İlk Derece Mahkemesi 2023/430 E. 2024/97 K.

T.C. ADANA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/430 Esas - 2024/97 "TÜRK MİLLETİ ADINA"

T.C. ADANA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : 2023/430 Esas KARAR NO : 2024/97

HAKİM : ... KATİP : ...

DAVACI : ... YETKİLİSİ : ... DAVALI : ...

DAVA : Zayi Belgesi Verilmesi DAVA TARİHİ : 31/07/2023 KARAR TARİHİ : 22/02/2024 YAZIM TARİHİ : ...

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda; DAVA : Davacı dava dilekçesinde özetle; ... (... ) Yüreğir V.D.( ... ) Vergi nolu işyerinin işletmecisi bulunduğunu, 2022 Yılına ait olan “Yevmiye Envanter Defteri Kebir" kaybolduğunu, defteri tüm aramalarına ve araştırmalarına rağmen bulamadığını, defterin muhasebecide de olmadığını, noterden temin etmiş olduğu deftere ait noter tasdikli sayfa örneklerinin resimlerini ekte sunduğunu, iş yeri ... Tekstil ile ilgili, defter kapama ve defter teslim süresi 31/10/2023 tarihinde sona ereceğini, Yevmiye Envanter Defteri Kebirini kaybettiğinden dolayı bu süre içerisinde başvurması gerektiğini beyan ettiğini, aksi taktirde çok ağır vergi cezalarıyla karşı karşıya kalmasının söz konusu olduğunu, olayla ilgili herhangi bir mağduriyet yaşanmaması için tarafına zayi belgesi gerekli olduğunu, iş bu nedenlerle mahkemeye başvurma lüzumu hasıl olduğunu, arz ve izah edilen nedenlerden dolayı bahsi geçen işyerine ait yevmiye, envanter ve defteri kebir ile ilgili zayi belgesi verilmesini talep etmiştir. DELİLLER VE GEREKÇE : Dava, TTK'nın 82/7. maddesine dayanan tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerin ziyaı nedeni ile zayi belgesi verilmesi isteminden ibarettir. Davacının 28/11/2023 günlü celsede; "...Dava dilekçemi tekrar ederim, Muhasebecimi değiştirdim, 01/01/2023 tarihinde defteri yeni muhasebeci devralacaktı, önceki muhasebeci defter tasdiklerini yapıp o şekilde vereceğini söyledi, sonrasında da deprem oldu, muhasebeci arşivinin yıkıldığını söyledi, depremden on gün kadar sonraydı, defter bulunamayınca bir süre muhasebecinin defteri bulabilmesi için bekledik, hatta gazete ilanı verdik, ancak sonrasında defter lazım olup bulunamayınca notere müracaat ettiğimizde bize dava açmamızı söyledi, tahkikat aşamasına geçilerek, delillerimizin toplanılmasını, davamın kabulüne karar verilmesini talep ederim," şeklinde beyanda bulunduğu anlaşılmıştır. Bilindiği üzere ilgili her tacirin saklamakla yükümlü olduğu ticari defter ve belgelerin ziyaı halinde 6102 sayılı TTK 82/7. maddesi uyarınca işletmesinin bulunduğu yer mahkemesinden zayi belgesi verilmesini istemesi mümkündür. Ancak ziyaın, saklamakla yükümlü olunan defter ve belgelere ilişkin olması ve bu defter ve belgelerin yangın, su baskını, yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde gerçekleşmesi gerekir. Ayrıca bu yöndeki talebin de ziyaın öğrenildiği tarihten itibaren 15 günlük hak düşürücü sürede yapılması gerekir. 6100 sayılı HMK 382/1-e,1 maddesinde yer alan “Ticari Defterlerin Zıyaı Halinde Belge Verilmesi”ne ilişkin davalarda zayi olayını ispat yükünün davacıda olduğu, davacının aynı zamanda zayi edilen belgelere ait bilgileri de açık bir şekilde sunması/ispatlaması gerektiği (6100 sayılı HMK madde 190) açıktır. 6102 sy. TTK'nun 64 ve 65. maddelerinde; tacirlerin defter tutma yükümlülükleri, hangi defterleri nasıl tutmaları gerektiği düzenlenmiş, Aynı yasanın 82. maddesinde ise saklanması gereken defter ticari belgeler ile saklama süreleri belirlenmiştir. TTK nun 82/5 maddesi gereğince saklama süresi 10 yıldır. 253 sayılı VUK'nun 253. maddesinde ise; "Bu Kanuna göre defter tutmak mecburiyetinde olanlar, tuttukları defterlerle üçüncü kısımda yazılı vesikaları, ilgili bulundukları yılı takibeden takvim yılından başlıyarak beş yıl süre ile muhafaza etmeye mecburdurlar." düzenlemesi mevcuttur. 6100 sayılı HMK 382/1-e1 maddesinde yer alan “Ticari Defterlerin Zıyaı Halinde Belge Verilmesi”ne ilişkin davalarda zayi olayını ispat yükü davacıda olduğu, davacının aynı zamanda zayi edilen belgelere ait bilgileri de açık bir şekilde sunması/ispatlaması gerektiği, (6100 sayılı HMK madde 190) düzenlemesi mevcuttur. Dava dilekçesi ve tüm dosya kapsamına göre, somut olayda davacı taraf; ... Tekstil (...) Yüreğir V.D.( ... ) Vergi nolu işyerinin işletmecisi bulunduğu, 2022 Yılına ait olan “Yevmiye Envanter Defteri Kebir" kaybolduğu, kaybolan defterin zayi olduğuna dair mahkemeden karar istenildiği anlaşılmış olup, bu yöndeki talebin ziyaın öğrenildiği tarihten itibaren 15 günlük hak düşürücü sürede yapılması gerektiği, ilimizde yaşanan deprem sebebiyle sürelerin 06/04/2023 tarihine kadar uzatılmış olduğu da nazara alındığında, davacının davasını 31/07/2023 tarihinde açmış olduğu, tüm beyan ve hususlar incelendiğinde davacının davasını yasada aranan hak düşürücü süre içerisinde açmadığı değerlendirilmekle açılan davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir. H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Açılan davanın REDDİNE, 2-Alınması gereken 427,60 TL karar harcından, peşin alınan 269,85 TL harcın mahsubu ile bakiye 157,75 TL harcın davacıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydına, 3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, 4-Hüküm kesinleştiğinde kullanılmayan gider avansının ilgilisine iadesine, Dair, davacı şirket yetkilisinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize yada mahkememize verilmek üzere bir başka yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek dilekçe ile Adana Bölge Adliye Mahkemesine İSTİNAF yolu açık olmak üzere karar verildi. 22/02/2024 Katip ... e-imza

Hakim ... e-imza Not: 5070 sayılı yasa hükümleri uyarınca e-imza ile imzalanmıştır.