Bölge Adliye Mahkemesi ·
Bölge Adliye Mahkemesi 2024/543 E. 2026/1450 K.
- Mahkeme
- Bölge Adliye Mahkemesi
- Esas No
- 2024/543
- Karar No
- 2026/1450
- Karar Tarihi
T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ BAM 22. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2024/543 - 2026/1450
T.C. A N K A R A B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ 22. H U K U K D A İ R E S İ
ESAS NO : 2024/543 (ESASTAN RET ) KARAR NO : 2026/1450
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : ANKARA 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ : 12/12/2023 ESAS-KARAR NO : 2022/900 E - 2023/775 K
DAVANIN KONUSU : Menfi Tespit KARAR TARİHİ : 27/10/2026 YAZILDIĞI TARİH : 13/11/2026
Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi taraf vekillerince istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352.maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi. GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ İDDİANIN ÖZETİ Davacı vekili, müvekkili aleyhine davalılar tarafından Ankara 27. İcra Müdürlüğü'nün 2021/4580 Esas sayılı icra takibinin başlatıldığını, takibe dayanak bononun taraflar arasında imzalanan 12/01/2021 tarihli gayrimenkul satış sözleşmesinin cezai şart maddesi gereğince " cayma bedeli olarak " davalı ...'e teminat amaçlı olarak, sadece miktar ve keşide tarihi yazılı olarak, kısmi boş olarak imzalanıp verildiğini, gayrimenkul satış vadi sözleşmesi adi yazılı şekilde yapıldığını, resmi şekilde yapılmadığından geçersiz olduğunu ve cezai şart maddesinin de geçersiz olduğunu, bu nedenle kambiyo senedi vasfı olsa dahi teminat amacı ortadan kalktığını, davalıların Silifke Cumhuriyet Başsavcılığı'na sundukları dilekçelerinde takip konusu senedin sözleşme kapsamında sözleşmeye aykırı davranılması nedeni ile müvekkili aleyhine icra takibine konu edildiğinin kabul edildiğini belirterek müvekkilinin icra takibine konu bono nedeni ile davalılara borçlu olmadığının tespitine, kötüniyet tazminatının davalıdan alınmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. SAVUNMANIN ÖZETİ Davalılar vekili, senedin anlaşmaya aykırı olarak doldurulduğu iddiasının karşı tarafça yazılı delillerle ispat edilmesi gerektiğini, senet üzerinde teminat senedi olduğuna dair herhangi bir ifade bulunmadığını, sözleşme metninde de senet bilgilerinin açıkça yer almadığını, bu iddianın da yazılı delille ispatı gerektiğini, kambiyo senedinin temel ilişkiden bağımsız olduğunu, senedin sözleşmede düzenlenen cezai şart için teminat amaçlı olarak verildiği iddiasını kabul etmediklerini, taşınmaz satış vadi sözleşmesinin geçersizliğinin ileri sürülmesi hakkın kötüye kullanılması niteliğinde olduğunu, geçersizlik iddiası nedeni ile edimin ifasında kaçınılmaz olduğunu, davacının kendi rızası ile verdiği ve imzaya itiraz etmediği senedin tahsilini engellemeye çalıştığını bildirerek davanın reddini istemiştir. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ Mahkemece, toplanan delillere ve tüm dosya kapsamına göre, takip konusu bononun, resmi şekil şartına/ noterde yapılma şartına tabi olmasına karşın adi yazılı şekilde yapılan gayrimenkul satış vadi sözleşmesi gereğince sözleşmeden cayma bedeli olarak kararlaştırılan 3.000.000,00 TL'nin teminatı amacıyla, davacı satıcı tarafında düzenlenerek, alıcı davalılara verildiği hususunun, davalılar vekilinin Silifke C. Savcılığı'nın 2021/5180 sayılı soruşturma dosyasına sunduğu şikayet dilekçesindeki, "sözleşmeye aykırı davranılmış olaması nedeniyle aleyhinde iş bu takibin başlatıldığı" beyanıyla anlaşıldığı, yine bononun keşide tarihi ile tarafları ve miktarının aynı olduğundan takibin dayanağı bononun sözleşme kapsamında teminat için verilen bono olduğu, bu durumda, bononun teminatı teşkil ettiği cayma parasına ilişkin şartın, sözleşmenin resmi şekilde yapılmaması nedeniyle geçersiz olduğu, bononun teminatını teşkil ettiği geçerli bir alacak/cayma bedeli bulunmadığı belirtilerek davanın kabulüne, koşulları oluşmadığından kötüniyet tazminatı isteminin reddine karar verilmiştir. İSTİNAF SEBEPLERİ İstinaf eden-davalılar vekili tarafından; Mahkemece eksik inceleme ve hatalı değerlendirme ile karar verildiği, Ankara CBS’nin 2021/130610 soruşturma ve 2023/203495 soruşturma sayılı dosyalarının bir bütün halinde değerlendirilmesi gerektiği, şikayet dilekçesindeki beyanın teminat iddiasının kabulü anlamına gelmeyeceği, tahrifata dair iddiaların ve teminat iddialarının usulüne uygun delilerle ispat edilmesi gerektiği, İstinaf eden-davacı vekili tarafından; Mahkemece davanın kabulüne karar verildiği halde müvekkili lehine şartları oluşmasına karşın kötüniyet tazminatına karar verilmemesinin doğru olmadığı bildirilerek başvurulmuştur. UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR Uyuşmazlık takibe dayanak bono nedeniyle davacı yanın borçlu olup olmadığı noktasında toplanmaktadır. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE Dava, İİK 72. Maddesine dayalı olarak açılan menfi tespit davasıdır. İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır. Ankara 27. İcra Müdürlüğü'nün 2021/4580 E. sayılı dosyasının UYAP üzerinde bulunan bir örneğinin incelenmesinden, davalılar vekili vasıtasıyla davacı aleyhinde, " Keşidecisi ... olan, 12.01.2021 keşide tarihli, lehdarı davalılar olan 3.000.000,00 TL bedelli ve 15.02.2021 vade tarihli ", “ NAKTEN ” ihdas nedeni bulunan bonoya dayalı olarak kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile takip başlatılmıştır. 12.01.2021 tarihli "SATIŞ SÖZLEŞMESİ" başlıklı adi yazılı şekilde hazırlanmış belgenin bir örneğinin incelenmesinden, satışa konu gayrimenkullerin yazılı olduğu, satıcı/vekili olarak; ..., alıcı/vekili olarak ... ve ..., taşınmaz satış bedelinin belirlendiği, özel şartlar bölümünde ilk olarak yukarıda yazılı olan gayrimekullerden 123 ada 13 parsel 14.047,67 m2’ de bulunan ... Bankasında ipotekli olan gayrimenkulün bankaya ait olan borcu karşılığı belirlenen 1.500.000,00 TL' nin alıcı tarafından bankanın belirlemiş olduğu kapama tutarı karşılığının yatırılması ile tapu ve temlik alıcıya devir edilecektir. .... cezai şartlar başlıklı bölümde ise alıcı ve satıcı bu sözleşme karşılığında sözleşmeden cayma bedeli olarak ... emlak şirketine her biri ayrı ayrı 3.000.000,00 TL’ lik iki ayrı teminat senedi verilmiştir, ifadelerin yer aldığı, satıcı/ vekil olarak ..., alıcı/vekil olarak ... ve ...’ ın imzaladıkları anlaşılmıştır. Silifke C. Başsavcılığı'nın 2021/5180 sayılı soruşturma dosyasında, davalılar vekilinin şüpheli ... ve ... aleyhinde sunduğu şikayet dilekçesinde, " müvekkilleri ile şüpheli ... arasında 12.01.2021 tarihli satış sözleşmesi imzalanmıştır. Bu sözleşme ile ... kendi adına kayıtlı olduğunu iddia ettiği ... Taşnımazları 13.000.000-TL ye satmayı vaadettiği halde devir etmeyip üçüncü kişiler sattığı, aldığı 250.000 TL yi iade etmeyerek müvekkili dolandırmış, tarafımızca, sözleşmeye aykırı davranılmış olaması nedeniyle ... aleyhinde, Ankara 27. İcra Müdürlüğü'nün 2021/4580 esasında kambiyo takibi başlattık " ifadesinin yer aldığı görülmüştür. Ankara 13. İcra Hukuk Mahkemesi’nin 2021/241 E. sayılı dosyasına davalılar vekilinin sunduğu cevap dilekçesinde “…Davacı taraf, müvekkillerime iftira atmakta olup sözde satışını yapmayı taahhüt ettiği taşınmazları depozitoyu almasına rağmen başka kişilere satmıştır. Sözleşmeye aykırı davranan taraf cezai şart ödemeyi kabul ettiğinden ve davacı taraf temerrüte düşürüldüğünden işbu takibe konu alacak meşru bir alacak olup davacı tarafın sair iddialarını reddine karar verilmesi gerekmektedir.” ifadeleri ile davanın reddini talep etmiştir. Mahkemece, yargılamanın HMK'da düzenlenen usul kurallarına uygun olarak yapılmış olmasına, kamu düzenine aykırılık hallerinin bulunmamasına, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilip yasal düzenlemelere uygun isabetli, yeterli gerekçeyle karar verilmiş olmasına, ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılığın olmamasına ve özellikle taraflar arasında geçersiz bir sözleşme ile taşınmaz satışı hususunun kararlaştırılmasına, davalılar vekilinin dilekçelerinde bononun sözleşme kapsamında cezai şart alacağından kaynaklanan alacak için verildiği hususuna dair beyanları dikkate alındığında geçersiz bir sözleşme kapsamında herkesin aldığını iade etmek ile yükümlü olması nedeniyle cezai şarta dair sözleşme maddesi gereğince davalı yanın talepte bulunamayacak olmasına, davalı yanın takipte haksız ise de kötüniyetli olduğunun davacı yanca ispat edilememiş olmasına göre taraf vekillerinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir. HÜKÜM :Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Taraf vekillerinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-b.1.maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2-a-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 732,00 TL istinaf karar ve ilam harcından, peşin alınan 427,60 TL harcın mahsubu ile bakiye 304,40 TL harcın istinaf eden davacıdan alınarak Hazineye irat kaydına, b-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 204.930,00 TL istinaf karar ve ilam harcından, peşin alınan 52.087,70 TL harcın mahsubu ile bakiye 152.842,30 TL harcın istinaf eden davalı yandan alınarak Hazineye irat kaydına,
3-İstinaf eden tarafından yapılan istinaf posta giderlerinin üzerinde bırakılmasına, 4-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından karşı taraf lehine vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına, 5-HMK'nin 333.maddesi gereğince gider avansından kalanının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine, 6-Kararın tebliğinin Dairemizce yapılmasına, Dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda 361/1. maddesi gereğince kararın tebliği tarihinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde kararı veren Bölge Adliye Mahkemesi ya da buraya gönderilmek üzere temyiz edenin bulunduğu yer Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesi veya İlk Derece Mahkemesine verilecek dilekçe ile Yargıtay temyiz yasa yolu açık olmak üzere, 27/10/2026 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Başkan e-imzalıdır
Üye e-imzalıdır
Üye e-imzalıdır
Katip e-imzalıdır
NOT: BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."