Danıştay 12. Daire 2024/1600 E. 2025/1717 K.

T.C. D A N I Ş T A Y ONİKİNCİ DAİRE Esas No : 2024/1600 Karar No : 2025/1717

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Başkanlığı VEKİLİ : I. Hukuk Müşaviri Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Antalya ili, Manavgat ilçesi, ... Kur'an Kursunda 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4. maddesinin birinci fıkrasının (B) bendi kapsamında sözleşmeli Kur'an kursu öğreticisi olarak görev yapan davacının, Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde yer alan ortak nitelik şartını kaybettiğinden bahisle sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacının, E.A. isimli kişi ile gayri ahlaki birliktelik yaşayarak yaptığı görevin önemi ve özelliği gereği, inanç, ibadet, tavır ve hareketleriyle topluma örnek olması gerekirken, eylem ve/veya davranışları sonucunda ortak nitelik şartını kaybettiği sonucuna varıldığından, Hizmet Sözleşmesi'nin 10. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı, öte yandan; davacının; sözleşmesinin feshedilmesine dair kararın usulüne uygun olarak kendisine tebliğ edilmediği, savunması alınmaksızın görevine son verildiği, kendisini şikayet eden kişilerle ilgili olarak Sakarya Cumhuriyet Başsavcılığına şikayette bulunması üzerine Savcılık tarafından bu kişiler hakkında soruşturma açıldığı iddialarının ise, dava konusu işlem ve soruşturma süreci usule ve mevzuata uygun olduğundan itibar edilmeyerek davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Savunmasının alınmadığı, usul ve mevzuata uygun tebligat yapılmadığı, ses ve görüntüler nedeniyle Cumhuriyet Başsavcılığına şikayette bulunulduğu, ortak nitelik şartında geçen "İslam törelerine uygunluk" ibaresinin objektiflikten uzak olduğu belirtilerek, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu belirtilerek, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Davacının temyiz isteminin reddine, 2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, 4. Kullanılmayan ...-TL yürütmeyi durdurma harcının davacıya iadesine, 5. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, kesin olarak, 25/03/2025 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.

(X) KARŞI OY : Dava; Antalya ili, Manavgat ilçesi, ... Kur'an Kursunda 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4. maddesinin birinci fıkrasının (B) bendi kapsamında sözleşmeli Kur'an kursu öğreticisi olarak görev yapan davacının, Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde yer alan ortak nitelik şartını kaybettiğinden bahisle sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istemiyle açılmıştır. İdare hukukunun yerleşik içtihatlarından olan "taleple bağlılık" ilkesi uyarınca, idari yargı mercilerinde açılan davalarda, idare mahkemelerinin davacının istemiyle bağlı olduğu ve bu istemi genişletecek veya daraltacak biçimde karar veremeyeceği açıktır. Dava dosyasının incelenmesinden, ... tarih ve ... sayılı işlem ile sadece davacının sözleşmesinin feshedilmediği, aynı zamanda "Diyanet İşleri Başkanlığı bünyesinde sözleşmeli ya da kadrolu olarak görev talep etmesi halinde yeniden görev verilmemesine" ilişkin ilişkin kısım da bulunduğu anlaşılmaktadır. Davacının iptalini istediği işlemde; "Diyanet İşleri Başkanlığı bünyesinde sözleşmeli ya da kadrolu olarak görev talep etmesi halinde yeniden görev verilmemesine ilişkin" kısmının da bulunduğu açık olup, her ne kadar dava dilekçesinde işlemin bu kısmının da iptalinin istendiği açıkça yazılmamış ise de; davacının işlemin tamamının iptalini istediği, ayrıca ve açıkça bir sınırlamada bulunmadığına göre, dava konusu işlemin bir bütün halinde incelenip değerlendirilmesi sonucunda Bölge İdare Mahkemesince bu istemi hakkında ayrı bir hukuki inceleme yapılmadığı ve hüküm kurulmadığı anlaşılmaktadır. Nitekim, benzer nitelikte olan ve Dairemizin E:2024/3252 esas sayılı dosyada açılan davada, Dairemizin 25/03/2025 tarihli ve E:2024/3252; K:2025/1718 sayılı kararı ile Anayasa ile koruma altına alınan kamu hizmetine girme hakkının ihlal edildiği belirtilerek dava konusu işlemin "Diyanet İşleri Başkanlığı bünyesinde yeniden görev verilmemesine" ilişkin kısmının da iptali istenildiği halde, Mahkemece bu kısım yönünden ayrı bir hüküm kurulmadığı görüldüğünden, temyize konu kararda taleple bağlılık ilkesi gözardı edilerek eksik hüküm kurulması nedeniyle bozma kararı verilmiştir. Dairemizin 19/03/2025 tarih ve E:2022/1301, K:2025/1585 sayılı kararında ise, dava konusu işlemin "Diyanet İşleri Başkanlığı bünyesinde yeniden görev verilmemesine" ilişkin kısmının iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki kısmının "Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde yer alan ortak nitelik şartının dini öğrenim koşulu aranan unvanlara ilişkin olduğu ve mevzuatta yeniden görev vermeme yönünde bir düzenleme olmadığı" yönünde açıklama ile onanmasına karar verilmiştir. Bu durumda; davanın reddi yönündeki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin Bölge İdare Mahkemesi kararının, dava konusu işlemin, "Diyanet İşleri Başkanlığı bünyesinde sözleşmeli ya da kadrolu olarak görev talep etmesi halinde yeniden görev verilmemesine ilişkin" kısmı yönünden hüküm kurulmaması nedeniyle temyize konu kararın bu kısmında hukuki isabet bulunmadığından, davacının temyiz isteminin kabulü ile kararın bu kısmının bozulması gerektiği görüşüyle, aksi yöndeki çoğunluk kararına katılmıyoruz.