İlk Derece Mahkemesi 2026/691 E. 2026/565 K.

T.C. İSTANBUL 19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO:2026/691 Esas KARAR NO :2026/565

DAVA:Zayi Belgesi Verilmesi DAVA TARİHİ:23/06/2023 KARAR TARİHİ:07/09/2026

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda, DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının inşaat ve yapı malzemeleri sektöründe faaliyet gösterdiği, şirketin 2018-2019 yıllarına ilişkin defter ve kayıtlara yönelik Vergi Denetleme Kurumu tarafından vergi denetimine tabi tutulduğunu, Vergi Denetleme Kurumu tarafından yapılan denetim esnasında 2018 yılına dair Yevmiye ve Kebir Defteri ile defter Beratına ait "imza değeri uyuşmadığı" şeklinde bir hata ortaya çıktığının anlaşıldığını, şirket tarafından konu ile ilgili yapılan detaylı inceleme sonucunda bu hatanın sebebinin Gelir İdaresi Başkanlığı'nın sisteminde bulunan ve müvekkil şirket nezdinde tutulan kayıtların uyuşmamasından kaynaklandığının anlaşıldığını, kayıtlar arasındaki farklılığın kaynağı araştırılırken, müvekkili şirketin 2018 yılına ait Yevmiye Deferi ve Kebir Defteri ile defter beratlarının zayi olduğunu 23.06.2023 tarihinde öğrenildiğini, şirketin 2018 yılına ait Yevmiye ve Kebir defterlerini ilgili tarihte Gelir İdaresi Başkanlığı'nın sistemine yüklemesi esnasında sistem hata verdiğini, bu hatanın ardından sisteme yüklenen hatalı defter kayıtları, bu kayıtların tutulduğu bilgisayara indirilerek yeniden düzeltildiğini, hatanın giderilmesiyle birlikte defter kayıtları tekrar GİB sistemine yüklenmeye çalışırken ikinci kez bir sistem hatası söz konusu olduğunu, bu hatanın da aynı şekilde giderilmesi neticesinde sisteme Yevmiye ve Kebir defterlerin yüklendiğini, şirketin TTK gereğince 2018 yılına ait Yevmiye ve Kebir Defterlerinin sisteme yüklenen doğru kayıtlarını saklarken aynı zamanda basiretli bir tacir olma sıfatıyla yükleme sırasında 2 kez hata veren defter kayıtlarını da sakladığını, 2019 yılının Şubat ayında e-defterlerinin arşivlerinin bulunduğu e-entegrasyon için kullandığı ... marka bilgisayara e-posta kanalı ile virüs bulaştığı tespit edildiğini, virüsün tespit edilmesi sonrasında, şirket tarafından bilgisayarların bakımı için anlaşma yapılan Microsystem Şirketine 04.02.2019 tarihinde bildirim yapıldığı, bilgisayar bakım firması tarafından virüs sebebiyle hasar alan harddisk değiştirilmiş, gerekli format ve kurtarma işlemleri gerçekleştirildiğini, ancak şirketin GİB sistemine son olarak yüklenen doğru defter kayıtlarının kurtarılmadığını, hali hazırda gerçekleştirilen vergi denetimi ile birlikte öğrenildiğini, yapılan incelemede 2018 yılına dair kurtarılan ticari verilerin yukarıda detaylı olarak izah ettiği Yevmiye Defteri, Kebir Defteri ve Beratların yükleme sırasında hata veren kopyalarının olduğunu, GİB sistemine yüklediği 2018 yılına ait Yevmiye Defteri, Kebir Defteri ve Beratların, kayıtların kurtarılamadığı ve bahse konu kayıtların, bilgisayara giren virüs sebebiyle zayi olduğunun anlaşıldığını bildirip, açıklanan nedenlerle; dava konusu 2018 yılına ait Yevmiye, Defteri Kebir ve Beratlara dair zayi belgesi verilmesini talep etmiştir. DELİLLER: Gelir İdaresi Başkanlığına müzekkere yazılarak, davacı ... Yapı Malzemeleri Anonim Şirketi'nin (VKN: ...) 2018 yılında vergi denetime tutulması maksadıyla sistem üzerinden defter sunup sunmadığı, sunarken sistem arıza ile karşılaşıp karşılaşmadığı, karşılaşılan sistemsel arıza nedeniyle yevmiye defteri, defteri kebir ve bunlara ilişkin beratların eksik yüklenip yüklenmediği, böyle bir arızanın yaşanıp yaşanmadığı, arıza sebebiyle eksik yükleme olup olamayacağı hususlarının yargılamanın sürüncemede kalmaması için kalemler halinde teker teker açıklanması ve bu hususlarla ilgili bütün bilgi ve belgelerin gönderilmesi istenilmiş ve yazı cevabı dosyamız arasına alınmıştır. ... Vergi Dairesine müzekkere yazılarak, Kayıtlarınız tetkiki ile dosyamız davacısı ... YAPI MALZEMELERİ ANONİM ŞİRKETİ'nin -V.D. ...- denetim görüp görmediği, vergi incelemesi olup olmadığı hususu hakkında bilgi verilmesi istenilmiş ve yazı cevabı dosyamız arasına alınmıştır. 11.12.2025 tarihinde Mali Müşavir ve Elektronik Müh vasıtasıyla bilirkişi raporu aldırılmış ve rapor dosyamız arasına alınmıştır. Yine 24.05.2026 tarihinde bilirkişiler vasıtasıyla bilirkişi ek raporu aldırılmış ve ek rapor dosyamız arasına alınmıştır. GEREKÇE: Dava, ticari defterlerin zayi olduğunun tespitine ilişkindir. TTK md. 82/7 uyarınca bir tacirin saklamak ile yükümlü olduğu defterler ve belgeler bir afet veya hırsızlık sebebi ile zayi olur ise tacir bunu öğrendiği tarihten itibaren 30 gün içinde mahkemeye başvurarak kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. TTK hükümleri uyarınca tacir ticari defter ve kayıtları korumak ve saklamak ile yükümlüdür. Ticari defterlerin zayi olması sebebi ile kendisine belge verilmesini isteyen tacir bu belgeleri korumak ve saklamakta gereken dikkat ve özeni göstermek zorundadır. Tacirin kusuru ile ticari defter ve belgelerin zayii olması durumunda tacir, TTK madde 82/7 uyarınca başvuru yapamaz. İstanbul BAM 13. HD’nin 2023/498 Esas ve 2023/507 Karar sayılı ilamında bu husus “Yukarıdaki düzenleme uyarınca tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler için, tacire zayi belgesi verilebilmesi, tacirin defter ve belgelerinin korunması amacıyla gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunmasına, ayrıca zıyanın, tacirin iradesi dışında bir durum nedeniyle meydana gelmiş olmasına bağlıdır.” şeklinde belirtilmiştir. Ticari defterlerin elektronik ortamda tutulması halinde, bu defterlerin ikincil örneklerinin Gelir İdaresi Başkanlığı sistemlerinde ya da gerekle izinlere sahip kuruluş bünyesinde saklanması zorunludur. Elektronik Genel Defter Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ’in 7. maddesinde “e-Defter tutanlar, Vergi Usul Kanununda belirtilen “Mücbir Sebep” halleri nedeniyle e-Defter veya beratlarına ait kayıtlarının bozulması, silinmesi, zarar görmesi veya işlem görememesi ve e-Defter ve berat dosyalarının muhafaza edildiği e-Defter saklama hizmeti veren özel entegratör kuruluşlardan veya Başkanlıktan ikincil örneklerinin temin edilemediği hallerde, söz konusu durumların öğrenilmesinden itibaren tevsik edici bilgi ve belgeleri ile birlikte 15 gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yetkili mahkemesine başvurarak kendisine bir zayi belgesi verilmesini istemelidir.” düzenlemesi yer almaktadır. Bu kapsamda e-defterlerin ve beratların zayi olduğunun kabul edilebilmesi için, bunların ikincil örneklerinin de temin edilememiş olması gerekmektedir. Yasal mevzuatta belirtildiği şekilde ikincil örneklerin usulüne göre saklanmaması halinde ise, tacirin basiretli bir şekilde davrandığı, gerekli dikkat ve özeni gösterdiği, saklama yükümlülüğünü yerine getirdiği ve gerekli tedbirleri aldığı söylenemez. Somut olayda davacının, bilgisayarının virüs sebebiyle zarara uğradığı ve her belgenin kurtarılamadığı sunulan belgelerden anlaşılmış olup, ikincil örneklerin saklandığı bildirilmiştir. GİB’den gelen evraklar ve davacının sunduğu belgelerden e-defterlerin sisteme yüklenmeye çalışıldığı ancak sistem hatası sebebiyle yüklenemediği görülmüş olup, yasal şartların sağlandığı kanaatiyle davanın kabulüne karar verilmiştir. HÜKÜM: Yukarıda izah edilen gerekçeye istinaden; 1-Davanın kabulüne, davacı şirkete ait 2018 yılı yevmiye defteri, defter-i kebir ve beratlarının zayi olduğunun tespitine, 2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 732,00 TL maktu harçtan daha önce alınan 179,90 TL 'nin mahsubu ile bakiye kalan 552,10 TL'nin davacıdan alınarak hazineye irad kaydına, 3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına, 4-Artan Gider Avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine, Dair, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde istinaf yolu (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine başvuru yolu) açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 07.09.2026

Katip ... ¸

Hakim ... ¸