Danıştay 13. Daire 2025/128 E. 2025/1318 K.

T.C. D A N I Ş T A Y ONÜÇÜNCÜ DAİRE Esas No:2025/128 Karar No:2025/1318

TEMYİZ EDEN (DAVALILAR): 1- ... Bakanlığı VEKİLİ : Av. ...

2- ... Müdürlüğü (...) VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Orman Ürünleri ve Toprak Sanayi Ticaret A.Ş. VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ: Dava konusu istem: Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğünce Sinop ilinde bulunan ER:... sayılı maden sahası için gerçekleştirilen ihalenin uygun bulunmamasına ilişkin ... tarih ve ... sayılı Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Bağlı, İlgili ve İlişkili Kuruluşlar Taşınmaz Komisyonu (Taşınmaz Komisyonu) kararı ile ihalenin bu karara dayalı olarak iptaline ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:... İdare Mahkemesince, Dairemizin 11/03/2024 tarih ve E:2023/3636, K:2024/1205 sayılı davanın süre aşımı nedeniyle reddine ilişkin kararın bozulması üzerine bozma kararına uyularak verilen kararda; dava konusu ihalede eşit muamele ilkesine uygun davranılıp davranılmadığının irdelenmesi amacıyla Mahkemelerinin 08/10/2024 tarihli ara kararıyla davalı idarelerden; dava konusu ihale tarihinde gerçekleştirilen bütün maden sahası ihalelerine ait taban ihale bedeli, katılımcı sayısı, isteklilerce teklif edilen bedeller, ihale sonucu ortaya çıkan bedeller, ihale komisyonu kararları ile bu tarihte gerçekleştirilen ihalelerden Taşınmaz Komisyonu tarafından uygun bulunan ve uygun bulunmayan ihalelerin tamamına ilişkin bilgiler ile ER:... sayılı maden sahasına yönelik ihalenin uygun bulunmamasına ilişkin dava konusu Taşınmaz Komisyonu kararının maddi ve hukuki gerekçelerinin, aynı tarihte uygun bulunan ve uygun bulunmayan diğer maden sahası ihaleleri ile varsa maden gruplarına özgü özel durumlar da göz önünde bulundurularak somut, açık, anlaşılır bir şekilde açıklanmasının istenilmesine karar verildiği, gönderilen cevabi yazıların içeriği ile yazı ekinde yer verilen Taşınmaz Komisyonu tarafından uygunluk değerlendirmesi yapılan ihalelere ilişkin tablo halinde sunulan bilgiler birlikte değerlendirildiğinde; taban ihale bedeli 339.396,00-TL olarak belirlenen dava konusu I-B Grubu maden ruhsatı ihalesi ile aynı maden grubunda aynı taban ihale bedeline sahip tek isteklinin bulunduğu ve ihale sonucunda ortaya çıkan bedelin dava konusu ihalede ortaya çıkan bedelin altında olduğu ihalenin Taşınmaz Komisyonu tarafından uygun bulunmasına karşın (Dava konusu ihaleyle aynı tarihte yapılan taban ihale bedeli 339.396,00-TL olarak belirlenen ER:... sayılı saha için 339.396,00-TL teklif bedeliyle sonuçlanan ihalelenin onayı uygun bulunmuştur.) davacı şirket üzerinde bırakılan ER:... sayılı maden ruhsatı ihalesinin uygun bulunmadığı ve anılan sahaya ilişkin ihale bakımından eşit muamele ilkesine aykırı davranılmasını haklı kılan somut gerekçelerin de ortaya koyulamadığı; Maden sahalarına yönelik ruhsat ihalelerini sonuçlandıran ihale komisyonu kararlarının hukukiliğini ve yerindeliğini denetlemek üzere kamu menfaatinin korunması amacına yönelik oluşturulan ve ihaleyi kesinleştirme yetkisi uhdesinde bulunan Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürünün de yer aldığı Taşınmaz Komisyonunun, ihale sonucu ortaya çıkan teklifin ve ruhsatlandırma talebinin uygun görülmesi halinde kamu zararına neden olunabileceği, bu nedenle ihale sonucu oluşan bedelin uygun bulunmayarak söz konusu ihale sahasının yeniden taban ihale bedeli belirlemek suretiyle ihaleye çıkarılması yönündeki değerlendirmesinin, ihale kararının uygun bulunmaması için yeterli bir sebep olarak göz önünde bulundurulabileceği ve MAPEG tarafından sonuçlandırılan ihalelerin uygunluğunu değerlendirme noktasında takdir yetkisinin bulunduğu açık olmakla birlikte, dava konusu ihaleyle özdeş nitelikteki (aynı maden grubunda, aynı taban ihale bedeline sahip, tek isteklinin bulunduğu ve ihale sonucunda ortaya çıkan bedelin dava konusu ihalede ortaya çıkan bedelin altında olduğu ihale) maden ruhsatı ihalesine ilişkin onaylar uygun bulunmuşken, dava konusu ihale bakımından farklı bir tutum benimsenmesini haklı kılan somut gerekçelerin ortaya koyulamaması nedeniyle, Taşınmaz Komisyonuna verilen takdir yetkisinin objektif esaslara, eşit muamele ilkesine ve takdir yetkisinin veriliş amacına uygun kullanılmadığı, bu durumda, eşit muamele ilkesine aykırı olarak tesis edildiği anlaşılan Taşınmaz Komisyonu kararında ve bu karara dayalı olarak ihalenin iptal edilmesine ilişkin işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı tarafından, davacı şirketin teklifi ihale taban bedelinden fazla olmakla birlikte taban ihale bedeli, verilen teklif ve piyasa koşulları dikkate alındığında ihaleye konu maden sahasının daha yüksek bir ihale bedeliyle ruhsatlandırılabileceğinin tespit edildiği, söz konusu teklifin ve ruhsatlandırma talebinin uygun görülmesi halinde kamu zararına neden olunabileceği, 2018/8 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi'nin başta Anayasa olmak üzere 3213 sayılı Maden Kanunu ve ilgili diğer mevzuata uygun olduğu; Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü tarafından, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu belirtilerek aksi yöndeki İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmadığı ileri sürülmüştür.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, temyize konu kararın bozulmasını gerektirecek bir sebebin bulunmadığı belirtilerek temyiz istemlerinin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NUN DÜŞÜNCESİ: İdari vesayete ilişkin usul ve esasların kanunla düzenlenmesi gerektiğine yönelik Anayasa'nın 127. maddesi dikkate alındığında, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığının bağlı kuruluşu olan kamu tüzel kişiliğini haiz MAPEG tarafından sonuçlandırılan ihalenin Taşınmaz Komisyonunca uygun bulunmamasının idari vesayet kapsamında bir yetki kullanımı olduğu dikkate alındığında, konunun kanunla düzenlenmesi gerekirken Cumhurbaşkanlığı Genelgesine dayalı olarak tesis edilen Taşınmaz Komisyonu kararında yetki unsuru bakımından hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılması ve dava konusu işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararının gerekçeli olarak onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. Davalıların temyiz istemlerinin reddine, 2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptali yolundaki ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K... sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından anılan Mahkeme kararının ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunanlar üzerinde bırakılmasına, 4. Posta giderleri avansından artan tutarın davalılara iadesine, 5. Dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine, 6. 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinin ikinci fıkrasının (i) bendi uyarınca kesin olarak (karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere), 20/03/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.