Danıştay 2024/2450 E. 2025/1013 K.

T.C. D A N I Ş T A Y İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU Esas No : 2024/2450 Karar No : 2025/1013

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Bakanlığı VEKİLİ : Huk. Müş. ...

İSTEMİN KONUSU : Danıştay Dördüncü Dairesinin 30/05/2024 tarih ve E:2023/11516, K:2024/3572 sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Erzurum ili, Tortum ilçesinde bulunan "Bağbaşı Regülatörü ve HES" tesisinde aylara göre bırakılması taahhüt edilen can suyu ile tarımsal sulama suyunun eksik bırakıldığı günlerin belirlenerek, bu günler için idari yaptırım uygulanması istemiyle yapılan çeşitli tarihlerdeki başvuruların reddine ilişkin bila tarih ve ... sayılı Tarım ve Orman Bakanlığı 13. Bölge Müdürlüğü işleminin iptali istenilmiştir. Daire kararının özeti: Danıştay Dördüncü Dairesinin 30/05/2024 tarih ve E:2023/11516, K:2024/3572 sayılı kararıyla; Erzurum ili, Tortum ilçesi, Bağbaşı Mahallesinde bahçe vasfında taşınmazı bulunan davacı tarafından, aynı yerde bulunan Bağbaşı Regülatörü ve HES projesinin, ÇED raporunda taahhüt edilen can suyu ile tarımsal sulama suyu değerlerinin bırakılmadığı, dere yatağına bırakılan suyun debisinin düşük olması nedeniyle zirai faaliyetinin etkilendiği, ÇED raporunda belirlenen taahhüde uyulmaması nedeniyle 2872 sayılı Çevre Kanunu hükümleri uyarınca ilgili şirkete idari yaptırım uygulanması isteğiyle çeşitli tarihlerde yapılan başvurularla ilgili olarak Erzurum Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işlemiyle; hidroelektrik santrallerinden doğal hayatın devamı için bırakılması taahhüt edilen su miktarının bırakılmaması fiili için, 2872 sayılı Çevre Kanunu'nun 20. maddesinin 1. fıkrasının (k) bendi uyarınca Tarım Orman Bakanlığı Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü ve taşra teşkilatı tarafından uygulanması gerektiğinin davacıya bildirildiği, davacının 18/11/2021 tarihli başvurusu ile; Erzurum Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğüne daha önce yapılan tüm başvuruların Tarım ve Orman Bakanlığı 13. Bölge Müdürlüğünce değerlendirilmesi amacıyla anılan kuruma gönderilmesinin istenilmesi üzerine, Tarım ve Orman Bakanlığı 13. Bölge Müdürlüğünün dava konusu işlemi ile; düşük olduğu iddia edilen can suyu değerlerinin davacı tarafından nasıl temin edildiğinin belirtilmediği, aylara göre debimetre verileri dikkate alınarak can suyundaki eksiklikten dolayı HES denetimine ilişkin 2013/15 sayılı Genelge'de ceza verilmesine ilişkin bir düzenlemenin bulunmadığı, ÇED kararları kapsamındaki yükümlülükleri yerine getirmeyenlere idari yaptırım uygulanması hususunda yetkili kurumun Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı olduğu, cansuyu eksikliği ile beraber biyoçeşitliliğe zarar verildiğinin tespiti halinde ancak davalı idare tarafından idari yaptırım kararının uygulanabildiği yönünde cevap verildiğinin anlaşıldığı, Uyuşmazlıkta; Bağbaşı Regülatörü ve HES projesi ile ilgili olarak ÇED raporunda doğal hayatın devamı için bırakılması taahhüt edilen su miktarının bırakılmadığı, dolayısıyla ÇED raporuna uyulmadığı iddialarından kaynaklandığı, 2013/15 sayılı Genelge uyarınca yapılan denetimlerde, ÇED kararı kapsamındaki taahhüdün ihlalinin durumunda idari yaptırım uygulama yetkisinin Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına; taahhüdün ihlali aynı zamanda biyolojik çeşitliliğin tahribine neden olması durumunda ise idari yaptırım uygulama yetkisinin Tarım ve Orman Bakanlığı merkez teşkilatında Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü ve taşra teşkilatı birimlerine ait olduğu sonucuna varıldığı, Bu itibarla, davacının başvuruları üzerine, idari yaptırım kararının uygulanmasındaki yetki ve 2013/15 sayılı Genelge uyarınca yapılacak denetim konularıyla ilgili olarak tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı, gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, Bağbaşı Regülatörü ve HES tesisinden dere yatağına bırakılan suyun ÇED raporunda taahhüt edilen miktardan az olduğundan bahisle yaklaşık 10 adet dilekçeyi konunun yasal yetkilisi olan Erzurum Valiliği Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğüne sunduğu, bu kurumun yetkisizlik nedeniyle dilekçeleri davalı idareye gönderdiği, davalı idare tarafından da yetkisizlik nedeniyle dilekçelere işlem yapılmadığı, davalı idarenin yetkisi yok ise dilekçeleri yetkili kuruma iletmesi gerektiği, dava açıldıktan sonra yaklaşık 1 yılın ardından davalı idarece dilekçelerinin Erzurum Valiliği Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğüne iade edildiği, bu nedenle konusuz kalan davada, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı aleyhine hükmedilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, Danıştay Dördüncü Dairesince verilen kararın usul ve hukuka uygun olduğu ve temyiz dilekçesinde öne sürülen nedenlerin, kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Daire kararının onanmasına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan; "a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması, b) Hukuka aykırı karar verilmesi, c)Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması", sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. Davacının temyiz isteminin reddine, 2.Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin Danıştay Dördüncü Dairesinin temyize konu 30/05/2024 tarih ve E:2023/11516, K:2024/3572 sayılı kararının ONANMASINA, 3. Kesin olarak, 07/05/2025 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY

X- Dava, Erzurum ili, Tortum ilçesinde bulunan "Bağbaşı Regülatörü ve HES" tesisinde aylara göre bırakılması taahhüt edilen can suyu ile tarımsal sulama suyunun eksik bırakıldığı günlerin belirlenerek, bu günler için idari yaptırım uygulanması istemiyle yapılan çeşitli tarihlerdeki başvuruların reddine ilişkin bila tarih ve ... sayılı Tarım ve Orman Bakanlığı 13. Bölge Müdürlüğü işleminin iptali istemiyle açılmıştır. Dosyanın incelenmesinden, davacı tarafından, Erzurum ili, Tortum ilçesinde bulunan Bağbaşı Regülatörü ve HES tesisinde aylara göre bırakılması taahhüt edilen can suyu ile tarımsal sulama suyunun eksik bırakıldığı günlerin belirlenerek, bu günler için idari yaptırım uygulanması istemiyle Erzurum Valiliği Çevre, Şehircilik ve İl Müdürlüğüne çeşitli tarihlerde yapılan başvuruların değerlendirilmesi amacıyla anılan Kurumun bila tarih ve ... sayılı işlemiyle davalı idareye gönderildiği, davalı idare tarafından yapılan başvuruların değerlendirilmesi neticesinde, bila tarih ve ... sayılı dava konusu işlemle denetimlerin 2013/15 sayılı Genelge uyarıca DSİ 8. Bölge Müdürlüğünün koordinatörlüğünde gizli bir şekilde yapıldığı, cansuyu eksikliği ile beraber biyoçeşitliliğe zarar verildiğinin tespiti halinde, ancak davalı idare tarafından idari yaptırım kararının uygulanabildiği, Çevre Kanunu'nun 20. maddesi uyarınca ÇED yükümlülüklerini yerine getirmeyenlere idari yaptırım uygulama konusunda yetkili kurumun Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı olduğu yönünde cevap verildiği anlaşılmıştır. Uyuşmazlıkta, davacı tarafından, Erzurum ili, Tortum ilçesinde bulunan "Bağbaşı Regülatörü ve HES" tesisinde aylara göre bırakılması taahhüt edilen can suyu ile tarımsal sulama suyunun eksik bırakıldığı günlerin belirlenerek, bu günler için idari yaptırım uygulanması istemiyle yapılan çeşitli tarihlerdeki başvuruların, idari yaptırım uygulama konusunda yetkili idare olan Erzurum Valiliği Çevre, Şehircilik ve İl Müdürlüğüne yapıldığı, ancak anılan idare tarafından yetkisiz olduğu gerekçesiyle davacının başvuru dilekçelerinin davalı idareye gönderildiği açıktır. Bu durumda, davalı idarece, davacının idari yaptırım uygulanması konusundaki başvuru dilekçelerinin bu konuda yetkili olan Erzurum Valiliği Çevre, Şehircilik ve İl Müdürlüğüne geri gönderilmesi gerekirken, davacının talebinin idari yaptırım uygulanması konusundaki yetkinin kendisinde olmadığı gerekçesiyle reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmamaktadır. Bu itibarla, davacının temyiz isteminin kabulü ile Daire kararının bozulması gerektiği oyuyla, karara katılmıyorum.