Danıştay · Danıştay
Danıştay 2024/3034 E. 2025/865 K.
- Mahkeme
- Danıştay
- Daire
- Danıştay
- Esas No
- 2024/3034
- Karar No
- 2025/865
- Karar Tarihi
T.C. D A N I Ş T A Y İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU Esas No : 2024/3034 Karar No : 2025/865
TEMYİZ EDENLER : I) (DAVACILAR) 1- ... 3- ... 2- ... 4-... VEKİLİ: Av.... II) (DAVALI) : ... Bakanlığı VEKİLİ : Huk. Müş. ...
İSTEMİN KONUSU : Danıştay Altıncı Dairesinin 13/05/2024 tarih ve E:2020/5082, K:2024/2891 sayılı kararının aleyhlerine olan kısımlarının temyizen incelenerek bozulması taraflarca karşılıklı olarak istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: 22/02/2020 tarih ve 31047 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Arsa ve Arazi Düzenlemeleri Hakkında Yönetmeliğin, "Düzenleme sahalarının tespiti esasları" başlıklı 9. maddesinin 2. fıkrasının iptali istenilmiştir. Daire kararının özeti: Danıştay Altıncı Dairesinin 13/05/2024 tarih ve E:2020/5082, K:2024/2891 sayılı kararıyla; Usul Yönünden; 22/02/2020 tarih ve 31047 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Arazi ve Arsa Düzenlemeleri Hakkında Yönetmeliğin ilanını izleyen altmış günlük dava açma süresinin normal koşullarda 22/04/2020 tarihinde dolduğu, ancak dava açma süresinin Covid-19 salgını nedeniyle 13/03/2020 tarihinden itibaren durduğu ve durma süresinin 15/06/2020 tarihine kadar uzatıldığı dikkate alındığında 08/06/2020 tarihinde açılan davada süre aşımı bulunmadığı, Davacının parselinin imar planı ile kamusal alana ayrıldığı, ancak parselasyon yapılmadığından üzerindeki kısıtlılığın hala devam ettiği ve kısıtlılık halinin devamını öngören Yönetmelik hükmü sebebiyle menfaatinin etkilendiği, davacının dava konusu Yönetmelik maddesi ile meşru ve güncel bir menfaat ilişkisinin bulunduğu, Esas Yönünden; Arsa ve Arazi Düzenlemeleri Hakkında Yönetmeliğin 9. maddesinin 2. fıkrasında yer alan "10/7/2019 tarihinden önce yapılmış imar planlarında 10/7/2019 tarihinden itibaren 5 yıl içerisinde;" ibaresi yönünden; Anayasa Mahkemesinin 29/12/1999 tarih ve E:1999/33, K:1999/51 sayılı kararıyla; 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 13. maddesinin 1. ve 3. fıkralarının iptal edildiği, iptal kararının gerekçesinde: "Çağdaş demokrasiler, temel hak ve özgürlüklerin en geniş ölçüde sağlanıp güvence altına alındığı rejimlerdir. Temel hak ve özgürlüklerin özüne dokunup onları büyük ölçüde kısıtlayan veya tümüyle kullanılamaz hale getiren sınırlamaların demokratik toplum düzeninin gerekleriyle bağdaştığı kabul edilemez. Demokratik hukuk devletinin amacı kişilerin hak ve özgürlüklerden en geniş biçimde yararlanmalarını sağlamak olduğundan yasal düzenlemelerde insanı öne çıkaran bir yaklaşımın esas alınması gerekir. Bu nedenle getirilen sınırlamaların yalnız ölçüsü değil, koşulları, nedeni, yöntemi, kısıtlamaya karşı öngörülen kanun yolları hep demokratik toplum düzeni kavramı içinde değerlendirilmelidir. Özgürlükler, ancak ayrık durumlarda ve demokratik toplum düzeninin sürekliliği için zorunlu olduğu ölçüde sınırlandırılabilmelidir. Demokratik bir toplumda temel hak ve özgürlüklere getirilen sınırlamanın, bu sınırlamayla güdülen amacın gerektirdiğinden fazla olması düşünülemez. Demokratik hukuk devletinde güdülen amaç ne olursa olsun, kısıtlamaların, bu rejimlere özgü olmayan yöntemlerle yapılmaması ve belli bir özgürlüğün kullanılmasını önemli ölçüde zorlaştıracak ya da ortadan kaldıracak düzeye vardırılmaması gerekir. 3194 sayılı Yasa'nın 13. maddesinin itiraz konusu birinci fıkrasında imar planlarında, resmi yapı, okul, cami, yol, meydan gibi umumi hizmetlere ayrılan yerlerin, imar programına alınıncaya kadar mevcut kullanma şeklinin devam edeceği öngörülmüştür. Yasa'nın 10. maddesinde de belediyelerin, imar plânlarının yürürlüğe girmesinden en geç 3 ay içinde bu planı uygulamak üzere 5 yıllık imar programlarını hazırlayacakları belirtilmiş, ancak Yasa’da bu plânların tümünün hangi süre içinde programa alınarak uygulanacağına ilişkin bir kurala yer verilmemiştir. 13. maddenin birinci fıkrası uyarınca imar planlarında umumi hizmetlere ayrılan yerlerin mevcut kullanma şekillerinin ne kadar devam edeceği konusundaki bu belirsizliğin, kişilerin mülkiyet hakları üzerinde süresi belli olmayan bir sınırlamaya neden olduğu açıktır. İmar plânlarının uygulamaya geçirilmesindeki kamusal yarar karşısında mülkiyet hakkının sınırlanmasının demokratik toplum düzeninin gerekleriyle çelişen bir yönü bulunmamakta ise de, itiraz konusu kuralın neden olduğu belirsizliğin kişisel yarar ile kamu yararı arasındaki dengeyi bozarak mülkiyet hakkını kullanılamaz hale getirmesi, sınırlamayı aşan hakkın özüne dokunan bir nitelik taşımaktadır. İnsan Hakları Avrupa Mahkemesi de 23.9.1981 günlü Sporrong ve Lonnroth kararında, kamulaştırma izni ile inşaat yasağının uzun bir süre için öngörülmüş olmasının, toplumsal yarar ile bireysel menfaat arasındaki dengeyi bozduğu sonucuna varmıştır. Açıklanan nedenlerle, itiraz konusu kural Anayasa’nın 13. ve 35. maddelerine aykırıdır. İptali gerekir." nitelemelerine yer verildiği, Diğer taraftan, Ankara 2. İdare Mahkemesinin E:2016/196 sayılı ve Adana 3. İdare Mahkemesinin E:2017/41 sayılı dosyalarında, Kamulaştırma Kanunu'nun Geçici 11. maddesinin; derdest olan davaların esası hakkında karar verilmesini engelleyici bir düzenleme olduğu, mülkiyet hakkı üzerindeki kısıtlamaların daha uzun sürmesine yol açtığı, yargı yetkisinin kullanılmasında genel hukuk ilkelerine uygun olmayan sınırlamalar getirildiği, bu sebeple ilgili kuralın mülkiyet hakkını, hak arama hürriyetini ve hukuk devleti ilkesini zedelediği belirtilerek, anılan kuralın Anayasa’nın 2., 5., 9., 35. ve 36. maddelerine aykırı olduğundan bahisle itiraz yoluyla Anayasa Mahkemesine başvurulmasına karar verildiği, bu başvurular üzerine Anayasa Mahkemesinin 28/03/2018 tarih ve E:2016/196, K:2018/34 sayılı kararıyla, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'na 6745 sayılı Kanun'un 34. maddesi ile eklenen Geçici 11. maddenin Anayasa'ya aykırı olduğundan iptaline karar verildiği, Öte yandan, Anayasa Mahkemesinin 20/12/2018 tarih ve E:2016/181, K:2018/111 sayılı kararıyla da Kamulaştırma Kanunu'nun Ek 1. maddesinin 1. fikrasının ilk cümlesi dışındaki kısımlarının Anayasa'ya aykırı olduğundan iptaline karar verildiği, Anayasa Mahkemesince verilen, 2942 sayılı Kanun'un Geçici 11. maddesinin iptaline ilişkin kararın gerekçesinde, imar uygulamalarının geniş alanları kapsaması nedeniyle ve bütçeye yeterli ödeneğin konulması amacıyla kanun koyucunun kamulaştırma sürecinin beş yıllık süre içinde tamamlanmasını öngördüğü, mülkiyetin kamu yararı amacıyla kontrolüne ilişkin söz konusu müdahaleler bakımından kanun koyucunun takdir yetkisinin bulunduğu, bu takdir yetkisi çerçevesinde söz konusu kamu yararı amacının gerçekleştirilmesi yönünden belirtilen fiili ve hukuki engeller sebebiyle malikin makul ve belirli bir süre boyunca bu kısıtlamalara katlanabileceği, ancak bu sürenin uzaması hâlinde söz konusu kısıtlamaların, taşınmaz malikine yüklenen külfeti ağırlaştıracağı gibi kısıtlılık süresinin uzamasına bağlı olarak malikin zararını karşılayabilecek herhangi bir giderim imkânının getirilmemesinin de malike aşırı bir külfet yüklenmesine sebep olacağı, itiraz konusu kuralda, mülkiyet hakkından dilediği gibi tasarruf edebilmesi ve yararlanabilmesi, kısıtlanan malikin kamulaştırma bedeline kavuşabilmesi veya söz konusu kısıtlılık hâlinin kaldırılarak mülkiyet hakkından yararlanabilmesi için geçmesi gereken beş yıllık sürenin yeniden başlamasının söz konusu olduğu, kanun koyucunun bu süre nedeniyle malikin uğradığı zararları telafi etmeye veya gidermeye yönelik herhangi bir düzenleme getirmediği, üstelik bu kısıtlılık nedeniyle açılacak davalarda taşınmazı kullanamamaktan doğan zararların tazminine yönelik bir düzenlemenin mevcut olmadığı gibi bu kuralın, yürürlük tarihinden önceki kısıtlılık sürelerinin de dikkate alınmamasına yol açtığı ve malike aşırı bir külfet yüklediği, kamu yararı ile malikin mülkiyet hakkı arasında gözetilmesi gereken adil dengeyi malik aleyhine bozduğu, dolayısıyla itiraz konusu kuralın Anayasanın 13. ve 35. maddelerine aykırı olduğu, birinci fıkrasının iptal edilmesi nedeniyle itiraz konusu ikinci fıkranın uygulanma olanağının kalmadığının belirtildiği, Anayasa Mahkemesinin Kamulaştırma Kanunu'nun Ek 1. maddesinin 1. fıkrasının birinci cümlesi dışında kalan bölümünün iptaline ilişkin kararın gerekçesinde ise; söz konusu düzenlemeler gereği süresinde kamulaştırma yapılmaması hâlinde taşınmaz malikleri ilgili idare aleyhine dava açma hakkını elde etmekle birlikte, Kanun’un geçici 6. maddesindeki malik aleyhine olan hükümlerin sürekli nitelikte uygulanmasının Anayasa Mahkemesinin 01/11/2012 tarih ve E:2010/83, K:2012/169 sayılı kararında da açıklandığı üzere bu davalarda kamulaştırma için Anayasa’nın 46. maddesinde öngörülen güvenceleri etkisiz bırakacağı, maddenin bu bölümünün Kanun’un yürürlüğe girdiği tarihten itibaren sürekli uygulanmasının, idarelerin özel mülkiyete kamulaştırmasız el atma yoluyla müdahalesinin de sürekli hâle gelmesine sebep olabilecek nitelikte olduğu, idarelerin kural ile kamulaştırma yapmak yerine kamulaştırma için Anayasada belirtilen ilkelere aykırı olarak taşınmazları elde edebilme imkânına sahip olabileceği, böyle bir durumda devletin hukuka bağlılığı ilkesinin zedeleneceği gibi bireyler açısından hukuki güvenlik ve öngörülebilirliğin de ortadan kalkacağı, bir hukuk devletinde kanunların hukuka aykırı uygulamaları teşvik etmesinin kabul edilemeyeceği tespitlerine yer verildiği, Anayasanın 35. maddesinde: "Herkes, mülkiyet ve miras haklarına sahiptir. Bu haklar, ancak kamu yararı amacıyla, kanunla sınırlanabilir. Mülkiyet hakkının kullanılması toplum yararına aykırı olamaz." hükmünün yer aldığı, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin Ek 1 Nolu Protokolü'nün "Mülkiyetin korunması" başlıklı 1. maddesinde: "Her gerçek ve tüzel kişinin mal ve mülk dokunulmazlığına saygı gösterilmesini isteme hakkı vardır. Herhangi bir kimse, ancak kamu yararı sebebiyle ve yasada öngörülen koşullara ve uluslararası hukukun genel ilkelerine uygun olarak mal ve mülkünden yoksun bırakılabilir. Yukarıdaki hükümler, devletlerin, mülkiyetin kamu yararına uygun olarak kullanılmasını düzenlemek veya vergilerin ya da başka katkıların veya para cezalarının ödenmesini sağlamak için gerekli gördükleri yasaları uygulama konusunda sahip oldukları hakka halel getirmez." hükmüne yer verildiği, Anılan mevzuat hükümleri açısından bakıldığında, özel mülkiyet hakkının korunması gereken temel insan hakları arasında öngörüldüğü, anayasa ve uluslararası sözleşmelerde mülkiyet hakkını korumaya yönelik düzenlemelere yer verildiği, bu düzenlemelerde mülkiyet hakkına müdahalelerin olabileceğinin öngörüldüğü, ancak bu müdahalelerde kamu yararı gerekçesi, kanuni düzenleme gereği ve ölçülülük ya da orantılılık gibi uluslararası hukukun genel ilkelerinin varlığının dikkate alınması gerektiği, aksi durumda müdahalenin mülkiyet hakkı ihlaline neden olacağının kabul edildiği, nitekim Anayasa Mahkemesi kararları ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi içtihatlarıyla da bu hususların açık bir şekilde ortaya konulduğu, Bu açıdan, kamu gücü kullanılarak özel mülkiyetteki taşınmazların kullanımına engel olunması anlamında mülkiyet hakkına söz konusu müdahalede kamu yararının varlığının, kanuni düzenleme gereğinin ve orantılılık noktasında adil dengenin sağlanıp sağlanmadığının değerlendirilmesi gerektiği, Anayasa’nın 2. maddesinde belirtilen hukuk devletinin, eylem ve işlemleri hukuka uygun, insan haklarına dayanan, bu hak ve özgürlükleri koruyup güçlendiren, her alanda adil bir hukuk düzeni kurup bunu geliştirerek sürdüren, Anayasa’ya aykırı durum ve tutumlardan kaçınan, hukukun üstün kurallarıyla kendini bağlı sayan, yargı denetimine açık olan devlet olduğu, “Hukuk güvenliği ilkesi”nin hukuk devletinde uyulması zorunlu temel ilkelerden biri olduğu, Anayasa'da öngörülen temel hak ve özgürlüklerin kullanılmasının ve insan haklarının yaşama egemen kılınmasının önkoşulu olan hukuk güvenliği ilkesinin, hukuk normlarının öngörülebilir olmasını, bireylerin tüm eylem ve işlemlerinde devlete güven duyabilmesini, devletin de yasal düzenlemelerde bu güven duygusunu zedeleyici yöntemlerden kaçınmasını gerekli kıldığı, Hukuk devletinin gereği olan hukuk güvenliğini sağlama yükümlülüğünün, kural olarak yasaların geriye yürütülmemesini gerekli kıldığı, “Yasaların geriye yürümezliği ilkesi” uyarınca kanunların, kamu yararı ve kamu düzeninin gerektirdiği, kazanılmış hakların korunması, mali haklarda iyileştirme gibi kimi ayrıksı durumlar dışında ilke olarak yürürlük tarihlerinden sonraki olay, işlem ve eylemlere uygulanmak üzere çıkarıldığı, yürürlüğe giren kanunların, geçmişe ve kesin nitelik kazanmış hukuksal durumlara etkili olmaması hukukun genel ilkelerinden olduğu, İmar Kanunu'nun 10. maddesiyle imar planlarının yürürlüğe girmesinden itibaren üç ay içinde imar planlarının uygulanmasını sağlamak için beş yıllık imar programlarının hazırlanması görevinin yetkili idarelere yüklendiği, bu yükümlülüğün imar mevzuatında belirlenen süreler içerisinde yerine getirilmemesi halinde taşınmaz maliklerinin katlanması beklenen külfetlerin malik aleyhine ağırlaşması söz konusu olacağından Anayasa ve uluslararası sözleşmelerle korunan mülkiyet hakkının ihlal edileceği, Taşınmazı uzun yıllar imar programına almayan, imar planını fiilen hayata geçirmeyen, parselasyon, kamulaştırma veya takas yoluna başvurmayan idarenin, malikin taşınmaz üzerindeki tasarruf hakkını belirsiz süre ile kullanılamaz hale getirdiği, bu durumda, malikin mülkiyet hakkının özüne uygun şekilde yararlanma olanağı kalmadığından taşınmaz malikinin mülkiyet hakkının hukuksal nedene dayanmadan, idarece engellendiğinin kabul edilmesi gerektiği, Dava konusu Yönetmelik hükmü yürürlüğe girmeden önceki yukarıda da yer verilen Anayasa ve ilgili mevzuat hükümleri ile yargı kararları gereği her halükarda imar planlarının yürürlüğe girdiği tarihten itibaren Kanun'da öngörülen süreler içinde taşınmazların imar programına alınarak mülkiyet hakkı üzerindeki kısıtlılığın kaldırılması gerekmekte iken 10/07/2019 tarihi itibariyle bu tarihten önce yapılan imar planları da dahil edilmek suretiyle parselasyon planlarının yapılması için yeniden beş yıllık sürenin tanımlanmasına ilişkin Yönetmelik hükmünün yürürlüğe girdiği, İdarelerin, yönetmeliklerle yapacakları düzenlemelerin üst kurallara aykırı olmaması; düzenlemenin kanunlarla idarelere tanınan yetkiler çerçevesinde ve kanunla belirlenen sınırlara bağlı olarak, tamamlayıcı, açıklayıcı ve üst normların uygulanmasına yönelik olması gerektiği, 7181 sayılı Kanun'la 3194 sayılı Kanun'un 18. maddesine eklenen hükme göre, ilgili idarelerin imar planlarının kesinleşme tarihinden itibaren beş yıl içinde parselasyon planlarını yapması ve onaylaması esas iken uyuşmazlığa konu Yönetmelik maddesi ile 7181 sayılı Kanun değişikliğinin yürürlüğe girdiği 10/07/2019 tarihten önce imar planı onaylanan alanlarda parselasyon planlarının yapılması için 5 yıl ek bir süre uygulanacağı öngörülmek suretiyle, Kanun'la belirlenen sürelere ek bir süre kabul edildiği, Parselasyon işleminin yapılmasıyla taşınmazı kamusal alanda kalan taşınmaz maliklerine yapılaşabilecekleri imar parselinin tahsis edilmesinin kural olduğu, 3194 sayılı Kanun hükümlerine göre, imar planlarının yapılmasından sonra ilk olarak ilgili belediye encümeni kararıyla veya valilikçe parselasyon işlemi yapılması ve yapılaşmanın sağlanacağı imar parselleri oluşturulması gerekirken dava konusu düzenleme ile imar planı 10/07/2019 tarihinden önce kabul edilen tüm planlı alanlar için herhangi bir ayrım gözetilmeksizin beş yıl daha süre tanınması sureti ile mülkiyet hakkı üzerindeki kısıtlılıkların uzatılmasının öngörüldüğü, Dava konusu taşınmazın amacına uygun şekilde kullanılmasını ve imar mevzuatına uygun olarak yapılaşmasını süresi belli olmayacak şekilde engelleyen bu belirsizliğin, kişisel yarar ile kamu yararı arasındaki dengeyi bozarak, mülkiyet hakkını kullanılamaz hale getirdiği, davacıyı mülkiyet hakkını kullanmaktan yoksun bırakarak sınırlamayı aştığı ve hakkın özüne dokunan bir nitelik taşıdığı, Bu itibarla, Kanun hükmünü aşacak şekilde mülkiyet hakkının korunması ile kamu yararı arasında olması gereken adil dengeyi davacı aleyhine bozan ve mülkiyet hakkını belirsiz süre kısıtlayarak müdahale edilmesine sebep ek bir süre öngören Yönetmeliğin 9. maddesinin 2. fıkrasında yer alan "10/7/2019 tarihinden önce yapılmış imar planlarında 10/7/2019 tarihinden itibaren 5 yıl içerisinde;" ibaresinde hukuka uyarlık bulunmadığı, Arsa ve Arazi Düzenlemeleri Hakkında Yönetmeliğin 9. maddesinin 2. fıkrasında yer alan "10/7/2019 tarihinden önce yapılmış imar planlarında 10/7/2019 tarihinden itibaren 5 yıl içerisinde;" ibaresi dışındaki kısmılar yönünden; 7181 sayılı Kanun'la 3194 sayılı Kanun'un 18. maddesine eklenen hükme göre, ilgili idarelerin imar planlarının kesinleşme tarihinden itibaren beş yıl içinde parselasyon planlarını yapması ve onaylamasının esas olduğu, Yönetmeliğin 9. maddesinin 2. fıkrasının "10/7/2019 tarihinden önce yapılmış imar planlarında 10/7/2019 tarihinden itibaren 5 yıl içerisinde;" ibaresi dışındaki kısımlarında; anılan Kanun hükmüne uygun şekilde bir düzenlemeye gidilerek 10/07/2019 tarihinden sonra yapılan imar planlarında kesinleşme tarihinden itibaren 5 yıl içerisinde düzenleme sahalarının tespit edilerek, parselasyon planlarının yapılması ve onaylanmasının esas olduğu hükmüne yer verildiği, İdarelerin, yönetmeliklerle yapacakları düzenlemelerin üst kurallara aykırı olmaması, düzenlemenin kanunlarla idarelere tanınan yetkiler çerçevesinde ve kanunla belirlenen sınırlara bağlı olarak, tamamlayıcı, açıklayıcı ve üst normların uygulanmasına yönelik olması gerektiği, belirtilen hususlar yönünden Yönetmeliğin bu kısmında Kanun'a herhangi bir aykırılık bulunmadığı, Davacının dava dilekçesinde ileri sürdüğü iddialar ele alındığında ise; temelde Yönetmeliğin 9. maddesinin 2. fıkrasında yer alan düzenlemenin, 10/7/2019 tarihinden önce yapılmış imar planlarında 10/7/2019 tarihinden itibaren 5 yıl içerisinde düzenleme sahalarının tespit edilerek, parselasyon planlarının yapılması ve onaylanmasına olanak tanınmasına ilişkin kısmına yönelik iddiaların bulunduğu ve Yönetmeliğin 9. maddesinin 2. fıkrasının "10/7/2019 tarihinden önce yapılmış imar planlarında 10/7/2019 tarihinden itibaren 5 yıl içerisinde;" ibaresi dışındaki kısmına yönelik herhangi bir iddiasının bulunmadığı, buna karşın söz konusu 9. maddenin 2. fıkrasının tamamının iptali istemiyle dava açtığının anlaşıldığı, Bu itibarla Yönetmeliğin anılan kısmının hukuka aykırılığı sonucunu doğuran hangi nedenlerle iptalinin gerektiğine ilişkin davacı tarafından herhangi bir açıklama yapılmadığı ve tamamen soyut bir şekilde Yönetmeliğin ilgili fıkrasının tamamının iptalinin istenildiği anlaşıldığından, dayanağı Kanun hükmüne uygun bir düzenleme içeren anılan kısımda hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşıldığı gerekçesiyle, Arsa ve Arazi Düzenlemeleri Hakkında Yönetmeliğin, "Düzenleme sahalarının tespiti esasları" başlıklı 9. maddesinin 2. fıkrasında yer alan "10/7/2019 tarihinden önce yapılmış imar planlarında 10/7/2019 tarihinden itibaren 5 yıl içerisinde;" ibaresinin iptaline, bu ibare dışındaki ibareler yönünden davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Davacılar tarafından, dava dilekçesinde dava konusu edilen düzenlemenin açıkça belirtildiği, Yönetmeliğin 9. maddesinde yer alan "10/7/2019 tarihinden önce yapılmış imar planlarında 10/7/2019 tarihinden itibaren 5 yıl içerisinde" ibaresinin iptalinin istenildiği halde dava konusu edilmeyen ibareler yönünden de hüküm kurulduğu, Daire kararının redde ilişkin kısımının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. Davalı idare tarafından, davacıların dava konusu Yönetmelik maddesi ile arasında menfaat ilişkisinin bulunup bulunmadığının araştırılması gerektiği, idarelerin imar planlarının yürürlüğe girmesinden itibaren 5 yıllık süre içinde imar programlarını hazırlaması gerektiği, ancak uygulamada belediyelerce genellikle bu süreye uyulmadığı, bu hükmün suistimal edilmeden uygulanmasını sağlamak amacıyla dava konusu Yönetmelik hükmünün getirildiği, Daire kararının iptale ilişkin kısmının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI : Taraflarca savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz istemlerinin reddi ile Daire kararının onanmasına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden davalı idarenin yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan; "a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması, b) Hukuka aykırı karar verilmesi, c)Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçelerinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. Tarafların temyiz istemlerinin reddine, 2.Arsa ve Arazi Düzenlemeleri Hakkında Yönetmeliğin, "Düzenleme sahalarının tespiti esasları" başlıklı 9. maddesinin 2. fıkrasında yer alan "10/7/2019 tarihinden önce yapılmış imar planlarında 10/7/2019 tarihinden itibaren 5 yıl içerisinde;" ibaresinin iptaline, bu ibare dışındaki ibareler yönünden davanın reddine ilişkin Danıştay Altıncı Dairesinin temyize konu 13/05/2024 tarih ve E:2020/5082, K:2024/2891 sayılı kararının ONANMASINA, 3. Kesin olarak, 17/04/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.