İlk Derece Mahkemesi 2021/188 E. 2026/325 K.

T.C. BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2021/188 Esas KARAR NO : 2026/325

DAVA : İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 26/02/2021 KARAR TARİHİ : 30/03/2026 YAZIM TARİHİ : 10/04/2026

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde; Müvekkili şirketin, aralarındaki ticari ilişki nedeniyle, dava dışı .... İş Otomotiv ve Tic. Ltd. Şti’nden ..... bank ..... Şubesi’ne ait IBAN:TR..... Çek Seri No:.... Keşidecisi : ...., Keşide Yeri:Batman Keşide tarihi:15.01.2021 olan 6.500,00 TL meblağlı çeki ve ayrıca bu dava konusu edilmeyen başka bir çek de dahil olmak üzere toplam 2 adet çeki ciro ve teslim suretiyle devralmış olduklarını, Müvekkili şirketin, ekte sundukları hesap ekstresinden de anlaşılacağı üzere yine aralarındaki ticari ilişkiye dayanarak dava dışı .... Matbaacılık San. Tic. Ltd. Şti. emrine tam ciro yapmış olduklarını, ancak işbu çeklerin, müşterisi olan şirkete gönderilmek üzere kargoya verildiği esnada ilgili şirkete ulaşmadan kaybolmuş veya çalınmış, bu şekilde çekin müvekkili zilyetliğinde iken rızası dışında elinden çıkmış olduğunu, bu hususta ilgili kargo firması olan ..... Kargonun 19.10.2020 ve 22.10.2020 tarihli mail yazısı ve kargo teslim alma belgesinin ekte ibraz edilmiş olduğunu, bunun üzerine sözkonusu iki çek için İstanbul Anadolu ..... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ..... E sayılı dosyası ile çek iptali davası açılmış olduğu, mahkemece ödemeden men kararı verilmiş olup, ..... bank ..... Şubesi tarafından mahkemeye dava konusu olan ".... no.lu çek 15.1.2021 tarihinde takasta sorgulanmış olup .... Bankası .... şubesinde ..... İTHALAT İHRACAT PAZ. DAHİLİ LTD. ŞTİ. tarafından ibraz edilmiş olup ödeme yapılmamıştır" şeklinde cevap verilmiş olduğu, Bankanın ilgili cevabı nedeniyle, çek iptali davasında ibraz edilen çek yönünden istirdat davası açmak üzere taraflarına 2 haftalık süre verilmiş olduğunu, Dava konusu çekin davalının elinde olduğunu, Davalı, dava konusu çeki kötü niyetli olarak veya ağır kusurlu olarak iktisap etmiş olduğunu, nitekim, çek kargoda iken çalınmak ve araya sahte ciro yapılmak sureti ile tedavüle sokulmuş olduğunu, Müvekkili tarafından çekin dava dışı ....... Matbaacılık emrine tam ciro yapılmış, ancak bu şirketin eline geçmeden ve ciro yapılmadan çalınmak suretiyle tedavüle sokulmuş olduğunu, aksi durumun kabulü halinde ise, tam cirodan sonra ciro silsilesinde kopukluk oluştuğundan davalının yetkili hamil olmadığını, Çekin emre yazılı tacir çeki olduğu ve davalıya verilmemiş olduğunu, Müvekkilin çeki ibraz eden davalı ile, banka görüntüsünde yer alan diğer cirantalarla, ön yüzünde aval veren kişilerle hiçbir ticari ilişkisi ve herhangi bir borcu bulunmamakta olduğunu, Sorumlular hakkında ayrıca Savcılık şikayetinde bulunulmuş olduğunu, HMK 209 maddesi uyarınca resmî senetlerdeki yazı veya imzanın sahteliği halinde, bu senetin herhangi bir işleme esas alınamayacağını, yukarıda açıklanan nedenlerle, işbu davanın açılması ve ilerde telafisi zararların önlenmesi için tedbir talebinde bulunulması zarureti hasıl olduğunu, belirtilen nedenlerle, fazlaya ilişkin talep ve dava haklarımız saklı kalmak kaydı ile şimdilik; davanın kabulü ile ..... bank ..... Şubesi’ne ait IBAN:TR..... Çek Seri No:.... Keşidecisi : ....., Keşide Yeri:Batman Keşide Tarihi:15.01.2021 olan 6.500,00 TL meblağlı çekin yetkili ve meşru hamilinin müvekkili şirket olduğunun ve borçlu olmadığının tespiti ile davalıdan istirdatına ve müvekkiline iadesine, ilerde telafisi imkansız zararlara uğranılmasının önlenebilmesi amacı ile HMK 209 ve İİK 72. Maddeleri uyarınca dava konusu çek üzerine ilgili bankalarca ödenmesinin önlenmesi ve davacı hakkında icra takibi yapılmaması için dava sonuna kadar icra takibinin durdurulması hakkında ihtiyati tedbir kararı verilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücreti davalıya ait olmak üzere karar verilmesi talep etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde; Keşidecisi ..... olan ve .... seri numaralı, 15.01.2021 keşide tarihli ve 6.500TL meblağlı dava konusu çekin, müvekkili şirketin müşterisi olan .... (TCKN:......) isimli şahıs firmasından; cari hesap borcuna karşılık olarak 05.11.2020 tarihinde müvekkili tarafından teslim alınmış olduğunu, 06.11.2020 tarihinde müvekkili şirketin ticari hesaplarının bulunduğu ve işlem gördüğü ..... Bankası A.Ş. .... Şubesine dava konusu çekin ibraz edilmiş olduğunu, 01.02.2021 tarihinde ise; ...... Bankası A.Ş. ..... Şubesinden; müvekkili şirkete, dava konusu “çek hakkında İstanbul Anadolu ..... Asliye Ticaret Mahkemesinin ..... E. Sayılı Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali) davasında çek hakkında ödemeden men kararı” verildiği bildirilmiş olduğu, Bu bildirime istinaden müvekkili tarafından .....’a durum ile ilgili bilgi verilerek 01.02.2021 tarihinde çekin iadesi yapılmış olduğu, bu meyanda bahse konu çekin, müvekkilinin uhdesinde bulunmadığını önemle belirttiklerini, ispat mahiyetinde; .... isimli firmaya ait cari hesap ekstresini ve çek iade makbuzunu sunduklarını, Müvekkilinin, çek hakkında Çek İptali davası ve Ödemeden Men Kararı verildiğine yönelik ancak kendisine yapılan bu bildirim sonrasında bilgi sahibi olabilmiş olduğunu, Huzurdaki davanın ikame edilmesinden önce müvekkilinin çekin, davacı cirantanın kayıp/çalıntı neticesinde uhdesinden çıktığına dair bilgisi de bulunmamakta olduğunu, davacı firma ile müvekkili şirket arasında herhangi bir ticari ilişki yahut borç ilişkisi de bulunmamakta olduğunu, bu kapsamda müvekkil şirketinin davacıya herhangi bir borcu bulunmadığından huzurdaki istirdat davasının haksız bir şekilde müvekkiline yöneltilmiş olduğunu, ayrıca müvekkilinin, kendisinden önceki imzaları inceleme yükümlülüğü olmadığını ve aksine bir değerlendirmenin ticari hayatın olağan akışında mümkün olmadığını; bu meyanda müvekkiline herhangi bi kusur ya da kötü niyet atfedilemeyeceğini cevaben belirttiklerini, belirtilen nedenlerle; dava dilekçesine karşı cevaplarını süresi dahilinde bildiriyor olduklarını, dava konusu olaya ilişkin müvekkili ..... İthalat İhracat Pazarlama Dahili Ticaret Limited Şirketi’nin herhangi bir kusur yahut kötü niyeti olmadığını, haksız ve hukuka aykırı ikame edilen işbu davanın usul ve esas yönünden reddine karar verilmesini, yargılama masrafları ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesini talep etmiştir. 04/06/2025 Tarihli Bilirkişi Kök Raporunda; "... 1-) Davacı 2020 ve 2021 yılları Ticari defterlerinin, 6102 sayılı TTK. İlgili hükümleri yönünden usulüne uygun tutulmuş olduğu, 2-) Davalı 2020 yılı ticari defterlerinin, 6102 sayılı TTK. İlgili hükümleri yönünden usulüne uygun tutulmamış olduğu, 2021 yılı ticari defterlerinin, 6102 sayılı TTK. İlgili hükümleri yönünden usulüne uygun tutulmuş olduğu, 3-) Davacı ticari defterlerine göre, dava konusu ..... No.lu Keşide tarihi 15.01.2021 olan 6.500 TL’lik ...... bank çekinin davacı yana keşide eden dava dışı .... İŞ OTOMOTİV VE TİCARET LTD.ŞTİ. tarafından davacı yana verildiğine ilişkin kaydın .... yevmiye numarası ile kayıtlı olduğu tespit edilmiş olduğu, 4-) Davalı yanın incelenen ticari defterlerinde dava konusu ..... No.lu Keşide tarihi 15.01.2021 olan 6.500 TL’lik ....bank çekinin dava dışı ....’tan alınmış olduğuna dair muhasebe kaydının ..... yevmiye numarası ile kayıt edilmiş olduğu tespit edilmiş olduğu, 5-) .... Bankası A.Ş. tarafından Sayın Mahkemeye 08/03/2021 tarihinde gönderilmiş cevap yazısına göre, .....’a a it .... no.lu 6.500 TL’lik ..... bank T.A.Ş. çekinin bankaya ibraz edilmiş olduğu, ödeme yasağı bulunduğu için tahsilat yapılamamış olduğu açıklanmış olduğu, Sunulu dava konusu çek incelendiğinde dava konusu ..... No.lu Keşide tarihi 15.01.2021 olan 6.500 TL’lik .... bank çekinin ....’tan sonraki ve enson cirantanın davalı ..... İTHALAT İHRACAT PAZARLAMA DAHİLİ TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ olduğu, .....’tan önceki cirantanın ..... GİYİM olduğu görülmekte olduğu, ancak ..... kaşesi üzerinde “iptal” yazılmış olduğu görülmekte olduğu, 6-) Davalı yan tarafından inceleme sırasında sunulmuş çekin cirantalarıyla ilgili belgeye göre de, dava konusu .... No.lu Keşide tarihi 15.01.2021 olan 6.500 TL’lik .... bank çekinin ....’tan sonraki cirantanın ..... Üniversitesi olduğu ve sonraki cirantanın davalı .... İTHALAT İHRACAT PAZARLAMA DAHİLİ TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ olduğu,....’tan önceki cirantanın ... olduğu, .... kaşesi üzerinde “iptal” yazılmamış olduğu görülmekte olduğu, Takdirin Sayın Mahkemenize ait olduğu, 7-) .... Kargo vekili tarafından 17.11.2021 tarihinde Sayın Mahkemeye gönderilmiş cevap yazısında, Sayın Mahkeme tarafından dava konusu çek ile ilgili tutanak tutulması halinde gönderilmesi talep edilmiş olduğu, sağlıklı sorgulama yapılabilmesi için kargo takip numarası fatura seri numarası bilgilerine ihtiyaç duyulduğunu, her ne kadar dava konusu kargonun içinde kayıp çek olduğu iddia edilse de Müvekkili şirketin tabi olduğu mevzuatlar doğrultusunda çek, senet vb. kıymetli evrak ile altın,gümüş gibi değerlli taşlar ve ziynet eşyaları taşıyabilmesinin mümkün olmadığı, kargonun içerğinde ne bulunduğunun Müvekkili şirket tarafından bilinmesi söz konusu olmadığı belirtilmiş olduğu, 8-) Dava dilekçesi ekinde dosyaya sunulu maillere göre, 16.10.2020 tarihinde davacı yan tarafından ..... Kargoya 09.10.2020 tarihli ..... No.lu kargonun akıbeti ile ilgili sonuç beklendiğine ilişkin mail gönderilmiş olduğu, ..... Kargo tarafından davacı yana gönderilmiş 19.10.2020 tarihli ve 22.10.2020 tarihli maillerde kargonun kayıp konumda olduğu belirtilmiş olduğu görülmekte olduğu, 9-) Dava dilekçesi ekinde dosyaya sunulu .... No.lu Kargo Teslim Alma Belgesine göre, kargo alıcısının ...... şirketi olduğu görülmekte olduğu, Çekin cirantaları incelendiğinde ..... şirketinden sonraki cirantanın .... olduğu görülmekte olduğu, Davacı yan ile ilgili ciranta bilgisi görülmemiş olduğu, Davacı yan ticari defterleri incelendiğinde davacının ..... MATBAACILIK SAN.TİC.LTD.ŞTİ.şirketi ile çalışmalarının olduğu, davacının .... şirketine 23.09.2020 tarihi itibariyle 32.894,36 TL Borçlu oldukları, Dava konusu çek ile ilgili .....şirketinin borçlandırılmamış olduğu tespit edilmiş olduğu, 10-) İstanbul Anadolu .....Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından Sayın Mahkeme’ye sunulu ..... Esas ve 2022/162 No.lu Gerekçeli kararında, Dava sırasında davaya konu çekler hakkında ilgili bankalardan çekin ibraz edildiğine yönelik bilgi verilmiş olduğu, Çekin kimin elinde olduğu bu şekilde belli olmuş ve çekin kayıp olmaktan çıkmış olduğu, TTK'nın 757 ve devamı maddeleri uyarınca hasımsız açılan bu davada dava konusu çeklerin, zayi çek olmaktan çıktığından, Dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına…” karar verilmiş olduğu, " şeklinde görüş bildirilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;Dava, İİK'nın 72. maddesi uyarınca menfi tespit ve TTK'nın 792. maddesi gereğince çek istirdadı istemine ilişkindir. Davacı vekili dava dilekçesinde, aralarındaki ticari ilişki nedeniyle, dava dışı .... Otomotiv ve Tic. Ltd. Şti’nden .... bank .... Şubesi’ne ait ...... Çek Seri Nmaralı, Keşidecisi, ..... , Keşide Yeri, Batman, Keşide tarihi:15.01.2021 olan 6.500,00 TL meblağlı çeki aldıklarını, çekin, yine aralarındaki ticari ilişkiye dayanarak dava dışı ..... Matbaacılık San. Tic. Ltd. Şti. emrine tam ciro yapıldığını ve lehdara gönderildiği sırada kargoda çalındığını, lehdarın imzası taklit edilerek ciro edildiğini, davalı hamilin kötü niyetli olduğunu, ciro silsilesi içindeki şirket ve şahıslar arasında gerçek bir ticari ilişki bulunmadığını ileri sürmüş, söz konusu çek kapsamında davalıya borçlu bulunmadıklarının tespitini ve çekin davalıdan istirdatını talep etmiş, davalı ise çekin dava dışı ..... isimli şahıs firmasından ticari ilişkiye dayalı olarak alındığını, ibraz sonrası ödemeden men kararı nedeniyle ödeme yapılınca çekin ticari ilişkileri bulunan söz konusu firmaya iade edildiğini, çeki iktisapta kusurlu veya kötüniyetli bulunmadıklarını belirterek davanın reddini talep etmiştir. Mahkememizce tarafların ticari defter ve kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yapılması sağlanmış olup, davacının kayıtlarına göre dava konusu çeki dava dışı ..... Otomotiv ve Tic. Ltd. Şti’nden alınmış olduğunun kayıtlı olduğu, davalı defterlerinde dava dışı ..... ’tan alınmış olduğuna dair kayıt bulunduğu, taraflar arasında doğrudan bir ticari ilişki bulunmadığı anlaşılmıştır. Yapılan söz konusu defter incelemesine göre ve dosyaya gelen kargo yazı cevaplarından çekin kaybolmuş olduğunun anlaşıldığı ve söz konusu tespitlere göre davacının dava konusu çek kapsamında davalıya borçlu bulunmadığının tespiti talebinin yerinde olduğu anlaşıldığından menfi tespit isteminin kabulüne karar verilmiştir. Davacının çekteki sahteciliğe ilişkin yaptığı şikayet üzerine başlatılan Bakırköy CBS'nin ..... soruşturma sayılı dosyasında soruşturmanın devam ettiği ve çekteki sahtecilik iddiasına ilişkin aldırılan bilirkişi raporu bulunduğu görülmüştür. TTK'nın 792.maddesine göre; "Çek herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790.maddesine göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çek geri vermekle hükümlüdür." düzenlemesi bulunmaktadır. TTK'nın 790. maddesine göre, iktisap anında ciro silsilesinde görünüş itibari ile kopukluk olup olmadığını inceleme yükümlülüğü bulunmaktadır. Çeki iktisap edene bunun dışında daha fazla yükümlülük yükleyen bir mevzuat hükmü bulunmamaktadır. Somut olayda, davalının çeki ticari ilişki kapsamında aldığı, ticari ilişkiye dair ilgili bilgi ve belgelerin defter ve kayıtlarında yer aldığı anlaşılmaktadır. Çekin ciro silsilesinde görünüş itibarı ile kopukluk olmadığı gibi davalının çekin iktisabında kötü niyetli veya ağır kusurlu olduğunu gösteren bir delil de sunulmamıştır. TTK’nın 686. maddesi gereğince ciro silsilesinin görünüşte düzgün olması yeterlidir. Ayrıca, davalının yetkili hamil olması için ciro silsilesinde imzası bulunanların imzalarının gerçek cirantalara ait olup olmadığını tahkik zorunluluğu yoktur. Dava konusu çekte de mevcut ciro silsilesi içerisinde bu anlamda bir kopukluk bulunmamakta olup, ayrıca ciro silsilesinde ismi geçen lehtar ve cirantaların kaşe ve imzası sahte olsa bile bu durum davalının yetkili hamil olduğu gerçeğini değiştirmez. Bu nedenle davacının şikayeti üzerine başlatılan savcılık dosyasının beklenmesinin dosyaya hukuken bir katkı sağlamayacağı anlaşıldığından sonucunun beklenmesine gerek görülmemiştir. Açıklanan sebeplerle istirdat talebi yönünden özetle; tarafların iddia ve savunmalarına göre, somut davada ispat yükünün davacı üzerinde olduğu, davacının davalının çeki iktisabında kötü niyetli olduğunu ispat etmesi gerektiği, gerek soruşturma dosyasının geldiği aşamada ve gerekse dosyadaki mevcut delil durumu dikkate alındığında davacının ispat yükünü yerine getiremediği, dava konusu çek incelendiğinde şeklen ciro silsilesinde bir kopukluk bulunmadığı, imzaların istiklali prensibi gereğince davacının, kendisinden sonra gelen imzanın sahteliği iddiasına dayanamayacağı anlaşıldığından istirdat isteminin reddine karar verilmesi gerekmiştir. HÜKÜM;Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere; 1-Davanın KISMEN KABULÜ ile; -Davacının ..... BANK ..... Şubesi'nin 15/01/2021 keşide tarihli 6.500,00 TL bedelli ...... seri numaralı çek kapsamında davalıya BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİNE, çekin İSTİRDATI İSTEMİNİN REDDİNE, 2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 732,00-TL karar harcından daha önce Mahkememiz dosyasına yatırılan 111.01-TL peşin harcın indirilmesi ile eksik kalan bakiye 620,99-TL karar harcının davalıdan alınması ile hazineye gelir kaydına, 3-Davacı davada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 6.500,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınması ile davacıya verilmesine, 4-6100 sayılı HMK'nın 326/1 maddesi gereğince davacı tarafından yapılan 59,30-TL başvurma harcı ve 111.01-TL peşin harç olmak üzere 170,31-TL toplam harç nedeniyle yargılama giderinin davalıdan alınması ile davacıya verilmesine, 5-Davacı tarafından yapılan 4.750,00-TL yargılama giderinin (tebligat, müzekkere, bilirkişi) davalıdan alınması ile davacıya verilmesine, 6-Kullanılmayan gider avansının ve teminatın 6100 Sayılı HMK 333. maddesi uyarınca kararın kesinleşmesinden sonra yatırana iadesine, Dair, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 341 vd. maddeleri gereğince (5235 sayılı Kanunun 2. maddesi de dikkate alınarak) davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde mahkememize verilecek veya başka bir mahkeme aracılığıyla gönderilecek dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ilgili Hukuk Dairesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı. 30/03/2026

Katip ..... ☪ e-imzalıdır. ☪ Hakim ..... ☪ e-imzalıdır. ☪