İlk Derece Mahkemesi 2019/337 E. 2020/350 K.

T.C.

İZMİR 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2019/337 Esas

KARAR NO : 2020/350

DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 19/09/2019

KARAR TARİHİ : 24/09/2020

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

İDDİA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı ... Kooperatifinin (SEFEKO) ana sözleşmedeki amacı ve yükümlülüklerine uygun olarak ortakların ürünlerinin toplanması ve işlenmesi için işçi tuttuğunu, işçilere avans verdiğini, ana sözleşmeden kaynaklanan sorumluluklarını yerine getirebilmek için gereken giderleri karşılayabilmek adına kredi kullandığını, üyelerin bahçelerinden toplanan ürünleri alacak olan firmalarla iletişime geçerek bu firmalarla imzaladığı sözleşme gereği belirli miktarlarda ürün vermeyi taahhüt ettiğini, bu doğrultuda davacının ürünlerinin bakımı, gübrelenmesi, ürün toplanması için işçi temini, toplanan ürünlerin pazara daha uygun koşullarda sunulması için soğuk hava deposu kiralanması ve üretim-satış gibi tüm aşamalarda, kooperatifinin ana sözleşmede üstlendiği şekilde ve kuruluş amacına uygun olarak davalının bahçesi için kooperatifçe masraf yapıldığını ve tüm bunlar yapılırken kredi çekmek durumunda kalındığını, fakat davalı kredi borcuna ve ortakların ÇKS kayıtları ölçü alınmak suretiyle payına düşen oranda sorumlu oldukları genel giderlere katılım borcunu ödemediği gibi ana sözleşme ile teslimle yükümlü olduğu ve kooperatif harcamaları ile yetiştirilen 2017 yılı mandalina ürününü de kooperatife teslim etmeyerek ana sözleşmeden kaynaklanan yükümlülüklerini yerine getirmediğini, Genel Kurul Kararı doğrultusunda ve ana sözleşmenin 14.maddesi gereği ortakların yükümlülükleri açıkça belirlendiğinden davalının kooperatif tarafından ortaklara hizmetin sağlanması amacı ile ... çektiği 1.446.264,00 TL kendi payına düşen kredi tutarı olan 26.295,70 TL'den payına düşen 24.150,00 TL genel giderlere katılım bedelinde sorumlu olduğunu, bugüne kadar da çekilen ihtara rağmen alacağın Kooperatif tarafından hiçbir kısmın tahsil edilmediğinden Seferihisar İcra Dairesini...sayılı dosyası ile icra takibi başlatılmış olup davalının 19/09/0018 tarihli itirazı doğrultusunda takibin durdurulmasına karar verildiğini belirterek borçlunun haksız ve dayanaksız itirazının iptali ile takibin asıl alacak ve ferileri yönünden devamına ve davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

SAVUNMA

Davalı ... vekili tarafından dosyaya sunulan 07/11/2019 havale tarihli cevap dilekçesinde özetle; davalı kooperatif üyesi olduğu dönemde üyelikten doğan sorumluluklarını eksiksiz bir biçimde yerine getirdiğini, ancak bir süre sonra hırsızlık gibi durumlar yaşanmaya başlamış ve kooperatif amacından uzaklaştığını, kooperatifin kuruluş amaçlarından en önemlisi üreticinin korunması, malın tüketiciye ulaşmasında arada bulunan komisyoncu, tüccar gibi kişilerin bahçe sahibi çiftçiyi mağdur etmesinin önlenmesi olduğunu, ancak davacı kooperatif bu amaca ve ana sözleşmesinde yer alan ortakların yararına uygun iş yürütme hükümlerine aykırı hareket etmeye başladığını ve adeta komisyoncunun komisyoncusu haline geldiğini, tüccardan farkı kalmadığını, bu durum müvekkille birlikte bir kısım üyeyi rahatsız ettiğini ve yönetimle bu hususta görüşmeler yapıldığını, ancak kooperatif yönetimi tarafından olumlu bir adım atılmadığını, davalı ve bir kısım üye olağanüstü genel kurul yapılması için talepte bulunmuşsa da yönetim bu talebi reddettiğini, Bunun üzerine davalının da içinde bulunduğu bazı üyeler, İlçe Tarım Müdürlüğü'ne kooperatifin olağanüstü genel kurula çağrılması için başvuruda bulunduğunu, akabinde davalının da aralarında bulunduğu 5 üye tarafından 09/10/2017 tarihinde Seferihisar Noterliği ...yevmiye numaralı ihtarname keşide edildiğini, sonrasında 09/02/2018 tarihli genel kurul toplantısında davalının kredi borcundan payına düşen kısmı ifa etmemesi ve 2017 yılı ürününü kooperatife teslim etmemesi nedeniyle ortaklıktan çıkarılmasına karar verildiğini, davacı kooperatif davalıdan 26.295,70-TL kredi payı ile 24.150,00-TL genel giderlere katılım bedeli talep ettiğini ancak 2017 yılında kooperatife ait işletme kapatıldığını, üyelerin ürünleri alıcıya bahçede ( dalında ) teslim edildiğini bu nedenle işletme masrafı olmadığını, üstelik aynı yıl yetiştirdiği ürünleri kooperatife teslim etmeyip başka kişi veya kurumlara satan birçok üye bulunmasına rağmen bu üyeler hakkında ortaklıktan çıkarma kararı verilmediğini ve yine ödeme yapması hususunda bu üyelerden herhangi bir talepte bulunulmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir

DELİLLER

İcra dosyası, Kooperatif Ana Sözleşmesi, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Davacı vekili, müvekkili kooperatif ortağı olan davacının, kooperatifçe kullanılan krediden davalıya düşen tutarın ödenmediğini, davlının ortaklık sözleşmesinde ve genel kurul kararlarında belirtilen genel giderlere katılım borcunu ödemediğini, kooperatife teslim yükümü olan mandalina ürünlerinin de davalı tarafça yerine getirilmediğini, bu sebeplerden dolayı davalının müvekkiline borçlu bulunduğunu, alacağın tahsili için Seferihisar İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası üzerinden davalı hakkında başlatılan ilamsız icra takibine davalı tarafça itiraz edilmesi üzerine takibin durduğunu, itirazın haksız olduğunu iddia ederek, davalının icra takibine vaki itirazının iptali ile müvekkili yararına alacağın yüzde yirmisinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili, müvekkilinin kooperatif ortağı olduğu dönemde yükümlülüklerini yerine getirdiğini, kooperatifin amacından uzaklaşarak çiftçiyi mağdur etmeye başladığını, kooperatife ait işletmenin kapatıldığını, bu döneme ilişkin müvekkilinden kredi geri ödemesi payı ve genel gider payı olarak bedel talep ediliğini, müvekkilinin ürün teslim borcunu da yerine getirdiğini ve davacının bu konularda müvekkilinden bir alacağı bulunmadığını ileri sürerek davanın reddini savunmuştur.

Dava, kooperatif alacağına dayanan ilamsız icra takibine vaki itirazın iptali ile icra inkar tazminatı istemlerine ilişkindir.

Mahkememizce dosya SMMM ve Kooperatifçi bilirkişiye tevdi edilerek rapor aldırılmıştır. 18/02/2020 havale tarihli bilirkişi raporunda; asıl alacak olarak talep edilen 50.445,00 TL'nin kooperatifçe kullanılan banka kredisinden davalının payına düşen tutar olarak ve 24.150,00 TL'sinin genel giderlere katılım bedeli olarak talep edildiği. Yapılan incelemede, Kooperatifler Kanunun 17/1. Maddesi ile davacı Kooperatif Anasözleşmesi'nin 23/1. Maddesi uyarınca "çıkan ve çıkarılan ortaklarla yapılacak hesaplaşmanın, ortağın ayrıldığı yıl sonu bilançosuna göre yapılması" gerektiği buna göre 09/02/2018 tarihli genel kurul kararı ile ortaklıktan çıkarılan ve Kooperatife ödediği 2.000- TL sermayesi ile 231 TL tutarında borcu bulunan davalının hak ve alacakları ile genel giderlerden sorumlu olacağı meblağın 2018 yıl sonu bilançosuna göre hesaplanmasının gerekeceği, kooperatifçe ...Seferihisar Şubesinden 05/05/2016 tarihinde alınan 1.400,00 TL tutarındaki kredinin vadesinin en son 30/09/2019 tarihinde bir yıl ertelendiği ve vadesinin 30/10/2020 olduğu, ayrıca 10/09/2018 icra ödeme emri tarihi itibariyle söz konusu kredinin vadesinin gelmediği, kredi borcu için tüm ortaklardan talep edilmiş bir tutarın/payın/kararın bulunmadığı, kredinin 30/10/2020 vade sonundaki faizli bakiyesinin 10/109/2018 icra takip tarihindeki bakiyesinden farklı olacağı gibi o tarihe kadar yeni ortak alınması halinde ortak başına düşecek tutarın da değişeceği, belirtilen nedenlerle 30/10/2020 vade tarihinden önce davalının söz konusu banka kredisinden kaynaklanan bir borcunun doğmadığı, sonuç olarak davacı kooperatifin davalıdan 10/08/2018 icra ödeme emri tarihi itibariyle talep edebileceği bir alacağının tespit edilemediği görüş ve sonucuna varıldığını bildirmişlerdir. Oluşa, dosya içeriğine ve bilimsel verilere uygun bulunan rapor mahkememizce benimsenmiş ve hükme esas alınabilir kabul edilmiştir.

2004 sayılı icra ve iflas kanununun 67. Maddesinde takip talebine itiraz edilen alacaklının itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebileceği, hususları düzenlenmiştir. Yukarıda değinilen tespit ve somut durumlar ile mezkur yasal düzenlemeler birlikte değerlendirildiğinde davacının, takip talebi tarihi itibariyle davalıdan alacaklı bulunduğunu ispatlayamadığı, davacı tarafça kullanılan kredinin takip tarihi itibariyle muaccel hale gelmemiş olduğu, bu krediye ilişkin kooperatifçe ortaklardan ödeme talep edilmediği, davalının kooperatife ürün teslimine ilişkin bir taahhüdünün (takibe konu alacak dönemlerini kapsayan) bulunmadığı, genel giderlere ilişkin bilanço çıkarılmadan talepte bulunulduğu, bu itibarla davacının takip tarihi itibariyle davalıdan alacaklı bulunduğunu ispat edemediği anlaşılmaktadır. Diğer yandan davalı kötüniyet tazminatı talep etmiş ve mahkememizce bu talebin değerlendirilmesinde, davacının kooperatif olduğu, tüzelkişiliği bulunduğu, hesap ve hukuk birimlerinin bulunduğu veya bulunması gerektiği, üye olan davalının borcu bulunup bulunmadığını bilmesi gerektiği ve ayrıca basiretli davranmak zorunda olduğu anlaşılmış ve davacının takip başlatmakta kötü niyetli olduğu kabul edilerek davalı yararına tazminata hükmedilmiştir. Bu itibarla mahkememizce davanın reddine karar verilmesi gerektiği takdir ve sonucuna ulaşılmıştır.

Mezkur nedenlerle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere

Davanın REDDİNE,

Takibinde haksız ve kötü niyetli bulunduğu anlaşılan davacının asıl alacak tutarı olan 50.445 -TL'nin %20'si oranında 10.089-TL kötü niyet tazminatı ile sorumlu tutulmasına ve bu miktarın davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

Davalı duruşmada kendisi vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT hükümlerine göre hesap ve takdir edilen 7.357,85 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

Harçlar yasası gereğince alınması gereken 54,40 TL harcın peşin alınan 643,77 TL harçtan mahsubuna, artan 589,37 TL harcın karar kesinleştiğinde ve istek halinde davacı tarafa iadesine,

7155 Sayılı Abonelik Sözleşmesinden Kaynaklanan Para Alacaklarına İlişkin Takibin Başlatılması Usulü Hakkında Kanun'un 23/14 maddesi gereğince ilerde haksız çıkacak taraftan tahsil edilmek üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.320.00 TL zorunlu Arabuluculuk yargılama giderinin davacıdan alınarak hazineye irad kaydına,

Davacı tarafından sarf olunan 2 adet posta masrafı gideri 41,82- TL, 1 adet tebligat gideri 16,20- TL, 5 adet elektronik tebligat gideri 33,00-TL, 2 adet KEP gideri 0,50-TL, 643,77-TL peşin harç, 44,40 TL başvurma harcı ve 1000,00- TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplamda 1.779,69-TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,

Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 345. maddesi gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık kesin süre içerisinde Mahkememize veya Mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer ya da başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesi'ne verilecek bir dilekçe ile başvurmak ve istinaf harç ve masraflarını karşılamak koşulu ile İzmir Bölge Adliye Mahkemesi'ne istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 24/09/2020

Katip ...

e-imza

Hakim ...

e-imza