/ Esas 2024/ Karar sayılı İlam) bulunduğu ve davanın süresinde açıldığı görüldüğünden bu itirazın yerinde olmadığı görülerek yargılamaya devam olunmuştur.Taraflar arasında iş sözleşmesinin haklı feshinden kaynaklı bir dava veya bu sonucu gösterir bir işten çıkış koduyla iş ilişkisinin sona ermeyip, davacının sadece bakiye kıdem tazminatı alacağı için davalı ile arasında husumet bulunduğu bu bakımdan yargılamayı yapan İş Mahkemesi dosyası içeriği nedeniyle rekabet yasağına aykırılık kaydından kaynaklı davacının eldeki davayı açmakta hukuki yararını zedeler bir husus bulunmadığı anlaşılmıştır.Tahkikat aşamasında, davalının davacı yanında ve mevcut iş vereni yanında iş yeri özlük dosyası, iş verenlerin ticaret sicil özetleri, taraf tanıklarının beyanları toplanmış ve uyuşmazlık noktaları doğrultusunda bilirkişi raporu alınmıştır. Davacı ile davalı arasında "Gizlilik" başlığı altında rekabet yasağı kaydı içerir sözleşme düzenlendiği, bu bakımdan davalının fiil ehliyeti kapsamında taraflar arasında çekişme olmamakla, sözleşme kaydının şirketin faaliyet alanı ile ilgili hususlarla sınırlandırılmış olup, zaman olarak 2 yıl ile sınırlandırıldığı ancak yer olarak sınırlama kaydı bulunmadığı görülmüştür. Bilindiği üzere TBK m.445 hükmü gereği rekabet yasağı kaydı içeren sözleşmede yükümlülük, yer bakımından da sınırlandırma gerektiren bir yükümlülük olup, anılan yasal düzenlemenin ikinci fıkrasında hâkime bu konuda müdahale yetkisi tanındığı bu bakımdan davacı iş veren şirketin faaliyet yeri olan ... İli sınırları ile yasağa aykırılık kaydının yer bakımından sınırlandırmasının yapılması gerektiğine kanaat getirilmekle, davalının da mevcut yeni iş yerinin aynı il sınırlarında kaldığı görülmüş olup rekabet yasağına aykırı olduğu iddia edilen fiiller bakımından davacının geçerli bir sözleşmeye dayandığı görülmüştür.Yargılamada dinlenen tanıklar bakımından, davalının davacı yanında imalat kısmında takım lideri olarak çalışıp, firmanın kullandığı bir makinenin kullanım ve çalışması bakımından bilgili olduğu, sonrasında yeni iş yerinde de bu makinenin o iş verence edinilip kurulup faaliyete geçirilmesinde çalışıldığı ancak salt bu nedenle iş yerinde ayrıldığına ilişkin bir hususa davacı tanıklarının şâhitlik etmediği gibi ilgili makinenin yeni işverenin Konya da ki üretim merkezinde bulunup davalının burada faaliyet göstermediği, davacı yanında makinede ki görevinin teknik bir görevden ileri olmayıp, ar-ge veya özel üretim gerektiren bir sorumluluk taşımadığı gibi davalının ek eğitim taleplerinin de davacı tarafından reddedildiği beyan edilmekle, tanık beyanlarıyla, davalının davacı yanında her ne kadar birden çok takımın lideri olarak görev yapsa da mavi yakalı olup, ,ileri mühendislik bilgisi, makine aksamına ve özel kullanım alanına vâkıf olmadığı gibi ar-ge alanında çalışmadığı gibi, davalının satış, ürün üretimi gibi ticari sır sayılacak hususlara da vâkıf olmadığı anlaşılmıştır. Nitekim bilirkişi raporunda da rekabet yasağına kaydına aykırı tehlikeli bir faaliyetin bulunmadığı tespit edildiği görülmüştür. Buradan hareketle, davalının, davacı yanında ki ve mevcut iş yerlerinde ki görev tanımı, davacı tarafta mavi yakalı işçi olup mevcut makineyi kullanan her teknik elemanın standart bilgisine sahip olmakla, makinenin üretimi kurulumu, ar-ge proje gelişim, parça tedarik veya özel ürünler nedeniyle sahip olunacak bir müşteri portföyüne erişimi bulunmadığı gibi davalının yeni işvereni her ne kadar bu makine davalının işe girdiği dönem itibariyle kullanılsa makine sadece üreticisinden veya tedarikçisinden yapılacak bir siparişle benzer işi yapan her firmaca tedarik edilebileceği ve sektörel bilinirliğinin olduğu, davalının mesleki geçmişi itibariyle başkaca bir tehlikeli durumun vakıa olarak öne sürülüp somutlaştırma yükü ile beraber ispatının davacı üzerinde bulunduğu ve eldeki davada böyle bir durumunda bulunmadığı görüldüğünden, davalının mevcut iş faaliyetinin TBK m.444/2 düzenlemecince değerlendirilemeyeceğinden talebin reddi ile, yargılama giderleri, vekâlet ücreti ve arabuluculu masrafı bakımından davacı aleyhine karar verilerek aşağıda ki şekilde hüküm kurulmuştur. H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlere, 1-Davanın REDDİNE, 2-Harçlar Kanunun 22. Maddesi gereğince alınması gereken 732,00-TL maktu kararcının peşin alınan 269,85-TL'den mahsubu ile bakiye 462,15-TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, 3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına, 4-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 68.043,64-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine, 5-Dava şartı arabuluculuk kapsamında hazine tarafından ödenen 3.120,00 TL'nin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, 6-Karar kesinleştiğinde taraflarca yatıralan avansın kullanılmayan kısmının HMK 333.md.uyarınca yatıranlarına iadesine, Dair, davacı vekili ile davalı asil ve vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren HMKnın 341. Ve 345. Maddeleri gereğince 2 haftalık yasal süre içinde ... Bölge Adliye Mahkemesine ... açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.22/01/2026

Katip ... ✍E-Imzalıdır

Hakim ... ✍E-Imzalıdır