Danıştay 8. Daire 2025/6237 E. 2026/449 K.

T.C. D A N I Ş T A Y SEKİZİNCİ DAİRE Esas No : 2025/6237 Karar No : 2026/449

TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVALILAR) : 1- ...Bakanlığı VEKİLİ : Av. ... 2- ... Genel Müdürlüğü VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ... İş Ortaklığı VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin... gün ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Çanakkale ili, Lapseki ilçesinde 2918 sayılı Kanun'un Ek-16. maddesi uyarınca Elektronik Denetleme Sistemlerinin (KGYS-EDS) Kurulumu ve 9 yıl süre ile işlettirilmesi işini üstlenen ilçe belediye başkanlığı ile sözleşme imzalayan dava dışı ... Savunma Sanayi Güv. Sis. Elektrik Elektronik İnş. Telk. İth. İhr. Ltd. Şti. ile birlikte iş ortaklığı olarak sözleşme imzalayan (iş ortaklığının diğer şirketinden 11/02/2021 tarihinde diğer hisseleri devralan) davacı şirket tarafından, sözleşme imzalandıktan sonra 2918 sayılı Kanun'un Ek-16. maddesinde yapılan değişiklik nedeniyle yatırım maliyetine ulaşıldıktan sonra toplam ceza tutarının %15’e düşürülmesi üzerine bu oranın uygulanmaması ve oran değişikliğinden kaynaklanan eksik ödemelerin anılan belediyelere ödenmesi istemiyle yaptığı başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; Çanakkale ili, Lapseki ilçesinde 2918 sayılı Kanun'un Ek-16. maddesi uyarınca Elektronik Denetleme Sistemlerinin (KGYS-EDS) Kurulumu ve 9 yıl süre ile işlettirilmesi ihalesinin davacı idarece yapıldığı, söz konusu ihale neticesinde işin dava dışı ... Savunma Sanayi Güv. Sis. Elektrik Elektronik İnş. Telk. İth. İhr. Ltd. Şti. ile birlikte sözleşme imzalayan davacı şirket ortaklığı üzerinde kaldığı ve 29/08/2016 tarihinde Lapseki Belediye Başkanlığı ile anılan şirket ortaklığı arasında sözleşme imzalandığı, sözleşmenin imzalandığı tarih itibarıyla 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 16. maddesinde; "Belediyelerce kendi bütçe kaynakları kullanılarak ... trafik idari para cezaları toplamının %30'u oranındaki tutar, belediyeye ödenmek üzere ilgili emniyet teşkilatı biriminin emvaline gönderilir" düzenlemesinin bulunduğu, söz konusu düzenlemede 20/08/2016 tarihinde değişiklik yapılarak; “belediyeler - tarafından hasılat paylaşımı yoluyla kurdurulan ve işlettirilen EDS'lerin ihaleleşmesinde Türk Lirası cinsinden belirtilen yatırım maliyetine ulaşıncaya kadar, Trafik İhlalleri Tespit Listesinde yer alan trafik idari para cezaları toplamının %30'u; yatırım maliyetine ulaşıldıktan sonra ise %15'i oranındaki tutar belediyeye ödenmek üzere gönderilir" şeklinde düzenlendiğinin anlaşıldığı, bu durumda mevcut düzenlemede uygulanan oranın %15 olarak belirlendiği, davalı idarelerin Kanun hükmünün aksine işlem tesis etme yetkilerinin bulunmadığı, davalı idarelerin bu anlamda bağlı yetki ile bağlı oldukları görüldüğünden dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Uyuşmazlıkta, Çanakkale ili, Lapseki ilçesinde 2918 sayılı Kanun'un Ek-16. maddesi uyarınca Elektronik Denetleme Sistemlerinin (KGYS-EDS) Kurulumu ve 9 yıl süre ile işlettirilmesi işini üstlenen ve belediyeye ödenecek %30 ceza tutarının % 14'ünün yükleniciye ödenmesini içeren sözleşmenin 29/08/2016 tarihinde imzalandığı ve ilgili kuruluşlarca Belediyeye aktarılacak olan Trafik Ceza Tutarlarının Belediyeye ait olan %30'u oranındaki sistem kullanım hizmet bedelinin idare hesabına geçiş tarihini izleyen yedi gün içerisinde yasal kesintiler yapıldıktan sonra yüklenici şirkete ödeneceğinin imzalanan sözleşme ile hukuki geçerlilik kazandığı, yüklenici firma ile sözleşmenin yapıldığı tarih itibarıyla 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 16. maddesinde, "Belediyelerce kendi bütçe kaynakları kullanılarak ... trafik idari para cezaları toplamının %30'u oranındaki tutar, belediyeye ödenmek üzere ilgili emniyet teşkilatı biriminin emvaline gönderilir" düzenlemesinin yürürlükte bulunması karşısında, davacı tarafından söz konusu düzenleme dikkate alınarak bahse konu ihaleye girildiğinin kabulü gerektiği, söz konusu düzenlemeden sonradan yapılan değişikliklerin 9 yıllığına belediye ile sözleşme imzalamış olan davacıya uygulanmasının mümkün olmadığı, sonradan yapılan düzenlemelerin uygulanmasının hukuk devletinin temel unsurlarından olan "hukuki güvenlik" ve "belirlilik" ilkeleriyle bağdaşmayacağı sonucuna ulaşıldığı, bu durumda, dava dosyasındaki bilgi ve belgeler birlikte incelendiğinde; hukuk devleti ve belirlilik ilkelerinin bir gereği olarak davacıya ihalenin verildiği ve belediye ile sözleşmenin imzalandığı tarihte yürürlükte bulunan yasal normların uygulanması gerekmekte olduğu, sonradan yapılan yasa değişikliklerin uygulanması mümkün bulunmadığından, dava konusu işlemlerde hukuka uygunluk, davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmediği gerekçesiyle davacının istinaf isteminin kabulüne, İdare Mahkemesince verilen kararının kaldırılmasına dava konusu işlemin iptaline, karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Davalı idare Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından, dava konusu iş ve işlemlere yönelik olarak gerek hizmetin yürütülmesinde gerekse bu kapsamda mali işlemlerin geliştirilmesinde Bakanlıklarının icrai bir sorumluluğu olmadığı, mevzuatta yapılan değişiklik ile bağlı yetkileri bulunduğundan düzenlemenin aksi yönünde işlem tesis etme yetkilerinin bulunmadığı ileri sürülmektedir. Davalı idare Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından, Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 05/07/2018 tarihli görüşü çerçevesinde 07/09/2016 tarihinden önce ihale yöntemine bakılmaksızın 07/09/2016 tarihine kadar düzenlenen trafik ihlalleri tespit listesinde yer alan trafik idari para cezaları %30 oranında belediyelere ödendiği, belirtilen tarihten sonra gerek İçişleri Bakanlığı Hukuk Müşavirliği gerekse Hazine ve Maliye Bakanlığının görüşü doğrultusunda belediyelere ödenecek tutarın belirlenmesinde yürürlükte bulunan Kanun hükümlerinin esas alınmasının ve buna göre hareket edilmesinin uygun olacağı belirtildiğinden bahisle tesis edilen işlemin usul ve hukuka uygun olduğu gerekçesiyle davanın reddi gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, haksız ve mesnetsiz olduğu belirtilerek istemlerin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz istemlerinin reddi ile usul ve yasaya uygun Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemleri hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : Çanakkale ili, Lapseki ilçesinde 2918 sayılı Kanun'un Ek-16. maddesi uyarınca Elektronik Denetleme Sistemlerinin (KGYS-EDS) Kurulumu ve 9 yıl süre ile işlettirilmesi işini üstlenen ilçe belediye başkanlığı ile sözleşme imzalayan dava dışı ... Savunma Sanayi Güv. Sis. Elektrik Elektronik İnş. Telk. İth. İhr. Ltd. Şti. ile birlikte iş ortaklığı olarak sözleşme imzalayan (iş ortaklığının diğer şirketinden 11/02/2021 tarihinde diğer hisseleri devralan) davacı şirket tarafından, sözleşme imzalandıktan sonra 2918 sayılı Kanun'un Ek-16. maddesinde yapılan değişiklik nedeniyle yatırım maliyetine ulaşıldıktan sonra toplam ceza tutarının %15’e düşürülmesi üzerine bu oranın uygulanmaması ve oran değişikliğinden kaynaklanan eksik ödemelerin anılan belediyelere ödenmesi istemiyle yaptığı başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT: 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 16. maddesinde 20/08/2016 tarihli ve 6745 sayılı Kanunun 30. maddesiyle yapılan ve 07/09/2016 tarih ve 29824 sayılı Resmi Gazedede yayımlanarak yürürlüğe giren değişiklikten önce; “Belediyelerce kendi bütçe kaynakları kullanılarak, karayollarında can ve mal güvenliğini sağlamak, düzenli ve güvenli trafik akışını temin etmek amaçlarına hizmet etmek üzere kurulmuş veya kurulacak elektronik sistemlerin Emniyet Genel Müdürlüğünce trafik ihlallerinin tespiti amacıyla kullanılması durumunda, aylık dönemler halinde yapılan tespitlere dayanılarak düzenlenen trafik idari yaptırım karar tutanaklarında yer alan trafik idari para cezasının % 30’u oranındaki tutar, izleyen ayın sonuna kadar Emniyet Genel Müdürlüğü bütçesinden ilgili belediyelere sistem kullanımı hizmet bedeli olarak ödenir...” hükmü yer almakta iken söz konusu Kanun değişikliğinden sonra, “Belediyelerce veya sermayesinin tamamı belediyelere ait şirketler tarafından kendi bütçe kaynakları kullanılarak, karayollarında can ve mal güvenliğini sağlamak, düzenli ve güvenli trafik akışını temin etmek amaçlarına hizmet etmek üzere kurulmuş veya kurulacak elektronik sistemlerin Emniyet Genel Müdürlüğünce trafik ihlallerinin tespiti amacıyla kullanılması durumunda, aylık dönemler halinde yapılan tespitlere dayanılarak düzenlenen trafik idari yaptırım karar tutanaklarında yer alan trafik idari para cezasının % 30’u oranındaki tutar, izleyen ayın sonuna kadar Emniyet Genel Müdürlüğü bütçesinden ilgili belediyelere sistem kullanımı hizmet bedeli olarak ödenir. (Ek cümle: 20/8/2016-6745/30 md.) Elektronik sistemlerin belediyeler tarafından hasılat paylaşımı yoluyla kurdurulması ve işlettirilmesi hâlinde belediyelere ödenecek tutar, elektronik sistemlerin yatırım maliyetine ulaşıncaya kadar %30, sonrasında %15 olarak uygulanır..." hükmüne yer verilmiştir. Olayda, dava dışı Lapseki Belediye Başkanlığı ile davacı şirket (birleşmeden önceki hali) arasında yapılan 29/08/2016 tarihli hasılat paylaşma sözleşmesinin 'Sözleşmenin türü ve bedeli' başlıklı 6.-maddesinde: "2886 sayılı Devlet İhale Kanununun 53. maddesine göre sözleşme imzalanacaktır....", 11. maddesinde ise; "İl/ilçe Emniyet Müdürlüğünce Belediyemize aktarılacak olan trafik ceza tutarlarının belediyeye ait olan %30 oranındaki sistem kullanım bedelinin idare hesabına geçiş tarihini izleyen 7 gün içerisinde yüklenici ile imzalanan sözleşme hükümleri esaslarına uygun olarak belirlenmiş %14'lük pay yasal kesintiler (Damga vergisi, stopaj vs.) yapıldıktan sonra yükleniciye ödenecektir." düzenlemesi yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Uyuşmazlıkta, her ne kadar davacı şirket tarafından 2918 sayılı Kanun'un Ek-16. maddesinde yapılan değişiklik nedeniyle yatırım maliyetine ulaşıldıktan sonra toplam ceza tutarının %15’e düşürülmesi üzerine bu oranın uygulanmaması ve oran değişikliğinden kaynaklanan eksik ödemelerin anılan belediyelere ödenmesi istemiyle yaptığı başvurunun zımnen reddine ilişkin dava açılmışsa da, davacı şirketin davalı idareler ile herhangi bir sözleşme imzalamadığı, ihalesi yapılan Elektronik Denetleme Sistemi işi uhdesinde kalan davacı şirket ile dava dışı Lapseki Belediye Başkanlığı arasında 2886 sayılı Kanun uyarınca yapılan 29/08/2016 tarihli hasılat paylaşma sözleşmesi uyarınca, kendisine yapılacak ödemelerden kaynaklı ihtilaflar hususundaki iddia ve taleplerinin dava dışı belediyeye yöneltilmesi suretiyle sözleşmeden kaynaklı olarak ileri sürebileceği, huzurdaki davada kendisiyle işlem yapma tarafı olmayan davalı idareler nezdinde söz konusu davanın incelenmesine olanak bulunmadığı, öte yandan her türlü sözleşmeden kaynaklı hak ve iddialarını sözleşmenin tarafı olan dava dışı belediyeye yöneltip talep edebileceği anlaşılmakta olup, dava konusu işlemin iptaline dair kararda hukuka uyarlık görülmemiştir.

KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz istemlerinin kabulüne, 2. ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesinin...gün ve E:..., K:...sayılı kararının BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 4. Kesin olarak 30/01/2026 tarihinde oybirliği ile karar verildi.