Danıştay 4. Daire 2025/1839 E. 2025/4093 K.

T.C. D A N I Ş T A Y DÖRDÜNCÜ DAİRE Esas No : 2025/1839 Karar No : 2025/4093

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Belediye Başkanlığı VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: İzmir ili, Bayraklı ilçesi, ... Mahallesi, ... Caddesi, No:... adresinde, tapunun ... ada, ... sayılı parselinde bulunan ve davacının işletmeciliğini yaptığı "içkili kafeterya" faaliyet konulu "..." isimli işyerine ait ... tarih ve ... sıra nolu işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline ilişkin ... tarih ve ... sayılı davalı idare işlemi ile bildirilen ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dava konusu işlemde dava konusu işyeri açma ve çalışma ruhsatının hangi madde uyarınca iptal edildiği belirtilmemekle birlikte dava konusu işleme esas alınan ve eksikliğin giderilmesi için 15 günlük süre verilmesine ilişkin İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin Ek 3. maddesine atıf yapıldığı, savunma dilekçesinde ise Yapı Kayıt Belgesi Verilmesine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğin 8. maddesi uyarınca dava konusu işlemin tesis edildiğinin belirtildiği, ancak İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin Ek 3. maddesi incelendiğinde ise mevzuata aykırılıkların giderilmesi için tanınan süre sonunda aykırılıkların ve noksanlıkların giderilmemesi halinde 1608 sayılı Kanun'un 1. maddesi gereğince işletmeciye idari para cezası verileceği ve 15 gün süre ile faaliyetten men kararı verileceği, bu bağlamda söz konusu madde kapsamında işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilemeyeceği, ayrıca Yapı Kayıt Belgesi Verilmesine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğin 8. maddesinin de yapı kayıt belgesi alınamayacak yapılarla ilgili olarak Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlükleri tarafından verilen yapı kayıt belgelerinin yine aynı kurum tarafından iptal edilmesine ilişkin olduğu, bu maddenin Belediyeler tarafından verilen işyeri açma ve çalışma ruhsatları ile ilgisi olmadığı gibi bu ruhsatların iptaline de cevaz vermediği, kaldı ki Mahkemelerinin ... tarih ve E:... sayılı ara kararı gereği dosya içerisine sunulan İzmir Valiliği Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işleminde dava konusu işyerinin bulunduğu taşınmazla ilgili alınan yapı kayıt belgesinin "aktif" olduğunun belirtildiği anlaşıldığından dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Ayrıca, savunma dilekçesinde dava konusu işyeri açma ve çalışma ruhsatının ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile iptal edildiği belirtilmiş ise de UYAP üzerinden yapılan sorgulamada anılan kararın istinaf aşamasında olduğu ve henüz kesinleşmediği, kaldı ki söz konusu karara esas olan başvurunun dava konusu işyerinin bulunduğu binanın kat maliklerinden olan S.G. tarafından davalı idareye yapıldığı, başvuruda dava konusu işyeri ile ilgili olarak kat maliklerinin oy birliği olmadığından içkili kafeterya ruhsatı verilemeyeceği ve işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesinin istenilmesi üzerine davalı idarece başvurunun reddi üzerine uyuşmazlığın bu kapsamda değerlendirildiği, işbu dava ile anılan davanın aynı olmadığı, anılan Mahkeme kararına esas başvurunun davalı idarece reddedildiği, işbu uyuşmazlık konusunun davalı idarece tesis edilen işlem olduğu, bu nedenle söz konusu kararın işbu dava yönünden hukuki bir sonuç doğurmadığı da açık olduğu belirtilmiştir. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İdare Dava Dairesince; ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., ... sayılı anılan kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun da Dairelerinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla reddine karar verildiği, dolayısıyla iş bu uyuşmazlık kapsamında, istinafa konu idare mahkemesi kararında da belirtildiği üzere, ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., ... sayılı kararına konu olan işlemin farklı bir işlem olduğu, bakılan davanın konusunu teşkil eden ve ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., ... sayılı kararına konu olan işlem nedeniyle tesis edilmeyen ... tarih ve ... sayılı işlemde tespit edilen hukuka aykırılığın, ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., ... sayılı kararının uygulanmasına engel teşkil etmediği gibi, istinaf incelemesinden de geçen ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., ... sayılı kararının uygulanması suretiyle davacıya ait işyeri açma ve çalışma ruhsatının anılan yargı kararında belirtilen gerekçe doğrultusunda iptal edilmesinin Anayasal ve yasal bir zorunluluk olduğunun açık olduğu, bu hale göre, ... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının dayandığı gerekçe usul ve yasaya uygun olup, kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmamaktadır. Belirtilen gerekçelerle istinaf başvurusunun yukarıda belirtilen açıklamanın yapılması suretiyle reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Yapı kayıt belgesinin güncellenmesiyle eskinin geçerliliğinin kalmadığı bu nedenle tesis edilen işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE : Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Temyiz isteminin reddine, 2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının Başkan ...'nın karşı oyu ve oyçokluğuyla ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, 4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de İdare Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine, 26/06/2025 tarihinde kesin olarak karar verildi.

(X) KARŞI OY : Dava; İzmir ili, Bayraklı ilçesi, ... Mahallesi, ... Caddesi, No:... adresinde, tapunun ... ada, ... sayılı parselinde bulunan ve davacının işletmeciliğini yaptığı "içkili kafeterya" faaliyet konulu "..." isimli işyerine ait ... tarih ve ... sıra nolu işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline ilişkin ... tarih ve ... sayılı davalı idare işlemi ile bildirilen ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali isteminden kaynaklanmaktadır. 3194 sayılı İmar Kanunu'nun "Genel Esas" başlıklı 3. maddesinde; "Herhangi bir saha, her ölçekteki plan esaslarına, bulunduğu bölgenin şartlarına ve yönetmelik hükümlerine aykırı maksatlar için kullanılamaz." düzenlemesine yer verilmiştir. 10/08/2005 tarihli ve 25902 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin; "Amaç" başlıklı 1.maddesinde; "Bu Yönetmeliğin amacı, işyeri açma ve çalışma ruhsatlarının verilmesinde uygulanacak esas ve usulleri düzenlemektir." düzenlemesine,"Kapsam" başlıklı 2'nci maddesinde; "Bu Yönetmelik, sıhhî ve gayrisıhhî işyerleri ile umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin ruhsatlandırılması ve denetlenmesine dair iş ve işlemleri kapsar." hükmüne, "İşyerlerinde aranacak genel şartlar" başlıklı 5.maddesinde; "İşyeri açma ve çalışma ruhsatı verilen işyerleri aşağıda belirtilen şartları taşımak zorundadır:...b) 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu kapsamına giren gayrimenkullerin, tapu kütüğünde mesken olarak gösterilen bağımsız bölümlerinde sinema, tiyatro, kahvehane, gazino, pavyon, bar, kulüp, dans salonu ve benzeri eğlence ve toplantı yerleri; fırın, lokanta, pastane, süthane gibi gıda ve beslenme yerleri; imalathane, boyahane, basımevi, dükkan, galeri ve çarşı gibi işyerlerinin açılması hususunda kat maliklerinin oy birliği ile karar alması, Tapuda iş yeri olarak görünen yerlerde, umuma açık istirahat ve eğlence yeri açılması durumunda yönetim planında aksine bir hüküm yoksa, kat maliklerinin oy çokluğu ile aldığı kararın bulunması,..." hükmüne, Geçici 7.maddede, "(Ek:RG-9/6/2020-31150-C.K-2626/15 md.) Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte ticari amaca yönelik verilen yapı kayıt belgesine sahip yapılarda açılmak istenen iş yerleri, faaliyet konusu itibarıyla ruhsatlandırma için gerekli olan can ve mal güvenliği ile ilgili bu Yönetmeliğin ve ilgili diğer mevzuatın amir hükümlerinde belirtilen şartları taşıması halinde yapının yeniden yapılmasına veya kentsel dönüşüm uygulamasına kadar yapı kullanma izin belgesi aranmaksızın ruhsatlandırılır." hükmüne yer verilmiştir. Uyuşmazlıkta; davaya konu "içkili kafeterya" faaliyet konulu işyerinin bulunduğu alanın zemin katta ve tapuda mesken görünümlü 1 nolu bağımsız bölüm iken, ... tarih ve ... barkod numaralı ... belge numaralı yapı kayıt belgesi karma (konut+ticari) uyarınca ... tarih ve ... sıra nolu işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlendiği, dava konusu işyerinin bulunduğu taşınmazla ilgili olarak alınan yapı kayıt belgesinin güncellenmesi nedeniyle işyeri açma ve çalışma ruhsatının yeniden alınması için verilen süreler içerinde bu eksiklik giderilmemesi üzerine iş bu davanın açıldığı anlaşılmaktadır. Uyuşmazlıkta, davaya konu işyerinin bulunduğu bağımsız bölümün tapuda mesken olarak görüldüğü, yapı kayıt belgesinin yapı ruhsatı ve eklerine aykırı yapılan imalatları geçici bir süre için koruduğu, mesken olarak ruhsatlı bir yapının iş yerine çevrilmesine izin vermediği, kaldı ki meskenin işyeri olarak kullanılabilmesi için aranan oy birliği şartını da ortadan kaldırmayacağı açık olduğundan davalı idarenin temyiz isteminin kabulü ile temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği görüşüyle Dairemiz çoğunluk kararına katılmıyorum.