Danıştay 13. Daire 2025/67 E. 2025/1333 K.

T.C. D A N I Ş T A Y ONÜÇÜNCÜ DAİRE Esas No:2025/67 Karar No:2025/1333

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Hizmetleri A.Ş. VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Kurumu VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU:...İdare Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ: Dava konusu istem: Sağlık Bakanlığı Sağlığın Geliştirilmesi Genel Müdürlüğünce 07/05/2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen .../... ihale kayıt numaralı "Alo 184 Sabim Çağrı Merkezi Hizmeti Alımı" ihalesine yönelik olarak yapılan itirazen şikayet başvurusu üzerine düzeltici işlem belirlenmesine dair ...tarih ve .../... sayılı Kamu İhale Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen kararda; uyuşmazlığa konu ihaleye yönelik ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli tarafından yapılan itirazen şikayet başvurusu üzerine ihale üzerinde bırakılan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığı ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin ortakları ve ortaklık oranlarını gösterir yönetim kurulu kararına ilişkin herhangi bir belgenin EKAP’a yüklenmediğinden bahisle anılan isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerektiği yönünde düzeltici işlem belirlenmesine karar verildiği, davacı tarafından, itirazen şikayet başvurusunda ileri sürülen iddiaların eksik incelediğinden bahisle bakılan davanın açıldığı; 1. iddia yönünden yapılan incelemede; Kurul kararının ilgili kısmında, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan iş deneyim belgesinin, İstanbul Büyükşehir Belediyesi Halkla İlişkiler Müdürlüğü tarafından anılan isteklinin %99 pilot ortak olduğu iş ortaklığını oluşturan şirketler adına düzenlendiği, “Çözüm Merkezi İşletim Hizmet Alım” işine ait olduğu, belge tutarının 292.931.997,92-TL olduğu, yapılan ayrıştırma sonucunda anılan belgenin 251.236.592,92-TL tutarının (personel hizmeti, klavye, mouse ve kulaklık ara kablo hizmetleri) ihale konusu iş ve/veya benzer iş kapsamında olduğunun anlaşıldığı, sonuç olarak ihale konusu iş ve/veya benzer iş tanımına uygun olan kısmına ait tutarın (251.236.592,92x0,99=248.724.226,99-TL) güncellenmiş halinin (378.406.240,44-TL) ihale dokümanında istenilen asgari iş deneyim tutarını (1.665.161.140,65x0,15=249.774.171,09-TL) karşıladığı anlaşıldığından, söz konusu iddianın yerinde olmadığına karar verildiği; Dosyanın incelenmesinden, davalı idarece söz konusu iddiaya ilişkin yeterli inceleme ve değerlendirme yapıldığı, EKAP üzerinde yer alan bilgiler ve yapılan yazışmalar ile söz konusu iş deneyim belgesine ilişkin bilgilerin işlem dosyasına kazandırıldığı, davalı idarece söz konusu iş deneyim belgesine ilişkin teyit ve ayrıştırma işlemi yapıldığı, eksik incelemenin söz konusu olmadığı, bu kapsamda sunulan “Çözüm Merkezi İşletim Hizmet Alım İşi”ne ait iş deneyim belgesinin işin niteliği ve tutarı dikkate alındığında benzer iş kapsamında olduğu anlaşıldığından, davacının bu iddiasının yerinde görülmediği; 2. iddia yönünden yapılan incelemede; Kurul kararının ilgili kısmında, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan yeterlik bilgileri tablosunun “Ortak ve Yöneticilere Ait Bilgiler” satırındaki beyan incelendiğinde, Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliği’nin 7. maddesi gereğince tüzel kişiliğin yönetimdeki görevlileri, ortaklar ve ortaklık oranlarına ilişkin kayıt kapsamında ticaret sicili verilerinin esas alındığı, yeterlik bilgileri tablosundaki ilgili bilgilerin EKAP uygulaması üzerinden teklifin oluşturulması sırasında MERSİS (Merkezi Sicil Kayıt Sistemi) üzerinden alındığı, bir diğer ifade ile isteklilerin bu kısmı elle doldurmadığı, ticaret sicili bilgilerinin yer aldığı MERSİS entegrasyonu ile tüzel kişiliğin ortakları, ortaklık oranları ile yöneticilere ilişkin bilgilerin yeterlik bilgileri tablosuna aktarıldığı, anılan istekli tarafından yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen ortakları ve ortaklık oranlarına ilişkin bilgilerin ticaret sicili bilgileri ile uyumlu olduğu anlaşıldığından, söz konusu iddianın yerinde olmadığına karar verildiği; Dosyanın incelenmesinden, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan yeterlik bilgileri tablosunun ayrıntılı olarak incelendiği, dava konusu işlemin bu kısmına ilişkin inceleme ve değerlendirmede eksiklik bulunmadığı, anılan istekli tarafından yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen tüzel kişiliğin yönetimdeki görevlileri, ortaklar ve ortaklık oranlarına ilişkin bilgilerin ticaret sicili bilgileri ile uyumlu olduğu anlaşıldığından, davacının bu iddiasının yerinde görülmediği; 3. iddia yönünden yapılan incelemede; Kurul kararının ilgili kısmında, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan yeterlik bilgileri tablosunun “Teminata İlişkin Bilgiler” satırında beyan edilen teminat mektubuna ilişkin bilgilerin EKAP üzerinden sorgulandığı, anılan teminat mektubunun geçerlik tarihinin 31/12/2024 olduğu, anılan tarihin İdari Şartname’de istenilen tarihten (02/11/2024) önce olmadığı, sunulan elektronik geçici teminat mektubunun, süre bakımından ihale dokümanına uygun olduğunun görüldüğü, başvuru sahibinin geçici teminat mektubu üzerinde yer alması gereken ibarenin yer almadığı iddiasına yönelik yapılan incelemede, elektronik geçici teminat mektuplarının Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliği’nin 21. maddesinin ikinci fıkrasına uygun olarak ilgili bankalarla EKAP arasındaki protokol kuralları uyarınca mevzuatta aranan koşulları sağlar şekilde elektronik olarak düzenlendiği, bu sebeple anılan Yönetmelik’in 21. maddesinin ikinci fıkrasına uygun olarak alınmayan mektuplar gibi mevzuatta aranan tüm zorunlu unsurları ihtiva ettiği ve standart forma uygun şekilde düzenlendiğinin kabulünün zorunlu olduğu, dolayısıyla anılan Yönetmelik’in 21. maddesinin ikinci fıkrasına uygun olarak elektronik ortamda düzenlenen bahse konu geçici teminat mektubunun şekil kurallarına uygun olarak düzenlendiği anlaşıldığından, söz konusu iddianın yerinde olmadığına karar verildiği; Dosyanın incelenmesinden, EKAP üzerinden yapılan teyit işleminde anılan teminat mektubunun geçerlik tarihinin 31/12/2024 olduğu, anılan istekli tarafından beyan edilen geçici teminat mektubunun geçerlik süresinin İdari Şartname’nin 26.3. maddesinde belirtilen 02/11/2024 tarihinden önce olmamak şartını sağladığı, geçici teminatın Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliği’nin 21. maddesinin ikinci fıkrasına uygun olarak alındığı, mektuba ilişkin ayırt edici numaranın yeterlik bilgileri tablosunda belirtildiği, öte yandan, 4734 sayılı Kanun’un 34. maddesinde yer alan ve tüm idareleri bağlayan “her ne suretle olursa olsun, idarece alınan teminatların haczedilemeyeceği ve üzerine ihtiyati tedbir konulamayacağı”na dair hükmün geçici teminat mektubu standart formuna 20/10/2020 tarih ve 31260 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan değişiklik ile eklendiği, bahse konu değişikliğin mevzuatta zaten var olan bir hususa açıklık getirdiği, bu düzenlemeye konu ibarenin 4734 sayılı Kanun’un 34. maddesinde var olan ve tüm idareleri bağlayan bir amir hüküm olduğu, anılan ibarenin geçici teminat mektubunda bulunmamasının esasa etkili olmadığı anlaşıldığından, Kurul kararının davaya konu bu kısmında hukuka aykırılık bulunmadığı; 4. ve 5. iddialar yönünden yapılan incelemede; Kurul kararının ilgili kısmında, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan yeterlik bilgileri tablosunda ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin beyan edilen bilgilerin EKAP üzerinden teyit edildiği, anılan istekli tarafından beyan edilen ve sunulan ciro bilgileri ile hizmet işleri ile ilgili ciro bilgilerinin İdari Şartname’de istenilen şartları karşıladığı anlaşıldığından, söz konusu iddiaların yerinde olmadığına karar verildiği; Dosyanın incelenmesinden, davalı idarece yeterli inceleme ve değerlendirme yapılarak itirazen şikayet başvurusundaki iddiaların karşılandığı, itirazen şikayete konu bilanço bilgilerine ilişkin oranlara esas tutarların ve net satışlar tutarını ihtiva eden toplam ciro tutarlarının EKAP üzerinden teyit edildiği, dava dosyasında yer alan bilanço veya eşdeğer belgelerin mevzuat ve İdari Şartname’de istenilen kriterleri karşıladığı, ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait yıl sonu bilançosunun sunulduğu, sunuluş şeklinin uygun olduğu, davalı idarece dava konusu işlemin bu kısmında gerekli inceleme ve değerlendirme yapıldığı anlaşıldığından, davacının bu iddialarının yerinde görülmediği; 6. iddia yönünden yapılan incelemede; Kurul kararının ilgili kısmında, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen ciroya ilişkin bilgilerin EKAP üzerinden teyit edildiği ve ihale dokümanında istenilen yeterlik kriterini (249.774.171,09-TL) karşıladığı anlaşıldığından, söz konusu iddiaların yerinde olmadığına karar verildiği; Dosyanın incelenmesinden, davalı idarece EKAP üzerinden yapılan sorgulama neticesinde anılan istekli tarafından yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilgilerin teyit edildiği, beyan edilen ve sunulan ciro bilgileri ile hizmet işleri ile ilgili ciro bilgilerinin İdari Şartname’de istenilen şartları karşıladığının değerlendirildiği, gerekli inceleme ve değerlendirme yapıldığı anlaşıldığından, Kurul kararının davaya konu bu kısmında hukuka aykırılık bulunmadığı; 7. iddia yönünden yapılan incelemede; Kurul kararının ilgili kısmında, 07/05/2024 tarihinde e-ihale olarak gerçekleştirilen uyuşmazlığa konu ihalede yaklaşık maliyetin 2.137.587.764,93-TL, sınır değerin ise 2.061.260.883,17-TL olarak belirlendiği, teklifi sınır değerin altında kalan ihale üzerinde bırakılan istekli, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli ve davacı şirketin ortaklarından olduğu iş ortaklığının aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu, anılan isteklilere EKAP üzerinden 14/05/2024 tarihli yazı gönderilerek aşırı düşük teklif sorgulaması yapıldığı, başvuru sahibi isteklinin iddiaları kapsamında ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının incelenmesi neticesinde anılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığı anlaşıldığından, anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerektiği yönünde düzeltici işlem belirlenmesine karar verildiği; Dava dosyası ile Mahkemelerinin E:2024/1259 sayılı dosyasının birlikte incelenmesinden, itirazen şikayet başvurusunda ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasına ilişkin ileri sürülen iddiaların davalı idarece değerlendirildiği, söz konusu aşırı düşük teklif açıklamasının açıklanması talep edilen tüm hizmet kalemleri yönünden incelendiği, bu kapsamda anılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının dava konusu Kurul kararıyla uygun olmadığına, teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerektiği yönünde düzeltici işlem belirlenmesine karar verildiği anlaşıldığından, davacının eksik inceleme iddiasının yerinde olmadığı, Kurul kararının davaya konu kısmında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davacı tarafından, ihale üzerinde bırakılan istekliye yönelik tüm iddiaların dikkate alınmadığı, eksik inceleme ve değerlendirme yapıldığı, anılan istekli tarafından sunulan iş deneyim belgesinin geçerli olduğuna ilişkin değerlendirmenin hatalı olduğu, söz konusu iş deneyim belgesinin, teklif bedelinin %15'ini karşılamadığı, benzer işe uygun olmadığı, mevzuatta aranan şartları sağlamadığı, anılan isteklinin teklifinin bu yönden de değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilmesi gerektiği, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan geçici teminat mektubu üzerinde yer alması gereken ibarenin yer almadığı, geçici teminat mektubunun geçerlik tarihinin İdari Şartname'de istenilen tarihi karşılamadığı, bu iddiaların Kurul tarafından ayrıntılı bir şekilde değerlendirilmediği, anılan istekli tarafından sunulan bilanço bilgilerinin standart forma uygun düzenlenmediği, söz konusu belgede ve serbest meslek kazanç defterinde YMM, SMMM veya vergi dairesi onayının bulunmadığı, ayrıca son yıla ait toplam gelirin son yıla ait toplam gidere oranına ilişkin şartın da sağlanmadığı, bu iddiaların Kurul tarafından detaylı bir şekilde incelenmediği, eksik inceleme neticesinde karar verildiği, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı, satış tutarı tespit tutanağında yevmiye/işletme defteri ve envanter defteri kayıtlarına yer verilmediği, geçici vergi beyanname döneminin yazılmadığı, ağırlıklı ortalama birim satış tutarı tablosunda fatura açıklamasının hatalı yazıldığı ve tabloda ağırlıklı ortalama birim satış tutarının yanlış hesaplandığı, fatura bilgileri tablosunda yer alan fatura tarihi ile geçici vergi döneminin birbiriyle uyumlu olmadığı, satış tutarı tespit tutanaklarında ve maliyet tespit tutanaklarında tarih, sayı bilgilerinin fiyat teklifinin dip notuna hatalı aktarıldığı, fiyat teklifi ile satış tutarı tespit tutanağında yer alan mükellef ve SMMM veya YMM mensuplarının imzalarının ve TÜRMOB kaşesinin yer almadığı, bilgisayar, kulaklık, masa, sandalye ve bunlara bağlı bileşenlerin kiralanmasına ilişkin açıklamada üçüncü kişilerden alınan satış tutarı tespit tutanağında mali müşavirin kaşesi, imzası ve TÜRMOB kaşesinin bulunmadığı, anılan giderlere ilişkin aşırı düşük teklif açıklamasında fiyat teklifindeki tarih ile satış tutarı tespit tutanağındaki tarih ve sayının uyumsuz olduğu, tekliflerin yetkili kişilerce imzalanmadığı, Kurul tarafından eksik inceleme neticesinde karar verildiği, söz konusu iddiaların dikkate alınmadığı, fiyat tekliflerinin bu alanda faaliyette bulunmayan firmalardan alındığı, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından Devlet Malzeme Ofisi tarafından yayımlanan fiyatlar esas alınarak aşırı düşük teklif açıklaması yapılmasının mümkün olmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Davalı idare tarafından, itirazen şikayet başvurusunda ihale üzerinde bırakılan istekliye ilişkin ileri sürülen iddialar bakmından eksik inceleme ve değerlendirme yapılarak karar verildiği yönündeki iddiaya yönelik olarak Kurul kararında belirtilen gerekçelerle istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ...'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. Davacının temyiz isteminin reddine, 2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddi yolundaki ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından anılan Mahkeme kararının ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, 4. Posta giderleri avansından artan tutarın davacıya iadesine, 5. Dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine, 6. 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinin ikinci fıkrasının (i) bendi uyarınca kesin olarak (karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere), 24/03/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.