Danıştay 8. Daire 2023/4242 E. 2026/717 K.

T.C. D A N I Ş T A Y SEKİZİNCİ DAİRE Esas No : 2023/4242 Karar No : 2026/717

TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVACI) : ...Restoran Turizm Reklam ve Hayvancılık Ticaret Sanayi Limited Şirketi VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) :... Genel Müdürlüğü VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Antalya ili, Kemer ilçesi, ... Köyü sınırları içinde yer alan işletmenin sahibi olan davacı şirket tarafından, Ulupınar Orman İşletme Şefliğinin sorumluluk sahası içinde bulunan ormanlık alanın Ulupınar Serisi: ..., ..., ... ve ... nolu bölmelerinde kalan 5,91 m2'lik kısmında, iletişim panosu yapılması için verilen iznin iptal edilmesine ilişkin, Antalya Orman Bölge Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı yazısı ile bildirilen,... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:...sayılı kararıyla; uyuşmazlıkta, davacı şirkete verilen ve dava konusu işlem ile iptal edilen iletişim panosu izninin Antalya ili, Kemer ilçesi, Ulupınar köyünde bulunan davacı şirkete ait alabalık tesislerinin tanıtımına ilişkin olduğu 6831 sayılı Kanunun 17/3. maddesi uyarınca işletmenin niteliği göz önünde bulundurulduğunda kamu yararı ve zorunluluk halinin bir arada gerçekleşmediği sonucuna ulaşıldığından, tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından; ilk iznin verildiği tarihten bu yana ilgili mevzuat hükümlerinde iznin verilmesini etkileyecek hiçbir değişiklik yapılmadığı, bölgenin coğrafi yapısının da aynı nitelikte olduğu, yerel orman müdürlüğünün yaptığı araştırma sonucu olur verdiği, yörede izinlere karar verme yetkisinin yetkili orman müdürlüklerinde olduğu ve yetkili orman müdürlüğü onay verdikten sonra yetki devri ile KATBİS üzerinden yetkili orman müdürlüğünün verdiği iznin kaldırarak izin kararının reddedilmesinin hukuken kabul edilemeyeceği belirtilerek, temyiz istemine konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ :... DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:

MADDİ OLAY : Dava; Antalya ili, Kemer ilçesi, ... köyü sınırları içinde yer alan işletmenin sahibi olan davacı şirket tarafından, Ulupınar Orman İşletme Şefliğinin sorumluluk sahası içinde bulunan ormanlık alanın Ulupınar Serisi: ..., ..., ... ve ... nolu bölmelerinde kalan 5,91 m2'lik kısmında, iletişim panosu yapılması için verilen iznin iptal edilmesine ilişkin, Antalya Orman Bölge Müdürlüğünün ...tarih ve ... sayılı yazısı ile bildirilen, ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istemiyle açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT: 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın "Ormanların korunması ve geliştirilmesi" başlıklı 169. maddesi ile" Devlet, ormanların korunması ve sahalarının genişletilmesi için gerekli kanunları koyar ve tedbirleri alır. Yanan ormanların yerinde yeni orman yetiştirilir, bu yerlerde başka çeşit tarım ve hayvancılık yapılamaz. Bütün ormanların gözetimi Devlete aittir. Devlet ormanlarının mülkiyeti devrolunamaz. Devlet ormanları kanuna göre, Devletçe yönetilir ve işletilir. Bu ormanlar zamanaşımı ile mülk edinilemez ve kamu yararı dışında irtifak hakkına konu olamaz. Ormanlara zarar verebilecek hiçbir faaliyet ve eyleme müsaade edilemez. Ormanların tahrip edilmesine yol açan siyasi propaganda yapılamaz; münhasıran orman suçları için genel ve özel af çıkarılamaz. Ormanları yakmak, ormanı yok etmek veya daraltmak amacıyla işlenen suçlar genel ve özel af kapsamına alınamaz. Orman olarak muhafazasında bilim ve fen bakımından hiçbir yarar görülmeyen, aksine tarım alanlarına dönüştürülmesinde kesin yarar olduğu tespit edilen yerler ile 31/12/1981 tarihinden önce bilim ve fen bakımından orman niteliğini tam olarak kaybetmiş olan tarla, bağ, meyvelik, zeytinlik gibi çeşitli tarım alanlarında veya hayvancılıkta kullanılmasında yarar olduğu tespit edilen araziler, şehir, kasaba ve köy yapılarının toplu olarak bulunduğu yerler dışında, orman sınırlarında daraltma yapılamaz." hükmüne yer verilmiştir. 6831 sayılı Orman Kanunu'nun 17. maddesinin üçüncü fıkrasında, "Savunma, ulaşım, enerji, haberleşme, su, atık su, petrol, doğalgaz, altyapı, katı atık bertaraf ve düzenli depolama tesislerinin; baraj, gölet, sokak hayvanları bakımevi ve mezarlıkların; Devlete ait sağlık, eğitim ve spor tesislerinin ve bunlarla ilgili her türlü yer ve binanın Devlet ormanları üzerinde bulunması veya yapılmasında kamu yararı ve zaruret olması halinde, gerçek ve tüzel kişilere bedeli mukabilinde Çevre ve Orman Bakanlığınca izin verilebilir. Devletçe yapılan ve/veya işletilenlerden bedel alınmaz. Bu izin süresi kırkdokuz yılı geçemez. Bu alanlarda Devletçe yapılanların dışındaki her türlü bina ve tesisler iznin sona ermesi halinde eksiksiz ve bedelsiz olarak Orman Genel Müdürlüğünün tasarrufuna geçer. Söz konusu tesisler Orman Genel Müdürlüğü veya Çevre ve Orman Bakanlığı ihtiyacında kullanılabilir veya kiraya verilmek suretiyle değerlendirilebilir. İzin amaç ve şartlarına uygun olarak faaliyet gösteren hak sahiplerinin izin süreleri; yer, bina ve tesislerin rayiç değeri üzerinden belirlenecek yıllık bedelle doksandokuz yıla kadar uzatılabilir. Bu durumda devir işlemleri uzatma süresi sonunda yapılır. Verilen izinler amaç dışında kullanılamaz." hükmüne yer verilmiştir. 15/09/2011 tarih ve 28055 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan ve dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan, Orman Kanununun 17/3 ve 18 inci Maddelerinin Uygulama Yönetmeliği'nin ''Verilecek izinler'' başlıklı 12. maddesinde; "Kamu yararı ve zaruret bulunması halinde; savunma ve güvenlik tesislerine, yol, liman geri hizmet alanı, havaalanı, demiryolu gibi ulaşım tesislerine, enerji nakil hattı, trafo binası, enerji üretim santralleri, rüzgar ölçüm direği gibi enerji tesislerine, telefon iletim hattı, iletişim panosu, ölçüm istasyonu, R/L tesisleri, radyo - televizyon verici istasyonu ve antenleri, elektronik haberleşme sistemlerine ait baz istasyonları, fiber optik kablo gibi haberleşme tesislerine, su arama, su kuyusu, kaptaj, su isale hattı, su deposu, su dolum tesisi, jeotermal kaynak ve doğal mineralli su arama gibi su tesislerine, atık su tesislerine, petrol ve doğalgaz boru hattı, alt yapı tesislerine, katı atık transfer istasyonu, katı atık bertaraf ve düzenli depolama tesislerine, baraj, gölet, sokak hayvanları bakımevi, mezarlık tesislerine, sağlık ocağı, hastane gibi sağlık tesislerine, ilk ve orta öğretim okulu gibi eğitim tesislerine, futbol sahası, kapalı spor salonu, atış poligonu gibi spor tesislerine ve bunlarla ilgili tesislere izin verilebilir." kuralına, ''Alınacak bedeller'' başlıklı 15. maddesinin 3. fıkrasında ise, ''İletişim panoları için verilen izinlerden ise; Genel Müdürlükçe belirlenen metrekare bedeline bölge müdürlüğünce yöresel şartlara uygun olarak belirlenecek bedelin ilavesiyle elde edilecek pano metrekare birim fiyatı esas alınarak panonun ebatlarına göre yapılacak hesaplamaya göre ilk yıl arazi izin bedeli alınır. Belirlenen arazi izin bedeli toplam proje bedeli olarak kabul edilir. Orman köylüleri kalkındırma geliri ile ağaçlandırma ve erozyon kontrolü geliri alınır. Ağaçlandırma bedeli alınmaz.'' düzenlemesine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Ormanların gözetimi Devlete ait olup, sahaların korunması ve genişletilmesi için devlet tarafından tedbirlerin alınacağı ve orman alanlarının Devletçe yönetilip işletilebileceği, yine ormanların mülkiyetinin devrolunamayacağı hususları yasal düzenlemelerle güvence altına alınmıştır. Orman Kanunu'nun 17. maddesinin 3. fıkrası uyarınca, orman alanlarında bazı tesislerin kurulabilmesi, kamu yararı ve zaruret bulunması halinde mümkün olabilmektedir. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesi uyarınca, bir idari işlem, dava konusu edilmesi halinde diğer unsurları yanında sebep unsuru yönünden de yargı merciince hukuka uygunluk denetimine tabi tutulacak olup, sebep unsuru, idareyi işlem tesis etmeye sevk eden maddi veya hukuki durumlardır. İdare hukukunda sebepsiz idari işlemin olamayacağı, idarenin tüm işlemlerinin, idari faaliyetlerin nihai amacı olan kamu yararını gerçekleştirmeye yönelen bir sebebe dayanması gerektiği, bu anlamda, hakkında idari işlem tesis edilenlerce hukuka aykırılık iddialarının etkin bir biçimde ileri sürülebilmesi ve yargı mercii tarafından idari işlemin hukuki denetiminin gerçekleştirilebilmesi için idarece, tesis edilen işlemin maddi ve hukuki sebeplerinin ortaya konulması gerektiği açıktır. Dava dosyasının incelenmesinden; Antalya ili, Kemer ilçesi, Ulupınar Orman İşletme Şefliğinin sorumluluk sahası içinde yer alan ormanlık alanın Ulupınar Serisi: ..., ..., ... ve ... nolu bölmelerinde kalan 2,59 m²'lik alanda 8 tane tek yüzlü ışıksız iletişim panosu yapılması amacıyla davacı şirkete 18/04/2016 tarih ve 55 sayılı olur ile 5 yıl süreyle bedelli kesin izin verildiği ve 02/06/2017 tarihinde saha tesliminin yapıldığı; ardından davacı şirketin 3 adet iletişim panosuna ihtiyaçları kalmadığından kaldırılması, 5 adet iletişim panosunun ise taban alanı 5,90 m², yüzey alanı 74,50 m² olacak şekilde izin sürelerinin uzatılması istemiyle 14/04/2021 tarihli dilekçe ile yapmış olduğu başvuruya ilk olarak KATBİS üzerinden davalı idarece olur verildiği, ancak Antalya Orman Bölge Müdürlüğünün 15/10/2021 tarih ve 2457187 sayılı makam oluru ile uzatma talebinin uygun görülmediğinden bahisle reddedildiği ve son olarak Antalya Orman Bölge Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işlemiyle iletişim panosu izninin iptaline karar verilmesi üzerine anılan işlemin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır. Bakılan uyuşmazlıkta; davacı şirketin, davaya konu orman sınırları içerisinde faaliyette bulunduğu tesisin tanıtımı amacıyla 8 adet iletişim panosu izni verilmesi istemiyle yapmış olduğu başvurunun davalı idarenin 18/04/2016 tarih ve 55 sayılı oluru ile uygun bulunduğu ve davacıya 5 yıl süreyle izin verildiği, ardından davacının 14/04/2021 tarihli dilekçe ile 3 adet iletişim panosuna ihtiyaçları kalmadığından kaldırılması, 5 adet iletişim panosunun ise izin sürelerinin uzatılması istemiyle davalı idareye yaptığı başvurunun, uzatma talebinin uygun görülmediğinden bahisle reddedildiği ve verilen iznin dava konusu işlemle iptal edildiği görülmektedir. Bu durumda, yukarıda aktarılan ve İdare Mahkemesi kararının gerekçesinde yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca, orman sınırları içerisinde iletişim panosu izni verilebilmesi için kamu yararı ve zaruret hali bulunması gerekmekte ise de, davalı idarece, 8 adet iletişim panosu kurulması için 18/04/2016 tarihinde davacıya izin verildiği, yine davaya konu izin uzatma başvurusuna (davalı idarece sehven yapıldığı belirtilmekte ise de) ilk olarak KATBİS üzerinden olur verildiği, buna rağmen 5 adet pano için yapılan izin uzatma talebinin herhangi bir gerekçeye dayandırılmaksızın, sadece uygun görülmediğinden bahisle reddedildiği ve verilen izinlerin dava konusu işlemle iptal edildiği görülmekte olup; daha önce verilen iznin uzatılmamasını ve iptalini gerektiren maddi ve hukuki sebepler dava konusu işlemde ve savunma dilekçesinde davalı idarece kesin, net ve somut bir şekilde ortaya konulamadığından, iznin verildiği tarihten sonra ilgili mevzuat hükümlerinde ve davaya konu ormanlık alanın topoğrafik yapısında herhangi bir değişiklik olmamasına karşın, daha önce verilmiş olan iletişim panosu izninin herhangi bir somut sebep gösterilmeksizin iptal edilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Bu itibarla, davanın reddi yolunda verilen ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyiz istemine konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne, 2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 4. Kesin olarak, 11/02/2026 tarihinde oybirliği ile karar verildi.