Danıştay 2023/3097 E. 2025/636 K.

T.C. D A N I Ş T A Y İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU Esas No : 2023/3097 Karar No : 2025/636

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Sendikası VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Genel Müdürlüğü VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : Danıştay İkinci Dairesinin 24/05/2023 tarih ve E:2018/4266, K:2023/2923 sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: 25/12/2017 tarih ve 30281 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği'nin (Yönetmelik) "Görev grupları" başlıklı 5. maddesinin 1. fıkrasının (ç) bendinde "başrepartitör" unvanına yer verilmemesi nedeniyle eksik düzenlemenin, "Görevde yükselme sınavı sonucunda atanacaklarda aranacak özel şartlar" başlıklı 8. maddesinin ve "Sözlü sınav" başlıklı 13. maddesinin iptali istenilmiştir. Daire kararının özeti: Danıştay İkinci Dairesinin 24/05/2023 tarih ve E:2018/4266, K:2023/2923 sayılı kararıyla; Anayasa'nın 124. maddesi, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 3. ve 41. maddeleri ile Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmeliğin 12/A ve 15. maddeleri hükümlerine yer verildikten sonra, Yönetmeliğin "Görev grupları" başlıklı 5. maddesinin 1. fıkrasının (ç) bendinde "başrepartitör" unvanına yer verilmemesi nedeniyle eksik düzenleme ve "Görevde yükselme sınavı sonucunda atanacaklarda aranacak özel şartlar" başlıklı 8. maddesi yönünden; "Dayanak" başlıklı 3. maddesinde 657 sayılı Kanun ile Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik hükümlerine dayanılarak hazırlandığı belirtilen dava konusu Yönetmeliğin 5. maddesinde, bu Yönetmelik kapsamındaki görevde yükselme ve unvan değişikliğine tabi görev gruplarının, 8. maddesinde, görevde yükselme suretiyle atanacaklarda aranacak özel şartların belirlendiği; düzenlemenin dava konusu edilen 5. maddesinde "başrepartitör" unvanına görevde yükselme ve unvan değişikliğine tabi görev grupları arasında yer verilmediği, 8. maddesinde, hareket bölge amiri, hareket baş kontrolörü, hareket kontrolörü olma şartlarına yer verilmediği gibi, gişe memurlarına da değinilmediği, 8. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinde ise repartitör/başrepartitör pozisyonu "Müdür yardımcısı (Şube müdür yardımcısı)" kadrosuna atacak personel arasında sayıldığı, Kamu hizmetinin etkin ve verimli şekilde yürütülebilmesi için gerekli önlemleri almakla yükümlü olan idarelerin, değişen koşullara ve oluşan hizmet ihtiyacına göre normlar hiyerarşisine aykırı olmayacak şekilde, hizmette etkinliğin sağlanması için gerekli önlemleri alma, bu kapsamda mevzuat değişikliği yapma hususunda takdir yetkisine sahip olduğu, Görevde yükselmeye ilişkin düzenleyici işlemlerle, kadroların grup veya alt grup içindeki yerlerini belirleme hususunda kurumlara takdir yetkisi tanındığı, kurumların bu belirlemeyi yaparken dikkate alması gereken kriterlerin hiyerarşi, görev, yetki ve sorumluluk olarak belirtildiği; bunun dışında, Genel Yönetmelik'te görevde yükselmeye tabi kadroların her birinin hizmet grupları içindeki yerlerini işaret eden herhangi bir hükme yer verilmediği, esas alınacak ölçütler belirtilmek suretiyle bu hususun, kurumların kendi yönetmelikleri ile yapacakları düzenlemeye bırakıldığı, öte yandan, davalı idare tarafından, Dairelerinin E:2018/2202 ve E:2018/2203 esasına kayıtlı dava dosyalarına gönderilen savunma yazılarında, 6461 sayılı Türkiye Demiryolu Ulaştırmasının Serbestleştirilmesi Hakkında Kanun uyarınca Kurumlarının yeniden yapılandırıldığının, dava dışı TCDD Taşımacılık A. Ş.'nin, davalı idareden farklı olarak ulusal demiryolları ağı üzerinde tren işletmeciliği yapan şirket konumunda bulunduğunun ve başrepartitör pozisyonunda bulunan personelin görev tanımında yer alan hizmetlere Kurumda ihtiyaç kalmadığının belirtildiği, bununla birlikte, Kurumların yeniden yapılandırılması sonucunda değişen görev alanı ve buna göre oluşan hizmet ihtiyacına göre diğer bir kısım kadro ve pozisyonlara da dava konusu düzenlemede yer verilmemesinin doğal olduğu dikkate alındığında, Yönetmeliğin 5. ve 8. maddelerindeki repartitör, başrepartitör, hareket bölge amiri, hareket baş kontrolörü, hareket kontrolörü ve gişe memurlarına ilişkin bölümlerinde, üst hukuk normlarına, kamu yararına ve hizmet gereklerine aykırılık bulunmadığı, Yönetmeliğin "Sözlü sınav" başlıklı 13. maddesi yönünden, Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik'in "Sözlü sınav" başlıklı 12/A maddesine, dava konusu düzenleyici işlemin 13. maddesinde aynen yer verilmiş olduğu, Yönetmelik ile görevde yükselme suretiyle atanacaklar için yazılı ve sözlü sınavda başarılı olma koşulunun getirilmiş olduğu, yazılı ve sözlü sınavların ikisinin birlikte başarılmasının, belirlenen görevlere atanabilmenin temel koşulu olarak belirlenmiş olduğu, Sözlü sınavın, yazılı sınavı tamamlayıcı nitelikte, bilgi ve liyakatı ölçmek, adayın mesleğe uygun yeteneğe ve kültürel birikime sahip olup olmadığını belirlemek amacıyla yapılmakta olduğu, bu çerçevede, sözlü sınavın temel amacının, yazılı sınav yapılmak suretiyle nesnel bir biçimde tespit edilenler arasından en başarılı adaydan başlayarak en uygun olanların seçilmesi olduğu, Bu itibarla, mesleğin gerektirdiği bilginin ölçülmesi amacıyla yapılacak yazılı sınav yanında, mesleki ehliyete yönelik diğer özel niteliklere de sahip olunup olunmadığının tespiti açısından tamamlayıcı nitelik taşıyan sözlü sınavda ve yazılı sınavı tamamlayıcı nitelikte sözlü sınav getiren dava konusu düzenlemelerde; yapılan düzenlemenin, sözlü sınavın mahiyetini değiştirici, genişletici veya daraltıcı bir ibare içermediği de dikkate alındığında, üst hukuk normlarına, kamu yararına ve hizmet gereklerine aykırılık bulunmadığı, Öte yandan, davalı idare tarafından yapılacak sözlü sınavlara ilişkin bireysel işlemlerin, yargısal denetimlerinin gerçekleştirilmesi amacıyla ayrıca dava konusu edilebilecekleri gerekçeleriyle, davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, Yönetmeliğin "Görev Grupları" başlıklı 5. maddesinin (ç) bendinde "başrepartitör" unvanına yer verilmemesi suretiyle eksik düzenleme yapıldığı ve bu durumun başrepartitörlüğe nasıl geçileceği konusunda belirsizlik yarattığı; önceki Yönetmelikte repartitörlükten şube müdür yardımcılığı veya başrepartitörlüğe yükselme imkânı varken, yeni düzenleme ile bu imkânın ortadan kaldırıldığı ve repartitörlerin yalnızca büro şefliği sınavına girebildiği; Yönetmelik'te hareket bölge amiri, hareket baş kontrolörü ve hareket kontrolörü görevlerine yükselme şartlarına yer verilmediği gibi, gişe memurlarına da değinilmediği, dolayısıyla lise mezunu personelin görevde yükselme imkânının engellendiği ve personel arasında eşitsizliğe yol açıldığı; Yönetmeliğin 13. maddesinde sözlü sınavın usul ve esaslarının belirlenmemiş olmasının belirsizlik doğurduğu, keyfi uygulamalara ve yargısal denetimden uzak işlemlere zemin hazırladığı, yazılı sınavda başarılı olan aday sayısının beş katına kadarının sözlü sınava çağrılmasının ve yazılı sınav ile sözlü sınav ortalamasının alınmaması suretiyle yazılı sınavın anlamsız hâle getirildiği ve idarenin liyakatten uzak atamalar yapmasının önünün açıldığı; dava konusu düzenleyici işlemin objektiflik ve eşitlik ilkelerine aykırı olarak bir kısım unvanlar yönünden görevde yükselme imkânını engellediği, bu nedenle 657 sayılı Kanun'un temel ilkelerine, kamu yararına ve hizmet gereklerine aykırı olduğu, söz konusu düzenlemenin Anayasa'nın "Kanun Önünde Eşitlik" ilkesine aykırı işlem tesis edilmesine ve kadrolaşmaya yol açabileceği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, temyize konu Daire kararının usul ve yasaya uygun olduğu, Yönetmeliğin, Genel Yönetmelik hükümlerine uygun olarak düzenlendiği ve Devlet Personel Başkanlığı'nın uygun görüşünün alındığı; "başrepartitör" unvanının görev grupları arasındaki geçişlerden çıkarılması ve özel şartlarda düzenlenmemesinin, 6461 sayılı Kanun uyarınca tren işletmeciliğinin TCDD Taşımacılık A.Ş.'ye devredilmesi sonucu teşekkül bünyesinde bu unvanlara ihtiyaç kalmaması nedeniyle olduğu, ancak mevcut "repartitör" ve "başrepartitör"lerin teşekkül bünyesindeki uygun pozisyonlara geçişleri için düzenleme bulunduğu, "gişe memuru" unvanının Yönetmelikte yer almamasının nedeninin bu personelin yeniden yapılanma sürecinde TCDD Taşımacılık A.Ş.'ye devredilmiş olması olduğu, dava konusu Yönetmeliğin idarenin tüm birimlerinin görüş, öneri ve ihtiyaçları doğrultusunda, kariyer ve liyakat ilkeleri çerçevesinde, hizmet gerekleri ve personel planlaması esas alınarak düzenlendiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'ÜN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Daire kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME : Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan; "a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması, b) Hukuka aykırı karar verilmesi, c) Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Davacının temyiz isteminin reddine, 2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin Danıştay İkinci Dairesinin temyize konu 24/05/2023 tarih ve E:2018/4266, K:2023/2923 sayılı kararının ONANMASINA, 3. Kesin olarak, 19/03/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.