Danıştay 8. Daire 2025/4780 E. 2026/24 K.

T.C. D A N I Ş T A Y SEKİZİNCİ DAİRE Esas No : 2025/4780 Karar No : 2026/24

TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNANLAR: 1- (DAVALI) ... San. ve Tic. A.Ş. VEKİLİ : Av. ...

2- (DAVACI) ... A.Ş. VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Davacı PTT AŞ'nin; İstanbul ilinde dağıtımla görevli olarak çalışan PTT Genel Müdürlüğü çalışanlarının davalı idare tarafından işletilen metro ve tramvay hatlarından ücretsiz yararlandırılmasına ilişkin talebin reddine dair işlemin kesinleşen yargı kararı ile iptal edilmesi sebebiyle Avrupa ve Anadolu Yakası PTT Başmüdürlüklerince kurumlarına fatura edilen toplam 938.533,28 TL'nin her bir faturanın ödeme tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte ödenmesi yolundaki ... tarih ve ... sayılı yazı ile yapılan başvurunun cevap verilmeyerek (zımnen) reddine ilişkin işlemin iptali ile haksız tahsil edilen 938.533,28-TL'nin her bir fatura ödeme tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacı posta idaresinin, posta dağıtıcısı personelinin toplu taşımadan ücretsiz yararlandırılması istemiyle yapılan başvurusunu reddeden davalı işlemini iptal eden ve tüm kanun yollarından geçerek kesinleşen Mahkemelerinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, Anayasa ve 2577 sayılı Kanundan kaynaklanan bağlayıcılığı dikkate alınmak suretiyle, posta idaresinin üstlendiği ulaşım giderlerini ödemesi gereken davalı idarenin, davacının bu yöndeki talebinin cevap verilmeyerek reddine ilişkin dava konusu işleminde hukuka uygunluk görülmediği gerekçesiyle, tazminat talebi yönünden; Anayasa'nın 125. maddesinin son fıkrasında, idarelerin kendi eylem ve işlemlerinden dolayı doğan zararı ödemekle yükümlü olduğunun kurala bağlandığı; hukuka aykırılığı saptanan dava konusu işlem nedeniyle Avrupa ve Anadolu Yakası PTT Başmüdürlüklerince fatura edilen 938.533,28-TL toplu taşıma ücretinin davalı idarece yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesi gerektiği, yasal faiz yönünden; idari işlem ve eylemlerden dolayı uğranılan zararın tazmini istemiyle açılan davalarda, uygulanacak yasal faizin başlangıç tarihi olarak idareye başvuru tarihinin, başvurunun bulunmaması halinde dava tarihinin esas alınmasının Danıştay içtihatlarında (Bkz: Danıştay 10. Dairesinin E:2013/2411, K:2014/2501 sayılı kararı.) genel kabul gördüğü ve istikrar kazandığı; olayda, yasal faizin, idareye başvurunun yapıldığı 10/05/2019 tarihinden itibaren işletileceği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline, tazminat talebinin kabulü ile toplamda 938.533,28-TL'nin idareye başvurunun yapıldığı 10/05/2019 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalı tarafından davacıya ödenmesine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının Danıştay Sekizinci Dairesinin 29/01/2025 tarih ve E:2024/6160, K:2025/220 sayılı kararıyla bozulması üzerine bozma kararına uyulmuş, İdare Mahkemesi kararının; dava konusu işlemin 6475 sayılı Posta Hizmetleri Kanunu'nun yürürlüğe girdiği 23/05/2013 tarihi öncesi döneme ilişkin kısmının incelenmesi sonucu bu kısım bakımından istinaf talebinin reddine, İdare Mahkemesi kararının; dava konusu işlemin 6475 sayılı Posta Hizmetleri Kanunu'nun yürürlüğe girdiği 23/05/2013 tarihinden sonraki döneme ilişkin kısmının incelenmesinden ise; 6475 sayılı Posta Hizmetleri Kanunu ile davacıya tanınan toplu taşıma araçlarından ücretsiz faydalanmasına yönelik muafiyet kaldırıldığından, dava konusu tazminat miktarında belirtilen personel geçiş bedeline (akbil bedeli) ilişkin fatura bedellerinin 6475 sayılı Posta Hizmetleri Kanunu'nun yürürlüğe girdiği 23/05/2013 tarihinden sonraki dönem için ödenemeyeceği, davacının başvurusunun reddine ilişkin işlemin bu kısmında (23/05/2013 tarihinden sonraki döneme ilişkin) hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varıldığı gerekçesiyle ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının dava konusu işlemin 6475 sayılı Posta Hizmetleri Kanunu'nun yürürlüğe girdiği 23/05/2013 tarihinden sonraki döneme ilişkin kısmı yönünden kaldırılmasına, bu kısım yönünden davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Davacı tarafından; bozma gerekçesine uygun ve usule uygun bir tam yargı davası kararı verilmediği, davalı tarafından tesis edilen ... tarih ve ... sayılı idari işlemin, ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile iptal edildiği ve nihai olarak Danıştay 8. Dairesinin 27/02/2019 tarih ve E:2017/7315, K:2019/1456 sayılı karar düzeltme talebinin reddine dair kararı ile iptal kararının kesinleştiği, bakılan davanın bu iptal kararı üzerine açıldığı, kesinleşmiş iptal kararına rağmen, tam yargı davasının reddedilmesinin isabetli olmadığı, davaya konu alacağın tüm fatura ve dekontların ibrazı suretiyle ispat edildiği; davalı tarafından ise; bozma kararının eksik uygulandığı, istinaf kararında herhangi bir hesaplamaya yer verilmediği, bu haliyle kimin ne kadar alacaklı kimin ne kadar borçlu olduğunun muğlak olduğu ileri sürülmektedir.

TARAFLARIN SAVUNMASI : Davalı tarafından davacının temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmakta olup, davacı tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz istemlerinin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : Davacı PTT AŞ'nin; posta dağıtıcısı personelinin ücretsiz olarak verilen geçiş haklarının 01/10/2012 gününden sonra da tanınması amacıyla yaptığı başvurunun reddine dair ... San. ve Tic. AŞ'nin 15/10/2012 tarihli işlemini iptal eden ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, Dairemizin 03/05/2017 tarih ve E:2016/141, K:2017/3543 sayılı kararı ile onandığı; karar düzeltme başvurusunun Dairemizin 27/02/2019 tarih ve E:2017/7315, K:2019/1456 sayılı kararı ile reddedildiği, anılan kararın 27/02/2019 tarihinde kesinleşmesi üzerine İstanbul PTT Başmüdürlüğü tarafından ... tarih ve ... sayılı yazı ile ... A.Ş.'ye (Yeni Ticaret Ünvanı: ...) başvurularak; toplam 938.533,28 TL'nin her bir faturanın ödeme tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte ödenmesinin talep edildiği, anılan başvuruya cevap verilmeyerek reddedilmesi üzerine, başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali ile 938.533,28 TL'nin her bir fatura ödeme tarihinden itibaren işlemiş yasal faiziyle birlikte ödenmesi istemiyle temyizen bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT: Dava konusu tazminata dayanak teşkil eden iptal kararında belirtilen işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan haliyle 4736 sayılı Kamu Kurum ve Kuruluşlarının Ürettikleri Mal ve Hizmet Tarifeleri İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 1. maddesinin 1. fıkrasında; "Genel bütçeye dahil daireler ile katma bütçeli idareler, bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlar, kanunla kurulan fonlar, kefalet sandıkları, sosyal güvenlik kuruluşları, genel ve katma bütçelerin transfer tertiplerinden yardım alan kuruluşlar, kamu iktisadi teşebbüsleri ve bağlı ortaklıkları ile müesseseleri, il özel idareleri ve belediyeler ile bunların kurdukları birlik, müessese ve işletmeler, özel bütçeli kuruluşlar, özelleştirme işlemleri tamamlanıncaya kadar, 24.11.1994 tarihli ve 4046 sayılı Kanuna tâbi kuruluşlar ve özel hukuk hükümlerine tâbi, kamunun çoğunluk hissesine sahip olduğu kuruluşlar, kamu banka ve kuruluşları ile bunlara bağlı iş yerleri ve diğer kamu kurum ve kuruluşlarınca üretilen mal ve hizmet bedellerinde işletmecilik gereği yapılması gereken ticarî indirimler hariç herhangi bir kişi veya kuruma ücretsiz veya indirimli tarife uygulanmaz"; 4. fıkrasında; "Bakanlar Kurulu birinci fıkra hükmünden muaf tutulacak kişi veya kurumları tespit etmeye yetkilidir"; 5. fıkrasında; "Bu Kanunun yayımı tarihinden önce üçüncü fıkrada belirtilen kanunlar dışında; kanun, kanun hükmünde kararname, tüzük, yönetmelik, genelge ve benzeri düzenleyici işlemler ile diğer idari işlemlerle tesis edilmiş bulunan ücretsiz veya indirimli tarife uygulamalarına 31.12.2001 tarihinden itibaren son verilir. " hükümleri yer almaktadır. 21/02/2002 tarih ve 24678 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 11/02/2002 tarih ve 2002/3700 sayılı Kararnamenin Eki 3. maddesinde; "Belediyeler ile bunların kurdukları birlik, müessese ve işletmelerce yürütülen toplu taşım hizmetlerinden faydalanmayla sınırlı olmak üzere eğitim ve öğretim hizmetleri sınıfı personeli, emniyet hizmetleri sınıfı personeli, T.C. Posta ve Telgraf Teşkilatı Genel Müdürlüğü bünyesinde görev yapan postacı ve dağıtıcılar ile basın kimlik kartı sahipleri bu konuda yeni bir düzenleme yapılıncaya kadar 8/1/2002 tarihli ve 4736 sayılı Kanunun 1'nci maddesinin birinci fıkrası hükmünden muaftır." hükmü bulunmaktadır. Mülga 5584 sayılı Posta Kanunu'nun 13. maddesinde; "Şehir içinde postayı taşıyan memur ve dağıtıcılar; resmi idareler, belediyeler ve ortaklıklar tarafından alınan yolculuk ücretlerini ve bu ücretlere zammolunan vergi ve resimleri vermekten muaftırlar." hükmü bulunmakta iken, 4736 sayılı Kanunun 1. maddesinin son fıkrası uyarınca bu hükmün uygulanma kabiliyetinin 31/12/2001 tarihi itibarıyla sona erdiği, 5584 sayılı Posta Kanunu'nu yürürlükten kaldıran ve 23/05/2013 tarih ve 28655 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 6475 sayılı Posta Hizmetleri Kanunu'nda da şehir içinde posta taşıyan memur ve dağıtıcıların toplu taşıma hizmetlerinden ücretsiz faydalanmasına dair herhangi bir hükme yer verilmediği görülmektedir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Dairemizin 11/06/2024 tarihli, E:2020/6826, K:2024/3672 sayılı ve 29/01/2025 tarihli, E:2024/6160, K:2025/220 sayılı bozma kararlarında sonuç olarak; mevcut kanun hükmü ve yargı içtihatlarının birlikte değerlendirilmesinden, 6475 sayılı Posta Hizmetleri Kanunu ile davacıya tanınan toplu taşıma araçlarından ücretsiz faydalanmasına yönelik muafiyet kaldırıldığından, dava konusu tazminat miktarında belirtilen personel geçiş bedeline (akbil bedeli) ilişkin fatura bedellerinin 6475 sayılı Posta Hizmetleri Kanunu'nun yürürlüğe girdiği 23/05/2013 tarihi öncesi ve sonrası ayrımına göre tazminat miktarının belirtilen usule uyulmak suretiyle hesaplama yapılarak ve gerekirse ara karar yapılmak suretiyle ödenmesi gereken tazminat miktarının belirlenmesi gerektiği belirtilmiştir. Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında 23/05/2013 tarihi öncesine ilişkin İdare Mahkemesi kararı hukuka uygun bulunmuş, anılan tarihten sonraki kısım ise hukuka aykırı bulunarak Mahkeme kararı kaldırılmış ve bu kısım yönünden davanın reddine karar verilmiş ise de; İdare Mahkemesi kararında 938.533,28-TL tutarındaki maddi tazminat isteminin tamamının kabul edildiği, hüküm kurulurken 23/05/2013 tarihinden önce ve sonra olmak üzere ayrım yapılmadığı görülmekte olup bozma kararlarında bu ayrıma göre tazminat hesabının Bölge İdare Mahkemesi tarafından yapılması gerekliliğinden bahsedildiğinden, buna göre Bölge İdare Mahkemesi'nin hesaplama yaparak eda hükmü kurması gerekmektedir. Gerek 13/05/2025 tarihli Bölge İdare Mahkemesi ara kararı üzerine davacı tarafından verilen cevap dilekçesi ekinde gerekse ilk derece mahkemesine davalının sunduğu savunma dilekçesi ekinde tarihli fatura ve tahsilat makbuzları bulunmakta olup, bu faturaların ve varsa tahsilat makbuzlarının incelenip 23/05/2013 tarihi öncesi ve sonrası miktarların belirli hale getirilerek ödenmesi ve reddedilmesi gereken tazminat meblağının açıkça hüküm fıkrasına yazılması gerektiğinden temyize konu kararda hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz istemlerinin kabulüne, 2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 4. Kesin olarak 19/01/2026 tarihinde oybirliği ile karar verildi.