Bölge Adliye Mahkemesi ·
Bölge Adliye Mahkemesi 2026/1863 E. 2026/1292 K.
- Mahkeme
- Bölge Adliye Mahkemesi
- Esas No
- 2026/1863
- Karar No
- 2026/1292
- Karar Tarihi
TEKİRDAĞ BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 4. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO : 2026/1863 KARAR NO : 2026/1292
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
BAŞKAN : ÜYE : ÜYE : KATİP : İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : ............. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ : NUMARASI : ......./....... Esas - ....../...... Karar DAVACI : VEKİLİ : DAVALI : VEKİLİ : DAVALI : VEKİLİ : DAVA KONUSU : Alacak (Elektrik Aboneliği Sözleşmesinden Kaynaklanan Fazla Ödenen Bedel Alacağı) DAVA TARİHİ : İSTİNAF KARAR TARİHİ : İSTİNAF KARAR YAZIM TARİHİ : İstinaf incelemesi için Dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ: DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı şirketlerin, müvekkili OSB'nin aldığı elektrik enerjisine istinaden elektrik faturaları düzenlediğini, düzenlenen faturalarda, sayaç okuma ve faturalama hizmetlerine karşılık olarak perakende satış hizmet bedeli, tüketilen enerji miktarı üzerinden nispi ücret olarak tahsil edildiğini, dolayısıyla dava konusu dönemde, Danıştay'ın kesinleşen iptal kararı sebebiyle, perakende satış hizmet bedeli sayaç okuma ve perakende satış hizmet bedelinden oluşan PSH bedelinin kWh bazında tüketilen elektrik miktarına göre tahsil edilmesine dayanak Kurul Kararının bulunmadığını, nitekim 6719 sayılı Kanunun Geçici 19. Maddesinin gerekçesinde de, tarifelere ilişkin Kurul kararları ve düzenleyici işlemlerin iptal oluncaya veya geri alınıncaya kadar bağlayıcı olduğunu dilekçede belirtilen huzurda görülen davanın dayanağının düzenleyici işlemin İptaline ilişkin olduğu değerlendirildiğinde de, 6719 sayılı Kanunun ikame olunan bu davayı etkilemediği, bilakis huzurdaki davayı desteklediği her türlü tartışmadan vareste olduğunu, EPDK tarafından çıkarılan Kurul kararları nasıl taraflar arasındaki sözleşmeye doğrudan uygulanmakta ise, Danıştay 13. Dairesi'nin iptal kararının da taraflar arasındaki sözleşmeye doğrudan uygulandığını, bu nedenle Danıştay'ın iptal kararları neticesinde 875, 3002 sayılı Kurul Kararının ve Elektrik Piyasası Tarifeler Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğinin 11. Maddesinin “psh” uygulamasına dayanak yaptığı kısmı iptal olduğu için ve de iptal kararı geçmişe etkili olarak karar hiç alınmamış gibi bir hukuki sonuç doğurduğu için, da sayılı Kurul kararının uygulandığı 2006 Eylül- 2010 Aralık dönemleri ile 2999-3002 sayılı Kurul Kararının uygulandığı 01/01/2011 ile 31/12/2015 tarihleri arasındaki dönemde PSH uygulaması ve buna bağlı olarak TL/KWh şeklinde fazladan aldığı bedeller hukuki dayanaktan yoksun kaldığını, davalıların fazladan tahsil edilen PSH bedelleri sebebiyle sebepsiz zenginleştiğini, belirterek HMK m.107 gereği belirsiz olan alacak tutarının belirli hale gelmesinden sonra artırılmak üzere fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak şimdilik 15.000-TL'nin davalı Trakya Elektrik Dağıtım A.Ş.'den 15.000 TL'nin ise davalı Trakya Elektrik Perakende Satış A.Ş.'den, ödeme tarihlerinden itibaren 6183 sayılı Kanunun S1. Maddesine göre işleyecek gecikme zammı ve gecikme zammının KDV'si ile birlikte yargılama masrafları ve vekâlet ücretinin davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. CEVAP: Davalı TREDAŞ vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin, dağıtım ve perakende satış faaliyetlerini ayrıştırmış ve perakende satış faaliyetlerini 01.01.2013 tarihinden itibaren, yeni kurulan diğer davalı Trakya Elektrik Perakende Satış AŞ'ye ("TREPAŞ") devrettiğini, dolayısıyla davacının abonelik sözleşmesinden kaynaklanan işlemlerinin 01.01.2013 tarihinden itibaren TREPAŞ tarafından yerine getirilmesi gerektiğinden davacı ve TREPAŞ veya diğer tedarikçiler arasında PSS ve ikili anlaşmaların imzalandığını, nitekim diğer davalı tarafından sunulan cevap dilekçesinde de, açıkça davacı ile diğer davalı arasında 29.01.2013 tarihinden itibaren PSS ve ikili anlaşmaların imzalandığının belirtildiğini, dolayısıyla 01.01.2013 tarihinden sonrası için iadesi talep edilen PSH bedeli, davacının ilgili dönemdeki PSS'si veya ikili anlaşması uyarınca tedarikçisi tarafından tahsil edildiğini, 4628 sayılı Kanun'un "Amaç, kapsam ve tanımlar" başlıklı mülga 1/3. maddesinde,15. Perakende satış: Elektriği tüketicilere satışını, ve mülga 3/1-c maddesinde, 5. Perakende satış lisansı: Tüzel kişilerin, piyasada perakende satış yapabilmek ve/veya perakende satış hizmeti verebilmek için Kurumdan almak zorunda oldukları lisansı ifade eder. denilerek perakende satış, dağıtım, PSH, serbest tüketici, serbest olmayan tüketici, tedarikçi, perakende satış şirketi ve perakende satış lisansını tanımladığını, ayrıca dava konusu aynı taleplerle açılan davalarda EPDK'ya müzekkere yazıldığını ve elektrik piyasasında serbest tüketici olma şartlarına sahip olan elektrik kullanıcıları için perakende satış hizmet bedeli ve sayaç okuma bedelleri konusundaki kurum tari işlemlerine göre uygulanması gereken ücretlerin ilgilinin tedarikçi: Seçip Seçmemesine göre değişip değişmediğini açıklanmasının istendiğini, EPDK'nın müzekkere cevabında; PSH bedelinin tahsili hususunda serbest tüketici olup tedarikçisini seçmeyen tüketicilere serbest olmayan tüketicilere uygulanan tarifenin uygulanacağını; dolayısıyla serbest olmayan tüketiciler hangi tarifeden faturalandırılıyor ise serbest tüketici olup da tedarikçisini seçmeyen tüketicilerin de aynı tarifeden faturalandırılacağını belirttiği, belirtilerek davanın reddini savunmuştur. Davalı TREPAŞ vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket ile davacı arasında 29/01/2013 tarihli ve 01/12/2014 tarihli Yüksek Gerilim Elektrik Satışına ilişkin perakende satış sözleşmesinin imzalandığını, ardından 01/07/2014 başlangıç tarihli ve 30/09/2014 bitiş tarihli elektrik enerjisi alım sözleşmesi ile 01/03/2015 başlangıç tarihli 29/02/2016 sona erme tarihli elektrik enerjisi alım/satım sözleşmesinin imzalandığını, davacının dilekçesinde PSH bedeli ve KDV tutarı olmak üzere birbirinden bağımsız yasal dayanakları ayrı ayrı gösterilmesi olan 2 ayrı kalemin dava edilmesi söz konusu olduğunu, her alacak kalemi söz konusu PSH bedelleri EPDK tarife tablolarına göre tahsil edildiğini, 4628 sayılı elektrik piyasası kanununa 13. Madde ( a ) bendine göre ” Kurul onaylı tarifelerin hüküm ve şartları, bu tarifelere tabi olan tüm gerçek ve tüzel kişileri bağlar ” EPDK yazı cevabında PSH bedelinin serbest olmayan tüketiciler ve serbest olduğu halde ikili anlaşma yapmayıp görevli tedarik şirketinden düzenlenen tarifeler üzerinden tahsil edilen PSH bedelinin iadesinin mümkün olmadığını, 01/03/2015 ve 29/02/2016 tarihleri arasında PSH bedeli tahsil edilmediğinden bu bedelin iadesinin mümkün olmadığını, davanın usulden reddine karar verilmesini talep etmiştir. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: İlk Derece Mahkemesince "... Tüm dosya kapsamında yapılan inceleme neticesinde; davacı OSB'nin 4562 sayılı Kanun'un 5. maddesi gereğince özel hukuk tüzel kişisi olduğu, 6102 sayılı Kanun'un 11 ve 16. maddelerine göre tacir olarak kabul edilmesinin mümkün olmadığı anlaşılmakla; bahsi geçen ilamlar da göz önünde bulundurularak somut uyuşmazlığa bakmaya mahkememizin görevli olmadığı, görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğu ..." gerekçesiyle Tekirdağ Asliye Hukuk Mahkemelerinin görevli olduğuna dair görevsizlik karar verildiği anlaşılmıştır.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; İlk Derece Mahkemesinin görevsizlik nedeniyle davanın usulden reddine ilişkin kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, müvekkili Organize Sanayi Bölgesi'nin 4562 sayılı Kanun'un 5. maddesi gereğince Sanayi ve Ticaret Bakanlığı'nın onayı ile kurulmuş özel hukuk tüzel kişisi olduğunu, özel hukuk hükümlerine göre idare edildiğini ve ticari şekilde işletilerek tacir sıfatını taşıdığını, yerel mahkemenin müvekkilinin tacir sıfatına haiz olmadığını belirterek görevsizlik kararı vermesinin hatalı olduğunu, dava konusu uyuşmazlığın müvekkili ile davalı şirketler arasında imzalanan elektrik enerjisi satışına ilişkin perakende satış sözleşmeleri ile elektrik enerjisi tedariki kapsamında düzenlenen faturalarda nispi şekilde tüketime bağlı olarak tahsil edilen perakende satış hizmet (PSH) bedellerinin Danıştayca verilen iptal kararına dayalı olarak iadesi istemine ilişkin bulunduğunu, bu uyuşmazlığın Türk Ticaret Kanunu'nun 4. maddesi kapsamında her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan ve 1.714.439,77-TL miktarındaki fazla tahakkuk nedeniyle ticari dava niteliğini haiz olduğunu, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 18.03.2021 tarih ve 2017/1531 E., 2021/312 K. sayılı kararında da belirtildiği üzere elektrik abonelik sözleşmesinden ve EPDK tarifelerinin uygulanmasından kaynaklanan bedel iadesi davalarının ticaret mahkemesinde görülmesi gerektiğini, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılması gerektiğini ileri sürmekle davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir. Davalı TREDAŞ vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; davacı tarafın bünyesinde yer alan sanayicilerin elektrik enerjisi ihtiyacını karşılamak amacıyla müvekkili şirketten ve diğer davalıdan elektrik enerjisi satın aldığını, 2006 Eylül döneminden 2015 Aralık dönemine kadar düzenlenen faturalarda perakende satış hizmet bedelinin fazla tahsil edildiğini iddia ederek bu bedelin KDV'si, gecikme zammı ve gecikme zammının KDV'si ile birlikte müvekkili şirketten talep ettiğini, İlk Derece Mahkemesince davacının organize sanayi bölgeleri kanunu uyarınca özel hukuk tüzel kişisi olduğu ve tacir sıfatını haiz bulunmadığı gerekçesiyle görevsizlik kararı verildiğini, ancak İlk Derece Mahkemesinin bu kararının hukuka aykırı olduğunu, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 16/1. maddesi gereğince kendi kuruluş kanunları gereğince özel hukuk hükümlerine göre yönetilen kurum ve kuruluşların da tacir sayılacağını, davacı organize sanayi bölgesinin sanayi ve ticaret bakanlığının onayı ile kurulmuş özel hukuk tüzel kişisi olup ticari şekilde veya iktisadi esaslara göre işletildiğini ve yaptığı işler itibarıyla tacir sıfatını taşıdığını, ayrıca davanın taraflar arasında imzalanan yüksek gerilim elektrik enerjisi satışına ilişkin perakende satış sözleşmelerinden, elektrik enerjisi tedarikinden ve bu kapsamda düzenlenen faturalarda tahsil edilen perakende satış hizmet bedellerinin iadesi istemine ilişkin olduğunu, elektrik enerjisi satışı, dağıtımı ve perakende satış faaliyetlerinin elektrik piyasası kanunu kapsamında lisansa tabi, sürekli ve ekonomik faaliyet niteliğinde ticari faaliyetler olduğunu, Türk Ticaret Kanunu'nun 4/1. maddesi uyarınca ticari işletmeyi ilgilendiren bütün dava ve çekişmesiz yargı işlerinin ticari dava sayıldığını ve aynı kanunun 5. maddesi gereğince ticari davalarda görevli mahkemenin asliye ticaret mahkemesi olduğunu, yerel mahkemenin dayandığı yargıtay 11. hukuk dairesi'nin 2022/4599 Esas, 2023/3797 Karar sayılı kararının somut olaya uygulanabilir nitelikte olmadığını, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılması suretiyle uyuşmazlığın Asliye Ticaret Mahkemesinin görev alanına girdiğinin tespitine ve dosyanın esası hakkında yargılama yapılmak üzere Tekirdağ Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı TREPAŞ vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; İlk Derece Mahkemesinin görevsizlik kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, mahkeme tarafından görev hususunda eksik inceleme yapıldığını, uyuşmazlığın hukuki niteliğinin değerlendirilmediğini, davanın elektrik satış sözleşmesinden ve 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu kapsamındaki faaliyetlerden kaynaklandığını, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 4. ve 5. maddeleri uyarınca uyuşmazlığın ticari nitelikte bulunduğunu, Organize Sanayi Bölgelerinin taraf olduğu uyuşmazlıklarda Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli olduğuna ilişkin Yargıtay Hukuk Genel Kurulu ile Yargıtay'ın farklı hukuk dairelerince oluşturulan yerleşik içtihatların dikkate alınmadığını ileri sürmekle, istinaf başvurusunun kabulüne, görevsizlik kararının kaldırılmasına, uyuşmazlığın çözümünde Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli olduğunun tespiti ile dosyanın esası hakkında yargılama yapılmak üzere Tekirdağ Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLER: Tekirdağ Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/444 Esas - 2024/752 Karar sayılı dosya kapsamı. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: İstinaf incelemesi HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni yönünden yapılmıştır. Dava, Danıştay’ın iptal kararları sonrasında elektrik faturalarında yer alan perakende satış hizmet (PSH) bedellerinin hukuki dayanaktan yoksun kaldığı ve davalı şirketlerin bu nedenle sebepsiz zenginleştiği iddialarıyla, ödenen bedellerin yasal faiz ve ferileriyle birlikte tahsili istemine ilişkindir. İstinaf incelemesine konu karar başlığında; davacının Vergi/MERSİS numarasının; davalı TREPAŞ'ın ve taraf vekillerinin adreslerinin yazılmaması 6100 sayılı HMK'nın 297. maddesine aykırı ise de, bu eksiklik mahallinde her zaman düzeltilebileceğinden eleştirilmekle yetinilmiştir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4. maddesine göre, bir davanın ticari dava olabilmesi için uyuşmazlığın her iki tarafının da tacir olması ve uyuşmazlığın ticari işletmeleriyle ilgili hususlardan doğmuş bulunması veya anılan Kanun maddesinde sayılan mutlak ticari davalardan olması gerekli ve yeterlidir. Aynı Kanun’un 5/2. maddesinde ticari davaların, ayrı asliye ticaret mahkemesi olan yerlerde o yerdeki asliye ticaret mahkemesinde görüleceği hükme bağlanmış, maddenin 3.fıkrasında; asliye ticaret mahkemesi ile asliye hukuk mahkemesi arasındaki ilişki görev ilişkisi olarak belirlenmiştir. 4962 sayılı OSB Kanununda, OSB'lerin özel hukuk tüzel kişisi oldukları belirtilmiştir. Yargıtay 11 . Hukuk Dairesinin, 2022/4599 Esas, 2023/3797 Karar sayılı ilamı ile " OSB'lerin taraf olduğu davalarda diğer taraf tacir olsun ya da olmasın, uyuşmazlığın mutlak ticari dava olmadığı hâllerde yargılamanın asliye hukuk mahkemelerinde görülmesi gerektiği" gerekçesi ile, OSB'lerin Tacir olmadığına, taraf olduğu davalarda diğer taraf tacir olsun ya da olmasın, uyuşmazlığın mutlak ticari dava olmadığı hâllerde yargılamanın asliye hukuk mahkemelerinde görülmesi gerektiğine ilişkin kararı kesin ve bağlayıcı olduğundan eldeki dosyada; davacı tacir olmadığı gibi mutlak ticari dava da söz konusu olmadığından uyuşmazlığın genel mahkeme olan asliye hukuk mahkemesinde görülüp çözülmesi gerekir (Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 2014/8822 Esas 2015/4862 Karar, 2021/19203 Esas 2022/416 Karar sayılı ilamları, Yargıtay 20. Hukuk Dairesinin 2016/2659 Esas 2016/5223 Karar sayılı ilamı). Açıklanan nedenlerle; dosya kapsamına, kararın dayandığı delillerle, yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında; mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde; usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmamasına, HMK'nın 355. maddesi uyarınca; kamu düzenine ilişkin konularda da kararın esasına etkili bir aykırılık bulunmaması nazara alınarak; tarafların istinaf sebepleri yerinde görülmediğinden; istinaf başvurusunun esastan reddine, karar vermek gerekmiştir. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; Tarafların istinaf kanun yolu başvurularının HMK’nın 353/1-b-1. maddesi gereğince ayrı ayrı ESASTAN REDDİNE, Yatırılan istinaf kanun yoluna başvurma harçlarının Hazine'ye gelir kaydına, Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gereken istinaf karar harcı peşin alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına, İstinaf kanun yoluna başvuru için yapılan masrafların her bir istinaf edenin kendi üzerinde bırakılmasına, İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, Artan istinaf avanslarının İlk Derece Mahkemesi tarafından HMK m.333'e uygun iadesine, Karar ilamının HMK'nın 359/4. maddesi uyarınca; İlk Derece Mahkemesince taraflara tebliğine, İlişkin; dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda HMK'nın 362/1-a maddesi uyarınca KESİN olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 05/11/2026
Nejdet COŞKUN Başkan 38554 ¸ Erdal KARAÇAL Üye 151356 ¸ Özge KAYAKUZGUN SEYİTHAN Üye 137507 ¸ Sabri Süha KURU Katip 270197 ¸ Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.