İlk Derece Mahkemesi 2019/185 E. 2020/121 K.

T.C. İZMİR 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2019/185 ESAS KARAR NO : 2020/121 KARAR DAVA : Zayi Belgesi Verilmesi DAVA TARİHİ: 22/05/2019 KARAR TARİHİ: 13/02/2020 Mahkememizde görülen Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılamasının sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... adresinde faaliyet göstermekte olan ...Şti 'nin ortağı olduğunu, şirkete ait karar defteri şirketin muhasebecisinde olmasına karşın defterlere ulaşılamadığını, ortağı olduğu şirketin karar defterini aldığını kabul eden muhasebecinin defteri iade ettiğini beyan etmekte tarafına her hangi bir defter iadesinin söz konusu olmadığını, bununla birlikte bu beyan üzerine şirkette tarafınca yapılan araştırmada defterlerin bulunamadığını, bu durumda defterlerin ya muhasebeci tarafından kaybedildiğini ya da bilgisi dışında muhasebeci tarafından firmaya bırakıldığını, kaybolmuş ya da çalınmış olabileceğini, defterlerin muhasebecide olmadığı şeklindeki iddianın tarafınca muhasebecinin 07.05.2019 tarihindeki beyanı üzerine duyulduğunu, defterlerin şirket muhasebecisinde olması gayet normal ve şirkete izafe edilebilecek ihmal niteliğinde bir durum olmayıp muhasebeci tarafından gerekli özenin gösterilmemesi nedeni ile defterlerin zayii olması mağduriyetinin doğmasına neden olduğunu, mahkememizde bu davayı açmak zorunda kalan kendisi ... ve ... 'nın şirketin ortakları olduklarını ve 2007 yılından itibaren 10 yıl süre ile yetkilileri olarak seçilmiş olmalarına karşın bu süre dolduğundan şirket müdürü mevcut olmamakla ve diğer şirket ortağı şirketin menfaati gereği yapılması gereken işlemleri yapmamakta olduğundan anılan nedenle şirket ortağı olarak kendisinin firmanın hak ve çıkarlarını korumak adına iş bu davayı açmaya yetkili olduğunu, bu nedenlerle davanın kabulü ile şirketin karar defterine ilişkin olarak zayii belgesi verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE: İzmir Ticaret Sicil Müdürlüğüne yazılan yazımıza verilen 17/06/2019 ve 12/07/2019 tarihli yazı cevaplarına göre ; 27/06/2006 tarihi ile ... ve ...'ın 10 yıl süre ile müferiden şirketin temsilcisi olarak seçildiği, ancak yetki sürelerinin 27/06/2016 tarihinde sona erdiği, başka ortaklarının bulunmadığının bildirildiği görülmüştür. İzmir ... Noterliği'ne yazılan yazılan yazımıza verilen 06/08/2019 tarihli yazı cevabına göre; Noterliklerinde 2006 yılında ..., ... ve ... yevmiye numaraları ile 3 adet bilanço defter tastik işlemlerinin yapıldığı görüldüğü, gerekli arşiv imhalarının yapılması nedeni ile defterlerin mahiyetlerinin ne olduğunun bilinmediği ve işleme ait belgelerin örneğinin gönderilemeyeceğinin bildirildiği görülmüştür. Dava; TTK'nun 82/7. maddesi gereğince zayi belgesi verilmesi talebine ilişkin dava olup, davanın yasada öngörülen süre içerisinde açıldığı kabul edilmiştir. 6102 sayılı TTK'nın 82/7. maddesi "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir" hükmünü taşımaktadır. Yargıtay ... Hukuk Dairesi'nin ... Esas, ... Karar sayılı ilamında "davacı vekili, müvekkili şirketin 16.09.2015 tarihinde yapılan Genel Kurul Toplantısında şirket merkezinin taşınmasına karar verildiğini, resmi olarak taşınmanın 06.10.2015 tarihinde olduğunu ve bu tarihte Ticaret Sicil Müdürlüğü'ne tescil işleminin gerçekleştirildiğini, taşınma esnasında 2015 yılına ilişkin yevmiye defteri, defter-i kebir ve envanter defterinin kaybolduğunu ileri sürerek 2015 yılına ait yevmiye defteri, defter-i kebir defteri ve envanter defterine ilişkin zayi belgesi verilmesini talep etmiştir. Mahkemece, tüm dosya kapsamına göre, TTK'nın 82/7 maddesine göre zayi belgesi verilebilmesi için bu maddede belirtilenler gibi olağanüstü hallerden birinin olayda mevcut olmasının gerektiği, tacirin saklamakla mükellef olduğu ticari defter ve kayıtlarını özenle muhafaza etmesinin zorunlu olduğu, somut olayda davacının, gerekli dikkat ve özeni göstermeyerek, kendi kusuru ile iddiaya konu olayın meydana gelmesine sebebiyet verdiği, olayın nasıl meydana geldiğine ilişkin savcılık başvurusu, gazete ilanı, olaya ilişkin tutanak gibi bir delilin de mevcut olmadığı, tanık delilinin ise tanığın davacı şirketin muhasebecisi olduğu ve şirket defterlerinin usulüne uygun tutulduğuna ilişkin dinletilmek istendiği, tanık delilinin işbu dava için yeterli olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Kararın, davacı vekilince temyizi üzerine, dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, kararın onanmasına" karar verilmiştir. Tüm dosya kapsamına göre, TTK'nın 82/7 maddesine göre zayi belgesi verilebilmesi için bu maddede belirtilenler gibi olağanüstü hallerden birinin olayda mevcut olmasının gerektiği, tacirin veya tacir sayılan kimselerin saklamakla mükellef olduğu belgeleri özenle muhafaza etmesinin zorunlu olduğu; somut olayda ise, davacı şirket adına şirket ortaklarından birinin eldeki davayı açtığı ve şirkete ait karar defterinin zayi olduğunu iddia ettiği, ancak dava dilekçesinin ekine eklenen İzmir ... Asliye Ceza Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasında eldeki davayı açan şirket ortağının sanık, diğer şirket ortağının katılan olduğu, İzmir ... Asliye Ceza Mahkemesi'nin 07.05.2019 tarihli celsesinde tanık olarak beyanı alınan şirket muhasebecisi ... yeminli beyanında şirket karar defterinin davamız davacısı (sanık) tarafından kendisinden alındığını beyan ettiği, davamız davacısı sanığın ise defterin nerede olduğunu bilmediğini beyan ettiği, davayı açan şirket ortağının gerekli dikkat ve özeni göstermeyerek, kendi kusuru ile iddiaya konu zayi olayının meydana gelmesine sebebiyet verdiği,İzmir ... Asliye Ceza Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasında eldeki davayı açan şirket ortağının sanık, diğer şirket ortağının katılan olması gözetildiğinde davacı şirket ortağının diğer şirket ortağıyla husumetinin bulunduğunun anlaşıldığı, davacı şirketin tacir olduğu ve üzerine düşen objektif sorumluluk ilkesi gereği belgeleri özenle saklama yükümlülüğü olduğu, TTK'nun 82/7. maddesinin metninde sayılan ve bu madde metnindeki gibi kendi iradesi dışında meydana gelen olağanüstü durumlar dışında zayi belgesi alınabilmesi halinde bu durumun talep eden dışındaki 3. kişilere de (vergi daireleri, diğer şirket ortakları yada şirket alacaklıları) zarar verebileceği de gözetildiğinde somut olayda davanın yasanın aradığı şartları taşımadığı ve Yargıtay ... Hukuk Dairesi'nin ... Esas, ... Karar sayılı benzer mahiyetteki ilamı bir arada değerlendirildiğinde ispatlanamayan ve yasanın aradığı şartları taşımayan davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir. H Ü K Ü M :Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın REDDİNE, 2- Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, 3-Alınması gereken 54,40 TL maktu harçtan, peşin alınan 44,40 TL harcın mahsubu ile bakiye 10,00 TL karar ve ilam harcı, Amme Alacaklarının Tahsili Usulü Hakkındaki Kanunun 106. Maddesi ve Merkezi Yönetim Bütçe Kanunun 27. Maddesine göre 20,00-TL'nin altında olduğundan, eksik 10,00-TL harç için harç tahsil müzekkeresinin yazılmasına yer olmadığına, 4- HMK 'nun 333. maddesi uyarınca davacı tarafından yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansından kararın tebliğ gideri düşüldükten sonra kalan kısmın karar kesinleştikten sonra davacıya iadesine, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde, istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. Katip ... e-imzalı Hakim ... e-imzalı