İlk Derece Mahkemesi 2021/298 E. 2024/514 K.

T.C. ANKARA 1. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2021/298 Esas - 2024/514 T.C. ANKARA 1. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : 2021/298 KARAR NO : 2024/514

DAVA : Tazminat (Fikir Ve Sanat Eserleri Sahipliğinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 16/08/2021 KARAR TARİHİ : 28/11/2024 KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 16/01/2025

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Fikir Ve Sanat Eserleri Sahipliğinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, DAVA: Davacı vekili dava dilekçesiyle; müvekkili şirketin, ... yazılımının tüm ....’da ve ....’de de eser ve lisans hakkı sahibi olduğunu, Hak Sahipliği Belgesini dosyaya sunduğunu, tüm dünyada hukuki olarak ... yazılımının eser ve lisans hakkı sahibi olduğunu, bu kapsamda da başta Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu olmak üzere diğer tüm kanunlar çerçevesinde ürünün lisans hakkının korunması için dava, ihtiyati tedbir kararı alınması talebinde bulunma ve takip etme, tespit, baskın ve ürün toplaması yapma, şikayet ve her türlü yasal işlemi başlatmaya yetkili olduğunu, davalı şirkette müvekkiline ait ... yazılımının lisanssız olarak kullanıldığı savcılık kanalı ile tespit edildiğini, .... soruşturma numaralı dosyası üzerinden talep edilen arama kararına istinaden gerçekleştirilen arama ve delil tespiti nihayetinde davalı şirketin işyerinde bulunan bilgisayarlarda; müvekkili şirketin 5846 sayılı FSEK anlamında mali hak sahibi olduğu yazılımların, haksız ve lisanssız olarak kullanıldığının Bilirkişi Raporu marifetiyle sabit olduğunu, şirkette yapılan incelemelerde; Şirkette yapılan incelemelerde ... adresli bilgisayarda lisanssız ... yazılımı tespit edildiği. Yazılımın lisanssız bir şekilde kurulu olduğu ve çalışır durumda bulunduğunun tespit edildiği, raporun üst yazı kısımda aynen; “... isimli, ... Marka Siyah Laptop bilgisayar: 1 Adet ..., ayrıca ek ürünlerin bulunduğu, ... programı ile oluşturulmuş örnek çizimler tespit edilerek rapora eklendiği, arama esnasında ... programına ait herhangi bir fatura veya lisans belgesi sunulmadığı, yukarıdaki incelemeler, tespitler ışığında şüpheli işyerinde bulunan ... isimli laptop bilgisayarda kurulu ve çalışır durumdaki ... ... yazılımının lisanssız olduğu değerlendirilmiştir.” yönünde tespitte bulunulduğunu, davalının belirtilen adresinde yapılan delil tespiti neticesinde tespit olunan bir adet müvekkili şirket yazılımı ... ... sürümünün lisanssız olarak kullanıldığı ve bu yazılım sayesinde Davalı Şirketin üretim faaliyetini yürüttüğü ve haksız kazanç elde ettiği ortaya çıktığını, sonuç olarak; Davalı Taraf adresindeki yukarıda ... adresi belirtilen 1 adet bilgisayarda lisanssız şekilde kurulu ve yüklü durumda ... ... yazılımına rastlanıldığını, lisans haklarına aykırı olarak ve yazılımın bünyesinde bulunan güvenlik önlemlerini kırmak suretiyle lisanssız (korsan) olarak kullanım tespit edildiğini, bu durum da işbu lisanssız yazılım bakımından FSEK m. 68 uyarınca Davalı Şirket aleyhine tazminata hükmedilmesi gerektiğini, tespiti yapılan yazılıma ilişkin bilirkişi tarafından alınan bilgi ve görüntülerde yazılımın lisanssız olduğunun görüldüğünü, 5846 Sayılı FSEK m. 68’e dayandırdıkları taleplerinin yargıtay içtihatları uyarınca da kabulü gerektiğini, dava konusu uyuşmazlığa ilişkin olarak yazılımın rayiç bedelinin üç katı tutarında tazminata hükmedilmesi talebi bulunduğunu, alacağın güvence altına alınabilmesi adına davalı şirketin mal varlığına ihtiyati tedbir uygulanması gerektiğini, neticeten; tüm fazlaya ilişkin tüm dava ve talep hakları saklı kalmak kaydıyla; Haklı ve hukuka uygun davanın kabulüne karar verilerek .... Soruşturma Numaralı Dosyasının celbine, müvekkilinin dava sonunda herhangi bir hak kaybına uğramaması adına, davalı firmada lisanssız yazılım kullanıldığının tespit edildiğinin arama kararı ile sabit olması nedeni ile dilekçe ekinde sunmuş oldukları emsal tedbir kararı da göz önüne alınarak davalı adına kayıtlı taşınmaz mal ve taşınır araçlara söz konusu dava değeri miktarında ön inceleme duruşması beklenmeksizin hüküm kesinleşinceye kadar ihtiyat-i tedbir konulmasını, lisanssız kullanıldığı tespit edilen yazılım bedellerinin ve FSEK m. 68 vd. uyarınca dava tarihinden itibaren işletilecek ticari reeskont faizi ile birlikte hesaplanacak (tespit edilecek bedelin üç kat fazlası) tazminat tutarı olarak, bilirkişi incelemesi sonucunda belirlenecek fazlaya ilişkin bedeli talep ve ıslah etme hakkı saklı kalmak kaydıyla (HMK m. 109 uyarıca kısmi davadır) şimdilik 10.000 USD x 8.56 (13.08.2021 tarihli efektif satış dolar kuru) = 85.600,00 TL maddi tazminata hükmedilmesini, zararın meydana geldiği tarih olan delil tespitinin gerçekleştirildiği 05.06.2020 tarihinden itibaren hesaplanmak üzere tazminat talebi üzerinden işleyecek ticari reeskont faizinin de davalı şirketçe ödenmesini karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP: Davalı şirket vekili cevap dilekçesiyle; öncelikle tüm talepler bakımından zamanaşımı def'inde bulunduklarını, davacı yanın beyanları tamamen gerçeğe aykırı olup haksız ve hukuki mesnetten yoksun davanın reddi gerektiğini, davacı yanın lisans hakkı kendilerine ait olan ... yazılımının müvekkil tarafından lisanssız olarak kullanıldığı iddiası gerçekçi olmadığını, dava dilekçesinde geçen lisanssız yazılımın kullanıldığının iddia edildiği bilgisayar müvekkile ait olmadığını, işyerinde çalışan bilgisayar mühendisi ... iş yerindeki bilgisayarların yavaş olması sebebi ile kendi bilgisayarını getirdiğini, bu bilgisayara daha öncesinde meslek lisesinde okuyan kardeşi tarafından yüklendiğini, ... bilgisayar mühendisi olup iş yerinde pazarlama bölümünde çalıştığını, bu programla ilgisi olmadığını ve program iş yerinde kullanılmaya yetersiz olduğunu, açıklanan nedenle davanın ihbarını talep ettiklerini, müvekkilinin iş yerinde kullanılmak üzere 2019 yılında davacıya ait ... yazılım programının kullanma lisansını bir yıllığına ücreti mukabilinde aldığını, buna ilişkin belgelerin sunulduğunu, daha sonra da ... adlı yazılımı davacının anlaştığı başka bir firmadan lisans hakkını satın alarak kullandığını ve ... yazılımına ihtiyacı bulunmadığını, davacıya ait benzer maksatlarla kullanılan iki programdan birinin lisansını alıp birinin lisansını almamak makul olmadığını, bu nedenle iddialar gerçeği yansıtmadığını, davacı dilekçesinde iyi niyet adımı olarak müvekkilimizin de ihtiyacı olduğunu iddia ettiği 1 adet ... yazılımı güncel değeri olan 24.231 USD'ye uzlaşma adı altında satmak istediğini, davacı yanın asıl amacı ... ... yazılımını müvekkil şirkete pazarlamak olduğunu, iddia edildiği gibi müvekkilinin bu yazılıma ihtiyacı olmadığını, sonuç olarak taraflarına açılan kötüniyetli davanın reddine karar verilmesini talep ettiğini, sonuç ve talep kısmında öncelikle davanın ... (TC:....)'a ihbarına, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. İHBARLI DİLEKÇESİ: ..... Fikri ve Sınai Haklar Ceza Mahkemesi'nde ....esas sayısına kayden görülmekte olan ceza davası yargılaması sonunda .... karar sayısı ile müvekkilinin beraatine karar verildiğini, müvekkilinin davacı tarafça iddia edilen eylemle uzaktan-yakından ilgisinin olmadığını bunun da alınan bilirkişi raporları ile de sabit olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. YARGILAMA: Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davacıya ait yazılımın izinsiz kullanılması nedeniyle 5846 sayılı yasanın 68/2 md kapsamında tazminat şartlarının oluşup olmadığı oluşmuş ise miktarının ne olduğu noktalarında toplandığı anlaşılmıştır. Davanın açılmasını müteakip tarafların dilekçeleri karşılıklı tebliğ olunmuş, sundukları deliller alınmış, tescil ve başvuru dosyaları getirtilmiş, dava şartları incelenmiş, ön inceleme duruşması yapılmış, taraflar sulhe teşvik olunmuş, sonuç alınamaması üzerine uyuşmazlık konuları tespit edilmiş, tahkikat icra olunmasını müteakip taraf vekillerine tahkikat ve yargılamanın geneliyle ilgili son sözleri de sorulmuş; sözlü iddia ve savunmada bulunma olanağı tanınmıştır. .... Soruşturma Numaralı Dosyası incelendiğinde: .... Soruşturma Numaralı Dosyası ile ... Yolu 30. KM. No:.... adresinde 05.06.2020 tarihinde arama ve delil tespit işlemi gerçekleştirildiği, davalı işyerinde yapılan arama sonucunda 09.06.2020 tarihli bilirkişi raporu hazırlandığı, Rapor içeriğinde; söz konusu adreste yapılan incelemede 1 (bir) adet bilgisayarda ... yazılımının kurulu olduğu tespit edildiği, buna göre; ... İsimli Bilgisayar (... marka Laptop Bilgisayar) a) Söz konusu bilgisayarda davacı ... ait ... ... yazılımı ve ek ürünlerin kurulu ve çalışır durumda olduğu tespit edildiğini, b) Yazılıma rastlanan bilgisayardaki ağa bağlı Kablolu Ağ Kartı (....) için ... adresinin .... olduğu, bilgisayar isminin " ... " olduğu; c) ... ... yazılımının 28.04.2020 tarihinde söz konusu bilgisayara kurulduğu tespit edildiği, d)Söz konusu bilgisayara kurulan ... ... yazılımına ait Target ID: ... olarak tespit edildiği, f) Bilgisayarda ... ... sürümünün yüklü olduğu, şirket yetkilisi tarafından tespit edilen yazılım için herhangi bir lisans belgesi, faturası v.b. Sunulmadığı, h) Şirket yetkilisi tarafından tespit edilen yazılım için herhangi bir lisans belgesi, faturası v.b. sunulmadığı bildirilmiştir. Bilirkişi HEYETİ tarafından düzenlenen RAPORDA özetle: 1. Davaya konu ... adlı bilgisayar programının 5846 Sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu (FSEK) anlamında “ilim ve edebiyat eseri” niteliğinde olduğu, 2. Davacı ...’in söz konusu bilgisayar programı üzerinde mali hakları kullanma yetkisine haiz olduğu, 3. Davalının işyerindeki 1 (bir) bilgisayarda 1 adet ... ... programının yüklü ve kullanılabilir durumda bulunduğu, yazılım lisansız olduğu. 4. Davaya konu bilgisayar programının, davalının kontrolünde olan bir bilgisayara davacı hak sahibinden izin alınmaksızın (lisanssız) yüklenerek kullanılması şeklinde ortaya çıkan fiilin davacı hak sahibinin FSEK m.22’den kaynaklanan “çoğaltma” hakkını ihlal etmiş olduğu, 5. Anılan bilgisayar için haksız fiilin başlangıç tarihi olarak programın bilgisayara kurulum tarihleri olan ... isimli bilgisayar için 28.04.2020 tarihinin baz alınacağı, taraflar arasında farazi sözleşmenin bu tarihte kurulduğu değerlendirildiğinde; bir adet ... ... programları için toplam; yukarıda belirtilen indirimli lisans bedelinin KDV hariç 8.00,00 $ olduğu, FSEK 68 uyarınca en fazla 3 katı istenebileceğinde: 8.000,00 $ X 3 = 24.000,00 $ kadar olabileceği, hesaplandığı TL olarak; 28.04.20220 tarihli ... dolar satış kuru: 1.7793 TL bu durumda; 8.000,00 $ X 7.6014 TL = 60.811,20 TL, 24.000,00 $ X 7.6014 TL = 182.433,60 TL olarak hesaplandığı, 6. Davalı taraf, davaya konu yazılımın tespit edildiği bilgisayarın işyerinde çalışan ...’a ait olduğununa ilişkin takdirin ve tüm rapor değerlendirmesinin mahkemeye ait olduğu, bildirilmiştir. Bilirkişi tarafından düzenlenen EK RAPORDA özetle: Rayiç bedel hesaplamasında Dolar kurunda maddi hata yapılmış olup, düzeltilmiş son hali ile; Anılan bilgisayar için haksız fiilin başlangıç tarihi olarak programın bilgisayara kurulum tarihleri olan ... isimli bilgisayar için 28.04.2020 tarihinin baz alınacağı, taraflar arasında farazi sözleşmenin bu tarihte kurulduğu değerlendirildiğinde; Bir adet ... programları için toplam; Yukarıda belirtilen indirimli lisans bedelinin KDV hariç 8.00,00 $ olduğu, FSEK 68 uyarınca en fazla 3 katı istenebileceğinde: 8.000,00 $ X 3 = 24.000,00 $ kadar olabileceği, hesaplandığını, TL olarak; 28.04.20220 tarihli ... dolar satış kuru: 7.0006 TL bu durumda; 8.000,00 $ X 7.0006 TL = 56.004,80 TL, 24.000,00 $ X 7.0006 TL = 168.014,40 TL olarak hesaplandığını, Takdirin mahkemeye ait olduğunu bildirmişlerdir. Bilirkişi HEYETİ tarafından düzenlenen 2. RAPORDA özetle: Rayiç bedel fiyat hesaplamasında dava açılış tarihi ve ek modüllerin de eklendiği hesaplama aşağıda seçenekli olarak belirtilmiştir. A.Ana Modül Olarak Hesaplama : 1.Anılan bilgisayar için haksız fiilin başlangıç tarihi olarak programın bilgisayara kurulum tarihleri olan ... isimli bilgisayar için 28.04.2020 tarihinin baz alınacağı, taraflar arasında farazi sözleşmenin bu tarihte kurulduğu değerlendirildiğinde; Bir adet ... ... programları için toplam; Yukarıda belirtilen indirimli lisans bedelinin KDV hariç 8.00,00 $ olduğu, FSEK 68 uyarınca en fazla 3 katı istenebileceğinde: 8.000,00 $ X 3 = 24.000,00 $ kadar olabileceği, hesaplanmıştır. TL olarak; 28.04.20220 tarihli ... dolar satış kuru: 7.0006 TL bu durumda; 8.000,00 $ X 7.0006 TL = 56.004,80 TL, 24.000,00 $ X 7.0006 TL = 168.014,40 TL olarak hesaplanmıştır. 2.Davacı kur hesaplamasını dava tarihi 16.08.202 itibariyle yapılmasını talep etmiş olup, dava tarihi ile kur hesaplaması yapılması durumunda; Bir adet ... ... programları için toplam; Yukarıda belirtilen indirimli lisans bedelinin KDV hariç 8.00,00 $ olduğu, FSEK 68 uyarınca en fazla 3 katı istenebileceğinde: 8.000,00 $ X 3 = 24.000,00 $ kadar olabileceği, hesaplanmıştır. TL olarak; Dava tarihi: 16.08.2021 bu tarihteki dolar kuru üzerinden hesaplama yapıldığında 16.08.2021 tarihli ... dolar satış kuru: 8.4833 TL bu durumda; 8.000,00 $ X 8.4833 TL = 67.866,40TL, 24.000,00 $ X 8.4833 TL = 203.599,20 TL olarak hesaplanmıştır. B.Ek Modüller ile Hesaplama: Ek modüllerin toplam indirimli tutar: 52.259,25 € olarak hesaplanmıştır. Ek Modüllerin Dahil Edildiği Rayiç bedel ve Tazminat Hesabı: 1.Haksız fiilin başlangıç tarihi olarak programın bilgisayara kurulum tarihleri olan 28.04.2020 tarihinin baz alındığında: Yukarıda belirtilen indirimli lisans bedelinin KDV hariç 8.00,00 $ + 52.259,25 € olduğu, FSEK 68 uyarınca en fazla 3 katı istenebileceğinde: 8.000,00 $ X 3 = 24.000,00 $ 52.259,25 € X 3 = 156.777,75 €’ hesaplandığından dolayı 24.000 $ + 156.777,75 €’ ya kadar olabileceği, hesaplanmıştır. TL olarak; 28.04.20220 tarihli ... Dolar satış kuru: 7.0006 TL, Euro Satış Kuru: 7,6014 TL bu durumda; 8.000,00 $ X 7.0006 TL = 56.004,80 TL, 24.000,00 $ X 7.0006 TL = 168.014,40 TL (3 katı hesabı) 52.259,25 € X 7,6014 TL = 397.243,46 TL 156.777,75 € X 7,6014 TL= 1.191.730,38 TL (3 katı hesabı) Toplam: Lisans Rayiç Bedel: 56.004,80 TL 397.243,46 = 453.248,26 TL FSEK 68 uyarınca en fazla 3 katı istenebileceğinde Tutar: 453.248,26 TL X 3 = 1.359.744,78 TL’ye kadar olabileceği, hesaplanmıştır. 2.Davacı kur hesaplamasını dava tarihi itibariyle yapılmasını talep etmiş olup, dava tarihi olan 16.08.2021 tarihi ile kur hesaplaması yapılması durumunda; Bir adet ... programı ve ek modüller için toplam; Yukarıda belirtilen indirimli lisans bedelinin KDV hariç 8.00,00 $ + 69.679,00 € olduğu, FSEK 68 uyarınca en fazla 3 katı istenebileceğinde: 8.000,00 $ X 3 = 24.000,00 $ 52.259,25 € X 3 = 156.777,75 €’ hesaplandığından dolayı 24.000 $ + 156.777,75 €’ ya kadar olabileceği, hesaplanmıştır. TL olarak; Dava tarihi: 16.08.2021 bu tarihteki dolar kuru üzerinden hesaplama yapıldığında 16.08.2021 tarihli ... dolar satış kuru: 8.4833 TL, Euro Satış Kuru: 9.9941 TL bu durumda; 8.000,00 $ X 8.4833 TL = 67.866,40 TL, 24.000,00 $ X 8.4833 TL = 203.599,20 TL (3 katı hesabı) 52.259,25 € X 9.9941 TL = 522.284,17 TL 156.777,75 € X 9.9941 TL= 1.566.852,51 TL (3 katı hesabı) Toplam: Lisans Rayiç Bedel: 67.866,40 TL + 522.284,17 = 590.150,57 TL FSEK 68 uyarınca en fazla 3 katı istenebileceğinde Tutar: 590.150,57 TL X 3 = 1.770.451,71 TL’ye kadar olabileceği, bildirilmiştir. TANIK BEYANLARI: Tanık ... (TC:....) 2019-2020 yılında .... bölümünde lisans öğrencisiydim 3 boyutlu tasarım dersimiz vardı, bu derse bilgisayarlarımızla gitmemiz istendi, 3 bir kişiden satın aldığım, kendi şahsıma ait bilgisayar ile derse gittim, derste kimin olduğunu hatırlayamadığım bir flashbellek dolaşıyordu bu flashbelleğin içerisinde ... isimli program vardı orda bulunan tüm öğrencilerin bilgisayarlarına yüklendi, flashbelleğin kime ait olduğunu ve programı kimin yüklediğini hatırlamıyorum dersin hocasını da hatırlamıyorum bir asistan girmişti, daha sonra dersi geçtim ve bu programı da masa üstünden kaldırdım ve bir daha çalıştırmadım abim işe girmeden önce program silinmişti abim mevcut işe başladıktan sonra şirket ona bilgisayar tahsis etmeyeceğini söylemiş benden rica etti evdeki en kullanışlı bilgisayar benimki olduğu için bende bilgisayarı verdim, muhtemelen bilgisayarı verdiğim bilgisayar ile işe başlama tarihi aynıdır, abim bu şirkette dijital pazarlama ve web tasarımı üzerinde çalışmaktadır dava konusu benim yüklediğim program ise ürün tasarımı üzerinedir abimin çalışma alanıyla ilgili değildir, bende ticari amaçla indirmedim, programı sadece masa üstünden sildim, masa üstünden sildiğimde tamamen silindiğini düşünüyordum, ben masa üstünden silindiğinden tamamen siliniyor diye biliyorum bilgisayar evdedir, incelenmesi halinde kullanılıp kullanılmadığı tespit edilebilir, bilgisayarda bulunan çizimler bana aittir, ders sırasında uygulama kullanılırken çizdiğim ve daha sonra derslerde ve sınavlarda kullandığım çizimlerdir, çizimlerin iki boyutlu çıktılarını alıp hocaya teslim ediyorduk bunun dışında uygulama esnasında hocalar tarafından kontrol edilerek notlanıyordu, okulda çalışacağımız programın ... isimli program olduğu dersin açılımında vardı, bize programı önceden temin etmemiz için bir şey söylenmedi, sadece bilgisayarlarımızı getirmemiz söylenmişti program ders esnasında yüklendi, bütün öğrencilerin bilgisayarında vardı bu sebeple okulun bir kaynağı olarak düşünmüştüm. ISLAH DİLEKÇESİ: Fazlasını talep ve dava hakkı saklı kalmak kaydıyla; davanın kabulü ile: dava dilekçesinde, FSEK m.22 ve m. 68 vd. uyarınca lisanssız çoğaltıldığı ve kullanıldığı tespit edilen tüm yazılımların FSEK m.68 uyarınca toplam bedellerinin üç (3) katının tazminat tutarı olarak (HMK madde 109 hükmü uyarınca kısmi dava şeklinde) talep edilen 85.600 TL'yi (zararın meydana geldiği tarih olan delil tespitinin gerçekleştirildiği 05.06.2020 tarihinden itibaren hesaplanmak üzere ıslahla artırdığımız toplam tazminat talebimiz üzerinden işleyecek ticari avans faizi ile birlikte) 1.770.451,71 TL’ye artırarak, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesi talep edilmiştir. ZAMANAŞIMI İTİRAZI: Davacı vekilinin dava dilekçesinde 5846 Sayılı Yasanın 68. Maddesi gereğince 3 kat telif tazminatı talep ettiği, varsa emsal sözleşmeye dayandığı bu durumda 10 yıllık zamanaşımına tabi olması nedeniyle davalılar vekilinin zamanaşımı itirazının yerinde olmadığı anlaşılarak itirazın reddine karar vermek gerekmiştir. CEZA YARGILAMASI: ..... Fikri ve Sınai Haklar Ceza Mahkemesi'nde .... Sayılı dosyasının tetkikinden; .... Mahkemesinin 08/03/2022 tarih ve .... sayılı görevsizlik kararı neticesinde dosyanın mahkemeye gönderildiği, davacının ..., sanıkların ..., ... ve ... A.Ş olduğu, suç tarihinin 05/06/2020 saatinin 14.30 olduğu, Suç yerinin .... (... Yolu 30. Km) No: .... olduğu, mahkeme tarafından yapılan yargılama neticesinde 13/07/2023 tarih ..... Sayılı kararıyla; ''.... tarafından soruşturma aşamasında yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen 09/06/2020 tarihli raporda özetle; davaya konu ... Yolu 30.Km. No:.... adresindeki iş yerinde bulunan "..." isimli ... marka 1 adet siyah laptop bilgisayarda 1 adet "..." yazılımı ile ek modüllerinin bulunduğu, söz konusu yazılım ile ek modüllerinin kurulu ve çalışır durumda olduğu, bu yazılımın 28/04/2020 tarihinde kurulmuş olduğu, bilgisayarda "..." isimli program ile oluşturulmuş çizimlerin bulunduğu ve söz konusu yazılımın lisanssız olduğu yönünde görüş bildirilmiştir. Mahkememizce yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen 21/03/2023 tarihli bilirkişi heyeti raporunda ise özetle; davaya konu "... ..." isimli programın 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu (FSEK) kapsamında ilim ve edebiyat eseri niteliğinde olduğu, söz konusu bilgisayar programı üzerinde katılan firmanın FSEK kapsamında mali hak sahipliğinin bulunduğu, davaya konu iş yerindeki bilgisayarda tespit edilen programın .../deneme yazılımı olmadığı, "... ..." isimli programın ve bağlı bileşenlerinin (ek modüllerinin) korsan olarak lisans aktivasyonu yapılarak kullanıldığı, programın yüklü ve çalışır nitelikte olması nedeniyle kopyalama hakkının ihlal edildiği, dava konusu bilgisayar programının lisanslı kullanıldığını gösterir herhangi bir geçerli belgenin dosyaya ibraz edilmediği, arama sırasında belirlenen "*...." uzantı isimli çizim dosyalarının "..." yazılımı tarafından üretilmiş kaynak çizim dosyaları olduğu, davaya konu bilgisayar programının mali hak sahibi olan katılan firmadan izin alınmadan çoğaltılarak kullanılmasının FSEK.nun 22.maddesinde tanımlanan ve katılanın mali hak sahibi sıfatıyla sahip olduğu mali haklardan "çoğaltma" hakkını ihlal eder nitelikte olduğu yönünde görüş beyan edilmiştir. Sanıklardan ... hakkında cezalandırılması istemiyle kamu davası açılmış ise de; aramanın yapıldığı .... (... Yolu 30.Km.) No:.... adresinde bulunan iş yerinin ... A.Ş.ne ait olduğu, söz konusu şirketin suç tarihi itibariyle yetkili temsilcisinin ise sanık ... olmayıp ... olduğu, sanıklardan ...'un söz konusu şirkete ait fabrikada üretim müdürü olarak çalıştığı anlaşıldığı gibi, esasen toplanan delillerden de, davaya konu programın yüklü olduğu bilgisayarın diğer sanık ...'ın kardeşi olan ...'a ait olduğu, bilgisayar mühendisi olduğu anlaşılan sanık ...'ın ... A.Ş.de çalıştığı, şirket tarafından henüz kendisine bilgisayar verilmemesi ve şahsına ait bilgisayarı getirmesinin söylenmesi üzerine kardeşi olan tanığa ait bilgisayarı iş yerine getirdiği sanıkların savunmaları ile tanığın aksi kanıtlanamayan beyanından anlaşıldığından ve yine davaya konu bilgisayarın ... A.Ş.nin işlerinde kullanıldığı yönünde de her iki sanığın savunmalarının aksine delil bulunmadığından, tüm dosya kapsamına göre sanıklardan ...'un üzerine yüklenen suçu işlediğinin sabit olmaması nedeniyle müsnet suçtan CMK.nun 223/2.maddesinin e bendi gereğince beraatine karar vermek gerekmiştir. Öte yandan, katılan vekili tarafından ... A.Ş., ... A.Ş., ... A.Ş. ile ... A.Ş. hakkında şikayette bulunulduğu, .... 05/06/2020 tarih ve .... Değişik iş sayılı kararı ile de ... Yolu 30.Km. No:.... adresinde faaliyet gösteren ... A.Ş., ... A.Ş., ... A.Ş. ile ... A.Ş.ne ait bilgisayarlar üzerinde arama yapılmasına karar verildiği, tanık ...'ın şahsi bilgisayarı olmakla birlikte kardeşi olan sanıklardan ... tarafından olay tarihinde kullanıldığı anlaşılan bilgisayarda arama yapılması yönünde verilmiş bir arama kararının bulunmadığı, buna rağmen sanıklardan ...'ın olay tarihinde geçici olarak kullanıldığı anlaşılan şahsi bilgisayarında da arama yapıldığı anlaşıldığından, .... verilen arama kararına aykırı şekilde sanıklardan ...'ın kişisel bilgisayarı üzerinde inceleme yapılması yasaya aykırı delil niteliğini taşıdığı gibi, bu sanıkta davaya konu programı yüklemediğini ve kullanmadığını savunarak suçlamayı kabul etmediğinden, diğer yandan, davaya konu bilgisayar programının sanıklardan ... tarafından yüklendiği ya da söz konusu programın bu sanık tarafından kullanıldığı yönünde de savunmasının aksini kanıtlayıcı, her türlü şüpheden uzak, kesin ve inandırıcı deliller bulunmadığından, tüm dosya kapsamına göre sanıklardan ...'ın da üzerine yüklenen suçu işlediğinin sabit olmaması nedeniyle müsnet suçtan CMK.nun 223/2.maddesinin e bendi gereğince beraatine karar vermek gerekmiştir. Diğer yandan, ... A.Ş. hakkında da cezalandırılması istemiyle kamu davası açılmış ise de, TCK.nun 20/2.maddesinde, tüzel kişiler hakkında ceza yaptırımının uygulanamayacağı, ancak suç dolayısıyla kanunda öngörülen güvenlik tedbirleri niteliğindeki yaptırımların saklı olduğu hüküm altına alınmış olup, .... 19/04/2021 tarih ve ....Esas sayılı iddianamesinde söz konuşu şirket hakkında TCK.nun 60.maddesinde düzenlenen tüzel kişiler hakkındaki güvenlik tedbirlerinin uygulanması talep edilmediği gibi, iddianame de ... A.Ş. şüpheli olarak gösterilerek 5846 sayılı Yasanın 71.maddesi gereğince cezalandırılması talep edildiğinden (esasen TCK.nun 60/4.maddesinde, bu madde hükümlerinin kanunun ayrıca belirttiği hallerde uygulanacağı hüküm altına alınmış olup, iddianame de söz konusu şirket hakkında uygulanması talep olunan 5846 sayılı Yasanın 71.maddesinde tüzel kişiler hakkında güvenlik tedbirlerinin uygulanacağına ilişkin herhangi bir hüküm de yer almamaktadır.) ve yine .... Mahkemesinin görevsizlik kararında da ... A.Ş. sanık olarak gösterildiğinden, ... A.Ş. hakkında TCK.nun 20/2.maddesi ile CMK.nun 223/4.maddesi gereğince ceza verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.'' gerekçesiyle Sanıklardan ... ve ... hakkında cezalandırılmaları istemi ile kamu davası açılmış ise de; bu sanıklar üzerlerine yüklenen suçu işledikleri sabit olmadığından müsnet suçtan CMK'nun 223/2 maddesinin e bendi gereğince AYRI AYRI BERAATLERİNE, ... A.Ş hakkında cezalandırılması istemiyle kamu davası açılmış ise de, bu tüzel kişilik hakkında TCK'nun 20/2 maddesi ile CMK'nun 223/4 maddesi gereğince CEZA VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA...'' şeklinde karar verildiği, verilen karar istinaf incelemesinden geçerek ... yönünden 22/11/2023 tarihinde, ... yönünden 22/11/2023 tarihinde, ... A.Ş yönünden 22/11/2023 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır. GEREKÇE: 5846 sayılı FSEK’nun 1/B maddesinin ‘a’ bendinde eser, “sahibinin hususiyetini taşıyan ilim ve edebiyat, musiki, güzel sanatlar veya sinema eserleri olarak sayılan her nevi fikir ve sanat mahsullerini” ifade eder. Buna göre bir fikri ürünün eser sayılabilmesi için iki koşulu birlikte gerçekleştirmesi gereklidir. İlk olarak fikri ürünün sahibinin hususiyetini taşıması, bir başka deyişle kendinden önce ortaya konmuş benzerlerine göre özgün bir niteliğe sahip olması gerekir. İkinci olarak bu fikri ürünün FSEK’nun ikinci ve devamı maddelerinde belirlenen eser kategorilerinden birine dahil edilebilmesi aranmalıdır. Kanunda fikir ve sanat eserlerinin çeşitleri ikinci maddede düzenlenen ilim ve edebiyat eserleri, üçüncü maddede yer verilen musiki eserleri, dördüncü maddede tanımlanan güzel sanat eserleri, beşinci maddede düzenleme bulan sinema eserleri ve son olarak altıncı maddedeki işleme ve derlemeler olarak sayma yöntemiyle belirlenmiş bulunmaktadır. FSEK m. 2/1 hükmü uyarınca, "Herhangi bir şekilde dil ve yazı ile ifade olunan eserler ve her biçim altında ifade edilen bilgisayar programları ve bir sonraki aşamada program sonucu doğurması koşuluyla bunların hazırlık tasarımları" ilim ve edebiyat eserleri arasında sayılmıştır. Öte yandan FSEK m. 38/2 hükmü gereği bilgisayar programlarının bir bilgisayara yüklenmesi ve çalıştırılması onu yasal yollardan edinen kişilere ait bir serbesti olduğu; ancak bu serbestinin ön şartının bilgisayar programını hukuki olarak elde etmek olduğu; programın hukuki bir işlemle veya kanun gereği iktisap edilmiş olması gerektiği; hukuki yoldan iktisap eden kişinin ise programı devralan, lisansı bulunan, bunların yetkilendirdiği kişiler ve anılan kişilerin halefleri olabileceği; bu şekilde bilgisayar programını iktisap eden kişilerin programı bilgisayara yükleyebileceği; çalıştırabileceği ve hataları düzeltebileceği vurgulanmalıdır. Zira; FSEK 22. maddeye göre “Bir eserin aslını veya kopyalarını, herhangi bir şekil veya yöntemle, tamamen veya kısmen, doğrudan veya dolaylı, geçici veya sürekli olarak çoğaltma hakkı münhasıran eser sahibine aittir... Çoğaltma hakkı, bilgisayar programının geçici çoğaltılmasını gerektirdiği ölçüde, programın yüklenmesi, görüntülenmesi, çalıştırılması, iletilmesi ve depolanması fiillerini de kapsar”. Madde hükmünden de anlaşıldığı üzere FSEK bilgisayar programları açısından diğer eser türlerine nazaran daha geniş bir koruma getirmiştir. Buna göre kanun lafzıyla anlaşıldığı üzere bir bilgisayarın taşıyıcıya yüklenmesi, taşıyıcıdan bilgisayarın sabit diskine yüklenmesi, programın çalıştırılması ve benzeri eylemlerin herbirinin ayrı ayrı çoğaltma kapsamında değerlendirilmek gerektiği kuşkusuzdur. Kanun eser sahibini bir eseri meydana getiren kişi olarak belirlemiştir (FSEK m. 8/1). Kanunun 9. maddesinde ise eser sahiplerinin birden fazla oluşu hallerine yer verilmiştir. Buna göre birden fazla kimsenin birlikte vücuda getirdiği eserin kısımlara ayrılması mümkünse, bunlardan her biri meydana getirdiği bölümün sahibi sayılır. Ancak birden fazla kimsenin iştirakiyle vücuda getirilen eser ayrılmaz bir bütün teşkil ediyorsa, bu takdirde eserin sahibi onu meydana getirenlerin oluşturduğu birliktir. (FSEK m. 10/1) Bu ikinci hale Kanun eser sahipleri arasındaki birlik adını vermiştir. Yine eser sahipliği yönünden belirlenen karineler Kanunun 11 ve 12. maddelerinde yer almaktadır. Buna göre FSEK m. 11 uyarınca yayınlanmış eser nüshalarında veya güzel sanat eserlerinin aslında eserin sahibi olarak adını veya bunun yerine tanınmış müstear adını kullanan kimse aksi kanıtlanıncaya kadar bu eserin sahibi sayılır. Yayımlanmış olan bir eserin sahibi, eser nüshalarında veya aslında mutat olduğu şekilde belirtilmemiş ise bu takdirde eseri yayımlayan, o da belli değilse çoğaltan eser sahibine ait hak ve yetkileri kendi adına kullanabilir. Diğer taraftan memur, hizmetli ve işçilerin işlerini görürken meydana getirdikleri eserler üzerindeki mali hakları, kullanma yetkisi aralarındaki sözleşmeden veya işin mahiyetinden aksi anlaşılmadıkça, bunları çalıştıran veya tayin edenlerce kullanılır. Tüzel kişilerin organları hakkında da bu kural uygulanır. (FSEK m. 18/II). Eser sahibinin kullanabileceği mali haklar, FSEK m. 21 ve devamında düzenlenmiştir. Buna göre, mali haklar, FSEK’nun, 21. maddesindeki işleme hakkı, 22. maddesinde düzenlemesini bulan eserin aslı veya kopyalarının herhangi bir şekil veya yöntemle tamamen veya kısmen, doğrudan veya dolaylı, geçici veya sürekli çoğaltma hakkı; 23. maddede belirlenen eserin aslını veya çoğaltılmış nüshalarını kiralama, ödünç verme, satışa çıkarma veya diğer yollarla yayma hakkı; 24. maddede doğrudan veya dolaylı olarak bir eserden ses veya resim nakline yarayan aletlerle umumi mahallerde okumak, çalmak, oynatmak, göstermek gibi temsil suretiyle faydalanma hakkı; 25. maddedeki işaret, ses veya görüntü nakline yarayan araçlarla umuma iletim hakkı olarak belirlenmiş bulunmaktadır. FSEK'in 48. maddesi uyarınca mali haklar süre, yer ve içerik itibariyle sınırlı veya sınırsız; karşılıklı veya karşılıksız olarak başkalarına devredilebilir. Mali hakların sadece kullanma yetkisi de bir başkasına bırakılabilir. Manevi haklar ise anılan Kanunun 14-17. maddelerinde düzenlenmiştir. Buna göre, eser sahibi, eserinin umuma arz ve yayımlanma zamanı ve tarzını belirleme (FSEK m. 14 ); adın belirtilmesi (FSEK m. 15); eserde değişiklik yapılmasını men (FSEK m. 16) ve bir kısım eserler yönünden geçerli bulunan zilyed ve malike karşı ileri sürülebilecek eserin aslına ulaşma haklarına sahiptir. Manevi haklar mali hakların aksine, bir başkasına devredilemez ve vazgeçilemez haklardır. Ancak bu hakların kullanılması yetkisi bir başkasına bırakılabilir. Eser üzerindeki mali ve manevi hakları ihlal edilen kişi, FSEK’nun 66. maddesi uyarınca, tecavüz edene karşı tecavüzün ref’ini (ortadan kaldırılmasını), 69. madde uyarınca muhtemel devam eden tecavüzlerin men’ini (önlenmesini), 68. madde uyarınca, sözleşme yapılmış olması halinde isteyebileceği bedelin veya rayiç bedel itibariyle uğradığı zararın en çok üç kat fazlasını isteyebilir. FSEK 70/1 maddesinde "Manevi hakları haleldar edilen kişi, uğradığı manevi zarara karşılık manevi tazminat ödenmesi için dava açabilir. Mahkeme, bu para yerine veya bunlara ek olarak başka bir manevi tazminat şekline de hükmedebilir." denilmektedir. Eldeki davadaki ana vakıa .... Soruşturma Numaralı Dosyası ile ... Yolu 30. KM. No:.... adresinde 05.06.2020 tarihinde arama ve delil tespit işlemi sonucunda hazırlanan 09.06.2020 tarihli bilirkişi raporuna göre 1 (bir) adet bilgisayarda ... yazılımının kurulu olduğu tespit edilmesi, ... İsimli Bilgisayarda (... marka Laptop Bilgisayar) davacı ... ait ... yazılımı ve ek ürünlerin kurulu ve çalışır durumda olduğu tespit edilmesi ve bu yazılıma ilişkin bir lisansın bulunmamasıdır. Davada çözüme ulaştırılacak husus bu bilgisayar ve üzerinde kurulu programa ilişkin olarak davalıların fiili ve hukuki durumlarının ortaya konulması, davacının vakıaya bağladığı talebi kapsamında inceleme yapılması, davalıların varsa sorumluluklarını ortaya koyduktan sonra davacının talepleri hakkında hüküm oluşturmaktır. Ceza yargılaması kapsamında ihbar olunan ...'ın kullanımındaki bilgisayarda tespit edilen davaya konu yazılımın ihbar olunanın kardeşi ... tarafından eğitim amaçlı olarak kurdurulduğu, davalıların yazılımın kurulması konusunda bir dahlinin bulunmadığı, ihbar olunanın bilgisayarının aranmasına ilişkin olarak usulüne uygun alınmış bir arama kararının ise bulunmadığının belirlenmiş olduğu, eldeki yargılama bakımından ise dosyada taraf olmayan ihbar olunan hakkında olduğu, Anılan karar ve eldeki dosya birlikte değerlendirildiğinde ihbar olunan ... ya da yazılımı bilgisayarına kurdurduğu anlaşılan tanık ...'ın eldeki davada taraf olmadıkları, davalıların söz konusu yazılımın kurulmasında bir dahlinin bulunmadığı, yine davalılarca herhangi bir şekilde ihbar olunanın bilgisayarındaki davaya konu yazılımı kullanıldığına dair bir delilin bulunmadığı, davalıların yaptıkları iş dikkate alındığında davacıya ait solidworks yazılımının lisanslı kullanıcısı olduğu, dosya kapsamında davaya konu yazılımı kurdukları, kurdurdukları ya da kendileri kurmasa; kurdurmasa dahi kullandıkları veya kullandırdıkları yönünde bir delil elde edilememiş olması, davalıların baştan beri aynı yönde inkara yönelik savunmalarının dosya kapsamında kırılmaması, ceza yargılaması kapsamında verilen kararın da dosya kapsamındaki savunmaları desteklemesi karşısında talebe konu edilen vakıanın davalılar aleyhine ispata ulaşmadığı anlaşılmış olmakla davanın reddine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. Davaya konu talep maddi tazminat niteliğinde bulunduğundan red kararı bakımından maktu vekalet ücreti takdir olunmuştur. Yargılama gideri davacı yan üzerinde bırakılmıştır. HÜKÜM: Gerekçesi açıklandığı üzere: 1-DAVANIN REDDİNE, 2- Harçlar yasasına göre hesap edilen 427,60-TL harcın (peşin+ıslah harcı olmak üzere) yatırılan toplam 2.869,85‬-TL harçtan mahsubu ile bakiye 2.442,25-TL harcın kararın kesinleşmesini müteakip istem halinde davacıya iadesine, 3-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesap olunan takdiren 40.000,00-TL ücreti vekâletin davacıdan alınarak kendisini vekil ile temsil ettiren davalılara verilmesine, 4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, 5-Davalılar tarafından yargılama gideri sarf edilmediğinden bu hususta karar verilmesine yer olmadığına, 6-Yatırılan ve kullanılmayan gider avansının, hükmün kesinleşmesini müteakip re'sen yatırana iadesine (HMK m.333), Dair, verilen karar hazır olan taraf vekillerinin yüzlerine karşı tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde Bölge Adliye Mahkemelerinde istinaf yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı. 28/11/2024

Katip .... Hakim .... e-imzalıdır ¸ e-imzalıdır