Bölge Adliye Mahkemesi 2026/598 E. 2026/598 K.

T.C. SAKARYA BAM 5. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2026/598 - 2026/1329 T.C. SAKARYA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 5. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : 2026/598 KARAR NO : 2026/1329 KARAR TARİHİ : 24/09/2026 KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 25/09/2026

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A İ S T İ N A F K A R A R I

BAŞKAN : ...(...) ÜYE : ...(...) ÜYE : ...(...) KATİP : ...(...)

İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : SAKARYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ DAVA TARİHİ : 08/02/2024 KARAR TARİHİ : 15/10/2025 NUMARASI : 2024/76 Esas - 2025/679 Karar

DAVACILAR : 1- ...Mühendislik İnşaat Taahhüt Madencilik Tarım Hayvancılık Ticaret Ve Sanayi : 2- ... - ... VEKİLLERİ : Av. ... - ..... Av. ... - ..... Av. ... - .....

DAVALI : ...Su Ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü VEKİLLERİ : Av. ... - ..... Av. ... - ..... Av. ... - ..... DAVA :Eser sözleşmesinin haklı feshine dayalı davacının hakedişlerinden yapılan teminat kesintisi, mahsup edilen cezalar ile 2 nolu hakediş alacağı ve işlemiş faizleri için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali

HÜKÜM : Kararın kaldırılması-gönderme İSTİNAF EDEN : Davacılar vekili

Taraflar arasındaki "Eser sözleşmesinin haklı feshine dayalı davacının hakedişlerinden yapılan teminat kesintisi, mahsup edilen cezalar ile 2 nolu hakediş alacağı ve işlemiş faizleri için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali " davası nedeniyle yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

İlk derece mahkemesinin kararı davacılar vekili tarafından istinaf edilmekle; kesinlik, süre, istinaf şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, istinaf dilekçesinin reddine karar verildikten ve Üye Hakim tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; davacılar ile davalı idare arasında 11/04/2023 tarihinde, 2023/166513 ihale kayıt numarası ile "... Merkez İlçelerde İçme Suyu İnşaat İşine Ait Sözleşme" imzalandığını, davacıların edimlerini yerine getirdiğini, sözleşme kapsamında ve usulüne uygun şekilde malzeme, iş makinesi, işçi ve gerekli tüm ekipmanları hazır ederek yer teslimini beklediğini, ancak davalının sözleşme hükümlerine uygun şekilde tutanak düzenlenerek yer gösterimini ve teslimini yapmadığını, whatsapp uygulamasından verilen talimatların yer gösterme ve teslimi mahiyetinde olmadığını, 1. hakkedişin zamanında ödenmemesi üzerine 01/11/2023 tarihli ... 1. Noterliği 13813 yevmiye numaralı ihtarnamesinin davalıya gönderilerek yer gösterilmesinin ve 1. hakkedişin ödenmesinin talep edildiğini, yine yer gösterilmemesi ve 2. hakkedişin de hiç ödenmemesi neticesinde bu kez 04/12/2023 tarihli... 1. Noterliği 15116 yevmiye numaralı ihtarnamesinin davalıya gönderilerek sözleşmenin haklı nedenle feshedildiğini, davalı idarece davacılardan 360.756,46 TL haksız kesinti yapıldığını, anılan sözleşme sebebiyle davacıların (malzeme satın alma, makine kiralama, işçi çalıştırma) zararlarının oluştuğunu, bu sebeple davalı idare aleyhinde icra takibi başlattıklarını, itiraz üzerine takibin durduğunu, ancak davalı tarafın itiraza rağmen dosyaya ödeme yaptığını, icra inkar tazminatı koşullarının oluştuğunu belirterek itirazın iptalini ve takibin devamı ile icra inkar tazminatına hükmolunmasını talep etmiştir.

II. CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde; taleplerin zamanaşımına uğradığını, hak düşürücü sürelerin geçtiğini, davacı tarafın yer teslimine yönelik iddialarının asılsız olduğunu, yer tesliminin 17/04/2023 tarihinde usulüne uygun şekilde karşı tarafın imzasının da yer aldığı tutanak ile yapıldığını, davacı tarafın sözleşmeye aykırılıkları sebebiyle yazılı ihtarlar gönderildiğini, davacının idareye sunmak zorunda olduğu personel evrakını ihtara rağmen sunmadığından ve ayrıca araç tahsisini gerçekleştirmediğinden sözleşme hükümleri gereği hakedişten kesintinin yapıldığını, ayrıca iş programının teslim edilmemesi ve diğer sözleşmeye aykırılıklar sebebiyle uygulanan cezalar sebebiyle hakedişten kesintiler yapıldığını, bu kesintilerin sözleşmeye uygun olduğunu, idarece 06/11/2023 tarihinde yapılan tespitlerde davacı tarafın iş programının gerisinde kaldığının görülmesi sebebiyle yazılı ihtarların yapıldığını ve ikinci hakedişin ndüzenlenmesi aşamasında eksikliklerin tespit edilerek davacı tarafa bildirilerek süre verildiığini, işin bitirilme tarihi 12/11/2023 olmasına rağmen 13/11/2023 tarihinde yapılan tespitte işin bitirilemeyeceğinin anlaşılması üzerine on günlük süre tanındığını ancak işin tamamlanmaması üzerine 19/12/2023 tarihinde sözleşmenin feshedildiğini, durum tespitinde işin %21,25 fiziki oranda olduğunun tespit edildiğini, sözleşmenin feshinde davacı tarafın kusurlu olduğunu, kesin hesap raporu çalışmalarının 12/03/2024 tarihinde yapılacağını ve bu sebeple ikinci hakedeşin ödenmesinin mümkün olmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına göre; "Davacı tarafın icra takibine konu yaptığı alacaklarının bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmakla davanın reddine" karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf isteminde bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri Davacı vekili istinaf dilekçesinde; ilk derece mahkemesince uyuşmazlığın çözümü için teknik inceleme ve keşif yapılması zorunlu olmasına rağmen, keşif taleplerinin reddedildiğini, yerinde inceleme yapılmaksızın düzenlenen bilirkişi raporlarının varsayıma dayalı, denetime elverişsiz ve eksik inceleme içerdiğini, idarenin fesih işleminin kamu yararı ve ölçülülük ilkeleri çerçevesinde denetlenmediğini, sunulan delillerin ve mesajlaşmaların dikkate alınmadığını, bilirkişi raporunda idarenin işlemlerinin usulsüz olduğunun belirtilmesine rağmen çelişkili şekilde aleyhlerine görüş bildirildiğini, hukuki dinlenilme haklarının ihlal edildiğini belirterek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını, yeniden yargılama yapılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının istinaf başvurusunda yer verdiği eksik inceleme, yer tesliminin usulsüzlüğü, hakediş kesintilerinin yersizliği ve fesih işleminin haksızlığına ilişkin iddialarının hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, taraflar arasındaki sözleşmenin idarece 4735 sayılı Kanun hükümleri çerçevesinde haklı nedenle feshedildiğini, bilirkişi raporu ile de sabit olduğu üzere yüklenicinin taahhüdünü süresinde yerine getirmediğini ve ihtirazi kayıt ileri sürmeksizin imzaladığı hakedişlerin bağlayıcı olduğunu, fesih sonrası düzenlenen durum tespit tutanağı ile kesin hesap işlemlerinin mevzuata uygun şekilde gerçekleştirildiğini, dosya kapsamındaki delillerin eksiksiz olduğunu ve mahkemenin davanın reddine dair kararının usul ve yasaya uygun bulunduğunu belirterek, haksız ve mesnetsiz istinaf taleplerinin reddini savunmuştur.

C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, "Eser sözleşmesinin haklı feshine dayalı davacının hakedişlerinden yapılan teminat kesintisi, mahsup edilen cezalar ile 2 nolu hakediş alacağı ve işlemiş faizleri için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali" istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 Sayılı HMK, 6102 sayılı TTK, 6098 sayılı TBK,

3. Değerlendirme Dava, eser sözleşmesinin haklı feshine dayalı davacının hakedişlerinden yapılan teminat kesintisi, mahsup edilen cezalar ile 2 nolu hakediş alacağı ve işlemiş faizleri için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Mahkemece, davanın reddine dair karara karşı davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulmuştur. Taraflar arasında 11/04/2023 tarihinde, 2023/166513 ihale kayıt numarası ile "... Merkez İlçelerde İçme Suyu İnşaat İşine Ait" 11.646.450,00 TL tutarlı sözleşme imzalanmış olup anılan sözleşme niteliği itibariyle 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesi olup, davacı yüklenici, davalı iş sahibidir. Sözleşmenin 8.maddesine göre Yapım İşleri Genel Şartnamesi sözleşmenin ekidir. Sözleşmenin 9. Maddesine göre, sözleşmenin imzalandığı tarihten itibaren 10 gün içinde YİGŞ'ye göre yer teslimi yapılacağı, işyeri tesliminden itibaren 210 gün içinde tamamlayarak geçici kabule hazır hale getirileceğinin hüküm altına alındığı, taraflarca imzalanan 17/04/2023 tarihli tutanak ile yer tesliminin yapıldığı, davacı yüklenici tarafından işyeri tesliminin sözleşmede yazılı şekilde yapılmadığı ve hakedişin ödenmediği iddiasıyla 04.12.2023 tarihli ihtarname ile fesih bildiriminde bulunduğ, işin bitim tarihinin 22.11.2023 olduğu, davalı iş sahibinin 22.11.2023 tarihli bildirimi ile davacıya işin geçici kabule hazır hale getirilmesi aksi halde sözleşmenin feshedileceğinin ihtar edildiği, işin tamamlanmaması nedeniyle 19,12.2023 tarihinde makam oluruyla sözleşmenin feshedildiği, YİGŞ 47/18. Maddesi uyarınca hesap kesme hakedişinin düzenlenmediği anlaşılmaktadır. Sözleşmenin 8.2.1. maddesinde, Yapım İşleri Genel Şartnamesi, İdari Şartname, Sözleşme Tasarısı, Birim fiyat tarfleri ve cetveli, Mahal Listesi, Özel Teknik Şartname, Genel Teknik Şartname, ön/kesin projeler, açıklamalar sözleşmenin ekleri olarak gösterildiği; 27. maddesinde ise sözleşme kapsamında yaptırılabilecek ilave işler, iş eksilişi ve işin tasfiyesine ilişkin hususlarda Yapım İşleri Genel Şartnamesi hükümlerinin uygulanacağı kararlaştırılmıştır. Taraflar arasındaki sözleşmeye göre Yapım İşleri Genel Şartnamesi sözleşmenin eki olan niteliğinde olup, 6100 sayılı HMK'nın 193. maddesine göre delil sözleşmesi niteliğindedir. Sözleşme kapsamında 30/07/2023 tarihli 1 nolu 1.181.624,10 TL bedelli hak ediş, kesintiler sonrası 962.662,04 TL olarak, 16/10/2023 tarihli 2 nolu (kesin hakediş) 207.657,26 TL hak ediş düzenlenmiştir. Sözleşmenin eki Yapım İşleri Genel Şartnamesi'nin 39. ve 40. maddesinde yüklenicinin geçici hakedişlere ve kesin hakedişe itirazı olduğu takdirde, karşı görüşlerinin neler olduğunu ve dayandığı gerekçeleri, idareye vereceği ve bir örneğini de hakediş raporuna ekleyeceği dilekçesinde açıklaması ve hakediş raporunu “idareye verilen ...tarihli dilekçemde yazılı ihtirazı kayıtla” cümlesini yazarak imzalaması gereklidir. Eğer yüklenicinin, hakediş raporunun imzalanmasından sonra tahakkuk işlemi yapılıncaya kadar, yetkililer tarafından hakediş raporunda yapılabilecek düzeltmelere bir itirazı olursa, hakedişin kendisine ödendiği tarihten başlamak üzere en çok on gün içinde bu itirazını dilekçe ile idareye bildirmek zorunda olduğu, bu şekilde itiraz edilmediği takdirde hakedişi olduğu gibi kabul etmiş sayılacağı düzenlemesine yer verilmiştir. Yine kesin hakediş raporu ve hesap kesilmesine ilişkin 40. madde hükmünce, yüklenicinin itirazı olduğu takdirde itirazlarını 39. maddedeki usuller çerçevesinde dilekçe ile idareye bildirmesi gerekir. Yapım İşleri Genel Şartnamesi'nin 39. ve 40. maddelerindeki bu düzenlemeler 6100 sayılı Hukuk Muhakemesi Kanunu'nun 193. maddesi uyarınca delil sözleşmesi niteliğinde olup mahkemece re'sen gözetilmelidir. Ayrıca, sözleşmenin feshedilmesi veya tasfiyesinden sonra “hesap kesme hakedişi”nin idarece belirlenecek bir süre içinde yüklenici ile birlikte 40 ıncı maddesindeki esaslara göre yapılması gerektiği, ancak yüklenicinin gelmediği veya yetkili bir vekil göndermediği takdirde, idarenin bu hakedişi tek taraflı olarak yapacağı ve yüklenicinin bu hususta hiç bir itiraz hakkı olmayacağı, davacı yüklenicinin usulüne uygun itirazı bulunmadığından davalı idarece mevzuata uygun şekilde yapılmış olan tasfiye kesin hesaplarını kabul etmeme ve itiraz etme hakkının bulunmamaktadır. Dosyaya kazandırılan bilgi, belge, bilirkişi rapor ve ek raporları ile iş sahibince kesin hesabın usulünce yapılmadığı anlaşılmaktadır. Bu halde sözleşmenin tasfiyesi ile davacının bakiye iş bedeli alacağının bulunup bulunmadığının tespiti için bu yönde inceleme yapılarak davacının bakiye iş bedeli talebinin değerlendirilmesi gerekirken eksik inceleme ile sonuca gidilmesi isabetsiz olmuş, davacının bu yöne değinen istinaf istemi yerinde görülmüştür.

V. KARAR Açıklanan sebeplerle; davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile, ilk derece mahkemesi kararının 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a.6 maddesi gereğince kaldırılmasına ve dairemiz kararına uygun şekilde karar verilmek üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle; Davacının istinaf başvurusunun KABULÜNE, 1-SAKARYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin 15/10/2025 tarih, 2024/76 E - 2025/679 K sayılı kararının KALDIRILMASINA, 2-Dosyanın Dairemiz kararına uygun şekilde yeniden karar verilmek üzere mahkemesine GÖNDERİLMESİNE, 3-Davacı tarafça yatırılan istinaf maktu karar harcının (732,00 TL) istek halinde iadesine, 4-Davacı tarafça yapılan istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate alınmasına, 5-İstinaf kararının ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine, Dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a.6, maddesi gereğince KESİN olmak üzere 24/09/2026 tarihinde oybirliği ile karar verildi.

* Başkan ... e-imzalıdır

Üye ... e-imzalıdır

Üye ... e-imzalıdır

Katip ... e-imzalıdır