Bölge Adliye Mahkemesi 2026/816 E. 2026/1051 K.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO: 2026/816

KARAR NO : 2026/1051

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ:İSTANBUL ANADOLU 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ: 12/12/2025

NUMARASI : 2024/187 Esas - 2025/923 Karar

DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 14/03/2024

İSTİNAF KARAR TARİHİ: 04/06/2026

Davanın kabulüne ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA: Davacı vekili; müvekkili şirketin, ithal ettiği ürünleri deniz yoluyla limana getirilen ithal ürünleri Türkiye'de anlaştığı lojistik firmalarıyla antrepoya taşıttığını, davalı şirketin karayolu ile antrepoya taşıma işini üstlendiğini, kaza nedeniyle müvekkilinin uğradığı zarar bağımsız ... hesaplanmış, hesaplanan zararın büyük bir kısmı ... şirketince karşılandığını, huzurdaki davada talep edilen tutarın; poliçedeki muafiyet maddesi gereğince ... şirketince ödenmeyen bakiye alacak olduğunu, toplam ... bedeli üzerinden %1 olarak hesaplanan muafiyet bedelinin ödenmediğini davalı şirketin, müvekkili şirkete ait platformları taşıdığı esnada meydana gelen maddi hasarlı kazada tam kusurunun ve bu nedenlerle müvekkilin uğradığı zararın tespiti ile,meydana gelen hasar tutarından ... şirketince müvekkile ödenmeyen muafiyet bedelinin HMK 109 gereği kısmi dava olarak şimdilik 50- USD'lik kısmının kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile davalıdan tahsili ile müvekkil şirkete ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

ISLAH :Davacı vekili dava değerini 6.557,02-USD olarak ıslah ederek 6.557,02-USD'nin kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile tahsiline karar verilmesine talep etmiştir.

CEVAP: Davalı vekili; öncelikle davacı tarafça ileri sürülen kusur durumuna açıkça itiraz ettiklerini,aracın tüm güvenlik tedbirleri alınarak ... limanından çıkış yaptığını, liman sahasından yapılan tüm konteyner yüklemelerinde yükleme kontrolleri yapılmadan, yüklenen aracın tüm risksiz ve güvenli taşıma güvenlik önlemleri eksiksiz şekilde yerine getirilmeden, herhangi bir yükleme sahasından çıkış yapabilmesinin mümkün olmadığını, kaldı ki davaya konu kaza ile ilgili olarak, konteyner kilidinin takılmadığı yönünde de bir iddia var ise de bu iddianın gerçek dışı olduğunu,kazada konteynerin takılmış olan kilidi de konteynerin düşme anında dorse üzerindeki bağlantı aparatları / kilit bağlama noktaları kırıldığını,eksper tarafından yapıldığı söylenen hasar hesabının müvekkil şirkete tebliğ edilmemiş olması bir yana,tek taraflı bir tespit olup, konu ve içeriğini henüz net olarak bilinmeyen bir konuda yapılan tüm tespitlere de açıkça itiraz ettiklerini, malların tamir edilip kullanılması, oluştuğu iddia edilen zararın geriye çekilmesi seçeneği ve ihtimali de olduğunu, kaza sonrasında konteynerde yangın çıktığı da söylenmesine rağmen bir yangın raporu da bulunmadığını,davanın ... A.Ş. ve ... ... A.Ş.' ye ihbar edilmesini talep etmiştir.

İhbar olunan Anadolu Anonim ... vekili; kaza anında müvekkili şirket tarafından tanzim edilen poliçe bulunmadığını beyan etmişlerdir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI : Mahkemece; davacı tarafından Çinden getirtilen toplamda 15 konteyner muhteviyatı muhtelif emtianın ... Numaralı Konşimento tahtında Türkiye'ye sevk edildiği,konteynerlerin Limandan Dilovası Gümrük İdaresine bağlı“Sağlık Antrepoya” aktarılması sırasında ... Numaralı toplam 13.354- brüt kg ağırlığında ve 72.290-USD tutarlı emtianın hasarlandığı, davacı tarafından 20.10.2023 tarihli dilekçe ile Dilovası Gümrük Müdürlüğü'ne başvurularak hasarlı emtianın “gümrüğe terk edilmesi” talebinde bulunulduğu,Gümrük Müdürlüğünce hasarlı emtiaların 26.10.2023 tarihinde Ayniyat Tespitleri yapıldığı, trafik kazasının yurt içi taşımada meydana gelmesi nedeniyle 6102 sayılı TTK nın “Taşımacının Sorumluluğu” na ilişkin hükümlerin uygulanacağı,zıya ve hasar taşıyıcının en yüksek özeni göstermesine rağmen kaçınamayacağı ve sonuçlarını önleyemeyeceği sebeplerden meydana gelmiş ise taşıyıcının sorumluluktan kurtulabileceği, aracın 12.05.2023 tarihinde Dilovası gişeler ayırımına geldiği esnada araç sürücüsünün direksiyon hâkimiyetini kaybettiği ve taşıma aracının şeritten taşması daha sonra konteynerin dorseden koparak sağ şerit üzerine düştüğü, sürücüün tam kusurlu olduğunun 12.05.2023 tarihli Trafik Kaza Tutanağı,Ekspertiz raporu ile sabit olduğu,hasarın oluşmasına gönderenin veya yükletenin bir davranışı ya da taşınan eşyanın özel bir ayıbının sebep olmadığı,taşımaya konu olan yük için taşıma güvenliğine uygun olarak gerekli önlemlerin alınmasından davalı taşımacının sorumlu olduğu,TTK'nın 882.maddesi kapsamında 13.354 Kg x 8.33 SDR — 111.238,82-SDR sorumluluk limiti hesaplandığı, davacının 6.557,02-USD talep edebileceği gerekçesiyle, bilirkişi raporu hükme esas alınarak davanın kabulü ile, 6.557,02-USD'nin 12/05/2023 tarihinden itibaren işleyecek USD cinsi mevduat hesabına kamu bankalarınca uygulanan en yüksek faiz işletilerek davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ : Davacı vekili; poliçedeki muafiyet maddesi gereğince 11.478,39-USD ... şirketince ödenmediğinden bu bedelin davalıdan talep edildiği, bilirkişi raporundaki hatalı hesaplamalar aynen benimsenerek 11.478,39-USD yerine 6.557,02-USD tazminata hükmedildiğini müvekkilin hiçbir şekilde elde etmediği sovtaj bedelinin tazminattan düşüldüğünü, ... Poliçesi uyarınca; hasar hesabına dahil edilecek navlun ve ... bedeli, herhangi bir faturaya bakılmaksızın sabit "%10 artırım" esasına bağlandığını, ... şirketi ve bağımsız eksper, hasar hesabını 72.290- USD FOB bedel üzerine %10 ilave bedel ekleyerek 79.519 USD den %1 muafiyet tenziliyle 11.478,39- USDnin ödenmediği(1.147.839 USD × %1 = 11.478,39 USD), bilirkişi heyetinin poliçedeki açık hükmü görmezden gelerek; gümrük beyannamesindeki veriler üzerinden "oransal dağıtım" gibi poliçede yeri olmayan bir dış metodoloji kullandığını ... poliçesi, taraflar arasındaki en temel ve bağlayıcı hukuk kaynağı olduğunu,müvekkilin hiçbir şekilde tahsil etmediği 2.500 USD tutarındaki hayali bir sovtaj bedelini tazminat tutarından tenzil ettiğini, tüm sovtaj teklifleri (20.000 USD, 16.000 USD ve son olarak 2.500 USD), yüksek gümrük maliyetleri ve millileştirme masraflarının sovtaj bedelini aşması nedeniyle teklif sahiplerince geri çekildiğini elde edilemeyen sovtaj bedeli düşüldüğünü ileri sürerek kararın kaldırılarak 11.478,39- USD asıl alacağın, 12.05.2023 kaza tarihinden itibaren işleyecek faiziyle davalıdan alınarak müvekkil şirkete ödenmesine karar verilmesini, aksi halde dava dosyasının ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE :Yurt içi taşıma sırasında hasarlanan emtianın ... tarafından ödenmeyen %1 muafiyet bedelinin davalı taşıyıcıdan tahsili istemine ilişkindir.

6102 sayılı TTK'nın 875 ve 879. maddeleri uyarınca taşıyıcı, eşyanın taşınmak üzere teslim alınmasından teslim edilmesine kadar geçecek süre içinde, eşyanın zıyaından, hasarından veya teslimindeki gecikmeden doğan zararlardan; kendi adamlarının, taşımanın yerine getirilmesi için yararlandığı kişilerin görevlerini yerine getirmeleri sırasındaki fiil ve ihmallerinden, kendi fiil ve ihmali gibi sorumludur. Diğer yandan sınırlı sorumluluk halleri TTK'nın 882. maddesinde düzenlenmiş olup, TTK'nın 886. maddesi hükmüne göre, zarara, kasten veya pervasızca bir davranışla ve böyle bir zararın meydana gelmesi ihtimalinin bilinciyle işlenmiş bir fiilinin veya ihmalinin sebebiyet verdiği ispat edilen taşıyıcı, kanunda öngörülen sorumluluktan kurtulma hallerinden ve sorumluluk sınırlamalarından yararlanamaz. Yine TTK'nın 882. maddesi hükmüne göre gönderinin tamamının ziya veya hasarı halinde taşıyıcının sorumluluğu, gönderinin brüt ağırlığının kilogram başına 8,33 özel çekme hakkı ile sınırlıdır.

Hükme esas alınan bilirkişi raporunda; davalı sürücünün aracın direksiyon hakimiyetini kaybettiği,konteynerin araçtan ayrılarak yere düştüğü ,kilit aksamının kırıldığı ,konteynerde lokal yangın çıktığı , kazanın oluşumunda davalı araç sürücüsünün asli ve tam kusurlu olduğu tespit edilmiştir. Öte yandan zayi tek taraflı trafik kazası sonucu meydana gelmiş olsa da, taşıyıcı asli kusurlu ise de ağır kusurlu olduğu kabul edilemez.Taşıyıcı bakımından TTK'nın 882. maddesindeki sınırlı sorumluluk hükümlerinin uygulanması gerekir.

Eksper raporunda hasar hesaplamasında 72.290-USD faturaya poliçe şartı gereği %10 ilave bedel eklenerek ... bedeli 1.147.839-USDden %1 oranda hesaplanan muafiyet düşülerek bakiye (72.290+(%10 )7.229--11.478,39= 68.040,61-USD ödeme yapılmıştır.

Davacı vekili %10 ilave bedele ilişkin poliçe hükmünün zarar hesaplamasında esas alınmadığını, poliçenin bağlayıcı olduğunu ileri sürmüş ise de; davacının ... şirketi ile yaptığı ... sözleşmesinde ki %10 ilave bedel hükmünün davalı taşıyıcı bakımından uygulanırlığı yoktur. TTK'nın 880(2) maddesi hükmü gereği taşıyıcı eşyanın tamamen veya kısmen ziyaından dolayı tazminat ödemekle sorumlu tutulduğunda ,bu tazminat eşyanın taşınmak üzere teslim alındığı yer ve zamanda ki değerine göre hesaplanır.Sigortalı ile sigortacı arasında kararlaştırılan ilave bedel ödeme yükümlülüğü gerçek zarar ile sorumlu olan davalı taşıyıcıdan istenemez. Bu sebeple bilirkişiler tarafından yapılan %10 ilave bedelin gerçek zarar hesabında ayrık tutulması yerinde olup gereklidir.Bu şart sadece poliçenin tarafları arasında hüküm ifade edecektir. Öte yandan, sovtaj teklifi sovtajcılar tarafından geri çekildiği ve emtianın gümrüğe bedelsiz terki sağlanmış ve davacı sovtaj elde etmemiş ise de; masrafın çok olacağı gerekçe gösterilerek emtia millileştirilmemiş gümrüğe terk edilmiştir. Bir kısım masraf yapılarak elde edilebilecek minimum düzeyde sovtajdan davacının yararlanmaması sovtaj düşümünün yapılmamasını gerektirmediğinden sovtaj düşümü yapılması da yerinde olup, davacı vekilinin karara ilişkin istinaf nedenleri yerinde görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle;hasarlı emtianın gümrüğe bedelsiz terki davacının ticari tercihi olduğu,%10 ilave bedelin gerçek zarar kapsamında davalıdan tahsili istenemeyeceğinden istinaf nedenleri yerinde olmayan davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM :Yukarıda açıklanan nedenlerle:

Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,

Peşin harcın karar harcına mahsubuna başkaca harç alınmasına yer olmadığına,

Davacı tarafından yapılan giderlerin kendisi üzerinde bırakılmasına,

Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 04/06/2026