Danıştay 4. Daire 2024/640 E. 2025/4025 K.

T.C. D A N I Ş T A Y DÖRDÜNCÜ DAİRE Esas No : 2024/640 Karar No : 2025/4025

TEMYİZ EDEN TARAFLAR : 1- (DAVALI) ... Genel Müdürlüğü VEKİLİ: Av. ... 2- (DAVACI) ... VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek taraflarca aleyhlerine olan kısımlarının bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem : 03/09/2009 tarih ve 27338 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 2009/15354 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı uyarınca uygulama alanı ilan edilen Yozgat ili, Merkez ilçesi, ... köyünde yapılan toplulaştırma işleminin ... ada ... ve ... parsel, ... ada ..., ..., ..., ..., ... ve ... parsel, ... ada ... parsel, ... ada ... parsel ve ... ada ... parsel sayılı taşınmazlara ilişkin kısmının iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dava konusu eski ... parsel ile yeni ..., ... ve ... nolu parseller yönünden yapılan incelemede; toplulaştırma uygulaması ile davacının tek başına maliki olduğu eski ... nolu kadastro parselinin bulunduğu alandan kuzey yönünde taşınarak yeni ... ada ..., ... ve ... parsellere tahsis edildiği, eski ... parselin toprak yapısı bakımından kumlu-tınlı- orta derin, taşsız ve düz bir yapıya sahip olduğu, tahsis edilen ... ada ... ve ... parsel numaralı taşınmazların toprak yapısı bakımından kumlu, hafif bünyeli, derin olmayan ve hafif taşlı yapıya sahip olması kapsamında eski ve yeni taşınmazlar açısından hem tarımsal üretimde verime etkisi hem de toprak yapısı açısından bariz farklılığın bulunduğu, eski ... ada ... parsel numaralı taşınmazın köy yerleşim yerine daha yakın konumda olması nedeniyle daha değerli olduğu, davalı idarece bilirkişi raporuna itiraz dilekçesinde, kamu hizmetlerine katılma payı kesintisi uygulanmasına rağmen eski taşınmaza nazaran yeni tahsis edilen taşınmazlarda metrekare olarak büyüme olduğu ve endeks katsayıları ile denklik sağlanmaya çalışıldığı ifade edilmiş olsa da belirtilen hususların eski taşınmaz olan ... parsel numaralı taşınmaz ile yeni tahsis edilen ... ada ..., ... ve ... parsel numaralı taşınmazların arasında değer açısından denklik sağlamayacağı, tek parselin toplulaştırma sonrasında üç ayrı parsel halinde tahsis edilmiş olduğu hususları birlikte değerlendirildiğinde, dava konusu toplulaştırma işleminde anılan taşınmazlar yönünden hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varıldığı, dava konusu eski ... parsel ile yeni ..., ... ve ... nolu parseller yönünden yapılan incelemede; raporda dava konusu eski ... nolu parsel sayılı taşınmazın eğimli, kumlu, hafif taşlı, derin olmayan toprak yapısına sahip olduğu, bu taşınmaza karşılık davacıya ..., ... ve ... parsel numaralı taşınmazların tahsis edildiği, tahsis edilen yeni ... ada ... parsel numaralı taşınmazın toprak yapısı bakımından eğimli, kumlu, hafif taşlı, derin olmayan toprak yapısına sahip olup eski taşınmaz ile aynı yerde olduğu ve aynı toprak özelliklerini gösterdiği, yeni tahsis edilen ... parsel numaralı taşınmazın ise toprak yapısı bakımından kumlu- hafif eğimli, taşsız toprak yapısına sahip olduğu ve yeni tahsis edilen ... parsel numaralı taşınmazın kumlu-tınlı, orta derin, taşsız ve düz bir yapıya sahip olması açısından eski ... parsele göre daha iyi yapıya sahip olduğu, eski taşınmaz ile yeni tahsis edilen taşınmazların hepsi bir arada değerlendirildiğinde davacı tarafın hak ve menfaatlerinin korunduğu yönünde görüş bildirilmiş ise de; davacının tek parselin, toplulaştırma sonrasında üç ayrı parsel halinde tahsis edilmiş olduğu, davacının eski ... parseli yerine ..., ... ve ... nolu parsellerin tahsis edildiği, yine davacının ... parseli yerine ..., ... ve ... nolu parsellerin tahsis edildiği, dava konusu eski ... parsel ile yeni ..., ... ve ... nolu parseller yönünden yapılan incelemede, toplulaştırma işleminde anılan taşınmazlar yönünden hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna ulaşıldığı, Mahkeme kararından sonra anılan taşınmazların tamamının yeniden tahsisi gerekeceğinden dava konusu toplulaştırma işleminde anılan taşınmazlar yönünden hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varıldığı, dava konusu eski ... ve ... parseller ile yeni ... nolu parsel yönünden yapılan incelemede; Bilirkişi raporunda, davacının eski ... ve ... nolu parsel sayılı aşınmazların toprak yapısının kumlu-tınlı, orta derin, taşsız ve düz bir yapıya sahip oldukları, bu taşınmazlara karşılık tahsis edilen ... ada ... parsel numaralı taşınmazın ise toprak yapısı bakımından kumlu-tınlı, orta derin, taşsız ve düz bir yapıya sahip olduğu, aynı yerde planlandığı, eski taşınmazlar ile yeni taşınmaz açısından tarımsal üretim ve toprak yapısı bakımından farkın bulunmadığı, davacı tarafın hak ve menfaatlerinin korunduğu yönünde görüş bildirilmiş ise de; davacının eski ... ve ... sayılı parselleri yerine ... sayılı parselin tahsis edildiği, yine davacının ... parseli yerine ..., ... ve ... nolu parsellerin tahsis edildiği, dava konusu eski ... parsel ile yeni ..., ... ve ... nolu parseller yönünden yapılan incelemede, dava konusu toplulaştırma işleminde anılan taşınmazlar yönünden hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna ulaşıldığı, Mahkeme kararından sonra anılan taşınmazların tamamının yeniden tahsisi gerekeceğinden dava konusu toplulaştırma işleminde anılan taşınmazlar yönünden hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varıldığı, dava konusu eski ... parsel ile yeni ... nolu parsel yönünden yapılan incelemede; eski ... parsel sayılı taşınmaza karşılık tahsis edilen ... ada ... parsel numaralı taşınmazın aynı yerde planlandığı, eski taşınmaz ile yeni taşınmaz açısından tarımsal üretim ve toprak yapısı bakımından farkın bulunmamasından dolayı davacı tarafın hak ve menfaatlerinin korunduğu yönünde görüş bildirilmiş ise de; davacıya eski ... sayılı parseli yerine ... sayılı parselin tahsis edildiği, dava konusu eski ... parsel ile yeni ..., ... ve ... nolu parseller yönünden yapılan incelemede, dava konusu toplulaştırma işleminde anılan taşınmazlar yönünden hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna ulaşıldığı, Mahkeme kararından sonra anılan taşınmazların tamamının yeniden tahsisi gerekeceğinden dava konusu toplulaştırma işleminde anılan taşınmazlar yönünden hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varıldığı, dava konusu eski ... parsel ile yeni ... nolu parsel yönünden yapılan incelemede; davacının tek başına maliki olduğu eski ... nolu parselinin toprak yapısı bakımından benzer olduğu, ancak yeni tahsis edilen taşınmaz içerisine daha önceden hissedar olmamasına rağmen yeni taşınmazın hisseli olarak tahsis edilmesinden dolayı davacı tarafın mağdur olduğundan dava konusu toplulaştırma işleminde anılan taşınmazlar yönünden hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varıldığı, dava konusu eski ... ve ... parseller ile yeni ... nolu parsel yönünden yapılan incelemede; dava konusu toplulaştırma kapsamına alınan eski ... ve ... sayılı taşınmazlara karşılık tahsis edilen ... ada ... parsel numaralı taşınmazın ise toprak yapısı bakımından eski taşınmazlar ile yeni taşınmaz açısından tarımsal üretim ve toprak yapısı bakımından farkın bulunmadığı, davacı tarafın hak ve menfaatlerinin korunduğu, hususları birlikte değerlendirildiğinde dava konusu toplulaştırma işleminde anılan taşınmazlar yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varıldığı, dava konusu eski ... parsel ile yeni ... nolu parsel yönünden yapılan incelemede; dava konusu eski ... nolu parsel sayılı taşınmaza karşılık tahsis edilen ... ada ... parsel numaralı taşınmazın aynı yerde planlandığı, eski taşınmaz içinde bulunan ve sürülemeyen kısmın yeni taşınmazda daha az alan kapladığı, eski taşınmaz ile yeni taşınmaz açısından tarımsal üretim ve toprak yapısı bakımından farkın bulunmadığı hususları birlikte değerlendirildiğinde dava konusu toplulaştırma işleminde anılan taşınmazlar yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşıldığı, dava konusu eski ... parsel ile yeni ... nolu parsel yönünden yapılan incelemede; dava konusu eski ... nolu parsel sayılı taşınmaza karşılık tahsis edilen ... ada ... parsel numaralı taşınmazın aynı yerde planlandığı, eski taşınmaz ile yeni taşınmaz açısından tarımsal üretim ve toprak yapısı bakımından farkın bulunmadığı, dolayısıyla davacı tarafın hak ve menfaatlerinin korunduğu hususları birlikte değerlendirildiğinde dava konusu toplulaştırma işleminde anılan taşınmazlar yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşıldığı, dava konusu eski ... parsel ile yeni ... nolu parsel yönünden yapılan incelemede; davaya konu toplulaştırma ile davacının eski ... nolu parsel sayılı taşınmaza karşılık tahsis edilen ... ada ... parsel numaralı taşınmazın eski taşınmazın kuzey yönünde sınır taşınmaza taşındığı, eski taşınmaz ile yeni taşınmaz açısından tarımsal üretim ve toprak yapısı bakımından bariz farkın bulunmadığı hususları birlikte değerlendirildiğinde dava konusu toplulaştırma işleminde anılan taşınmazlar yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Belirtilen gerekçelerle eski ... ada ... parsel, eski ... ada ... parsel, eski ... ada ... parsel, eski ... ada ... parsel, eski ... ada ... parsel, ... ada ... parsel yönünden iptaline, eski ... ada ... parsel, eski ... ada ... parsel, eski ... ada ... parsel, eski ... ada ... parsel, eski ... ada ... parsel yönünden davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İdare Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve taraflarca ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDEN DAVACININ İDDİALARI : Tarıma uygun, suya erişimi olan ve birbirine oldukça yakın olan parsellerin toplulaştırma işlemi ile birbirinden uzak, hisseli, kurak ve verimlilik açısından daha düşük verime sahip olan parsellere dönüştürüldüğü, arazilerinin hisseli hale getirildiği ve ekonomik olarak kullanılamaz hale getirildiği belirtilerek, kararın aleyhe olan kısmının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

TEMYİZ EDEN DAVALININ İDDİALARI : Eski ... ada ... parsel, ... ada ... ve ... parseller yönünden denkliğin sağlandığı, parsellerin tarımsal üretim ve toprak yapısı bakımından parsellerin eş değer oldukları, değer endeks katsayısı farklı olan parseller üzerinde denkleştirme işlemi yapıldığı, değeri düşük olan parsellerin bulunduğu parsellere ekstra m2 eklenerek denkleştirme yapıldığı belirtilerek, kararın aleyhe olan kısmının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

DAVACININ SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir. DAVALININ SAVUNMASI : Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

TETKİK HÂKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : Temyiz istemlerinin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE : Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Tarafların temyiz istemlerinin reddine, 2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunanlar üzerinde bırakılmasına, 4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin İdare Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın anılan İdare Mahkemesine gönderilmesine, 25/06/2025 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.