Bölge Adliye Mahkemesi 2026/396 E. 2026/1066 K.

T.C. ERZURUM BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 3. HUKUK DAİRESİ DOSYA NO : 2026/396 KARAR NO : 2026/1066 T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A İ S T İ N A F K A R A R I İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : ERZURUM ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ : 20/11/2025 (Karar) NUMARASI : 2025/... Esas, 2025/... Karar DAVA : İstirdat (Ticari Satıma Konu Malın İadesi)|Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) Taraflar arasında görülen davanın yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı gerekçeyle davanın kabulüne karar verilmiş olup, söz konusu karara karşı asıl dava davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine HMK 353. madde uyarınca dosya üzerinden inceleme yapıldı. GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA: Davacı vekili asıl dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin dava dışı ... ... Hastahanesi A.Ş'ne elektrik panosu ve güç kaynağı satışı yaptığını, satış sonrası söz konusu şirketten .... şubesine ait... çek numaralı, 20/01/2018 vadeli, 50.000,00 TL tutarlı ve yine ...Bankası ... şubesine ait olan ... çek numaralı, 20/02/2018 vadeli, 50.000,00 TL tutarlı 2 adet çeki teslim aldıklarını, müvekkilinin ayrıca dava dışı ... - ... isimli kişiye akü satışı yaptığını, karşılığında ise ... ... şubesine ait olan ...çek, numaralı, ... vadeli, 13.892,00 TL tutarlı çeki teslim aldığını, müvekkilinin bu 3 çeki mal alımı yaptığı firmaya göndermek üzere ... kargo acentesine teslim ettiğini, çeklerin alıcısına ulaşmadığını ve kargo şirketinden aldıkları bilgiye göre dağıtım aracında hırsızlık olayının meydana geldiğini öğrendiklerini, akabinde ise ilgili çeklerin iptali için mahkememiz 2017/... Esas sayılı dosyası ile ilgili çeklerin iptali için dava açtıklarını, ancak açmış oldukları davada ... İnş Turizm Tekstil Ltd Şti vekilinin bahsi geçen çeklerin kendilerine ciro edildiğini ve çeklerin ellerinde olduğunu beyan ettiğini, 13.892,00 TL bedelli çek için İstanbul .... İcra Müdürlüğünün 2018/... Esas sayılı dosyası ile müvekkili aleyhine icra takibi başlatıldığını, tüm bu açıklanan nedenler göz önünde bulundurularak elinden rızası dışında çıkan çeklerin istirdatına ve davacının meşru hamil sıfatıyla alacaklı olduğunun tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davacı vekili birleşen dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin elinden rızası dışında çıkan davalı şirket eline ne şekilde geçtiği belli olmayan davaya konu çekler hakkında müvekkil şirketin davalı şirkete herhangi bir borcunun bulunmadığının tespit edilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP: Davalı ... İnşaat Turizm vekili asıl dava cevap dilekçesinde özetle; ...Bankası ... Şubesine ait ....çek no'lu 50.000,00 TL'lık 20.01.2018 tarihli çek, ...Bankası ... Şubesine ait ... çek nolu, 20.02.2018 vadeli, 50.000,00 TL bedelli çek ile ... ... Şubesine ait olan ...çek nolu, 28.12.207 vadeli 3.892,00 TL çekin tahsili amacıyla İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesi ...D. İş sayılı dosyası ile ihtiyati haciz kararı alındığını ve akabinde İstanbul .... İcra Müdürlüğü'nün 2018/... E sayılı dosyasıyla kambiyo senetlerine mahsus icra takibi başlatıldığını, çekin arka yüzüne bakıldığında ciro zincirinde herhangi bir kopukluğun meydana gelmediğini, müvekkil şirketin yetkili ve son hamil olduğunu, davacının dava konusu senedin sahte imza ile keşide edildiği iddia ettiğini ancak şahsi def'i niteliğinde olup iyi niyetli 3.kişi olan müvekkil şirkete karşı ileri sürülemeyeceğini, kusurun kıymetli evrakı adi posta gibi kargoya veren basiretli tacir gibi davranmayan davacı için söz konusu olduğunu, tüm bu açıklanan nedenlerle davanın reddini, davacı aleyhine %20'den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Birleşen dava da davalı cevap dilekçesi sunmamıştır.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: Mahkemece yapılan yargılama sonunda;"Tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde; Davacı tarafından ikame edilen çekin istirdadı ve menfi tespit davaları yönünden mahkememizce verilen ilk hükmün İstinaf mahkemesince yukarıda yer verilen gerekçe ile kaldırıldığı, istinaf ilamı uyarınca eksik harcın ikmal edilmesi için mahkememizce çıkarılan muhtıra gereğince davacı tarafın süresi içerisinde eksik harcı ikmal ettiği görülmüş ve yargılamaya devam edilmiştir. İstinaf mahkemesince verilen karar incelendiğinde asıl dava davalısı olan şirketin iyi niyetle çeki iktibas ettiğinden bahsedilemeyeceği hususunun tespitine yer verildiği görülmüştür. Bu bağlamda mahkememizce yeniden yapılan yargılamada asıl dava davalısı şirketin iyi niyetle çeki iktibas etmediği yönündeki tespit üzerine; mahkememizin asıl 2025/... Esas sayılı dosyası üzerinden açılan davanın kabulü ile, ...Bankası ... Şubesine ait, ... çek nolu, 20/01/2018 vadeli, 50.000,00.-TL bedelli çek, ...Bankası ... Şubesine ait ... çek nolu, 20/02/2018 vadeli, 50.000,00.-TL bedelli ve ... ... Şubesine ait olan ...çek nolu, ... vadeli, 13.892,00.-TL bedelli çeklerin davalıdan alınarak davacıya verilmesine (istirdadına), mahkememizin Birleşen 2018/....Esas sayılı dosyası üzerinden açılan davanın kabulü ile; davacının davalıya ...Bankası ... şubesine ait... numaralı 50.000,00 TL bedelli, ...Bankası ... Şubesine ait ... numaralı 50.000,00 TL bedelli ve ... bankası ... şubesine ait ...numaralı 13.892,00 TL bedelli çeklerden dolayı borçlu olmadığının tespitine, karar verilmesi gerekmiş" gerekçesiyle "Asıl 2025/... Esas sayılı dosyası üzerinden açılan davanın kabulü ile, ...Bankası ... Şubesine ait, ... çek nolu, 20/01/2018 vadeli, 50.000,00.-TL bedelli çek, ...Bankası ... Şubesine ait ... çek nolu, 20/02/2018 vadeli, 50.000,00.-TL bedelli ve ... ... Şubesine ait olan ...çek nolu, ... vadeli, 13.892,00.-TL bedelli çeklerin davalıdan alınarak davacıya verilmesine (istirdadına), birleşen 2018/....Esas sayılı dosyası üzerinden açılan davanın kabulü ile; davacının davalıya ...Bankası ... şubesine ait... numaralı 50.000,00 TL bedelli, ...Bankası ... Şubesine ait ... numaralı 50.000,00 TL bedelli ve ... bankası ... şubesine ait ...numaralı 13.892,00 TL bedelli çeklerden dolayı borçlu olmadığının tespitine, " karar verilmiştir. İSTİNAF NEDENLERİ: Asıl dava davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının istirdat davası açmasında hukuki yararının olmadığını, dava konusu icra takibine ilişkin her hangi bir ödeme yapılmadığını, imzaların istiklali ilkesi gereğince bir kıymetli evraka imza atmak suretiyle, sorumluluk altına giren keşidecinin değer imza sahiplerinin imzasından bağımsız olarak sorumluluk altına gireceğini, başka cirantaların imzasının sahte olduğu iddiasına dayanarak sorumluluktan kurtulamayacağını, keşidecinin çekin çalıntı olduğuna ilişkin iddiaları ileri sürerek hamile karşı dava açma hakkı bulunmadığını, müvekkilinin dava konusu senette meşru ve iyi niyetli hamil olduğunu, ciro zincirinde her hangi bir kopukluk bulunmadığını, davacının ileri sürdüğü defilerin senedi ciro ile teslim alan müvekkiline karşı ileri sürülemeyeceğini, davacı tarafın çekin rızası hilafında elinden çıktığı ve ödeme yasağı konulan çeke dayalı icra takibi yapılamayacağı iddiasında bulunmuşsa da bu durumun alacaklının alacağını temin etmesine engel bir durum olmadığını, ağır kusurlunun kıymetli evrakı adi posta gibi kargoya veren basiretli tacir gibi davranmayan davacı için söz konusu olduğunu, belirterek kararın kaldırılması istemiyle istinaf kanun yoluna başvurmuştur. DELİLLERİN TARTIŞILMASI, HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE: Asıl dava, çek istirdatı, birleşen dava menfi tespit istemine ilişkindir. İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır. Somut olayda, davacı taraf dava konusu 3 adet çekin kargoda kaybolduğu iddiasıyla Erzurum Asliye Ticaret Mahkemesi 'nin 2017/... Esas,2018/... Karar sayılı dosyasında çek iptali talebinde bulunmuş, mahkemece yapılan yargılama sırasında; ... İnş. Turz. Teks. Plas. Gıd. San. Dış. Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından dava konusu çeklerin müvekkil şirkette olduğu iddiasıyla beyanda bulunulmuştur. Kargoda kaybolduğu iddia edilen çeklerin davalı ... şirketinde olduğunun şirket vekili tarafından beyan edilmesi üzerine davacı tarafça çek istirdadı talebiyle eldeki dava açılmış, ilk derece mahkemesince yapılan yargılamada yukarıda yazılı gerekçeyle davanın kabulüne karar verilmiştir. Kıymetli evrak olmasının yanında kambiyo senedi olan çek; Kanun'da öngörülen sıkı şekil şartlarına bağlı olarak düzenlenen, para borçlarını ödeme amacına özgülenmiş, yazılı ve soyut bir havaledir.Çekte hak sahibi olabilmek için yetkili hamil olmak gerekir. 6102 Sayılı TTK'nın 790. maddesine göre, cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa bile, kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılır. Bu maddeden de anlaşıldığı üzere bir çeki elinde bulunduran kişi yetkili hamil olduğunu yani çek üzerindeki hakkın kendisine ait olduğunu çek üzerinde bulunan birbirini takip eden geçerli ciro zinciri ile ispat edebilir. TTK'nın 792. maddesinde, " Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790 ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür." düzenlemesi mevcuttur. Dosyada ki mevcut deliller ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davalı şirket adına UYAP 'ta yapılan incelemede benzer mahiyette bir çok dava dosyasının bulunduğu, kargoda çalınan çeklerin bir şekilde davalı şirkette toplandığı, davalının çok sayıda ki dava dosyasında aynı gerekçelerle davalı olarak yer aldığı, davalının kaybolan çekleri ele geçirmesinin tesadüfi olarak kabul edilemeyeceği, dava konusu çeklerin iktisabında gerekli dikkat ve özeni göstermemesi nedeniyle davalının ağır kusurlu olduğu, iyi niyetli hamil olarak korunamayacağı anlaşıldığından davanın kabulüne karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir. Yukarıda açıklanan nedenlerle dosyadaki belgelere, kararın dayandığı delillerle, usul ve yasaya uygun gerektirici nedenlere, kanunun olaya uygulanmasında ve gerekçede hata edilmediği, ihtilafın doğru olarak tanımlandığı, inceleme konusu kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından, asıl dosya davalı vekilinin yerinde bulunmayan istinaf kanun yolu başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/(1)-b-1. maddesi gereğince esastan reddine karar vermek gerekmiştir. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-İlk derece mahkemesinin hükmü usul ve esas yönünden hukuka uygun bulunduğundan asıl dava davalı vekilinin istinaf kanun yolu başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/(1)-b-1. maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, 2-İstinaf başvurusu aşamasında alınması gereken 7.779,96-TL karar harcından peşin alınan 1.944,99-TL harcın mahsubu ile bakiye 5.834,97-TL harcın asıl dava davalısından alınarak hazineye irat kaydına, 3-İstinaf kanun yolu başvurusunda bulunan tarafça bu aşamada yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, 4-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına, 5-Kararın kesinleştirme ve gider avansı iadesi işlemlerinin yerel mahkemece yerine getirilmesine, 6-Gerekçeli kararın tebliği ve harç ikmali işlemlerinin Dairemizce yerine getirilmesine, Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde HMK'nın 361 ve 362. maddeleri uyarınca gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süresi içinde Yargıtay'a temyiz yolu açık olmak üzere 11/09/2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.