İlk Derece Mahkemesi 2023/111 E. 2026/119 K.

T.C. BAKIRKÖY 1. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/111 Esas KARAR NO : 2026/119

DAVA : Tasarıma Tecavüzden Kaynaklanan Tazminat DAVA TARİHİ : 03/05/2023

- BİRLEŞEN KONYA .....ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ'NİN ..... ESAS SAYILI DOSYASI -

DAVA : Tasarımın Hükümsüzlüğü DAVA TARİHİ : 24/08/2023 KARAR TARİHİ : 11/06/2026 KARAR YAZIM TARİHİ : 12/06/2026

Davacı vekili tarafından, davalı aleyhinde açılan davanın, Mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda : GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ : DAVA ; Davacı vekili dava dilekçesi ile, TPMK nezdinde ..... sayılı tasarımların müvekkili adına tescilli olduğunu, davalı, küçük değişiklikler yaparak bu tasarımları aynen kullandığını, bu kullanımların bir kısmı piyasada görülürken bir kısmının ise davalının kataloğunda yer aldığının tespit edildiğini, bu nedenle Mahkememizin .... Esas ve .... Karar sayılı dosyası nezdinde tasarımdan doğan haklara tecavüz teşkil eden davalı fiillerinin durdurulması, önlenmesi, giderilmesi istemli dava açtıklarını, yargılama sonucunda İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ...... Hukuk Dairesinin .... Esas .... Karar sayılı dosyasından verilen 31.03.2021 tarihli karar ile, tecavüzün tespitine, men'ine ve ref'ine karar verildiğini, ve bu kararın 03.10.2022 tarihinde kesinleştiğini, kararın kesinleşmesi üzerinde yapılan araştırmalarda dava konusu ürünlerin halen bayi depolarında satışının yapıldığını ve bu yolla tecavüzün devam ettiği öğrenildiğini, gerek kesinleşen mahkeme kararı gerekse davalının tecavüzüne devam etmesi karşısında davalının taklit olduğu kesinleşmiş mahkeme kararı ile sabit olan ürünleri davalının bu hakkı bir lisans sözleşmesi ile hukuka uygun şekilde kullanmış olması hâlinde ödemesi gereken lisans bedelinin tespiti ile 10.03.2014 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davacı vekili 15/04/2026 tarihli bedel artırım dilekçesi ile müvekkiline ait tasarım tescillerine ilişkin 01.01.2018 tarihinden dava tarihi olan 03.05.2023 tarihine kadar olan dönem için hesaplanan 872.194,34 TL lisans bedelinin 10.03.2014 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalı/karşı davacıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. CEVAP ; Davalı vekili cevap dilekçesi ile, davacının dava dilekçesi ile hangi ürünün hangi tasarıma tecavüz ettiğini tek tek belirttiğini ve tecavüzün hangi tarihte gerçekleştiğini açıkladığını, dolayısıyla davalı, tecavüzün kapsamı ve ne zaman gerçekleştiği noktasında bilgi sahibi olduğunu, dava dilekçesinde de belirtildiği üzere, davacı var olduğunu iddia ettiği tecavüzü keşide ettiği ihtarname tarihi olan 21.09.2012'de öğrendiğini, hal böyle iken talep olunan alacak kaleminin zamanaşımına uğradığının sabit olduğunu, kabul anlamına gelmemekle birlikte davanın esası hakkında karar verilmesi halinde anılan alacak kalemine uyuşmazlığın mahiyeti gereği ticari faiz işletilebilecek ve faiz başlangıç tarihi temerrüt tarihi olarak tespit edilebileceğini, faiz başlangıç tarihi davalının talep ettiği şekilde 10.03.2014 tarihi olması mümkün olmadığını, davacı, tecavüz iddiasından kaynaklı taleplerini ilk kez arabuluculuk aşamasında ileri sürdüğünü, 10.03.2014 tarihinden, arabulucuk görüşmelerinin yapıldığı tarihe kadar davacı, davalıdan ihtilafa konu ettiği tazminat alacağını talep etmediğinden temerrüt arabuluculuk son tutanağının tanzim edildiği tarihte gerçekleştiğini ve dolayısıyla faiz başlangıç tarihinin daha eskiye dayanması mümkün olmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. BİRLEŞEN DAVA ; Birleşen Konya ..... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ..... Esas sayılı dosyasında davacı vekili dava dilekçesi ile, müvekkilinin plastik ve kauçuk mamulü ürünlerin üretimi ve satışını yapmakta, bu kapsamda özellikle trafikte kullanılan işaret ve işaretçilerin tümünü üretmekte ve doksandan fazla ülkeye ihracat gerçekleştirdiğini, ticari faaliyeti kapsamında davacının ürettiği bir kısım ürünler hakkında davalı, tasarım tescile dayalı tecavüz davası ikame etmiş olduğundan, iş bu davaya dayanak gösterilen tasarımların hükümsüzlüğünü talep etmekte müvekkilinin hukuki yararının bulunduğunu, TPMK nezdinde ..... numaraları ile davalı adına tescilli tasarımların önceki tarihte kamuya arz edildiğinden başvuru tarihlerinde yenilik ve ayırt edicilik vasıflarını haiz olmadığını ve bu nedenle hükümsüz kılınmaları gerektiğini, mahkememizin ..... Esas sayılı dosyasında davalının anılan tasarımlar hükümsüz kılınacağından yargılama da konusuz kalacak olup, bu nedenle yargılama arasında bağlantı olduğunu, bu nedenle işbu davanın mahkememizin .... Esas sayılı dosya ile birleştirilmesini, neticede davalı adına ..... sayı ile tescilli tasarımların hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir. BİRLEŞEN CEVAP ; Birleşen Konya .... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ..... Esas sayılı dosyası yönünden davalı vekili cevap dilekçesi ile, davaya konu endüstriyel tasarımların ilk olarak müvekkilinin Mart 2008 kataloğunda yer aldığını, akabinde bu ürünlere ilişkin olarak ..... Nolu Tasarım Tescil Belgesi alındığını, dava konusu ürünlerin ilk defa müvekkili tarafından üretilerek kamuya sunulduğunu, dava konusu edilen müvekkiline ait ..... numaralı tasarım tescil belgesine konu ürünlerin yenilik ve ayırt edicilik özelliği bulunmadığı davacı tarafından daha evvel mahkememizin ..... Esas ve .... Karar sayılı dosyasında da ileri sürülmüş ve neticede İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesinin .... Esas ..... Karar sayılı dosyasından verilen kararda tasarımların farklı olarak algılandığının açıkça belirtildiğini, dava dilekçesinde yer alan çizimler veya fotoğraflar ile müvekkiline ait tescilli tasarımlar arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenim bakımından bir benzerlik bulunmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE : Asıl dosyada dava; tasarıma tecavüzden kaynaklanan tazminat, birleşen Konya .... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ..... Esas sayılı dosyasında ise dava; davalı adına .... sayı ile tescilli tasarımların hükümsüzlüğü taleplidir. Türk Patent ve Marka Kurumu'ndan gelen kayıtlardan, ..... ve .... tescil numaralı tasarımlar ile birleşen dosyada hükümsüzlüğü talep edilen ..... tescil numaralı tasarımın davacı/birleşen dosya nedeniyle davalı adına tescilli olduğu anlaşılmıştır. 6769 Sayılı SMK'nın 77 maddesi ile, tasarımın 55. maddenin birinci ve ikinci fıkralarında yer alan tanımlara uygun olmadığı, 56. ve 57. maddelerde belirtilen şartları taşımadığı, 58. maddenin dördüncü fıkrası ve 64. maddenin altıncı fıkrasının (c) bendi kapsamında olduğu, başvurunun kötüniyetle yapıldığı ve bir fikri mülkiyet hakkının yetkisiz kullanımını içerdiği ispat edilmişse, hak sahipliğinin başka kişiye veya kişilere ait olduğu ispat edilmişse, sonradan kamuya açıklanan aynı veya benzer nitelikteki bir tasarımın başvuru tarihi, tescilli bir tasarımın başvuru tarihinden önce ise tasarımın hükümsüzlüğüne karar verilebileceği belirtilmiştir. Aynı maddenin 2. bendinde ise, 64. maddenin altıncı fıkrasının (b) ve (ç) bentleri ile fikri mülkiyet haklarının yetkisiz kullanımı gerekçesiyle tasarımın bir kısmına ilişkin hükümsüzlük talebinin kabul edilmesi halinde, o kısmın tescili hükümsüz kılınacağı ve kısmi hükümsüzlük sonucunda tescilin devamı için, kalan kısmın koruma şartlarını sağlaması ve tasarım kimliğini muhafaza etmesi şart olacağı hususları belirtilmiştir. Taraflarca bildirilen ve resen celbi gereken deliller celp edildikten sonra dosyada bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş olup, dosyanın tevdi olunduğu bilirkişi heyetince hazırlanan ve sunulan 16/10/2024 tarihli rapor ile, birleşen davada davalıya ait ..... numaralı tasarım tescillerinin başvuru tarihi olan 18.02.2010 tarihi itibarı ile koruma şartı olan yenilik ve ayırt edici nitelik özelliklerine sahip olmadığı, birleşen davada .... numaralı tasarım tescillerinin hükümsüzlüğü ve sicilden terkini konusundaki kararın mahkemeye ait olduğu, asıl davada davalı tarafın dava konusu .... kodlu ürün satışlarından elde ettiği net satış ciroları ve İTO tarafından emsal dava dosyaları için bildirilen lisans oranı üzerinden yapılan hesaba göre, davalı tarafın 01.01.2018 tarihinden 03.05.2023 dava tarihine kadar olan döneme kadar olan süre için ödemesi gereken lisans bedelinin 5.158.712,09 TL olarak hesap edildiği, Mahkeme tarafından, birleşen davada davalı tarafa ait ...... numaralı tasarım tescillerinin hükümsüzlüğüne karar verilmesi ve hükümsüzlüğün etkisinin düzenlendiği SMK m.79 dikkate alındığında asıl davada davacının tazminata hakkı olmadığına karar verilmesi halinde, davalının ..... stok kodlu ürünlerinin dışında kalan diğer ürünler yönünden ödemesi gereken toplam lisans bedelinin 872.194,35 TL.’sı olarak hesap edildiği, davacı tarafın maddi tazminat talebinin TBK m.50 ve 51’e göre belirlenmesi hususunun mahkemenin takdirinde olduğu belirtilmiştir. Taraf vekillerinin bilirkişi raporuna itirazı üzerine dosya itirazları karşılar ve davalı vekilinin zaman aşımı itirazlarını değerlendirilmesi bakımından istenebilecek maddi tazminat tutarının dava tarihinden geriye doğru yıllık bölümlere ayrılmak suretiyle belirtilmesi sebebiyle ek rapor düzenlenmesi için bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, heyet tarafından düzenlenen ve sunulan 28/05/2025 tarihli ek rapor ile, birleşen davada davalıya ait ..... numaralı tasarım tescillerinin başvuru tarihi olan 18.02.2010 tarihi itibarı ile koruma şartı olan yenilik ve ayırt edici nitelik özelliklerine sahip olmadığı, birleşen davada .....numaralı tasarım tescillerinin hükümsüzlüğü ve sicilden terkini konusundaki kararın mahkemeye ait olduğu, asıl davada davalı tarafın dava konusu ..... kodlu ürün satışlarından elde ettiği net satış ciroları ve İTO tarafından emsal dava dosyaları için bildirilen lisans oranı üzerinden yapılan hesaba göre, davalı tarafın 01.01.2018 tarihinden 03.05.2023 dava tarihine kadar olan döneme kadar olan süre için ödemesi gereken lisans bedelinin 2018 yılı için 490.983,00 TL , 2019 yılı için 692.773,54 TL. , 2020 yılı için 889.998,66 TL. , 2021 yılı için 611.115,02 TL , 2022 yılı için 1.675.607,52 TL. , 2023 yılı için 798.234,35 TL. 01.01.2023 - 03.05.2023 dava tarihine kadar olan dönem) olarak hesap edildiği, Mahkeme tarafından, birleşen davada davalı tarafa ait 2010/00845 - 3, 4, 5 ve 6 numaralı tasarım tescillerinin hükümsüzlüğüne karar verilmesi ve hükümsüzlüğün etkisinin düzenlendiği SMK m.79 dikkate alındığında asıl davada davacının tazminata hakkı olmadığına karar verilmesi halinde, davalının ..... stok kodlu ürünlerinin dışında kalan diğer ürünler yönünden ödemesi gereken toplam lisans bedelinin 2018 yılı için 199.898,29 TL , 2019 yılı için 355.363,46 TL. 2020 yılı için 297.237,93 TL , 2021 yılı için 19.694,66 TL. olarak hesap edildiği, 2022 ve 2023 yılında satışı bulunmadığından hesaplama yapılmadığı, davacı tarafın maddi tazminat talebinin TBK m.50 ve 51’e göre belirlenmesi hususunun mahkemenin takdirinde olduğu belirtilmiştir. Taraf vekillerinin ek rapora itirazları üzerine dosya davacı tarafça duruşmada hazır edilen ürünlerde tevdi edilmek üzere taraf itirazlarını karşılar ve davacı tarafın tazminat talebi dikkate alınarak 10/03/2014 tarihinden itibaren talep edebilecekleri tazminat tutarı ile zamanaşımı def'inin de değerlendirilebilmesi için geriye doğru yıllık bölümlere ayrılmak suretiyle rapor düzenlenmesi için bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, heyet tarafından düzenlenen ve sunulan 23/12/2025 tarihli ek rapor ile, 18.02.2010 başvuru tarihli ..... no.lu tasarım tescilleri ile geçmiş tarihli ürün görselleri arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, bu sebeple benzer olarak algılandıkları, daha önceki yargılamada hükümsüzlük talebi reddedilen ve kararın kesinleştiği, davalı/birleşen davacı adına tescilli ..... no.lu tasarımların, huzurdaki yargılamada sunulan yeni deliller karşısında başvuru tarihi itibarıyla yeni ve ayırt edici olmadıkları yönünde kanaat ve sonuca varılmış olup, birleşen davada bu tasarım tescillerinin hükümsüzlüğü ve sicilden terkini talebi hakkındaki kararın Mahkeme’ye ait olduğu,vergileme ile ilgili defter ve belgelerin, VUK'un 253’üncü maddesine göre ilgili bulundukları yılı takip eden takvim yılından başlayarak beş yıl süre ile muhafaza edilmek zorunluluğunun olduğu, davalı tarafından, dava tarihinden geriye doğru 5 yıllık ticari defter ve kayıtların incelemeye sunulduğu, 2018 öncesi defter ve kayıtlar VUK’un 253’üncü maddesi kapsamında saklama ve muhafaza etme zorunluluğu yönünden zamanaşımına uğradığından, davalı tarafından muhafaza edilmediğinin beyan edildiği, bu nedenle 01.01.2018 - 03.05.2023 (dava tarihi) dönemleri için hesaplama yapıldığı, Mahkeme tarafından, birleşen davada davalı tarafa ait ..... numaralı tasarım tescillerinin hükümsüzlüğüne karar verilmesi ve hükümsüzlüğün etkisinin düzenlendiği SMK m.79 dikkate alındığında asıl davada davacının tazminata hakkı olmadığına karar verilmesi halinde, davalı tarafın ..... stok kodlu ürünlerinin dışında kalan diğer ürünler yönünden, ödemesi gereken toplam lisans bedelinin, 2018 yılı için 199.898,29 TL.’sı, 2019 yılı için 355.363,46 TL.’sı, 2020 yılı için 297.237,93 TL.’sı, 2021 yılı için 19.694,66 TL.’sı lisans bedeli hesap edildiği, 2022 ve 2023 yılında satışı bulunmadığından hesaplama yapılmadığı,  Davacı tarafın maddi tazminat talebinin Türk Borçlar Kanunu’nun 50. ve 51. maddelerine göre belirlenmesi hususunun mahkemenin takdirinde olduğu belirtilmiştir. Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde asıl davada davacının tecavüze konu yaptığı ..... numaralı tasarım tescillerin hükümsüzlüğü birleşen dosya ile talep edildiğinden öncelikle hükümsüzlük yönünden inceleme yapılmış; birleşen Konya .... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ..... esas sayılı dosyasında davalı adına tescil edilen ..... numaralı tasarım tescilinin hükümsüzlüğünün talep edilmiş olduğu, 18.02.2010 başvuru tarihli .... numaralı tasarım tescilleri ile geçmiş tarihli ürün görseli arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, bu sebeple benzer olarak algılandıkları, bu nedenle başvuru tarihi itibariyle koruma şartı olan yenilik ve ayırt edici nitelik özelliklerine sahip olmadığı anlaşılmış olup SMK'nın 55/1 ve 77/1-a maddeleri uyarınca hükümsüzlük koşullarının oluştuğu sonuç ve kanaatine varılmış, davalı adına tescil edilen .... numaralı tasarım tescillerinin hükümsüzlüğüne karar verilerek birleşen dosya yönünden davanın kabulüne karar verilmiştir. Asıl dava yönünden yapılan incelemede; mahkememizin ..... Esas - .... Karar sayılı kararı ile davalı .... Baskı Tekstil Plastik Uluslararası Ticaret Anonim Şirketi'nin davacı .... Metal Kalıp Plastik ve Makina Sanayi Ticaret Limited Şirketi'ne ait ait .... tescil numaralı tasarıma .... ve .... kodlu ürünler ile, .... tescil numaralı tasarıma ..... kodlu ürünler ile tecavüzde bulunduğunun tespit edildiği, bu hükmün 03/10/2022 tarihinde kesinleştiği, davalı ticari defter ve belgeleri üzerinde bilirkişi marifetiyle yapılan inceleme ile ticari defter ve belgelerin saklama yükümlülüğü kapsamında incelenebildiği 2018-2023 dönemi içerisinde davalının .... kodlu ürünleri satmadığı, ancak ... kodlu ürünleri 2018-2021 yıllarında kadar sattığı, davacının SMK'nın 151/2-c maddesi uyarınca tazminat talebinde bulunması göz önünde bulundurularak bu satışlara ilişkin hesap uzmanı bilirkişi marifetiyle yapılan inceleme ile davacının talep edebileceği tazminat miktarının 872.194,35 TL olabileceği anlaşılmış bu miktar üzerinden davanın kabulüne karar verilmiştir. Her ne kadar davacı tarafça 10/03/2014 tarihinden itibaren faizin başlatılması talep edilmiş ise de; tecavüzün 31/12/2021 tarihi itibariyle sona ermesi ve tazminatın bu tarih esas alınarak hesaplanması nedeniyle henüz doğmamış borç öncesi faiz işlemeyeceğinden bu tarih itibariyle faizin başlamasına karar verilmiştir. Davalının .... kodlu ürünlerinin davacının .... tescil numaralı tasarımlarına tecavüz teşkil ettiği ileri sürülmüş ve inceleme dönemi içerisinde bu koda haiz ürün satışları bulunmuş ise de ..... tescil numaralı tasarımlara ilişkin hükümsüzlük kararı verilmesi nedeniyle hükümsüzlük baştan itibaren sonuç doğuracağından davacının bu tasarımlar yönünden tazminat talep edemeyeceği kanaatine varılmıştır. Hükümsüzlük söz konusu olmasa da bu ürünlerin mahkememizin ..... esas sayılı dosyasındaki tespitten sonra kalıplarının değiştirildiğinin ve farklı ürün olduğunun ileri sürmesi karşısında işbu yargılama üzerinden yapılan incelemede davalının kalıplara ilişkin iddiasının aksine halen davacının ..... tescil numaralı tasarımına tecavüz teşkil ettiğinin ispatlanamadığı kanaatine varılmıştır. Her ne kadar davalı zaman aşımı defini ileri sürmüş ise de dava dilekçesinin davalı tarafa 10/05/2023 tarihinde tebliğ edilmesi ve cevap dilekçesinin yasal süresinden sonra 24/07/2023 tarihinde sunulmuş olması karşısında süresi içerisinde cevap dilekçesinin sunulmaması nedeniyle cevap dilekçesinin ıslah edilmesinin ve zaman aşımı definin ileri sürülmesinin mümkün olmayacağı anlaşılmakla zaman aşımı definin süresi içerisinde ileri sürülmediği kabul edilmiştir. Yukarıda açıklanan gerekçe ile asıl davada netice itibarıyla davalının .... ve .... kodlu ürünler ile ..... tescil numaralı tasarımdan kaynaklanan haklara tecavüzü nedeniyle maddi tazminat talebinin kabulüne karar verilmiştir.

H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere ; ASIL DAVA YÖNÜNDEN; 1-Davanın KABULÜ İLE Takdiren 872.194,34 TL maddi tazminatın 31/12/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesaplanan 59.579,59 TL ilam harcından, 179,90 TL peşin ve 14.724,13 TL tamamlama harcının toplamı 14.904,03 TL'nin mahsubu ile, 44.675,56 TL bakiye karar harcının davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, 3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 136.829,15 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 4-Davacı tarafından yapılan 179,90 TL başvuru, 179,90 TL peşin ve 14.724,13 TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 15.083,93 TL harç gideri, 615,00 TL tebligat - tezkere masrafı ve 18.750,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 34.448,93 TL yargılama giderinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine, BİRLEŞEN KONYA ...... ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNİN ..... ESAS SAYILI DOSYASI YÖNÜNDEN; 1-Davanın KABULÜ İLE davalı adına tescil edilen .... numaralı tasarım tescillerin hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine, 2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince 732,00 TL ilam harcından, 269,85 TL peşin harcın mahsubu ile, 462,15 TL bakiye karar harcının davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, 3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince 55.000,00 TL vekalet ücretinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 4-Davacı tarafından yapılan 539,70 TL dava ilk masrafı ile 107,50 TL tebligat - tezkere masrafı olmak üzere toplam 647,20 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, C-Karar kesinleştiğinde kullanılmayan gider avansının yatırana iadesine, D-Talep halinde kararın taraflara tebliğine,

Taraf vekillerinin yüzlerine karşı kararın tebliğinden itibaren 2 hafta süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesi nezdinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. Açıkça okunup usulen anlatıldı. 11/06/2026

Katip ..... e-imzalıdır Hakim .....