Bölge Adliye Mahkemesi ·

Bölge Adliye Mahkemesi 2024/547 E. 2026/1392 K.

Mahkeme
Bölge Adliye Mahkemesi
Esas No
2024/547
Karar No
2026/1392
Karar Tarihi

T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ BAM 22. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2024/547 - 2026/1392

T.C. A N K A R A B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ 22. H U K U K D A İ R E S İ

ESAS NO : 2024/547 ( KABUL KALDIRMA) KARAR NO : 2026/1392

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A İ S T İ N A F K A R A R I

İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : ANKARA 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ : 12/01/2024 ESAS-KARAR NO : 2023/265 E 2024/18 K

DAVANIN KONUSU : İtirazın İptali KARAR TARİHİ : 19/10/2026 YAZILDIĞI TARİH : 21/10/2026

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi. GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ İDDİANIN ÖZETİ Davacı vekili, müvekkilinin simsarlık sözleşmesinden kaynaklanan alacağının tahsili amacıyla Ankara 1. İcra Müdürlüğü'nün 2022/7283 E. sayılı dosyası ile davalı aleyhine icra takibi yaptığını, davalının haksız itirazı ile takibin durduğunu belirterek itirazın iptali ile takibin devamına ve müvekkili lehine icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. SAVUNMANIN ÖZETİ Davalı vekili, taraflar arasında imzalandığı ileri sürülen sözleşmeyi, şirketin tek yetkilisi olan ...’ın imzalamadığını, taraflar arasında sadece şifahi görüşme yapıldığını, isterlerse müvekkiline ait taşınmazın satışı için müşterilerini getirebileceklerinin bildirildiğini, müvekkilinin taraflar arasındaki şifahi anlaşmayı, davacının satış için müşteri getirmemiş olması nedeniyle sonlandırdığını, iddia edilen mail yazışmalarının buna ilişkin olduğunu, davacı şirketin satışa aracılık ettiği iddiasının asılsız ve dayanaksız olduğunu, davacının dayanak gösterdiği sözleşmenin müvekkilinin yetkilisi ... tarafından imzalanmadığından borca ve imzaya itiraz haklı ve yerinde olduğunu bildirerek davanın reddini istemiştir. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ Mahkemece, toplanan delillere ve tüm dosya kapsamına göre, davacının davalı ile aralarında akdedildiğini iddia ettiği 16/01/2021 tarihli "Satılık Kiralık - Devir Özel Yetkilendirme Aracılık Sözleşmesi" gereğince hizmet bedeli ve cezai şarttan kaynaklı alacağının tahsili için icra takibi başlattığı, ancak davacının dosyaya sunduğu sözleşmenin davalının yetkilisi tarafından imzalanmadığı, sözleşmeyi imzalayan ...'in davalı şirket çalışanı olmakla birlikte davalı şirket yetkilisi tarafından kendisine verilen Akyurt 2. Noterliği’nin 22/01/2021 tarih ve ... yevmiye numaralı düzenleme şeklindeki vekaletnamede bahse konu sözleşmeyi imzalamak için yetkilendirilmediğinin sabit olduğu, dolayısıyla davalının davaya ve takibe konu edilen sözleşmenin tarafının davalı olmadığı, davacının davaya konu alacağını ispat edemediği belirtilerek davanın reddine karar verilmiştir. İSTİNAF SEBEPLERİ İstinaf eden-davacı vekili tarafından; Mahkemece eksik inceleme ve hatalı değerlendirme ile karar verildiği, bir kısım delillerinin eksik toplandığı, müvekkili tarafından dosya kapsamına sunulan yazılı sözleşme uyarınca simsarlık faaliyetlerinde bulunduğu, sözleşme kapsamında ücrete hak kazandığı, sözleşmenin davalı şirket çalışanı ve vekaletnamesi olan bir kişi olduğunu ve şirket yetkilisinin onayı ile sözleşmeyi imzaladığı, sözleşmenin davalı şirket yetkilisi tarafından feshedildiği, tapu devir işlemleri sırasında müvekkilinin devre dışı bırakıldığı bildirilerek başvurulmuştur. UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR Uyuşmazlık simsarlık sözleşmesi kapsamında davalının borçlu olup olmadığı noktasında toplanmaktadır. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE Dava, simsarlık sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili talebi ile başlatılan takibe itiraz üzerine açılan itirazın iptali davasıdır. İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır. Somut olayın incelenmesine geçilmeden önce simsarlık sözleşmesi ile ilgili kanun maddelerinin incelenmesinde, Dava tarihinde yürürlükte bulunan TBK. m. 520/1'e göre simsarlık (tellallık) ; "Simsarlık sözleşmesi, simsarın taraflar arasında bir sözleşme kurulması imkanının hazırlanmasını veya kurulmasına aracılık etmeyi üstlendiği ve bu sözleşmenin kurulması halinde ücrete hak kazandığı sözleşmedir" tanımlanmıştır. Bu hüküm, mehaza uygun olarak, "Simsarlık, simsarın bir ücret karşılığında, ya diğer tarafa bir sözleşmenin kurulması fırsatını göstermeyi ya da ona bir sözleşme görüşmesi için aracılık etmeyi borçlandığı bir sözleşmedir" şeklinde anlaşılmalıdır. Simsar ile iş sahibi arasında sürekli bir hukuki bağlantı yoktur. Simsarlık sözleşmesinin geçerliliği bir şekle bağlı değildir; ne var ki TBK. 520/3. madde taşınmazlar konusundaki simsarlık sözleşmesi için geçerlilik şekli düzenlemiştir. Buna göre, "taşınmazlar konusundaki simsarlık sözleşmesi, yazılı şekilde yapılmadıkça geçerli olmaz". Simsarlık faaliyeti sonucu kurulacak sözleşme (asıl sözleşme), herhangi bir nitelikte sözleşme olabilir. Simsarlık sözleşmesi, vekalet sözleşmesinin konusu belirli (akit yapma hususunda aracılık faaliyetinde bulunma) ve simsarın her zaman ücrete hak kazandığı özel bir çeşididir. Bu sebeple TBK. m. 520/2'ye göre "simsarlık sözleşmesine, kural olarak vekalete ilişkin hükümler uygulanır" denilmiştir. Simsarın ücrete hak kazanma zamanı ve giderlere ilişkin alacağı TBK. m. 521 'e göre "simsar, ancak yaptığı faaliyet sonucunda sözleşme kurulursa ücrete hak kazanır" (521/1); "simsarın faaliyeti sonucunda kurulan sözleşme geciktirici koşula bağlanmışsa ücret, koşulun gerçekleşmesi halinde ödenir" (521/2); "simsarlık sözleşmesinde simsarın yapacağı giderlerin kendisine ödeneceği kararlaştırılmışsa,simsarın faaliyeti sözleşmenin kurulmasıyla sonuçlanmamış olsa bile giderleri ödenir" (521/son). Böylece simsar, sözleşme konusu hizmetin bir akdin kurulmasıyla sonuçlanması durumunda ücrete hak kazanmaktadır. Simsar, söz konusunu hizmeti yerine getirmezse, ücret alacağı elde edemeyecektir. Ancak sözleşmede aksi kararlaştırılabileceği gibi işin niteliğinden de aksi sonuca varılabilir. TBK. m. 521 vd. düzenleme içinde, simsarın ücret alacağının doğumu için şu şartların birlikte gerçekleşmesi gerekir: a) Simsarın aracılık ettiği asıl sözleşmenin iş sahibi (vekalet veren) ile üçüncü kişi arasında kurulması gerekir. Bu şart, iş sahibinin, kendisine teklif olunan üçüncü kişilerle sözleşme yapmayı sebepsiz olarak red etmesi halinde de gerçekleşmiş sayılmalıdır. Bu konu, TBK. m. 175'in kapsamı çerçevesinde değerlendirilmelidir. Fakat asıl sözleşmenin geçerli olarak kurulması lazım ve yeterlidir. Ücret alacağının doğumu için, bu sözleşmenin ifa edilmesi gerekli değildir. Geciktirici şarta bağlı olarak yapılmış sözleşmelerde, şartın gerçekleşmesi beklenmelidir. Bu düzenlemeyi getiren TBK. m.521/1 hükmü, emredici değildir. Taraflar, asıl akit kurulmamış olsa bile, ücret ödenmesini kararlaştırabilecekleri gibi ücretin, sözleşmenin ifa edilmesi halinde ödeneceğini de kararlaştırabilirler. b)Asıl sözleşmenin kurulması ile simsarın faaliyeti arasında nedensellik ilişkisi bulunmalıdır. TBK. m. 521/1 bu şartı, "yaptığı faaliyet sonucunda" sözleriyle ifade etmiştir. Bu şartın aksi de kararlaştırılabilir. c) TBK. m. 523'de düzenlenen ve simsarı ücret ve giderlere ilişkin alacağının kaybı sonucunu doğuracak durumlardan birinin gerçekleşmemesi (Yavuz, Cevdet: Borçlar Hukuku Dersleri Özel Hükümler, 9. Baskı, İstanbul 2011, s.604 vd). Somut olayın incelenmesine gelince, davacı yanca taraflar arasında yazılı bir sözleşme imzalanarak müvekkili tarafından simsarlık faaliyetlerinde bulunulduğu, bu kapsamda tanıştırdığı müşterilerin bulunduğu, davalı yanca sözleşmenin feshedilmeyerek uzatıldığı, sözleşmenin geçerli olduğu dönemde müvekkili tarafından bulunan müşteriye davacı yanca taşınmazın devredildiği ve müvekkilinin sözleşme kapsamında alacaklı olduğundan bahisle yapılan takibe itiraz üzerine iş bu itirazın iptali davasının açıldığı anlaşılmıştır. Davalı yanca taraflar arasındaki yazılı sözleşme altındaki imzanın davalı şirket yetkilisine ait olmadığı, taraflar arasında sözlü sözleşme kapsamında bir ilişki olduğu, mail yazışmalarının da bu sözlü sözleşmeye istinaden olduğu, taşınmazın satışının yapıldığı dava dışı 3. kişinin müvekilinin bulduğu bir alıcı olduğu bildirilerek davanın reddi istenmiştir. Dosya kapsamına sunulan 16/11/2021 tarihli satılık-kiralık-devir özel yetkilendirme aracılık sözleşmesi başlıklı belge fotokopisinin incelenmesinden, davacı ve davalı şirketlere ait kaşe ve imzaların bulunduğu anlaşılmıştır. Davalı şirket tarafından söz konusu belge altındaki imzanın davalı çalışanı ...’e ait olduğu ifade edilmiş olup, bu kişinin SGK kayıtlarında davalı firmada 24/04/2018-30/09/2021 tarihleri arasında çalıştığı anlaşılmıştır. Yine dosya kapsamına sunulan Akyurt 2. Noterliği’nin 22/01/2021 tarih ... yevmiye nolu düzenleme şeklinde vekaletnamesinin incelenmesinden davalı şirket ve tek yetkilisi ... tarafından davalı şirket çalışanı ...’e taşınmaz alım- satımı vs. hususlarında geniş yetkiler içeren bir vekaletname verildiği, vekaletten bu kişinin azledildiğine dair dosya kapsamında herhangi bir bilgi ve belgenin bulunmadığı gibi bu yönde bir itirazda davalı yanca sunulmamıştır. Dosya kapsamında bulunan davalı şirket tarafından davalı çalışanı olduğu ifade edilen ...’e verilmiş olan vekaletname içeriği dikkate alındığından sözleşmeyi imzalayan kişinin ayrıca simsarlık sözleşmesi yapmak üzere ayrıca yetkilendirilmesine gerek olmadığı, geniş yetkiler içeren bu vekaletname ile simsarlık sözleşmesi akdedebileceği, her ne kadar sözleşme tarihinde bu kişinin SGK kaydı davalı şirkette bulunmasa dahi davalı yan cevap dilekçesinde anılan kişinin davalı şirket çalışanı olduğunu kabul ettiği de gözetildiğinden Mahkemece taraflar arasında yazılı bir sözleşme bulunduğu kabul edilerek bu sözleşme kapsamında davacı yanın takipte talep ettiği kalemler yönünden alacağa hak kazanıp kazanmadığı üzerinde durularak varılacak uygun sonuç dairesinde bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ve araştırma ile hüküm kurulması doğru olmamıştır. Bu durumda, dava dosyasının kapsamı ile mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri birlikte değerlendirildiğinde; mahkemenin hüküm kurmasını sağlayacak olan tüm esaslı delillerin toplanmamış, mahkemece değerlendirilmemiş olması nedeniyle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun açıklanan nedenlerden ötürü kabulüne, yerel mahkeme kararının 6100 sayılı HMK’nun 353/1-a-6.maddesi uyarınca kaldırılmasına ve dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir. HÜKÜM :Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile; Ankara 14. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/265Esas, 2024/18Karar ve 12/01/2024 tarihli kararının KALDIRILMASINA, 2-HMK.'nin 353/1-a-6.maddesi uyarınca davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye GÖNDERİLMESİNE, 3-İstinaf başvurma harcı dışında alınan istinaf karar ilam harcının istek halinde davacıya İADESİNE, 4-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından istinaf kanun yoluna başvuran lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, 5-Davacı tarafça yapılan istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince verilecek nihai kararda dikkate alınmasına, 6-Kararın tebliğinin ilk derece mahkemesince yapılmasına, HMK'nin 362/1-g maddesi gereğince kesin olmak üzere dosya üzerinden yapılan inceleme sonucu 19/10/2026 tarihinde oybirliği ile karar verildi.

Başkan

Üye

Üye

Katip

NOT: BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."

Atıf: Bölge Adliye Mahkemesi, E. 2024/547, K. 2026/1392, T. 19.10.2026, www.arakarar.com/karar/bam-karar-2024-547-e-2026-1392-k-8c30d1a23fc3