İlk Derece Mahkemesi 2022/485 E. 2025/826 K.

T.C. ... 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2022/485 Esas - 2025/826 T.C. TÜRK MİLLETİ ADINA VERİLEN ... GEREKÇELİ KARAR 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/485 KARAR NO : 2025/826

BAŞKAN : ... ÜYE : .... ÜYE : .... KATİP :....

ASIL DAVADA : DAVACI/ KARŞI DAVALI: ... .... VEKİLLERİ : Av. ....... Av.... Av.... Av. ... DAVALI/KARŞI DAVACI : .... VEKİLİ : Av.....

DAVA : Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 05/07/2022

BİRLEŞEN ... 10. ASLİYE TİCARET MAH.'NİN 2024/608 E.SAYILI DOSYADA : DAVACI : ... .... VEKİLLERİ : Av. ... Av... Av... Av. .... DAVALI : .... VEKİLİ : Av. ....

DAVA : Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 04/09/2024 KARAR TARİHİ : 27/11/2025 G. K.YAZILDIĞI TARİH : 27/12/2025

Mahkememizde görülen davaların yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: 1.ASIL DAVADA İDDİA VE SAVUNMA : Davacı vekili iddiasında özetle; Davalı ile 07.10.2021 tarihinde “3 adet Çelik Konstrüksiyon Çadır Yapım İşleri Çelik İşleri Alt Yüklenici Sözleşmesi'nin imzalandığını, işin süresinde tamamlanmaması nedeniyle gecikme cezası ile birlikte cari hesaptan kaynaklı 845.368,00 TL alacağının bulunduğunu, sözleşme ile belirlenen sözleşme bedelinin davalının talepleri üzerine artırılarak 4.920.000,00 TL olarak 09.12.2021 tarihinde “Ek Protokol” ile revize edildiğini, davalı tarafından 05.12.2021 tarihinde teslim edilmesi gereken işin, 06.04.2022 tarihinde teslim edilmesi nedeniyle, sözleşme konusu iş toplam 122 gün geç teslim edildiğini, işin geç teslim edilmesi sebebiyle dava dışı asıl iş sahibi tarafından kendilerine ceza tahakkuk ettirildiğini, davalı şirket tarafından sözleşme ve eki iş programına aykırı davranıldığını, taraflar arasında akdedilen sözleşme uyarınca geç teslimat nedeniyle doğmuş olan toplam 1.697.400,00 TL gecikme cezası alacağına ilişkin olarak 09.06.2022 tarih, .... numaralı faturanın, müvekkili şirket tarafından davalı şirkete ... 69. Noterliği'nin 10.06.2022 tarih .... Yevmiye Numaralı ihtarname ile iletildiğini ve bu faturaya dayalı cari hesaptan kaynaklı toplam 845.368,00 TL'nin ihtarnamenin tebliğinden itibaren üç (3) iş günü içerisinde ödenmesinin ihtar edildiğini, davalı şirket tarafından müvekkili şirket alacağının ödenmediğini, davalı şirketin 20/06/2022 tarihi itibariyle temerrüde düştüğünü belirterek, sözleşme konusu işin geç tesliminden ötürü doğan gecikme cezasına bağlı olarak cari hesaptan kaynaklı alacak haklarına yönelik fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 20.000,00 TL'nin, temerrüt tarihi olan 20.06.2022'den itibaren işleyecek olan avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiş, 30/10/2025 tarihli ıslah dilekçesi ile asıl dava yönünden talebini arttırarak, 845.368 TL'nin, temerrüt tarihi olan 20.06.2022'den itibaren işleyecek olan avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Davalı vekili savunmasında özetle; Taraflar arasında akdedilen sözleşmede, projeden hesaplanan çelik işlerinin 330 ton ve 14 TL/kg birim fiyat üzerinden 4.620.000,00 TL sözleşme bedelinin kararlaştırıldığını, davalıca hak edilen ödemelerin davacı tarafından yapılmadığını, işin tesliminden uzun bir süre sonra gecikme cezası faturası kesildiğini, sözleşmenin imzalanmasından 2 gün sonra projelerde tespit edilen eksiklik ve uygunsuzlukların davacıya bildirildiğini, kendileri tarafından hazırlanan projelerin davacı vasıtasıyla, dava dışı asıl iş sahibinden 05.11.2021 tarihinde onay aldığını, çadır bağlantı detaylarının sahada kaynakla yapılması ve 11.11.2021 tarihinde iptal edilene kadar kaynak testi yapılması kararının işlerin uzamasına ve ekstra maliyetlere sebep olduğunu, işlerin uzamasının davacıdan kaynaklandığını, bu sebeple cezai şart uygulanamayacağını, kabul anlamına gelmemekle birlikte sözleşme bedelinin 1/3 üne tekabül eden cezanın kendilerinin mahvına sebep olacağını, sözleşmede kullanılacak çelik 330 ton iken, 352 ton kullanıldığını, müvekkilinin davacıdan 1.184.432,00 TL alacağı bulunduğunu beyan ederek davanın reddini istemiştir.

2.KARŞI DAVADA İDDİA VE SAVUNMA : Karşı davacı/davalı vekili iddiasında özetle; Taraflar arasındaki sözleşmede 330 ton ve 14 TL/kg birim fiyat üzerinden 4.620.000,00 TL sözleşme bedelinin kararlaştırıldığını, iş bitiminde 22 ton fazlalık ile 352 ton çelik kullanıldığını, 22 ton fazla çelik için 30.05.2022 tarihinde 332.400,00 TL bedelli fatura kesildiğini, ancak davacı/karşı davalı tarafından aynı gün iade faturası düzenlendiğini, bunun üzerine 03.06.2022 tarihli noter ihtarnamesi ile, faturanın defterlerine işlendiğini, cari hesap borçları ile birlikte 1.184.432,00 TL'nin ödenmesi için 7 günlük süre verildiğini, proje revizyonu sebebiyle malzeme, işçilik, fire adetlerinde ve maliyetlerinde artışlar meydana gelmesi sebebiyle 13.11.2021 tarihli e-mail ile davacı/karşı davalıdan ilave iş fiyat farkı olarak 631.928,00 TL talep edildiğini, davacı/ karşı davalının asıl işverenden ek fiyat farkı tahsil etmesine rağmen kendilerine ödenmediğini, müvekkili şirketin yapmış olduğu işin karşılığını alamamış olması nedeni ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik toplam 700.000,00 TL cari hesap alacağının 03.06.2022 tarihinden başlamak üzere avans faizi ile birlikte davacı/karşı davalı şirketten tahsili ile müvekkili şirket tarafından yapılan sözleşmede belirtilen çelik uygulamasından 22 ton fazla çelik imalatı nedeni ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla boya, civata, işçilik...vb. maliyetleri için şimdilik 10.000,00-TL'nin davacı/karşı davalı şirketten avans faizi ile tahsilini, davalı şirkete, esas işveren TUSAŞ tarafından yapılan fiyat farkı (kur farkı) müvekkil şirkete yansıtılmadığını, buna ilişkin fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10.000,00-TL fiyatı farkı (kur fakı) ödemesinin dava dışı idarenin davacı/karşı davalı şirkete kur ödemesi farkı yaptığı tarihten itibaren avans faizi ile birlikte tahsilini talep etmiş, karşı davacı 08/12/2023 tarihli ıslah dilekçesi ile talep arttırımı yaparak, cari hesaptan kaynaklanan alacağını 1.206.272 TL'ye yükseltmiştir.

Karşı davalı/davacı vekili savunmasında özetle; Sözleşmenin imza tarihinden 2 ay sonra protokol ile hiçbir yasal ve akdi zorunluluk bulunmamasına rağmen sözleşme bedelinin iyileştirildiğini, davalı/karşı davacının sözleşme öncesi itirazsız bir şekilde, projeleri inceleyerek, teklifini ve sözleşme bedelini belirlediğini, 09.12.2021 tarihli protokolde işin bitirilme tarihinden bahsedilmediğini, bu sebeple sözleşmeye göre iş bitim tarihinin 31.12.2021 olduğunu, cevap/karşı dava dilekçesinde bahsedilen yazışmaların protokol tarihinden önce olduğunu, işin 122 gün gecikme ile 06.04.2022 tarihinde bitirildiğini, çelik ham maddesinin alınması için 90 günlük vade farkı hesaplanarak çek halinde, ön ödeme çeki ile birlikte davalı/karşı davacıya verildiğini, karşı tarafın bu çekleri kullanmayarak iade ettiğini, bunun da malzeme alımı yapılmaması anlamına geldiğini, davalı/karşı davacının büyük bir firma olduğunu, bu sebeple gecikme cezası miktarının firmanın mahvına sebep olacağı iddiasının yersiz olduğunu, geçici kabul tutanağının davalı/karşı davacı tarafça imzalanmaması sebebiyle, 10.06.2022 tarihli noter ihtarnamesi ile gecikme cezasının bildirildiğini, anahtar teslimi götürü bedel sözleşme olması nedeniyle sözleşme bedelinin üzerinde bir talebinin olmaması gerektiğini belirterek karşı davanın reddini istemiştir.

3.BİRLEŞEN DAVADA İDDİA VE SAVUNMA : Davacı vekili iddiasında özetle; Taraflar arasında 07.10.2021 tarihinde imzalanan "....-.... Yüklenici Sözleşmesi" ve sözleşmenin ayrılmaz bir parçası olan 09.12.2021 tarihli ek protokol uyarınca sözleşmeye konu işin teknik kontrol ve imalat, gözetim hizmeti ve testlerini yapan dava dışı ... "saha gözetim gideri" olarak ödenen fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 268.114,23 TL'nin (KDV dahil) her bir fatura için fatura tarihinden itibaren işleyecek reeskont avans faiziyle birlikte ödenmesi ve davalının eksik imalatları neticesinde işin 3. bir şirkete tamamlatılması nedeniyle ... Mühendislik Proje İnş. Çelik Yapı San ve Tic. Ltd. Şti'ye .... nolu 30.06.2022 tarihli fatura ile ödenen bedelinin şimdilik 10.000TL'sinin, fatura tarihinden itibaren işleyecek reeskont avans faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili savunmasında özetle; Müvekkili şirketin dava konusu sözleşme ile ... ili Kahramankazan ilçesi TAİ tesisleri içerisinde inşa edilecek olan "3 Adet Çelik Konstrüksiyon Çadır Hangar Yapımı İşlerinin" yapılmasını üstlenmiş olduğunu, bu sözleşmenin "sözleşme bedeli" başlıklı 6.1.numaralı maddesinde her türlü ağır ve hafif çelik imalat ve montaj işleri birim fiyatı 14 TL/kg olarak belirlenmiş olduğunu, 3 adet çelik konstrüksiyon çadır hangar yapım işleri çelik işleri proje ölçümlerine istinaden toplam 330 ton olarak hesaplandığını, anılan sözleşme konusu iş için anlaşılan bedelin 14 TL/kg üzerinden 4.620.000,00TL+KDV olduğunu, ayrıca davacı şirket ile 09.12.2021 tarihinde "sözleşme bedeli revizyonu" adı altında bir protokol imzalanarak sözleşme bedelinin arttırıldığını, müvekkili şirketin sözleşme konusu işi tam ve eksiksiz olarak bitirerek teslim ettiğini, davacı şirketin müvekkili şirkete, işin teslim edildiği tarihten sonra teslim edilen işler ile ilgili olarak bir eksiklik bulunduğuna ilişkin bir ihtar, yazı göndermediğini, herhangi bir bildirimde bulunmadığını, müvekkili şirketin üzerine düşen tüm yükümlülükleri yerine getirmiş olduğunu, kabul anlamına gelmemekle birlikte müvekkili şirketinin işini tamamlamadığını tespit eden davacının sözleşme hükmü gereği işini tamamlamadığını müvekkile ihtar edeceği, eksiklerin giderilmesi için süre vereceğini ve süresi içinde eksiklikler giderilmezse bundan kaynaklı işi bir başka şirkete tamamlattırdığında yapmak zorunda kaldığı harcamayı müvekkili şirketten talep edeceğinin açık olduğunu, ancak davacının müvekkilin işini tamamlamadığı yönüyle herhangi bir itirazı ve talebi olmadığını belirterek, davanın reddini talep etmiştir.

4.GEREKÇE : Tarafların iddia ve savunmaları ile dosyaya sunulan deliller ve bilirkişi incelemesinde tespit edilen hususlar birlikte değerlendirildiğinde; Asıl davanın, eser sözleşmesine dayalı olarak gecikme cezasının tahsili, karşı davanın, imalat bedelinden kaynaklanan bakiye alacak, fiyat farkı ve iş artışı nedeniyle oluşan alacağın tahsili talepli, birleşen davanın ise dava dışı şirkete "saha gözetim gideri" olarak ödenen bedelin tahsili talepli alacak davası olduğu görülmüştür. Asıl davada davacı vekili, davacının, yüklenici sıfatıyla üstlendiği, dava dışı esas iş sahibi Tusaş-Türk Havacılık ve ... A.Ş. tarafından ihale edilen "3 Adet Çelik Konstrüksiyon Çadır Hangar Yapım İşlerini "ne ilişkin, davalı ile arasında 07/10/2021 tarihli "3 Adet Çelik Konstrüksiyon Çadır Hangar Yapım İşleri Çelik İşleri Alt Yüklenici Sözleşmesi" imzalandığını, taşeron davalı tarafından sözleşme ile belirlenen süre içerisinde işin tamamlanmadığını, sözleşme konusu işin geç tesliminden ötürü doğan gecikme cezasına bağlı olarak cari hesaptan kaynaklı alacağı bulunduğu ileri sürerek davalıdan tahsilini istemiş, birleşen davada davacı vekili iddiasında; Davalının yaptığı iş kapsamında, sözleşmeye konu işin teknik kontrol ve imalat gözetim hizmeti ve testlerini yapan dava dışı .. . "saha gözetim gideri" olarak ödenen, 268.114,23 TL (KDV dahil) bedelin, sözleşmenin 6.1. maddesi kapsamında davalının sorumluluğunda olduğunu belirterek, ödenen bu bedelin ödeme tarihlerinden işleyecek faiziyle ve eksik işlere yönelik dava dışı şirkete yönelik bedelin davalıdan tahsilini talep etmiş, davalı vekili asıl ve birleşen davada ki savunmasında ve karşı davasında; davacı tarafla olan akdi ilişkiyi kabul ettiği, davacının sözleşmeden kaynaklanan yükümlülüklerini yerine getirmediğini, cezai şartın şartlarının oluşmadığını, projelerin eksik olarak teslim edildiğini, revize proje ve ekstra işler sebebi ile işlerin uzadığını, davacının ödemelerini zamanında yapmadığını, bu sebeple maliyetlerin arttığını, işin teslim süresinin davacıdan kaynaklanan sebeplerle uzadığını, davacı şirketten alacaklarının olduğunu, ilave işlerden kaynaklanan alacağının ödenmediğini, işin uzamasından dolayı maliyetlerin arttığını, kur farkından dolayı alacağının ödenmediğini, kontrol ve denetim gideri ile saha ve imalat gözetim hizmet giderinin aynı olmadığını, kontrol ve denetim giderini karşılama yükümlülüğünün müvekkili şirkete ait olsa idi dava konusu sözleşmenin "İşin Kontrolü" başlıklı 13. maddesinde bu yönüyle bir düzenleme olacağını, davacı kendi yükümlülüğünde olan bir ödemeyi müvekkili şirketten tahsil etmeye çalıştığını, iş sahibinin muayene ve kabul yükümlülüğü olduğunu, buna ait giderlerin de davacıya ait olduğunu, cari hesap tablosunda bu giderin yer almadığını, eksik işlere yönelik davacı tarafça davalı şirkete ihtarat yapılmadığını, dosyaya sunulan faturanın eksik işlerin karşılığı yapıldığının ispatlanamadığını belirterek, asıl ve birleşen davanın reddini, karşı davada, cari hesap alacağının, ilave imalat ve maliyet artışı alacağının karşı davalıdan tahsilini istemiştir. Buna göre; Taraflar arasında akdi ilişkinin varlığı ihtilafsız olmakla birlikte, tarafların sözleşmeden kaynaklanan yükümlülüklerini yerine getirip getirmediği, asıl davada davacı iş sahibi/yüklenicinin, davalı yüklenici/taşerondan sözleşme konusu işin geç tesliminden ötürü doğan gecikme cezasına bağlı olarak cari hesaptan kaynaklı alacağının olup olmadığı, varsa alacağın miktarı, karşı davada, davacı yüklenici/taşeronun, davalı iş sahibi/yükleniciden, bakiye iş bedeli, ilave imalat bedeli, maliyet artış bedeli ve kur farkından kaynaklanan alacağının olup olmadığı, birleşen davada ise; davacı iş sahibi/yüklenicinin, davalı yüklenici/taşerondan sözleşme kapsamında, dava dışı şirkete "saha gözetim gideri" olarak ödenen bedelden kaynaklanan alacağı olup olmadığı konusunda taraflar arasında yargılamaya esas ihtilaf olduğu görülmüştür. Tarafların dayandığı tüm deliller, yapılan işe ilişkin ihale dosyası ve ekleri getirtilmiş, bilirkişi heyetince, dosya ve tarafların ticari defter ve kayıtları üzerinde yapılan inceleme sonucu düzenlenen bilirkişi raporu ve taraf vekillerinin itirazlarını karşılar ek rapor dosyaya sunulmuştur. İnşaat Mühendisi, Mali Müşavir ve Nitelikli Hesaplama Bilirkişisinden oluşan bilirkişi heyetinin 20/09/2023 tarihli kök raporlarında özetle; " Sözleşmenin 11.1. maddesinde davacı yanca 2.739.000,00-TL. tutarlı vadeli çek verileceği, alt yüklenicinin malzemeyi fabrikaya indirmesi ve malzeme kontrolü sonrasında, KDV dönemine denk gelen 26.11.2021 tarihli 493.020,00-TL. tutarında çek verileceği konusunda anlaşılmıştır. Tarafların ticari defterlerinin incelenmesinde davacı yanca 11.10.2021 tarihinde 2.739.000,00- TL ve 493.020,00-TL. tutarında iki adet çek verildiği, 2.739.000,00.-TL çekin 06.01.2022 tarihinde iade edildiği.06.01.2022 tarihinde 1.081.700,00-TL. tutarlı iki adet, 18/02/2022 tarihinde 942.908,00.-TL. bedelli çek tevdi edildiği, yine 06.01.2022 tarihinde 1.000.000,00- TL.'lık ödemenin yapıldığı, toplam ödeme tutarının (493.020,00+1.081.700,00+1.081.700,00+942.908,00+1.000.000,00)4.599.328,00.-TL tutarında olduğu anlaşılmaktadır. İşin hangi tarihte davalı yana teslim edildiği anlaşılamamakla birlikte, davacı yanın 21/09/2022 tarihli dilekçesinde geçen “davalı – karşı davacı … geçici kabul tutanağını aldıktan sonra 04/04/2022 tarihinde Esra Şengeç’i aramış…” ifadesinden, işin en geç 04/04/2022 tarihinde teslim edildiği kanaatine ulaşılmaktadır. Bu durumda; davalı – k. davacı tarafından 04/04/2022 tarihinde iş teslim edilmiş olmasına rağmen, davacı yanca 4.920.000,00 + (4.920.000 x %18) = 5.805.600,00-TL. toplam iş bedelinin; 5.805.600,00 – 4.599.328,00 = 1.206.272,00-TL. tutarındaki bakiyenin ödenmemiş olduğu anlaşılmaktadır.

Öte yandan, projenin onaylanması sürecinde 29 günlük bir gecikme olduğu, davalı yanca teslim edilen çelik miktarının 344,25 ton olduğu ve ilave imalatla birlikte yaklaşık 4 gün ilave süre verilmesi gerekeceği, davacı yanca 11.10.2021 tarihinde teslim edilen çeklerin iade alınarak, 87 gün sonra 06.01.2022 tarihinde yeni çekler tanzim edildiği, hususları da birlikte değerlendirildiğinde; işin teslim edildiği 04/04/2022 tarihi itibariyle davalıya imalat bedelinden bakiye borcu bulunan davacının, asıl dava yönünden TBK’nun 97. Maddesi uyarınca gecikme cezası talep edemeyeceği, karşı davada; Karşı davacı yan, k.davalının İdareden fiyat farkı aldığı halde, kendilerine fiyat farkı ödenmediğini iddia etmekte ise de, sözleşmenin 11.9. maddesinde; “Alt yükleneceği işin süresi boyunca işçilik malzeme vergi ve sigorta oranlarında resmi fiyatlarda meydana gelebilecek artışlar sebebiyle yükseklik derinlik montaj zorluğu ve benzer isimler altında işin zorluğunu gerekçe göstererek herhangi bir diğer sebeple fiyat farkı talep etmeyeceğini böyle bir hakkı olmadığını anılan işleri belirlenen fiyatlar ile yapacağını kabul ve taahhüt eder.” hükmüne yer verilmiş olup, “sözleşmenin nisbiliği” ilkesi uyarınca, k. davalıdan fiyat farkı talep edemeyeceği düşünülmektedir. K. Davacı yanca, 22 ton fazladan çelik imalatı yapıldığı ifade edilmiş ise de, “Teknik İncelemeler” bölümünde detaylarıyla açıklandığı üzere, k.davacı tarafından teslim edilen çelik miktarı 343 ton olarak tespit edilmiş olup, k.davacı tarafından -taleple bağlı kalınarak- 14,25 ton çelik imalatı için harcanan boya, cıvata, işçilik maliyetlerini talep etmiş olup, bu miktar üzerinden ayrı ayrı maliyet hesabı yapmak mümkün olmadığından, yüklenici kârı olarak kabul edilen %10 dışlandığında; 4.920.000,00 / 330 = 14.909,09-TL. /ton, 14.909,09 x % 90 = 13.418,18-TL. /ton , 13.418,18 x 14,25 = 191.209,06-TL. tutarında maliyet gideri talep edebileceği ,karşı davacının imalat bedelinden kaynaklanan cari hesap alacağına gelince; Yukarıda, asıl davanın incelendiği bölümde de hesaplandığı üzere, davacı yanca 4.920.000,00- TL. +KDV bedelle üstlenilen iş teslim edilmiş olup, buna mukabil yapılan ödemeler mahsup edildiğinde, k. davacının 1.206.272,00-TL. alacağı olduğu" belirtilmiştir. Bilirkişi heyeti 14/05/2024 tarihli ek raporunda özetle; " Asıl davada; projenin onaylanması için geçen 29 gün, çek vadelerinin uzatılmasından kaynaklanan 87 gün ve ilave işlerden dolayı verilmesi gereken 3,5 gün ilave süre hesaplandığı, davacı yanın ödeme yükümlülüğünü yerine getirmemiş olması nedeniyle TBK’nun 97. Maddesi uyarınca gecikme cezası talep edemeyeceği, karşı davada; K. davacının, sözleşmenin 11.9 maddesi uyarınca fiyat farkı talep edemeyeceği, cari hesaptan kaynaklanan alacak tutarının 1.206.272,00-TL. olarak hesaplandığı, kök raporda k. davacının fazladan yaptığı 14,25 ton çelik için 191.209,06-TL. maliyet gideri hesaplanmış ise de, k. davalının bu yöndeki itirazı yerinde görülerek, taraflar arasında imzalanan 09/12/2021 tarihli Protokolle “anahtar teslim – götürü bedel” olarak sözleşmenin revize edildiği, bu nedenle ilave maliyet talep edemeyeceği, taraflar arası sözleşmenin 6.1 maddesinde yer alan ““………….3. taraf saha ve imalat, gözetim, hizmet gider ve testleri, ……. ALT YÜKLENİCİ’ye aittir” ifadesinin, genel hükümlerden farklı olarak, işin muayene ve kontrol bedelinin altyükleniciye ait olduğu şeklinde yorumlamaya yeterli olup olmadığının takdiri, Sn. Mahkemenize ait olmak üzere, denetim giderinin k.davacıya ait olduğu kanaatine ulaşılması halinde; davacı alacağının 1.206.272,00 - 268.114,23 = 938.157,77-TL. olacağı" belirtilmiştir.

Bilirkişi heyeti 19/08/2024 tarihli ek raporunda özetle; "Kök ve ek raporda belirtilen görüş ve hesaplamalarda bir değişiklik olmadığı" belirtilmiştir. Somut olayda tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde; Taraflar arasında 07/10/2021 tarihli "3 Adet Çelik Konstrüksiyon Çadır Hangar Yapım İşleri Çelik İşleri Alt Yüklenici Sözleşmesi" imzalandığı, sözleşmeye göre; ... ili Kahramankazan İlçesi TAI Tesisleri içerisinde inşa edilecek olan “3 adet çelik konstrüksiyon çadır hangar yapım işleri” kapsamında, betonarme imalatlar hariç çelik işlerinin, anahtar teslim birim fiyat olarak tüm mevcut sistemlerle bağlantıları ile birlikte yapılmasınnın kararlaştırıldığı, işin bitim tarihinin 31/12/2021 olarak belirlendiği, 14-TL./kg. ve 330 ton üzerinden hesaplanan sözleşme bedelinin 4.620.000,00-TL.+KDV olarak kararlaştırıldığı ve 09/12/2021 tarihli Protokol ile iş bedelinin 4.920.000,00-TL. olarak revize edildiği anlaşılmıştır. Dosya kapsamına uygun denetlenebilir bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere, Sözleşmenin 11.1. maddesinde davacı yanca 2.739.000,00-TL. tutarlı vadeli çek verileceği, alt yüklenicinin malzemeyi fabrikaya indirmesi ve malzeme kontrolü sonrasında, KDV dönemine denk gelen 26.11.2021 tarihli 493.020,00-TL. tutarında çek verileceğinin düzenlendiği, tarafların ticari defterlerine göre, davacı yanca 11.10.2021 tarihinde 2.739.000,00- TL ve 493.020,00-TL. tutarında iki adet çek verildiği, 2.739.000,00.-TL çekin 06.01.2022 tarihinde iade edildiği, 06.01.2022 tarihinde 1.081.700,00-TL. tutarlı iki adet, 18/02/2022 tarihinde 942.908,00.-TL. bedelli çek tevdi edildiği, yine 06.01.2022 tarihinde 1.000.000,00- TL.'lık ödemenin yapıldığı, toplam ödeme tutarının 4.599.328,00.-TL olduğu, davalı tarafından işin en geç 04/04/2022 tarihinde teslim edildiğinin tespit edildiği, davalı/k.davacı tarafından işin teslim edilmiş olmasına rağmen, davacı yanca 4.920.000,00 + (4.920.000 x %18) = 5.805.600,00-TL. toplam iş bedelinin, ( 5.805.600,00 – 4.599.328,00 = )1.206.272,00-TL. tutarındaki bakiyenin ödenmemiş olduğu, TBK’nin 97. Maddesinde; “Karşılıklı borç yükleyen bir sözleşmenin ifası isteminde bulunan tarafın, sözleşmenin koşullarına ve özelliklerine göre daha sonra ifa etme hakkı olmadıkça, kendi borcunu ifa etmiş ya da ifasını önermiş olması gerekir.” düzenlemesinin yer aldığı, bu yasal düzenlemeye göre kendi edimini yerine getirmeyen tarafın, karşı taraftan ediminin ifasını talep edemeyeceği, bu sebeple gecikme cezası talep edemeyeceği kanaatine varılmakla, asıl davanın reddine karar verilmiştir. Karşı davada ise; Karşı davacı tarafından, karşı davalının İdareden fiyat farkı aldığı halde, kendilerine fiyat farkı ödenmediğini iddia etmekte ise de, taraflar arasındaki sözleşmenin 11.9. maddesinde; “Alt yükleneceği işin süresi boyunca işçilik malzeme vergi ve sigorta oranlarında resmi fiyatlarda meydana gelebilecek artışlar sebebiyle yükseklik derinlik montaj zorluğu ve benzer isimler altında işin zorluğunu gerekçe göstererek herhangi bir diğer sebeple fiyat farkı talep etmeyeceğini böyle bir hakkı olmadığını anılan işleri belirlenen fiyatlar ile yapacağını kabul ve taahhüt eder.” hükmüne gereğince fiyat farkı talep edemeyeceğinden, buna ilişkin talebi yerinde görülmemiş, karşı davacının fazladan çelik imalatı yapıldığına yönelik talebi yönünden ise, taraflar arasında imzalanan 09/12/2021 tarihli Protokolle “anahtar teslim – götürü bedel” olarak sözleşmenin revize edildiği, bu nedenle ilave maliyet talep edemeyeceği, karşı davacının imalat bedelinden kaynaklanan cari hesap alacağı yönünden ise, davacı yanca 4.920.000,00- TL. +KDV bedelle üstlenilen iş teslim edilmiş olduğu, davacı yanca 4.920.000,00 + (4.920.000 x %18) = 5.805.600,00-TL. toplam iş bedelinin 4.599.328,00 TL'lik kısmının ödendiği, yapılan ödemeler mahsup edildiğinde, karşı davacının 1.206.272,00-TL. alacağı olduğu kanaatine varılmakla, karşı davanın kısmen kabulü ile; 1.206.272,00-TL bakiye hakediş bedelinin, temerrüt tarihi olan 10/06/2022'den işleyecek avans faizi ile davalıdan alınarak karşı davacıya ödenmesine, davacının fazlaya ilişkin talebinin reddine karar verilmiştir. Birleşen dava yönünden ise; Davacı, sözleşmeye konu işin teknik kontrol ve imalat gözetim hizmeti ve testlerini yapan dava dışı TUV NORD'a "saha gözetim gideri" olarak ödenen, 268.114,23 TL (KDV dahil) bedelinden davalının sorumlu olduğunu iddia etmişse de, genel kurala göre işin muayene ve kabul görevinin davacı iş sahibine ait olduğu, dava konusu bu ödemenin, sözleşmenin 6.1 maddesinde yer alan ““...3. taraf saha ve imalat, gözetim, hizmet gider ve testleri, ……. ALT YÜKLENİCİ’ye aittir” ifadesi kapsamında yapılan ödeme olduğunun davacı tarafça ispatlananmadığı kanaatine varılmakla birleşen davanın reddine karar verilmiştir.

5.HÜKÜM : Açıklanan gerekçeye ve dosya kapsamına göre; 1-Asıl davada; Davanın REDDİNE, a)Alınması gereken 615,40 TL maktu harcın, 341,55 TL peşin harç, 14.102,00 TL ıslah harcı toplamı olan 14.443,55 TL harçtan düşümü ile artan 13.828,15 TL harcın karar kesinleştiğinde ve istek halinde yatırana geri verilmesine, b)Davacının karşıladığı yargılama harç ve giderlerinin üzerinde bırakılmasına, c)6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesinin 13. fıkrası uyarınca ... ... bütçesinden karşılanan 1.560,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına, d)Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca reddedilen 845.368,00 TL üzerinden takdir edilen 132.805,20 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

2-Karşı davada; Davanın KISMEN KABULÜ ile; 1.206.272,00-TL bakiye hakediş bedelinin, temerrüt tarihi olan 10/06/2022'den işleyecek avans faizi ile davalıdan alınarak karşı davacıya ödenmesine, Davacının fazlaya ilişkin talebinin REDDİNE, a)Kabul edilen 1.206.272,00 TL üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 82.400,44 TL karar ve ilam harcından 12.295,80 TL peşin harç, 11.740,46 TL ıslah harcı toplamı olan 24.036,26 TL harcın düşümü ile eksik kalan 58.364,18 TL harcın karşı davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına, b)Karşı davacı tarafından yatırılan 80,70 TL başvuru harcı, 12.295,80 TL peşin harç, 11.740,46 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 24.116,96 TL harcın karşı davalıdan alınarak, karşı davacıya verilmesine, c)Karşı davacının karşıladığı 500,00 TL tebligat gideri, 6.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 6.500,00 TL yargılama giderinin, kabul / talep oranına göre hesaplanan 5.328,50 TL'sinin karşı davalıdan alınarak, karşı davacıya verilmesine, geri kalan 1.171,50 TL yargılama giderinin karşı davacı üzerinde bırakılmasına, d)6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesinin 13. fıkrası uyarınca . .. bütçesinden karşılanan 1.560,00 TL arabuluculuk ücretinin, kabul / talep oranına göre hesaplanan 281,16 TL'sinin davacıdan, 1.278,84 TL'sinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına, e)Karşı davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen 1.206.272,00 TL üzerinden takdir edilen 186.878,08 TL vekalet ücretinin karşı davalıdan alınarak, karşı davacıya verilmesine, f)Karşı davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca reddedilen 265.206,06 TL üzerinden takdir edilen 45.000,00 TL vekalet ücretinin karşı davacıdan alınarak, karşı davalıya verilmesine,

3-Birleşen ... 10. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2024/608 Esas sayılı dosyasında;Davanın REDDİNE, a)Alınması gereken 615,40 TL maktu harcın, 4.759,50 TL peşin harçtan düşümü ile artan 4.144,10 TL harcın karar kesinleştiğinde ve istek halinde yatırana geri verilmesine, b)Davacının karşıladığı yargılama harç ve giderlerinin üzerinde bırakılmasına, c)6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesinin 13. fıkrası uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına, d)Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca reddedilen 278.114,00 TL üzerinden takdir edilen 45.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 4-Karar kesinleştiğinde taraflardan alınan avansın harcanmayan kısmının re'sen yatırana iadesine, Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemeleri'nde İstinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.

Başkan ... E imzalıdır Üye ... E imzalıdır Üye ....

E imzalıdır Katip .... E imzalıdır