İlk Derece Mahkemesi ·

İlk Derece Mahkemesi 2022/362 E. 2023/551 K.

Mahkeme
İlk Derece Mahkemesi
Esas No
2022/362
Karar No
2023/551
Karar Tarihi

T.C. ADANA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C. GEREKÇELİ KARAR ADANA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/362 Esas KARAR NO : 2023/551

HAKİM : ... ... KATİP : ... ...

DAVACI : .... - ... VEKİLİ : Av. ... - ... DAVALI : ...- ... VEKİLİ : Av. ... - ... DAVA : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) DAVA TARİHİ : 14/05/2022 KARAR TARİHİ : 10/10/2023 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : ... Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 10/09/2021 tarih saat 21.30 sıralarında Adana İli, ... İlçesi ... Mahallesi, ... Karayolu üzerinde sürücü ...ın sevk ve idaresindeki ... plakalı otomobil ile Adana merkez istikametinden ... Mezarlık istikametine, sol şeritte seyir halinde ilerlerken, kaza mahalli olan, ... Müdürlüğü Önü, ... Yolu Kavşağına geldiğinde, aracının sol önü ile, gidiş istikametine göre sağdan sola doğru karşıya geçmeye çalışan yaya ...'a çarptığını, yayanın ağır şekilde yaralandığını, tedavi gördüğü ... Hastanesinde 16.09.2021 günü saat 08.30 itibariyle ex olduğunu, ölümlü ve maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiğini, hayatını kaybeden ...'un imam nikahlı eşi ...'nin desteğini kaybettiğini, dava şartı olan arabuluculuğa başvuru yapıldığını, Adana Arabuluculuk Bürosunun 2021/... sayılı dosyasında anlaşmaya varılamadığını, müvekkilinin imam nikahlı eşinin vefatı sonucunda eşinin desteğinden yoksun kaldığını, davacı için fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 100,00 TL destekten yoksun kalma tazminatın kaza tarihinden itibaren değişen oranlarda işleyecek ticari avans faiziyle müştereken ve müteselsilen sorumluluk çerçevesinde davalıdan tazmin ve tahsiline, harç ve giderler ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı ...Ş vekili cevap dilekçesinde özetle; Dava açılmadan önce müvekkili sigorta şirketine usulüne uygun başvuru yapılmadığından, dava şartı noksanlığı nedeniyle başvurunun usulden reddinin gerektiğini, kusur yönünden ATK Trafik İhtisas Dairesi nezdinde incelenmesini, müteveffa ...'un %100 kusurlu olduğundan davanın ve tazminat talebinin reddinin gerektiğini, kazaya karışan aracın müvekkili şirket nezdinde ZMMS sigortası ile sigortalı olduğunu, müvekkili şirketin sorumluluğunun poliçe teminatı ile sınırlı olup bedeni zarar halinde maddi tazminat taleplerinin şahıs başına sınırlı poliçe teminat limitleri ile sınırlı olduğunu, davacının gerçek gelirinin tespit edilmesi gerektiğini, davacı tarafından destekten yoksun kalma tazminatı talep edilmiş ise de talep edenlerin müteveffanın destek olduğunun ispatlanması gerektiğini, dosya kapsamında hesaplama yapılacak ise söz konusu hesaplamanın %1,8 teknik faizli peşin değer hesabı ile hesaplama yapılması gerektiğini, SGK dan gelir sağlayıp sağlamadığının tespitinin gerektiğini, temerrüt tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesi gerektiğinden bahisle müvekkili şirket hakkında ihbar olunan sıfatıyla aleyhe hüküm kurulmamasına, esasa girilmesi halinde davanın reddine, aksinin kabulü halinde; sorumluluğun azami poliçe teminatı ile sorumlu tutulmasına, birlikte kusur durumları gözetilerek varsa bu hususlarda resen indirim yapılmasına, SGK nezdinde alınmış bir ödeme olup olmadığının sorgulanmasına, temerrüde düşmemiş ve dava açılmasına sebebiyet vermemiş bulunan müvekkili şirket aleyhine vekalet ücreti, yargılama giderleri ve faize karar verilmemesine, kabul anlamına gelmemek üzere aleyhe hüküm kurulması halinde ise poliçe limiti ve sigortalının kusur oranı dikkate alınarak hüküm kurulması gerekliliğine, reddedilen kısım için ise yargılama ücreti ve vekalet ücretinin davacı yana tahmiline karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLER; Mahkememizce dava konusu kazaya karışan aracın trafik kaydı, hasar dosyası, soruşturma dosyası, Adana 11.Asliye Ceza Mahkemesinin 2021/... E. Sayılı dosyası celp edilmiş, ekonomik sosyal durum araştırması yapılmış, dava konusu olay nedeniyle davacıya herhangi bir ödeme yapılıp yapılmadığı SGK'dan sorulmuş, kusur bilirkişisinden rapor alınmıştır. Davacı hakkında yaptırılan sosyal ekonomik durum araştırmasında, davacının tarım işçisi olduğu, aylık gelirinin ise 3.000,00 TL olduğu bildirilmiştir. Adana 11.Asliye Ceza Mahkemesinin 2021/... E. Sayılı dosyasında aldırılan 23/03/2022 tarihli kusur bilirkişi raporunun incelenmesinde; müteveffa yaya ...'un asli kusurlu, sürücü ...'ın tali kusurlu olduğunun tespit edildiği görülmüştür. Mahkememizce dosya kusur bilirkişisi ...'den alınan 17/01/2023 havale tarihli bilirkişi raporunda; dava konusu kazanın oluşumunda yaya ...'un kendisinin ölümüne sebebiyet verdiğinden Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 13.b-3. fıkrasında yer alan yayalara ait kuralı ihlal ettiğinden kazanın oluşumunda %75 oranında asli kusurlu, ... plaka sayılı aracın sürücüsü ...'ın bu kazanın oluşumunda 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununda yer alan sürücülere ait diğer kusurlardan olan 5.b bendini ihlal ettiği yaya ...'un ölümüne sebep olduğu bu kazanın oluşumunda %25 oranında tali kusurlu olduğu belirtilmiştir. Davacı tanığı ... mahkememizin 05/10/2023 tarihli duruşmasındaki beyanında; "Davacının kardeşi olduğunu, kendisinin vefat eden ... ile imam nikahlı olarak evli olduğunu, tam olarak hangi tarihte imam nikahı kıydıklarını hatırlamadığını, ancak pandeminin ilk başladığı sıralar evlendiklerini, resmi nikah yapılamamasının sebebinin pandemi nedeni ile kapanmaların olması ve belediyelerin nikah için gün vermemesi olduğunu, ...'un Diyarbakırlı olduğunu, kendisinin kardeşiyle ne şekilde tanıştığını bilmediğini, ancak evlenmeye karar verdikten sonra imam nikahı kıyıldıktan sonra tarafların üst katlarında yaşamaya başladıklarını, evin geçimini kardeşinin sağladığını, kardeşinin kaynakçı olduğunu, kazanın meydana geldiği tarihte de kendisinin çalıştığını ve evin geçimini sağladığını, vefat eden ...'un ev hanımı olduğunu, çalışmadığını, tarafların müşterek çocukların bulunmadığını, kazanın meydana geldiği gün kendisinin de işe gittiğini, bu sebeple kazanın ne şekilde meydana geldiğini bilmediğini, ...'un resmi kayıtlardaki adresinin İzmir görünmesine ilişkin bilgisinin bulunmadığını, İzmir'de abisinin yaşamasında ve onun yanında kalmasından kaynaklı olduğunu ...'un anlatmasıyla bildiğini, nüfus kayıtlarında ...'un oğlu olarak görünen ...'un kim olduğuna ilişkin bir bilgisinin bulunmadığını, kendisinin oğlu olduğunu bilmediklerini, kendilerinin yanına geldiğinde bir oğlu olmadığını, kendilerinin yanına geldikten kısa bir süre sonra imam nikahı kıyıldığını" belirtmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE; Dava, trafik kazasından kaynaklanan destekten yoksun kalma tazminatı istemine ilişkindir. Türk Borçlar Kanunu’nun 53. [818 sayılı Borçlar Kanunu’nun (BK) 45/II.] maddesinin öngörmüş olduğu hâl, ölüm sonucu vukua gelen bir kısım zararların tazminini hükme bağlamaktır. Bu hükme göre, ölenin yardımından faydalananlar, bu yüzden yoksun kaldıkları faydayı, tazminat olarak, sorumludan isteyebilirler. Buna “destekten yoksun kalma tazminatı” denir. Destek zararından bahsedebilmek için destekten yoksun kalan kimse devamlı ve gerçek bir ihtiyaç içerisinde bulunmalıdır. Genel olarak bakım ihtiyacı, sosyal düzeye uygun olan yaşamın devamını sağlamak için gerekli imkânlardan yoksun kalmayı anlatır. Eğer ölenin eylemli olarak baktığı davacı, ölüm yüzünden bu bakımın sağladığı yaşama düzeyinin altına düşmüş olursa, ihtiyaç bulunma şartı gerçekleşmiş sayılır. Burada önemli olan, davacının ve ailesinin temsil ettiği sosyal ve ekonomik düzeye göre normal karşılanan giderlerdir. “Destekten yoksun kalanların meydana gelen zararlarını tazmin hakkı ölenden intikal eden bir hak olmayıp doğrudan doğruya desteğini yitiren kişinin kendisinde doğan, asli ve bağımsız nitelikte bir haktır. Ölenle ya da mal varlığı ile bir bağıntısı bulunmadığı için bağımsız bir talep hakkı yaratır, Bu nedenledir ki ölen kimse ile destekten yoksun kalan arasında kanuni veya akdi bir bakım yükümlülüğü, mirasçılık ya da akrabalık ilişkisi bulunması gerekmemektedir. Destekten yoksun kalma tazminatı talebi miras yoluyla kazanılan, mirasçılık sıfatına bağlı bir hak olmadığından desteğin veya mirasçılarının da herhangi bir tasarruf hakkı bulunmamaktadır” (Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulunun 22.06.2018 tarihli ve 2016/5 E., 2018/6 K. sayılı kararı, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 15.06.2011 tarihli ve 2011/17-142 E., 2011/17-411 K.; 20.04.2011 tarihli ve 2011/17-34 E., 2011/216 K.; 14.03.2019 tarihli ve 2017/1089 E., 2019/294 K. sayılı kararları). Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulunun 06.03.1978 tarihli ve 1/3 sayılı kararında destekten yoksun kalma tazminatı; "Destekten yoksun kalma tazminatının eylemin karşılığı olan bir ceza olmayıp, ölüm sonucu ölenin yardımından yoksun kalan kimsenin muhtaç duruma düşmesini önlemek ve yaşamının desteğin ölümünden önceki düzeyde tutulması amacına yönelik sosyal karakterde kendine özgü bir tazminattır” şeklinde tanımlanmıştır. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 30.11.2005 tarihli ve 2005/4-648 E., 2005/691 K. sayılı kararında da aynı esaslar benimsenmiştir. Haksız bir eylem sonucu desteğini yitiren kimse TBK’nın 53. maddesine dayanarak uğradığı zararın ödetilmesini isteyebilir. Ancak, destekten yoksun kalma tazminatına hükmedilmesi için öncelikle, ölen ile destekten yoksun kalan arasında maddi yönden düzenli ve eylemli bir yardımın varlığı gerekir. Burada sözü geçen destek kavramı hukuksal bir ilişkiyi değil, eylemli bir durumu hedef tutar ve ne hısımlığa ne de yasanın nafaka hakkındaki hükümlerine dayanır; sadece eylemli ve düzenli olarak geçimini kısmen veya tamamen sağlayacak şekilde yardım eden ve olayların olağan akışına göre eğer ölüm vuku bulmasaydı, az çok yakın bir gelecekte de bu yardımı sağlayacak olan kimse destek sayılır. O hâlde destek sayılabilmek için yardımın eylemli olması ve ölümden sonra da düzenli bir biçimde devam edeceğinin anlaşılması yeterli görülür. Bununla birlikte destekten yoksun kalan kimse devamlı ve gerçek bir ihtiyaç içerisinde bulunmalıdır. Genel olarak bakım ihtiyacı, sosyal düzeye uygun olan yaşamın devamını sağlamak için gerekli olanaklardan yoksun kalmayı anlatır. Eğer ölenin eylemli olarak baktığı davacı, ölüm yüzünden bu bakımın sağladığı yaşama düzeyinin altına düşmüş olursa, ihtiyaç içerisinde bulunma koşulu gerçekleşmiş sayılır. Burada önemli olan, destekten yoksun kalan kimsenin ve ailesinin temsil ettiği sosyal ve ekonomik düzeye göre normal karşılanan giderlerdir (Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 21.04.1982 tarihli ve 1979/4-1528 E., 1982/412 K. sayılı kararı). Yargıtay'ın yerleşik içtihatlarında imam nikahlı eşin destekten yoksun kalma tazminatı istemi, "Tarafların hayatlarını ömür boyu birleştirme niyetiyle gerçekleştirdikleri hukuki nitelikli evlilik sözleşmesi olmaksızın evlenme vaadiyle yaşadıkları birliktelik evlilik dışı birliktelik olarak adlandırılmaktadır. Evlilik sözleşmesi olmaksızın birlikte yaşayan nikahsız eşin, desteğin ölümü ile nikahlı eş gibi, yaşama yaşının sonuna kadar ve özellikle yaşı, sosyal durumu, yaşadığı ortam ve aile bağları gibi nedenlerle, desteğin evinde yaşamını sürdüremeyeceği hususunun kabulü gerekmektedir. Nikahsız eşin, güçlü olmayan aile bağı nedeniyle müşterek haneyi terk edeceği, kendisine yeni bir yaşamı tercih edeceği üstün olasılık içinde olmakla, bakım ihtiyacının nikahlı eşte olduğu gibi bakiye ömrün sonuna kadar devam etmesi ihtimalinin zayıf olması varsayımının göz önünde tutulması gerekmektedir." şeklinde değerlendirilmiştir. Mahkememizce toplanan deliller ve tüm dosya kapsamı itibarıyla değerlendirildiğinde; somut olayda TBK nun 53 md. gereğince ölüm nedeni ile davacı tarafından, müteveffa ...'un kaza tarihinde dini nikahlı eşi olduğunun iddia edilerek, destekten yoksun kalma tazminatı talep edildiği, desteklik ilişkisi için resmi evliliğin şart olmayıp, tazminat talep eden ile desteğinin eylemli ve düzenli olarak karı-koca gibi birlikte yaşamaları, hayat birliğinin gelecekte de devam edeceğine dair ciddiyet ve süreklilik taşıması ayrıca ölen ile destekten yoksun kalan arasında maddi yönden düzenli ve eylemli bir yardımın varlığının davacı tarafça ispat edilmesi gerektiği, dosya kapsamında dinlenen tanık beyanına göre davacı ile desteğin arasındaki birlikteliğin her ne kadar imam nikahlı olarak pandemi döneminden beri devam ettiği belirtilmiş ise de tarafların müşterek çocuklarının bulunmaması ve çok uzun olmayan bir zaman diliminde birlikte yaşamış olmaları nedeniyle hayat birliğinin gelecekte de devam edeceğine dair ciddiyet ve süreklilik unsurunun varlığının kabul edilemeyeceği, kaldı ki bu koşul gerçekleşse de desteğin ev hanımı olduğu, çalışmadığı, davacının çalıştığı ve evin geçimini sağladığının tanık beyanıyla ve mahkememizce yaptırılan sosyal ekonomik durum araştırması ile de sabit olduğu, buna göre davacının, ölen desteğin maddi yönden düzenli ve eylemli olarak yardımına ihtiyacı olduğunun ve davacının destek ile hayatının olağan akışına göre eğer ölüm vuku bulmasaydı, az çok yakın bir gelecekte de desteğin bu yardımı sağlayacak durumda olduğunun davacı tarafça ispatlanamadığı anlaşıldığından davanın reddine karar verilmesi gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-) Davanın REDDİNE, 2-) Alınması gereken 269,85 TL karar harcından, peşin alınan 80,70 TL harcın mahsubu ile bakiye 215,40 TL harcın davacıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA, 3-) Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, 4-) 7155 sayılı kanun 23. Maddesi ile 6325 sayılı Kanuna eklenen 18/A Maddesinin 11. fıkrası gereğince suçüstü ödeneğinden karşılanan 1.360,00TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAD KAYDINA, 5-) Davalı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan A.A.Ü.T (madde 13/2) uyarınca alınması gerekli 100,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE, 6-) 6100 sayılı HMK'nın 333.maddesi ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesi'nin 5. maddesi gereğince artan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde talep aranmaksızın yatıran tarafa iadesine, Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, 6100 sayılı HMK.nun 341/1 ve 345 maddeleri gereğince, gerekçeli kararın taraflara tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde, mahkememize veya eşdeğer başka bir mahkemeye verilecek bir dilekçe ile Adana Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 10/10/2023

Katip ... ¸e-imzalıdır

Hakim ... ¸e-imzalıdır

Atıf: İlk Derece Mahkemesi, E. 2022/362, K. 2023/551, T. 10.10.2023, www.arakarar.com/karar/ilk-derece-karar-2022-362-e-2023-551-k-5dfeae6cd5da