İlk Derece Mahkemesi 2016/12099 E. 2019/8006 K.

T.C. KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: T.C. KAYSERİ TÜRK MİLLETİ ADINA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : Esas KARAR NO : HAKİM : KATİP : DAVACI : VEKİLİ :Av. DAVALI : VEKİLİ : Av. DAVA :İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) DAVA TARİHİ : 03/09/2024 KARAR TARİHİ : 22/01/2025 KARAR YAZIM TARİHİ : 23/01/2025 Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: 08.01.2023 tarihinde, Kayseri ili Kocasinan ilçesinde, davacı şirket nezdinde kasko sigorta poliçesi ile sigortalı bulunan ... plakalı aracın, davalı şirkette ait iş yerinde meydana gelen yangın sebebiyle yanarak hasara uğramış olduğunu, söz konusu hasarın meydana gelmesinde davalı şirketin kusurlu olduğunu, meydana gelen kaza neticesinde davacı sigorta şirketi tarafından 15.01.2024 tarihinde ödenen tazminatın, 708.400,00 TL tutarında rücu edilmiş olduğunu, davacı şirket tarafından ödenen tazminat bedelinin kusuru sebebiyle sorumlu olan davalı taraftan TTK m.1481 kapsamında rücuen tazmin etme zorunluluğu doğmuş olduğunu, meydana gelen zarar miktarı ve kusur/rücu durumu ekspertiz raporu ile tespit edildiğini, Yargıtay 17. Hukuk Dairesi 2016/12099 E. / 2019/8006 K. Sayılı kararında "5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 22/17. maddesinde "...eksperler tarafından düzenlenen raporlar delil niteliğindedir" düzenlemesi yapılmış olup, davacının delil olarak dayandığı 23.03.2014 tarihli eksper raporundaki tespitlerin, sigortalının beyanlarına ve olaydan hemen sonra mahallinde yapılan gözlemlere dayandığı da raporda kayıtlı olduğunu, olaydan hemen sonra düzenlenen ve kanun gereği delil niteliği taşıyan bu rapordaki tespitlerin aksini ispat davalılara düşmekte olup, raporda tespit edilen hasar sebebi dışında bir sebeple hasarın gerçekleştiği de davalı yanca ispat edilmiş değildir." şeklinde hüküm tesis etmiş olduğunu, Sigortalının Kayseri İl Sağlık Müdürlüğü olduğunu belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere, Davanın kabulüyle, davaya konu icra dosyasına yapılan itirazının iptaline, takibin 712.068,15 TL (takip toplamı) üzerinden devamı ile 15.01.2024 (sigorta tazminatının ödeme tarihi) tarihinden itibaren işleyecek faiziyle (ticari temerrüt faizi) birlikte tahsiline, Asıl alacak tutarının %20’sinden aşağı olmamak kaydıyla icra inkâr tazminatına hükmedilmesine, Dosyanın tensibi ile birlikte davalıların menkul, gayrimenkul malları ile 3. kişilerdeki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine karar verilmesinin talep edildiği görülmüştür. CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Davacı tarafça, davalı aleyhine usul ve yasaya aykırı olarak ikâme edilen davanın hak, nesafet ve hukukun temel ilkeleri ile bağdaşmamakta olduğunu, yersiz ve hukuki mesnetten yoksun, hayatın olağan akışına aykırı olup davanın reddine karar verilmesi hukukun adalet sağlama amacına uygun düşeceğini, kabul anlamına gelmemekle beraber Davacının hak ve alacaklarının çoğu zamanaşımına uğradığı gibi Davacının hakkının da düşmüş olduğunu, TMK’nın 2. Maddesinin ve HMK’nın 27. maddesinin dikkate alınması gerektiğini, davalının ikâme olunan davayı kabul etmediğini, zira davanın kabulü sebepsiz zenginleşmeye mahal oluşturup hak, nesafet ve hukukun temel ilkelerine ve hukukun adalet sağlama amacına aykırı olacağını, davalıya ... Sigorta A. Ş. Tarafından gönderilen 16.01.2024 Tarihli, ... Dosya Numaralı; 17.01.2024 Tarihli, ... Dosya Numaralı ihtarnamelerindeki aleyhe olan hususları kabul etmediklerini, mezkur 16.01.2024 Tarihli, ... Dosya Numaralı İhtarnamede ... Plakalı Mercedes Marka aracın Şirkette Kasko Sigortası bulunduğu, 08.01.2023 Tarihinde Kayseri mevkiinde Yangından dolayı 15.01.2024 Tarihinde 708.400,00-TL hasar tazminatı ödendiği; 17.01.2024 Tarihli, ..... Dosya Numaralı İhtarnamede ... Plakalı Mercedes Marka aracın Şirkette Kasko Sigortası bulunduğu, 08.01.2023 Tarihinde Kayseri mevkiinde Yangından dolayı 15.01.2024 Tarihinde 708.400,00-TL hasar tazminatı ödendiği belirtilmiş olduğunu, işbu araçların dava konusu Ambulanslara ilişkin olduğunu, ancak katbekat çok fahiş olup emsal alınırken en büyük şaşe- sıfır lüks- 19 + 1 personel veya öğrenci taşıma donanımlı- uzun yüksek tavanlı- sıfır ayarında baz alınarak, KM yıpranma- Yangın Tarihi olan 08.01.2023 Tarihi- modeli baz alınmadan- pert total hurda olmasına rağmen sovtaj bedelinin mahsup edilmemesi- Adil ve Tarafsız Alanında Uzman Makine Mühendisi Tarafından yapılmayan tespitleri kabul etmeyip itiraz ettiklerini, ayrıca % 100 oranında davalının Yangında kusurlu olduğu iddia edilmiş olup kabul etmediklerini, zira yasal olarak kusurlu tespit edilememiş faili meçhul olduğunu, İtfaiye Raporunda olay yerinde yapılan inceleme ve araştırmada yangının çıkış nedeni tespit edilememiş olduğunu, bununla birlikte söz konusu ambulansların elektronik donanımlarından yangın çıkabileceği gibi Webasto ısıtıcı sistemi olduğu için araçlarda o yüzden yangın çıkmış da olabileceğini, ayrıca Kayseri Cumhuriyet Başsavcılığı da Kovuşturmaya Yer Olmadığına Dair hüküm tesis etmiş olduğunu, .... Sigorta A. Ş.’nin (Büyük Mükellefler Vergi Dairesi ... Vergi Numarası) 08.09.2022 Tarihli ve ... Numaralı Sigorta Sözleşmesi ile teminat altına alınmış olan rizikoda 08.01.2023 Tarihinde meydana gelen Yangından Dolayı zarar ve ziyana ilişkin Hasar Dosyası .... olup kabul anlamına gelmemekle beraber Yangın Tarihi olan 08.01.2023 Tarihinde ... Plakalı Mercedes Sprinter Marka 2014 Model 520.245 KM Ambulansın; ... Plakalı Mercedes Sprinter Marka 2013 Model 478.254 KM Ambulansın piyasa değerleri ayrı ayrı 400.000,00-TL civarı olduğunu, araçlara kaç lira stopaj değerinin biçildiğinin Uzman Bilirkişi Marifetiyle tespit ettirilmesini arz ve talep ettiklerini, tanıkların davadaki tüm hususlarda dinlenmesini arz ve talep ettiklerini, tanık ... Kayseri İl Sağlık Müdürlüğünden 2 Yıl önce emekli olmuş olup araçları tamire sevkle görevli olmuş olduğunu, tanık Hilmi...’ın davalı Şirketin çalışan elemanlarından olduğunu, Yangın Tarihi olan 08.01.2023 Tarihinde ... Plakalı Mercedes Sprinter Marka 2014 Model 520.245 KM Ambulansın; ... Plakalı Mercedes Sprinter Marka 2013 Model 478.254 KM Ambulansın içerisinde dava konusu bahsedilen tıbbi teçhizatlar bulunmamakta olup kabul anlamına gelmemekle beraber değerli eşyalar ve acil ihtiyaç tıbbi cihazları olduğundan ambulansların arka kabinleri sedyelere kadar boş olarak teslim edilmiş olduğunu belirterek, Kabul anlamına gelmemekle beraber Davacının hak ve alacaklarının çoğu zaman aşımına uğradığı gibi Davacının hakkı düştüğünden davanın reddine, Haksız ve Yersiz Açılan Davanın Usul ve Esas Yönünden Reddine karar verilmesinin talep edildiği görülmüştür. YARGILAMA VE GEREKÇE Dava, Davacının Kayseri Genel İcra Dairesi ... E. Sayılı dosyası nedeni ile davalıdan alacaklı olup olmadığı, alacaklı ise miktarı hususlarına ilişkindir. Kayseri Genel İcra Dairesi'nin ... sayılı takip dosyasının incelenmesinde, alacaklının ... Sigorta A.Ş olduğu, borçlunun ... Otomotiv Petrol Ürünleri Danışmanlık Sigorta ve aracılık Hizmetleri Taahhüt San ve Tic. Ltd. Şti. olduğu, takibin toplam 712.068,15 TL alacak nedeniyle ilamsız takip başlatıldığı, anlaşılmıştır. Kocasinan İlçe Emniyet Müdürlüğüne, Kayseri Büyük Şehir Belediye Başkanlığına yazılan müzekkerelere cevap verildiği ilgili evrakların dosya arasına alınmış olduğu görülmüştür. Ticari davalar, mutlak ticari davalar, nispi ticari davalar ve yalnızca bir ticari işletmeyle ilgili olmasına rağmen ticari nitelikte kabul edilen davalar olmak üzere üç gruba ayrılır. Mutlak ticari davalar, tarafların tacir olup olmadığına ve işin bir ticari işletmeyi ilgilendirip ilgilendirmediğine bakılmaksızın ticari sayılan davalar olup, TTK'nın 4/1. maddesinde sayılmışlardır. Ayrıca, Kooperatifler Kanunu (m.99), İcra İflas Kanunu (m.154), Finansal Kiralama Kanunu (m.31), Ticari İşletme Rehni Kanunu (m.22) gibi bazı özel kanunlarda belirlenmiş ticari davalar da bulunmaktadır. Bu guruptaki davaların ticari dava sayılabilmesi için taraflarının tacir olması veya ticari işletmeleriyle ilgili olması gibi şartlar aranmaz. TTK'nın 4/1. bendinde sınırlı olarak sayılan davalar arasında yer alması veya özel kanunlarda ticari dava olarak nitelendirilmesi yeterlidir. Bu davalar kanun gereği ticari dava sayılan davalardır. Nispi ticari davalar, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması halinde ticari nitelikte sayılan davalar olup, iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmesi ve iki tarafın tacir olması gereklidir. Bu şartlar birlikte bulunmadıkça, uyuşmazlık konusunun ticari iş niteliğinde olması veya ticari iş karinesi sebebiyle diğer taraf için de ticari iş sayılması davanın ticari dava olması için yeterli değildir. 6102 sayılı TTK, 6762 sayılı TTK'dan farklı olarak mutlak ticari davalar (kanundan dolayı ticari dava sayılanlar) haricindeki ticari davaları "ticari iş" kriterine göre değil de "ticari işletme" kriterine göre belirlemiştir. Üçüncü grup ticari davalar, yalnızca bir tarafın ticari işletmesini ilgilendiren havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davalardır. Yukarıda açıklandığı üzere bir davanın ticari dava sayılması için kural olarak ya mutlak ticari davalar arasında yer alması ya da her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili bulunması gerekirken havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davaların ticari nitelikte sayılması için yalnızca bir yanın ticari işletmesiyle ilgili olması TTK'da yeterli görülmüştür. Ticari iş karinesinin düzenlendiği TTK’nın 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmez. TTK, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 2014/1026 E, -2015/1765 K) TTK 11. maddesinde ticari işletme, esnaf işletmesi için öngörülen sınırı aşan düzeyde gelir sağlamayı hedef tutan faaliyetlerin devamlı ve bağımsız şekilde yürütüldüğü işletme şeklinde tanımlanmıştır. TTK’nın 15. maddesinde esnaf, ister gezici olsun ister bir dükkânda veya bir sokağın belirli yerlerinde sabit bulunsun, ekonomik faaliyeti sermayesinden fazla bedenî çalışmasına dayanan ve geliri 11. maddenin ikinci fıkrası uyarınca çıkarılacak kararnamede gösterilen sınırı aşmayan ve sanat veya ticaretle uğraşan kişi esnaftır." şeklinde tanımlanmıştır. Mülga 6762 sayılı yasanın 1463. maddesine göre, Bakanlar Kurulu’nca 18.06.2007 tarihinde kararlaştırılıp, 21.07.2007 tarih ve 26589 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan, 2007/12362 sayılı Bakanlar Kurulu Kararında esnaf - tacir ayırımının nasıl yapılacağı belirlenmiş, 6103 sayılı Türk Ticaret Kanununun Yürürlüğü ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun'un 10. maddesinde ticari işletmeler hakkında 6102 sayılı TTK'nın 11/2 madde ve fıkrasında öngörülen Bakanlar Kurulu kararı çıkarılıncaya kadar yürürlükte bulunan düzenlemelerin uygulanacağı belirtilmiş olduğundan Bakanlar Kurulu kararının uygulanmasına devam edilerek esnaf ve tacir ayrımının anılan kararda belirtilen kıstasların değerlendirilmesi suretiyle yapılması gerekmektedir. Bir kimsenin vergi mükellefi olması, TTK yönünden de tacir kabul edilmesini gerektirmez. Ticaret siciline ya da Oda'ya kayıtlı olmamak da tacir olmamanın kesin bir kanıtı olmadığı gibi, vergi mükellefi olup olmamak da tacir ve esnaf ayrımında kesin bir ölçüt olarak kabul edilemez. İtirazın iptali davaları TTK 4.maddesinde düzenlenmiş mutlak ticari davalardan değildir. Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi’nin ... sayılı kararında “Dosya kapsamına göre davacının halefi olduğu sigortalısı tacir olmayan gerçek kişidir. Bu durumda davaya konu uyuşmazlıkta görevli mahkeme Asliye Ticaret Mahkemesi değil genel nitelikte mahkeme olan Asliye Hukuk Mahkemesidir. Şu halde, ilk derece mahkemesince görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu dikkate alınarak işin esasına girilerek iddia ve savunmaya ilişkin tüm deliller toplandıktan sonra hüküm tesis edilmesi gerekirken davada Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli olduğundan bahisle HMK'nın 114/1-c ve 115/2 maddeleri uyarınca mahkemenin görevine ilişkin dava şartı noksanlığı bulunduğundan davanın usulden reddine karar verilmesi yerinde görülmemiştir.” denildiği görülmüş olup davacı sigorta şirketinin Kasko sigortalısı olan Kayseri İl Sağlık Müdürlüğü’nün tacir olmaması nedeni ile dava konusu uyuşmazlıkta mahkememizin görevli olmadığı, Asliye Hukuk Mahkemesi’nin görevli olduğu anlaşılmıştır. 6335 Sayılı Yasanın 2. Maddesi ile 6102 Sayılı TTK'nun 5. Maddesinin 3 ve 4 nolu fıkraları değiştirilerek Ticaret Mahkemeleri ile Asliye Hukuk Mahkemeleri arasındaki iş bölümü ilişkisi görev ilişkisine dönüştürülmüştür. Görev hususu HMK'nun 114/1-c maddesi uyarına dava şartlarından olup yargılamanın her aşamasında re'sen dikkate alınır. Mahkememizce açıklanan nedenlerle görevsizlik kararı verilmesi gerekmiş, HMK'nun 20. Maddesi uyarınca kararın kesinleştiği tarihten itibaren iki hafta içerisinde mahkememize başvurulması halinde dava dosyasının görevli Asliye Hukuk mahkemelerine gönderilmesine hükmedilmiş, HMK'nun 331/2 maddesi uyarınca görevsizlik kararından sonra Asliye Hukuk mahkemelerinde davaya devam edilmesi halinde yargılama giderlerine Asliye Hukuk Mahkemelerince hükmedileceğinden bu aşamada yargılama harç ve giderlerine hükmedilmemiştir. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenler ile; 1-HMK 114/c maddesi uyarınca görev hususu dava şartı olduğundan, davanın dava şartı yokluğu nedeniyle USÛLDEN REDDİNE, Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE, karar kesinleştiğinde 2 haftalık süre içerisinde talep halinde dosyanın HMK'nun 20. maddesi uyarınca görevli Kayseri Asliye Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesi için Tevzi Bürosuna tevdiine, 2-Görevsizlik kararından sonra davaya görevli Asliye Hukuk Mahkemesinde devam edilmesi halinde yargılama giderlerine Asliye Hukuk Mahkemesince hükmedileceğinden bu konuda HMK 331/2. maddesi uyarınca şu aşamada bir karar verilmesine yer olmadığına, 3-Görevsizlik kararından sonra dosyanın Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmemesi halinde mahkememizce verilecek ek karar ile yargılama harç ve giderleri konusunun karara bağlanmasına, Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 22/01/2025 Katip ¸e-imzalıdır Hakim ¸e-imzalıdır