Bölge Adliye Mahkemesi 2026/544 E. 2026/1433 K.

T.C.Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21.Hukuk Dairesi 2026/544 Esas 2026/1433 Karar T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 21.HUKUK DAİRESİ

ESAS NO : 2026/544 KARAR NO : 2026/1433

TÜRK MİLLETİ ADINA KARAR

İNCELENEN DOSYANIN MAHKEMESİ : ESKİŞEHİR ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ : 25/06/2024 NUMARASI : 2023/717 Esas 2024/505 Karar DAVA : Şube Olduğunun Tespiti ve Tescili DAVA TARİHİ : 06/09/2023 KARAR TARİHİ : 22/10/2026 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 10/11/2026

Taraflar arasındaki şube olduğunun tespiti ve tescili istemine ilişkin davanın yargılaması sonunda ilamda yazılı gerekçeyle davanın reddine yönelik olarak verilen hükme karşı davacı vekilince süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı şirketin Eskişehir şubesinin 01/12/2020 tarihinde terkin edildiğini, ancak Ticaret Bakanlığı İç Ticaret Genel Müdürlüğünün yazısı ile davalı şirketin ... adresinde ticari faaliyetine devam ettiği bildirilerek tescile davet hükümlerinin uygulanması talimatını verdiğini, davalı firmaya ait web sayfasında Eskişehir ilinde adres ve mağaza bilgilerinin bulunduğunun görüldüğünü, davalı şirketin merkez adresine ve Eskişehir faaliyet adresine ayrı ayrı TTK'nun 33. madde ve Ticaret Sicil Yönetmeliğinin 36. maddeleri gereğince şube tescili için davet yazıları gönderildiğini, ancak bu güne kadar şube tescil başvurusunun yapılmadığını belirterek davalı şirketin ... adresinde bulunan yerinin şube olarak Eskişehir Ticaret Siciline tescil ve ilanına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin Eskişehir şubesinin 01.12.2020 tarihinde ticaret sicilden terkin edildiğini, terkinden sonra bu şubenin herhangi bir faaliyetinin bulunmadığı gibi, müvekkilinin faal olan bir Eskişehir şubesinin de bulunmadığını, CİMER şikayetine konu "..." adresinin müvekkilinin onay ve bilgisinde kurulmuş bir internet sitesi olmadığını, müvekkilinin davacı tarafça açılan işbu dava dilekçesi ekinde sunulan belgelerle söz konusu siteden haberdar olduğunu, tescil talebine konu adreste Eskişehir'de bayilik alarak kendi mükellefiyeti ile kendi nam ve hesabına faaliyet yürüten bayiye ait olduğunun anlaşıldığını, söz konusu bayinin ... adresinde faaliyet gösteren ... olduğunu, bayinin bu hususta 10.07.2023 tarihinde ...Odasına başvurduğunu, 11.07.2023 tarihinde de kaydının yapıldığını, söz konusu adreste bu tarihten önce herhangi bir şube faaliyeti bulunmadığı gibi 11.07.2023 tarihinden itibaren yürütülen faaliyetin bayi faaliyeti kapsamında olduğunu, işyerinin esnaf faaliyeti kapsamında olduğunu, müvekkiline ait şube niteliğine haiz olmadığından sicile kayıt zorunluluğunun bulunmadığını, sicile tescil yükümlülüğüne aykırılıktan söz edilemeyeceğini belirterek davanın reddini istemiştir. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI Mahkemece; alınan bilirkişi raporunda, davada belirtilen adreste dava dışı ...'ün ...-İş Takipçiliği Faaliyeti adı altında kendi adına faaliyet gösterdiği, dava konusu yerde Ticaret Kanunu ve yasal mevzuat kapsamında davalının ticaret siciline şube olarak tescil edilmesi koşullarının oluşmadığının bildirildiği, anılan raporun hükme esas alınabileceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. İSTİNAF SEBEPLERİ Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; bahse konu adrese keşif heyeti ile birlikte gidildiğinde davalı şirketin şehrin merkezinde ve çarşısında bulunduğunu, adresin bir apartmanda bulunduğunu, apartman girişinde reklam tabelasının bulunduğunu, tabelada "... San. Ve Tic. A.Ş." yazdığının görüldüğünü, yukarı çıkıldığında ofis içerisinde iki odayı ayıran duvarın üzerinde renkli ışıklı bir reklam panosu ile ... San. Ve Tic. A.Ş. Yazdığını, belirtilen adrese gidiliğinde faaliyet gösteren ...'ün işlettiği ofisten tedarik edilen dosyada mevcut oldukları kartvizit örneğinde de yine ... San. Ve Tic. A.Ş.'nin yazdığını, hatta kartvizitin bir yüzünde ... San. Ve Tic. A.Ş.'nin İstanbul adresinin bulunduğunu, diğer yüzünde ise yine ... San. Ve Tic. A.Ş. unvanının bulunduğunu, bu defa adresin ... yazdığının görüldüğünü, mahkeme kararında itirazlarına rağmen bilirkişi raporunda bu hususta herhangi bir açıklama yapılmadığını, bu hususta şirketin belirtilen adreste faaliyet gösteren ... ile aralarındaki bağlantının ne olduğunun izah edilmediğini, nitekim şirketin (...) 01.12.2020 tarihinde terkin edilen adresinin de yine ...'ün (...) işlettiği işletmenin bulunduğu caddede olduğunu, dava dilekçesi ekinde sunulan cimer bildirim dokümanında şikayetin 23.03.2023 tarihinde yapıldığı gözetildiğinde faaliyetin daha önce başladığının anlaşıldığını, ...'ün vergi kaydı 01.06.2020 tarihinde başlamış olup, davalı şirket 01.12.2020 tarihinde Eskişehir Ticaret Sicili Müdürlüğünün 42308 sayılı şubesini kapattığını, davalının cevap dilekçesinden de ...'ün yetkili kılınarak ticari faaliyette bulunduğu zımnen kabul edildiğini, Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından verilen yanıtta ise, 05.04.2021-30.09.2024 tarihleri arasında ... adresinde mükellefiyetsiz şube olarak faaliyette bulunduğunu, defterdarlığın yaygın ve yoğun vergi denetim servisi tarafından ... vergi kimlik numaralı mükellef ... nezdinde yapılan e-yoklamada ... TC Kimlik Numaralı ...'ın 02.06.2021- 30.09.2024 tarihine kadar sigortalı çalışan olduğunun tespit edildiğini, ... ... unvanının yer aldığı kartvizitte ismi geçen ...'ın, ...'ün sigortalı çalışanı olduğunun tespit edildiğini, sigortalı çalışanın kendi adına kartvizit bastırmasının ve kartvizit üzerine rastgele şirket unvanı koydurmasının akla uygun olmadığını ve dolayısıyla bu durumun ...'ün esasen şube gibi çalıştığının gerçek kanıtı olduğunu belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir. HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ Dava; Türk Ticaret Kanunu'nun 33. maddesine dayalı şube tescil davasıdır. 6100 Sayılı HMK'nın 355.maddesi gereğince, istinaf incelemesinin istinafa gelen tarafın sıfatı ile istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususu gözetilerek ilk derece mahkemesinin taraflar arasındaki ihtilafta görevli mahkeme oluşu ve eldeki davada kesin yetki kuralına da aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla işin esasına girilerek yapılan incelemede; İlk derece mahkemesi karar başlığında davacı olarak "... Başkanlığı" yer almakta ise de, dava dilekçesinde davacı olarak "Eskişehir Ticaret Sicili Müdürlüğü"nün yer aldığı anlaşıldığından karar başlığındaki bu hususun maddi hata niteliğinde olduğu gözetilerek Dairemiz karar başlığında doğru hasım olan Eskişehir Ticaret Sicili Müdürlüğü davacı olarak gösterilmiştir. Davacı tarafından davalıya gönderilen 22/05/2023 tarihli tescile davet yazısıyla davalı şirketin Eskişehir şubesinin sicil kaydının 01/12/2020 tarihinde terkin olmasına rağmen halen faaliyette bulunduğunun tespit edildiğinin Cimer kanalıyla bildirildiği, müdürlük tarafından yapılan tahkikat neticesinde de şubenin ... adresinde faaliyet gösterdiğinin tespit edildiği belirtilerek TTK'nun 33 ve Ticaret Sicili Yönetmeliğinin 36. maddesi uyarınca firmaya ait şube kaydının tescil ve ilanı için 30 gün içinde müdürlüğe başvurulması bildirilmiştir. Anılan yazı 25/05/2023 tarihinde davalı yana tebliğ edilmiştir. Dava dışı ... adına düzenlenen 11/07/2023 tarihli oda kayıt belgesinden, oda kayıt tarihinin 10/07/2023, iş yeri adının ... olduğu görülmüştür. Eskişehir Esnaf ve Sanatkarlar Sicil Müdürlüğü tarafından düzenlenen 10/07/2023 tarihli belgeden, ...'ün işletme adının ..., tanımın iş takipçiliği olduğu anlaşılmıştır. Dava konusu adrese ilişkin Mayıs 2020 - Mayıs 2021 tarih aralığına ilişkin kira sözleşmesinde kiracı olarak ..., kiracı kefili olarak davalı şirketin yer aldığı görülmüştür. Dava dışı ... adına düzenlenen vergi levhasında işe başlama tarihi 01/06/2021 tarihi olarak gösterilmiştir. Davacının delilleri arasında yer alan kartvizit örneğinden, kartvizit üzerinde ... yazılı olup, adres olarak ise ... adresinin yer aldığı anlaşılmıştır. Yargılama aşamasında mali müşavir bilirkişiden mahallinde yapılan keşif sonrası düzenlenen bilirkişi raporunda, davada belirtilen adreste dava dışı ...'ün iş takipçiliği faaliyeti adı altında kendi adına faaliyet gösterdiği, dava konusu yerde yasal mevzuat kapsamında davalının ticaret siciline şube olarak tescil edilmesi koşullarının oluşmadığı yönünde kanaat bildirilmiştir. Davacı yan yetki alanı içerisinde davalı şirketin merkezden ayrı olarak Eskişehir'de faaliyet gösterdiğini, daha önce sicilde kayıtlı olan şubenin terkin edildiğini, terkin tarihinden sonra da davalı şirketin ... adresinde şube olarak faaliyetine devam ettiğini, şube olarak sicile tescilinin gerektiğini iddia etmiş, davalı yan ise şube olarak faaliyet gösterildiği belirtilen adreste herhangi bir şube faaliyetlerinin olmadığını, şirketin bayisinin bu adreste bayi faaliyeti kapsamında iş ve işlemler gerçekleştirdiğini savunmuştur. Mahkemece yapılan yargılama sonunda bilirkişi raporu hükme esas alınmak suretiyle davanın reddine karar verilmiştir. Taraflar arasında davalı şirketin İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğünde kayıtlı olduğu, Eskişehir Ticaret Sicil Müdürlüğünde daha önce kayıtlı bulunan şube kaydının 01/12/2020 tarihinde terkin edildiği hususlarında herhangi bir ihtilaf bulunmamaktadır. Uyuşmazlık, davalı şirketin Eskişehir'de bulunan ... adresinde şube olarak faaliyette bulunup bulunmadığı, bu adresin davalı tarafından merkezden ayrı olarak ticari faaliyet kapsamında kullanılıp kullanılmadığı, bu yerin şube olarak sicile tescil koşullarının oluşup oluşmadığı hususlarından kaynaklanmaktadır. Davacı vekilinin istinaf itirazları incelendiğinde, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 33. maddesinde; tescile davet ve cezaya yönelik, aynı yasanın 40. maddesinde tescile yönelik düzenlemeler ve Ticaret Sicil Yönetmeliği'nin 118. maddesinde de şube tanımı yapılmıştır. Davacı ... Sicil Müdürlüğü'nce merkezi İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğü'nde kayıtlı bulunan ... Sanayi Ticaret A.Ş.'nin daha önce Eskişehir Ticaret Sicil Müdürlüğünde kayıtlı bulunan şubesi terkin edildikten sonra ... adresinde şube olarak ticari faaliyet yürüttüğünden bu yerin sicile şube olarak tescili talep edilmiştir. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 08/05/2012 tarih 2010/16041 Esas 2012/7309 Karar sayılı bozma ilamında; "davalı şirkete ( Türk Telekom A.Ş.) ait iş yerinin müşteriye icapta bulunduğu ve bu icap üzerine müşterinin de kabulü ile ticari ilişki kurulduğu ve buna göre ticari işlemin gerçekleştiği sabit olup, bu yerin şube olduğu sonucuna varılmaktadır. Bu durumda mahkemece davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçelerle reddine karar verilmesi doğru olmadığı" belirtilmiştir. Emsal bozma ilamı, yargılama aşamasında alınan bilirkişi raporu ve dosya içerisinde yer alan deliller birlikte değerlendirildiğinde; tescil talebine konu ... adresinde dava dışı ...'ün kendi adına faaliyet gösterdiğinin bilirkişi tarafından tespit edildiği gerekçesiyle mahkemece davanın reddine karar verilmiştir. Davacı vekili bilirkişi raporuna itiraz dilekçesinde ve istinaf dilekçesinde keşif mahallinde bina girişinde ve adreste davalı şirketin isminin yer aldığı tabelanın bulunduğunun görüldüğünü ileri sürmüştür. Mahallinde yapılan keşif tutanağında ve bilirkişi raporunda bu hususa ilişkin bir açıklık bulunmamaktadır. Öte yandan, davacı yanın delil olarak sunduğu kartvizitler arasında dava konusu adresin yer aldığı kartvizit üzerinde "..." ibaresinin yer aldığı anlaşılmıştır. Ayrıca bayi olduğu belirtilen ve dava konusu adreste kendi adına faaliyet gösterdiği mahkemece kabul edilen ...'ün oda kayıt belgesinde oda kayıt tarihi 10/07/2023'dür. Bu tarih ise, davacının davalıya gönderdiği şube tescil davet yazısının tebliği olan 25/05/2023 tarihinden sonraki bir tarihtir. Bu durumda mahkemece yapılması gereken iş, yargılama aşamasında rapor düzenleyen mali müşavir refakati ile dava konusu ... adresinde yeniden keşif yapılmak suretiyle davacı vekilinin bilirkişi raporuna itiraz dilekçesinde yer alan adreste ve adresin yer aldığı bina girişinde davalı şirketin isminin yer aldığı tabelanın bulunup bulunmadığına ilişkin mahkeme tespitine keşif tutanağında da yer verilmek suretiyle adreste bayi olarak faaliyette bulunduğu belirtilen ...'ün oda kayıt tarihinin davacının davalıya gönderdiği şube tescil davet yazısının tebliğinden sonraki bir tarih olduğu üzerinde durulup, davacı tarafından sunulan kartvizitler de değerlendirilip davacı vekilinin bilirkişi raporuna itirazlarını da karşılayacak şekilde ve dava dışı ...'ün ticari defter ve kayıtları da incelenmek suretiyle şube olarak tescili talep edilen yerin davalı şirketin merkezinden ayrı bir muhasebesi ve sermayesi bulunup bulunmadığı, çalışanlarının işe alım ve maaş ödemelerinin davalı şirket merkezi tarafından yapılıp yapılmadığı, kendi başına ticari faaliyette bulunup bulunmadığı, dış ilişkilerde davalı şirket merkezinden bağımsız olup olmadığı, şirketin şube tescil koşullarının oluşup oluşmadığı yönünde ek rapor alınıp, davalı şirketin ticari defter ve kayıtları üzerinde de mali müşavir bilirkişiden anılan hususlarda rapor alınmak suretiyle tüm deliller birlikte değerlendirilerek dava konusu iş yerinin şube tescil koşullarının oluşup oluşmadığı hakkında sonucuna uygun bir karar verilmesinden ibarettir (Emsal Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 26/10/2020 tarih 2020/582 Esas 2020/4446 Karar sayılı ilamı).

Tüm bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin davanın reddi yönündeki kararında isabet görülmediğinden davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiş ve takdiren aşağıdaki şekilde şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle; 1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/(1)-a.6 maddesi gereğince KABULÜNE, 2-Eskişehir Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 25/06/2024 tarih ve 2023/717 Esas 2024/505 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA, 3-Davanın yeniden görülmesi için dosyanın karar veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine, 4-Davacı tarafından yatırılan 732,00 TL istinaf karar harcının talep halinde davacıya iadesine, 5-Davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate alınmasına, 6-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından davacı yararına vekalet ücreti taktirine yer olmadığına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 353/(1)-a.6 ve 362/(1)-g. maddeleri uyarıca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 22/10/2026

Başkan - ... Üye - ... Üye - ... Zabıt Katibi - ... ... ... ... ... Bu belge 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu hükümlerine göre UYAP sistemi üzerinden elektronik imza ile imzalanmıştır.