Danıştay 5. Daire 2022/1846 E. 2025/12204 K.

T.C. D A N I Ş T A Y BEŞİNCİ DAİRE Esas No : 2022/1846 Karar No : 2025/12204

Temyiz İsteminde Bulunan (Davacı): ... Vekili : Av. ...

Karşı Taraf (Davalı) : ... Bakanlığı / ANKARA Vekili : Av. ...

İstemin Özeti : Davacı tarafından, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Geçici 35/B maddesi uyarınca kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin Milli Savunma Bakanlığının ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali ile bu işlem nedeniyle yoksun kaldığı özlük haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılan davanın reddi yolunda verilen ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

Temyiz İsteminde Bulunan Davacının İddialarının Özeti: Dava konusu işlem tesis edildiği tarihte hakkında verilmiş mahkumiyet kararı bulunmadığı, ölçülülük ilkesine aykırı şekilde, masumiyet karinesi ihlal edilerek kamu görevine son verildiği, etkin pişmanlık kapsamında ifade verdiği, hiçbir suça karışmadığı, istinaf başvurusunun herhangi bir gerekçeye yer verilmeden reddedildiği, hakkında verilen kararın temiz aşamasında bozulacağı, beraat kararı verileceği, adil yargılanma hakkının, özel hayata saygı hakkının, gerekçeli karar hakkının ihlal edildiği iddia edilmektedir.

Davalı İdarenin Savunmasının Özeti: Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

Danıştay Tetkik Hakimi : ... Düşüncesi : İdare Dava Dairesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Beşinci Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü: Bölge idare mahkemesi idare dava daireleri tarafından verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde belirtilen nedenlerden birinin bulunması halinde mümkün olup, davacı tarafından ileri sürülen hususlar bunlardan hiçbirisine uymamaktadır. Bununla birlikte, kamu görevinden çıkarılma gerekçelerinden olan "üyelik" unsuru, ceza kanunları ile tanımlanmış bir suç olduğundan idari yargı mercilerinin bu yönde bir inceleme yapmaları ve tespitte bulunmaları mümkün değildir. Nitekim, Anayasa Mahkemesinin 24/06/2021 tarih ve E:2018/81, K:2021/45 sayılı kararıyla, 7086 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Tedbirler Alınması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un 1. maddesinin 1. fıkrasının birinci cümlesinde yer alan "...üyeliği, mensubiyeti veya..." ibaresinin iptaline karar verilmiştir. Bu nedenle, idari yargı yerlerince terör örgütleri ile iltisak ve irtibat noktasında değerlendirme yapılması gerekmektedir. Bu bağlamda; ilgili hakkında silahlı terör örgütüne üye olmak suçundan verilen takipsizlik ya da beraat kararı ilgilinin FETÖ/PDY ile iltisak ve irtibatının bulunup bulunmadığı yönünden farklı bir değerlendirme yapılmasına hukuki engel oluşturmayacağı gibi, ilgili hakkında örgüt üyeliğinden hükmün açıklanmasının geri bırakılması ya da kesinleşmiş mahkumiyet kararı bulunması da anılan mahkumiyetin gerekçesi olan maddi tespitlere yönelik olarak ilgili hakkında irtibat ve iltisak kavramları yönünden idari yargı yerlerince ayrıca bir irdeleme yapılması gerekliliğini ortadan kaldırmayacaktır. Şüphesiz terör örgütüne üyelik suçundan kesinleşmiş mahkumiyet kararının bulunması irtibat ve iltisak değerlendirmesi yönünden önemli bir veri olmakla birlikte, dava konusu işlemin irtibat ve iltisak sebebine dayanması nedeniyle, idari yargı yerlerince işlemin sebep unsuru yönünden ayrıca değerlendirme yapılması ve kararda bu değerlendirmeye ilişkin gerekçeye yer verilmesi zorunludur. Mahkemelerce gerekçeli karar verilmesi ile dosyadaki mevcut delillerin, yargılamada yapılan değerlendirmedeki hukuki gerekçelerin taraflarca öğrenilmesi sağlanmaktadır. Kararın gerekçeli olması ilgililerin karara karşı kanun yoluna başvurması ve bu başvurulardaki iddialarını oluşturması açısından da önem arz etmektedir. Bu sebeple, mahkeme kararının gerekçesiz olmasının bir bozma sebebi olacağı açıktır. Ancak dava konusu işlemin sebep unsurunu oluşturan eylemlerin aynı zamanda suç teşkil ettiği durumlarda, davacı hakkında yapılan ceza yargılaması sırasında davacının etkin pişmanlıktan faydalanarak samimi ikrarda bulunması işlemin tesisinde belirleyici olan olgularla ilgili çekişmeli durumu ortadan kaldırmaktadır. Sonuç itibarıyla; kanun hükmünde kararnamenin verdiği yetkiye dayanılarak kamu görevinden çıkarılan kişiler tarafından anılan çıkarma işlemlerinin iptali istemiyle açılan davalarda, idari yargı mercilerince; kişilerin terör örgütleri ile irtibat ve iltisakının bulunup bulunmadığı hususunun, davalı idarelerce dosyaya sunulan tespitler ile davacı hakkında yürütülen ceza soruşturması ve/veya yargılamasında elde edilen maddi delillerin birlikte dikkate alınması suretiyle irdelenmesi ve kararlarda bu değerlendirmeye ilişkin gerekçeye yer verilmesi gerekmektedir. Dosyanın incelenmesinden; temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararıyla hukuka uygun bulunan İdare Mahkemesi kararında, davacının FETÖ/PDY silahlı terör örgütüne üye olma suçundan yapılan yargılama neticesinde hakkında mahkumiyet kararı verildiği gerekçesiyle davanın reddine karar verildiği görülmüştür. Anılan İdare ve Bölge İdare Mahkemesi kararları, yukarıda yer verilen tespitler ışığında değerlendirildiğinde; İdare ve Bölge İdare Mahkemesince, resen araştırma ilkesi uyarınca herhangi bir araştırma yapılmadığı gibi davalı idare tarafından bakılan bu dosyaya sunulan bilgi, belge ve tespitler ile davacı hakkında yürütülen ceza soruşturması ve yargılamasında elde edilen maddi deliller değerlendirilmeksizin karar verildiği anlaşılmıştır. Ayrıca yargılama süreci devam eden ceza davasının davacı aleyhine bir durum olarak değerlendirilmesi de masumiyet karinesi gereğince mümkün değildir. Öte yandan, davacının silahlı terör örgütüne üye olma suçundan yargılandığı ve etkin pişmanlıktan yararlandığı ceza yargılaması sonucunda ... Ağır Ceza Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda, "...örgütün mahrem hizmetler sınıfında olan askerlerin benzer nitelikte sivil mahrem imamlarla telefon irtibatı kurulduklarının belirlendiği, bu durumun HTS kayıtları üzerinden yapılan analiz çalışmalarında belirlendiği bu kapsamda somut olarak sanığa dair soruşturma aşamasında yapılan çalışmalarda;sanığın adına kayıtlı ... nolu GSM hattını kullandığı, 23/02/2013 - 19/09/2014 yılları içerisinde Ankara genelinde bulunan (10) Büfe-Market tarzı işyerlerine kayıtlı sabit hatlardan (42) defa arandığı, bu aranmalarda 11 ila 96 saniyelik görüşmeler gerçekleştirildiği, söz konusu aramalarda henüz kimliği tespit edilemeyen örgütün sivil mahrem imamları ile görüşmeler yaptığı, hts kayıtlarının incelenmesi neticesinde; sanığın kullanmış olduğu ... numaralı telefonun baz verilerinden dosyanın (2018/5235, 2018/207240 Sor.) irtibat detayları incelendiğinde (42) defa aranmasının, karşı baz verileri incelendiğinde (26) defa arama yapıldığının tespit edildiği anlaşılmıştır. Aynı gün aynı ankesör veya sabit (kontörlü) hat ile sanığın ve diğer faillerin aranması; Sanık adına kayıtlı olan ... numaralı Gsm hattının 013 tarihinde ... Numaralı Ankesör Veya Sabit (kontörlü) hattan arandığında; Aynı gün aynı ankesör veya sabit (kontörlü) Hattan ... numaralı telefonu kullanan E.C. ... Astsubay arandığı, Aynı gün aynı ankesör veya sabit (kontörlü) hattan ... numaralı telefonu kullanan U.A. ... Astsubay arandığı, Aynı gün aynı ankesör veya sabit (kontörlü) hattan ... numaralı telefonu kullanan I.A ... Teğmen arandığı, Sanık adına kayıtlı olan ... numaralı Gsm hattının ... tarihinde ... numaralı ankesör veya sabit (kontörlü) hattan arandığında; Aynı gün aynı ankesör veya sabit (kontörlü) hattan ... numaralı telefonu kullanan F.D. ... Astsubay arandığı, Aynı gün aynı ankesör veya sabit (kontörlü) hattan ... numaralı telefonu kullanan A.E.D. ...Teğmen arandığı, Aynı gün aynı ankesör veya sabit (kontörlü) hattan ... numaralı telefonu kullanan M.S.U. ... Teğmen arandığı, Aynı gün aynı ankesör veya sabit (kontörlü) hattan ... numaralı telefonu kullanan M.T. ... Astsubay arandığı, Sanık adına kayıtlı olan ... numaralı Gsm hattının ... tarihinde ... Numaralı Ankesör veya sabit (kontörlü) hattan arandığında; Aynı gün aynı ankesör veya sabit (kontörlü) hattan ... numaralı telefonu kullanan C.K. ... Teğmen arandığı, Sanık adına kayıtlı olan ... numaralı Gsm hattının ... tarihinde ... numaralı ankesör veya sabit (kontörlü) hattan arandığında; Aynı gün aynı ankesör veya sabit (kontörlü) hattan ... numaralı telefonu kullanan A.E.D. ... Teğmen Arandığı, Sanık Adına Kayıtlı Olan ... Numaralı Gsm Hattının ... tarihinde ... numaralı Ankesör Veya Sabit (kontörlü) hattan arandığında; Aynı Gün Aynı Ankesör Veya Sabit (kontörlü) Hattan ... numaralı telefonu kullanan B.D. .... Teğmen Arandığı, Aynı Gün Aynı Ankesör Veya Sabit (kontörlü) Hattan ... Numaralı Telefonu Kullanan F.A. ... Astsubay Arandığı, Sanık Adına Kayıtlı olan ... Numaralı Gsm Hattının ... tarihinde ... Numaralı Ankesör Veya Sabit (kontörlü) Hattan Arandığında; Aynı Gün Aynı Ankesör Veya Sabit (kontörlü) Hattan ... Numaralı Telefonu Kullanan A.E.D. ... Teğmen Arandığı, Sanık Adına Kayıtlı Olan ... numaralı Gsm Hattının 09/05/2014 tarihinde ... Numaralı Ankesör Veya Sabit (kontörlü) Hattan Arandığında; Aynı Gün Aynı Ankesör Veya Sabit (kontörlü) Hattan ... Numaralı Telefonu Kullanan M.S.U. ... Teğmen Arandığı, Aynı Gün ... Aynı Ankesör Veya Sabit (kontörlü) Hattan ... Numaralı Telefonu Kullanan A.E.D. ... Teğmen Arandığı, Sanık Adına Kayıtlı Olan ... Numaralı Gsm Hattının ... tarihinde ... Numaralı Ankesör Veya Sabit (kontörlü) Hattan Arandığında; Aynı Gün Aynı Ankesör Veya Sabit (kontörlü) Hattan ... Numaralı Telefonu Kullanan T.I. ... Astsubay Arandığı, Aynı Gün Aynı Ankesör Veya Sabit (kontörlü) Hattan ... Numaralı Telefonu Kullanan S.K. ... Astsubay Arandığı, Sanık Adına Kayıtlı Olan ... Numaralı Gsm Hattının ... tarihinde ... Numaralı Ankesör Veya Sabit (kontörlü) Hattan Arandığında; Aynı Gün Aynı Ankesör Veya Sabit (kontörlü) Hattan ... Numaralı Telefonu Kullanan M.A. ... Astsubay Arandığı, Aynı Gün Aynı Ankesör veya Sabit (kontörlü) Hattan ... Numaralı Telefonu Kullanan N.D. ... Teğmen Arandığı, Aynı Gün Aynı Ankesör Veya Sabit (kontörlü) Hattan ... Numaralı Telefonu Kullanan T.I. ... Astsubay Arandığı, Aynı Gün Aynı Ankesör Veya Sabit (kontörlü) Hattan ... Numaralı Telefonu Kullanan S.K. ... Teğmen Arandığı, Aynı Gün Aynı Ankesör Veya Sabit (kontörlü) Hattan ... Numaralı Telefonu Kullanan M.G. ... Üsteğmen Arandığı, Aynı Gün Aynı Ankesör Veya Sabit (kontörlü) Hattan ... Numaralı Telefonu Kullanan M.A. ... Astsubay Arandığı, Sanık Adına Kayıtlı Olan ... Numaralı Gsm Hattının ... Tarihinde ... Numaralı Ankesör Veya Sabit (kontörlü) Hattan Arandığında; Aynı Gün Aynı Ankesör Veya Sabit (kontörlü) Hattan ... Numaralı Telefonu Kullanan D.G. ... Astsubay Arandığı, Aynı Gün Aynı Ankesör Veya Sabit (kontörlü) Hattan ... Numaralı Telefonu Kullanan O.K. ... Astsubay Arandığı, Aynı Gün Aynı Ankesör Veya Sabit (kontörlü) Hattan ... Numaralı Telefonu Kullanan A.I.U. Teğmen Arandığı, Aynı Gün Aynı Ankesör Veya Sabit (kontörlü) Hattan 530.....28 Numaralı Telefonu Kullanan M.Y. ... Teğmen Arandığı, Aynı Gün Aynı Ankesör Veya Sabit (kontörlü) Hattan ... Numaralı Telefonu Kullanan M.G. ... Üsteğmen Arandığı, Aynı Gün Aynı Ankesör veya Sabit (kontörlü) Hattan ... Numaralı Telefonu Kullanan N.K. ... Astsubay Arandığı, Aynı Gün Aynı Ankesör Veya Sabit (kontörlü) Hattan ... Numaralı Telefonu Kullanan E.I. ... Astsubay Arandığı, Sanık Adına Kayıtlı Olan ... Numaralı Gsm Hattının 19/09/2014 tarihinde ... Numaralı Ankesör Veya Sabit (kontörlü) Hattan Arandığında; Aynı Gün Aynı Ankesör Veya Sabit (kontörlü) Hattan ... Numaralı Telefonu Kullanan Ö.F.G. ... Teğmen Arandığı, Aynı Gün Aynı Ankesör Veya Sabit (kontörlü) Hattan ... Numaralı Telefonu Kullanan A.T. ... Teğmen Arandığı soruşturma aşamasında yapılan hts analizi ile belirtilmiştir. Sanığın tespit edilen periyodik aranmaları incelendiğinde ise 23/02/2013 tarihinden itibaren sanık adına kayıtlı olan ... numaralı telefonun 19/09/2014 tarihine kadar ankesör veya sabit(kontörlü) hatlardan birden fazla arandığının belirlendiği anlaşılmıştır. ...Yukarıda açıklanan iddiaların ikrar,etkin pişmanlık içeren savunma,hts kayıtları ile birlikte sübuta erdiği, sanığın örgüt hiyerarşisi altında bulunup mahrem yapılanma içerisindeki örgüt üyelerinin yönlendirmesi,talimatı altında olduğu ve dolayısı ile örgütle organik bağ kurduğu, Dosyada mevcut tespit ve delillerle uyumlu, itibara değer ikrarla sabit olduğu üzere sanığın Ankara ilinde lise 2. sınıfa giderken A.A.B. adlı arkadaşının yönlendirmesi ile FETÖ silahlı terör örgütünün örgüt evlerine gitmeye başladığı, E. ve B. adlı örgüt üyeleri tarafından örgütsel takibinin yapılarak kendisine örgütsel eğitim verildiği, E. adlı örgüt üyesi tarafından kendisine ... kod adının verildiği ve bu kod adı kullandığı, 2011-2012 yılında FETÖ silahlı terör örgütünün askeri okul sınavlarına hazırlama evlerinde askeri okul sınavlarına çalıştırıldığı, E. ve H. adlı örgüt üyelerinin de onayı ve yönlendirmesi ile Balıkesir Astsubay Meslek Yüksek Okuluna giriş yaptığı, 2012 yılında Balıkesir Astsubay Meslek Yüksek Okulunda eğitime başladığı, ... kod adlı F.G. isimli sivil mahrem imama devredildiği, Silahlı terör örgütü tarafından askeri mahrem yapılanmasındaki üyelerinin takibinin deşifre olmamak için ardışık-periyodik olarak sabit-kontörlü hat aramaları yönteminin kullanıldığı, sanığın takibinin örgütle irtibatlı olduğu dönemin devamında bu yöntemle sağlandığı, sanığın da ikrarla yukarıda ayrıntıları tarih ve hat bilgileri verilen bu aramaların örgütsel amaçlı toplantılara davet ve irtibat kurma yöntemi olduğunu açıkladığı, sanığın soruşturma ve kovuşturma aşamasında özde uyumlu olduğu kabul edilen savunmalarında örgütle ilk temasından itibaren askeri okul ve görevi süresince eylemin gelişimine dair bilgiler verdiği, ikrarının dosyada mevcut hts analizleri ardışık ve periyodik arama kayıtları ile uyumlu olması bakımından ceza muhakemesinde hükme esas alınabilecek nitelikte olduğu, sanığın kendisini örgütsel bir yöntemle arayan kişilere ,örgüt ideolojisinin yayıldığı ve örgüte eleman kazandırma,örgütle bağlılığı kuvvetlendirme amacı ile düzenlenen toplantılara kimlerle katıldığına dair açıklamalarda bulunduğu ve bu durumu kabullendiği, örgütün üyeleri ile mahrem yapı içerisinde irtibat kurma yöntemi olarak açıkladığı ..." yönünde tespitlerin bulunduğu görülmüştür. Bu durumda, her ne kadar İdare ve Bölge İdare Mahkemesince, davacı hakkında bakılan bu dosya kapsamındaki bilgi, belge ve tespitler ile ceza soruşturması/yargılaması kapsamındaki maddi deliller değerlendirilmeksizin, salt ceza yargılaması sonucunda silahlı terör örgütüne üye olma suçunu işlediğinin sabit olduğu gerekçesine dayalı olarak davanın reddi yönünde kurulan hüküm hukuka aykırı ise de, ceza yargılamasında etkin pişmanlıktan faydalanan davacının FETÖ/PDY terör örgütü ile iltisak ve irtibat düzeyindeki ilişkisi kendi samimi ikrarı ile ortaya konulduğundan ve buna bağlı olarak dava konusu işlemin sebep unsurunu oluşturan maddi olgulara ilişkin çekişmeli durum ortadan kalktığından, söz konusu hukuka aykırılık kararın bozulmasını gerektirir nitelikte görülmemiş ve ceza yargılamasında elde edilen deliller ile bakılmakta olan dava dosyasında yer alan tespitler birlikte değerlendirildiğinde, davacının anılan örgüt ile irtibat ve iltisakı bulunduğu sonucuna varılmıştır. Açıklanan nedenlerle, temyiz isteminin reddi ile temyize konu kararın yukarıda belirtilen gerekçeyle ONANMASINA, temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, adli yardım talebinin daha önce kabul edilmiş olması nedeniyle temyiz aşamasında tahsil edilmeyen yargılama giderinin tahsili için Mahkemesince müzekkere yazılmasına, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen İdare Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın kararı veren ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, 12/11/2025 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.