Danıştay 8. Daire 2023/1422 E. 2026/531 K.

T.C. D A N I Ş T A Y SEKİZİNCİ DAİRE Esas No : 2023/1422 Karar No : 2026/531

TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVALI) : ...Genel Müdürlüğü VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) :... VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Kars ili, Kağızman ilçesi, ... Köyü hudutları dahilinde ve davacının uhdesinde bulunan Sicil:... sayılı IV. grup maden arama ruhsatının 01/10/2020 tarihinden geçerli olmak üzere iptal edilmesine ilişkin Maden İşleri Genel Müdürlüğü işleminin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile; davacının MERNİS (Yurt içi) adres kayıt bilgilerinin UYAP sistemi üzerinden incelenmesi sonucunda; "... Mahallesi ... Sokak No:...Sarıyer/İstanbul" adresinde ikamet ettiğinin tespit edildiği, dolayısıyla davacının adresinin meçhul olmadığı, davalı idarece ilanen tebligat yapılmadan önce MERNİS (Yurt içi) adres kayıt sistemi üzerinden davacının adresinin tespit edilerek bu adrese tebligat gönderilmesi, çıkarılan tebligata yönelik tebliğ alındı belgesinin merciine iade edilmesi halinde de davacının adresinin resmî veya hususi müessese ve dairelerden gerekli gördüklerine sorulması ve zabıta vasıtasıyla tahkik ve tespit ettirilmesi gerekirken davacının adresinin MERNİS (Yurt içi) adres kayıt sistemi üzerinden bile sorgulanmadığı, bu haliyle davalı idare tarafından davacının adresinin tespiti için herhangi bir girişimde bulunulmadığının anlaşıldığı, davacının MERNİS (Yurt içi) adresinin bulunduğu ve davacının adresinin meçhul olmadığı dikkate alındığında; dava konusu işlemin Tebligat Kanunu'nun 28. maddesinde yer alan koşullar gerçekleşmeksizin usulüne aykırı olarak ilanen tebliğ edildiği anlaşılmış olup, davacının uhdesinde bulunan Kars ili, Kağızman ilçesi, Körpınar Köyü hudutları dahilindeki Sicil:200808083 sayılı IV. grup maden arama ruhsatının iptaline ilişkin işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varıldığı, ancak işbu kararın, davacıya doğrudan işletme ruhsatı ve işletme izni verme sonucunu doğurmayacağı, başka bir ifadeyle, davalı idare tarafından Maden Kanunu'nun 24. maddesi uyarınca gerekli olan usul işletilerek yeniden bir değerlendirmenin yapılacağı gerekçesi ile dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, dilekçe ret kararındaki eksikliklerin giderilmediği, davacının mermer arama ruhsatının iptal edildiğini 21/10/2020 tarihinde öğrendiği, davanın ise 06/09/2021 tarihinde açıldığı, davanın süreaşımından reddedilmesi gerektiği, davacının kanun hükmünü yerine getirmediği, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, mermer arama ruhsatının iptal edildiğinin 21/10/2020 tarihinde öğrendiği, idarenin Tebligat Kanunu hükümlerine uygun olarak tebligat yapmadığı, mahkeme kararı hukuka uygun olduğundan onanması ile istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NİN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : Dava; Kars ili, Kağızman ilçesi, ... Köyü hudutları dahilinde ve davacı uhdesinde bulunan Sicil:... sayılı IV. grup maden arama ruhsatının 01/10/2020 tarihinden geçerli olmak üzere iptal edilmesine ilişkin Maden İşleri Genel Müdürlüğü işleminin iptali istemiyle açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT: 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7. maddesinde; "Dava açma süresi, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştayda ve idare mahkemelerinde altmış ve vergi mahkemelerinde otuz gündür. Bu süreler; a) İdari uyuşmazlıklarda; yazılı bildirimin yapıldığı,...tarihi izleyen günden başlar." düzenlemesi, 11. maddesinde; "İlgililer tarafından idari dava açılmadan önce, idari işlemin kaldırılması, geri alınması değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılması üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan, idari dava açma süresi içinde istenebilir. Bu başvurma, işlemeye başlamış olan idari dava açma süresini durdurur. Altmış gün içinde bir cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır. İsteğin reddedilmesi veya reddedilmiş sayılması halinde dava açma süresi yeniden işlemeye başlar ve başvurma tarihine kadar geçmiş süre de hesaba katılır." düzenlemesi, 12. maddesinde de; "İlgililer haklarını ihlal eden bir idari işlem dolayısıyla Danıştaya ve idare ve vergi mahkemelerine doğrudan doğruya tam yargı davası veya iptal ve tam yargı davalarını birlikte açabilecekleri gibi ilk önce iptal davası açarak bu davanın karara bağlanması üzerine, bu husustaki kararın veya kanun yollarına başvurulması halinde verilecek kararın tebliği veya bir işlemin icrası sebebiyle doğan zararlardan dolayı icra tarihinden itibaren dava süresi içinde tam yargı davası açabilirler. Bu halde de ilgililerin 11 nci madde uyarınca idareye başvurma hakları saklıdır. " düzenlemesi bulunmaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İlk inceleme üzerine verilecek karar" başlıklı 15. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde, süre aşımı yönünden yapılan incelemede Kanuna aykırılık görülürse davanın reddine karar verileceği hususları hüküm altına alınmıştır. İlk incelemeye ilişkin hususların yargılamanın her aşamasında göz önünde tutulması ve buna göre karar verilmesi kanuni bir zorunluluktur. İdari davalarda dava açma süresinin başlangıç tarihi idari işlemin tebliğ, yayın veya ilan tarihidir. Ancak, yasada öngörülen bu durumların söz konusu olmadığı hallerde, davacının dava konusu işlemi öğrenme tarihinin iyiniyet kuralları çerçevesinde, olayın özelliği ve niteliği gözönünde tutulmak suretiyle yargı organınca belirleneceği kuşkusuzdur. Başka bir anlatımla, yazılı bildirimle ilgililerin idari davaya konu edecekleri işlemden haberdar olmaları amaçlanmış olduğundan, yazılı bildirimin bulunmadığı hallerde dava açma süresinin, ilgililerin işlemden haberdar oldukları tarihten itibaren hesaplanması gerekmektedir. Dava dosyasının incelenmesinden; davacı tarafından, uhdesinde bulunan Kars ili, Kağızman ilçesi, ... Köyü hudutları dahilindeki Sicil:... sayılı IV. grup maden arama ruhsatı ile ilgili olarak işletme ruhsat talebinde bulunulduğu, tevdi edilen işletme projesinde teknik eksiklikler tespit edildiği, tespit edilen teknik eksikliklerin Maden Kanunu'nun 24. maddesi uyarınca giderilmesi için ... tarih ve ... sayılı yazının gönderildiği, yazının tebliğ edilememesi üzerine 25/06/2019 tarih ve 30812 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak 02/07/2019 tarihinde ilanen tebliğ yapıldığı, ancak belirlenen 3 aylık sürede eksikliklerin tamamlanmadığı, akabinde tespit edilen teknik eksikliklerin ikmali için ikinci 3 aylık süre verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı yazının gönderildiği, ancak ikinci yazının da tebliğ edilemediği, bunun üzerine 20/04/2020 tarih ve 31105 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak 27/04/2020 tarihinde ilanen tebliğ yapıldığı, ancak verilen ikinci süreye rağmen tespit edilen teknik eksikliklerin giderilmediğinden bahisle Maden Kanunu'nun 24. maddesi uyarınca maden ruhsatının 01/10/2020 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere iptal edilmesine ilişkin işlemin tesis edildiği, anılan işlemin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Davacı tarafından, dava dilekçesi ve temyiz dilekçesinde dava konusu işlemden 21/10/2020 tarihinde haberdar olduğunun belirtildiği görüldüğünden, dava konusu işleme karşı bu tarihten itibaren 60 (altmış) gün içinde ve son gün olan 20/12/2020 tarihi hafta sonuna geldiği için 21/12/2020 tarihine kadar dava açması gerekirken, bu tarihten çok sonra 06/09/2021 tarihinde açılan (dilekçe ret kararı verilen ...İdare Mahkemesinin E:... sayılı dosyasında) davanın, süresinde olmadığı anlaşıldığından, davanın süre aşımı yönünden reddi gerekirken işin esasına geçilerek verilen kararda hukuka uygunluk bulunmamaktadır. Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik davalı idarenin istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne, 2. ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 4. Kesin olarak 04/02/2026 tarihinde oybirliği ile karar verildi.