Bölge Adliye Mahkemesi ·
Bölge Adliye Mahkemesi 2026/1829 E. 2026/2562 K.
- Mahkeme
- Bölge Adliye Mahkemesi
- Esas No
- 2026/1829
- Karar No
- 2026/2562
- Karar Tarihi
T.C. İZMİR BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 17. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO : 2026/1829 KARAR NO : 2026/2562
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN ARA KARARIN MAHKEMESİ : AYDIN ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ : 28/04/2026 NUMARASI : 2026/424 Esas DAVA : MENFİ TESPİT KARAR TARİHİ : 05/11/2026 KARAR YAZIM TARİHİ : 05/11/2026
Taraflar arasında görülen menfi tespit davasının yargılaması sırasında ihtiyati tedbir talebinin reddine dair verilen karara karşı yasal süresi içerisinde ihtiyati tedbir talep eden davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya, Dairemize gönderilmiş olmakla HMK'nın 353. maddesi uyarınca dosya üzerinden inceleme yapıldı. GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Mahkemece yapılan yargılama sırasında 28/04/2026 tarihli ara kararda; ''...Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili .... Şirketinin Kuşadası’nın en eski ve bilinen turistik işletmelerinden ....'nin sahibi olduğunu, otelin yenilenmesi /renovasyonu maliyetinin öngörülenin çok üzerine çıkması, işletmesel kararlar, değişken/yüksek kredi faizleri gibi sebeplerle 2025 senesinde... ödeme güçlüğü içine girdiğini, ...’in ve ortaklarının, kendi öz kaynaklarıyla üstesinden gelemeyecekleri anlaşıldığından, içinde bulundukları ekonomik darboğazdan çıkış yolları aradıklarını, 2025’Mayıs ayında ... Ltd. sahibi ....’nın ve .... Sahibi ....’un kurdukları .... A.Ş.’ne işletilmek üzere kiralandığını fakat 2025’Haziran ayının sonunda ... Yöneticileri, tesisi planladıkları gibi işletemeyeceklerini bildirdiklerini, kiralama döneminde Otel İşletmesinde giriştikleri tadilat bedeli kadar alacaklı kaldıklarını ve kira sözleşmesi karşılıklı sona erdirildiğini, davalı olarak gösterilen .... Şirketi, ....’in taşınmaz ve tesisinin ¾ kısmına talip olduğunu,... taşınmaz ve tesisinin ¾ kısmının 27 Milyon Euro bedelle ....’e satışı konusunda mutabık kalındığını, ... ile .... arasında 29.09.2025 tarihinde imzalanan turistik tesis alım satım koşullarını belirleyen satış vaadi sözleşmesi uyarınca;....’in demirbaş ve müştemilatları dahil Kuşadas....Ada ... Parsel sayılı taşınmazının ¾ kısmının 27 Milyon Euro bedelle ....’e satılması vaat edildiğini, alıcı .... 27 Milyon Euro kabul edilen satış bedelinin 10 Milyon Euro kısmını 1,5 Milyon Euro kısmı 30.09.2025 tarihinde, 1,5 Milyon Euro kısmı 30.10.2025 tarihinde, kalan kısmı 30.11.2025 tarihinden itibaren takip eden ayların aynı günü 1 Milyon Euro olmak üzere ödenmesini, ayrıca 17 Milyon Euro hesap edilen banka borçlarını üstlenmeyi taahhüt ettiğini, ödemelerin tamamlanmasına müteakip ¾ tapu hissesi ...’a devredileceğini, tapu /resmi satışı öncesi ödenecek alım-satım bedeli avanslarının alıcı lehine teminat altına alınması, bu maksatla yapılacak avans ödemelerine karşılık satıcı ... A.Ş. ve ortaklarının teminat senedi düzenlenmesi kabul edildiğini, ... ve ... arasındaki satış vaadi mutabakatı uyarınca .... 10 Milyon Türk Lirası, 12 Milyon Türk Lirası ve 2 Milyon Türk Lirası olmak üzere 26.09.2025 tarihinde.... banka hesabına .... alımı protokol ödemesi açıklamasıyla 24 Milyon Türk Lirası ödeme yaptığını, bu ödemenin yapıldığı 26.09.2025 tarihi ile aynı tarihte 26.09.2025 tanzim tarihli 25 milyon lira bedelli emre muharrer senet düzenlenerek teminat olarak ... tek yetkilisi ...’a teslim edildiğini, ..., 30.09.2025 tarihinde 1 Milyon Türk Lirası daha yine banka hesabına aynı açıklama ile ödediğini, ..., satış vaadi sözleşmesi’nde Eylül/Ekim/Kasım ayları için öngörülen ödeme takvimine uymadığını, ....’ın 25 Milyon Türk Lirası ödemesinden sonra, 02.10.2025 tarihinden itibaren 15.10.2025 tarihine kadar ... yetkilisi .... tarafından yine Kuşadası .... Ada .... parsel arsa alım sözleşmesi açıklamasıyla, muhasebe muavin kaydında tarih ve miktarları açıklandığı şekliyle 1.499.900,00 EURO + 490.000,00 USD + 26.500.000,00 TL olmak üzere ödeme tarihlerindeki kurlara göre TOPLAM 2.461.996,03 EURO ödeme yapıldığını, bahsi geçen 15.10.2025 tarihli hesap mutabakatını müteakip yine .... Şirketi ve şirket yetkilisi ... ... tarafından yine Kuşadası .... Ada .... Parsel arsa alım sözleşmesi açıklamasıyla 01.12.2025 tarihli hesap tablosunda ayrıntıları sunulan ve ekli muavin kayıtlarıyla ve dayanağı belgelerle belli olduğu şekliyle 30.000,00 EURO + 316.000,00 USD + 4.936.000,00 TL olmak üzere ödeme tarihlerindeki kurlara göre 404.252,33 Eur daha ödeme yapıldığını, ...Şirketinin ve şirketin tek ortağı/yetkilisi ... .’ın Kuşadası.... Ada.... Parsel Arsa Alım Sözleşmesi açıklamasıyla TRL-USD-EUR cinsinden yaptığını, satış vaadi sözleşmesinde kararlaştırılan döviz cinsinden toplam ödeme 2.866.248,36 EURO olduğunu, hem bu yapılan ödemeler hem de ödemelerin devam edeceği zannıyla, satış vaadi sözleşmesinin teminatlandırma başlıklı 8’nci maddesi kapsamında .... ve ortakların imzaladığı 26.09.2025 tanzim tarihli 25 milyon lira bedelli emre muharrer senet, 30.09.2025 tanzim tarihli 2,5 milyon euro bedelli emre muharrer senet, ve 22.10.2025 tanzim tarihli 2 milyon euro bedelli emre muharrer senet düzenlenerek teminat olarak .... yetkilisi ....’a teslim edildiğini, ...., yukarıda bahsi geçen 2 Milyon Eur bedelli senet karşılığını ve satış vaadi sözleşmesinde öngörülen taksitleri ödemediğini, 30.09.2025 tarihi itibariyle üstlenmeyi taahhüt ettiği banka kredi borçlarını konusunda da girişimde bulunmadığını, banka kredisi borçlusu .... ve ortaklarını zor durumda bıraktığını, yükümlülüklerini yerine getirme konusunda «bugün/yarın» diyerek 2025’Aralık ayı sonuna kadar sürüncemede bırakan .... ve yetkilisi .... 30.12.2025 tarihinden itibaren sözleşme uyarınca imzalanmış olan teminat senetleri için .... namına .... ve ortakları aleyhine Kuşadası İcra Müdürlüğünün 2025/7458, 2025/7459 ve 2026/282 sayılı dosyaları üzerinden icra takibi başlattıklarını, bu durum hukuka açıkça aykırı olduğunu, icra takibine konulan senetler davacı/... ile davalı/.... arasındaki taşınmaz payı satış sözleşmesi uyarınca teminat maksadıyla düzenlendiğini, satış vaadi sözleşmesinde açıkça yazılı olduğunu, söz konusu teminat senetleri sebebiyle ....’ın “kişisel alacağı” olmadığını, söz konusu teminat senetlerinin “cebri icraya konu edilmesi” koşulları oluşmadığını, 2,5 M.EURO + 25 M.TL bedelli senetler, bedelleri tam ödenmemiş ve verilme sebepleri gerçekleşmemiş senetler olduğunu, özellikle 22.10.2025 Tanzim tarihli 2 milyon Euro bedelli senet bedelsiz/haksız/dayanaksız şekilde takibe konu edildiğini, ....’ın ve .... sahibi/yetkilisi ....’ın icra takibine konulan senet bedelleri kadar ödemesi olmadığını, ... - .... Hesap mutabakatı 15.10.2025 başlıklı belgede ....’ın .... A.Ş. adına .... olarak imza attığını ve belgedeki tabloda gösterilen .... ödemelerinin ... adına yapıldığını ve 15.10.2025 tarihi itibariyle taşınmaz hisse satışına istinaden .... adına yapılan ödemeler tutarının 2.461.996,03 EURO olduğu açıkça belli olduğunu ve davalı/...’ın imzası ile teyit edildiğini, .... adına taşınmaz hissesi satışına istinaden yapılan ödemelerin döviz kuru karşılığı tutarı 2.866.248,36 EURO olduğunu, davacı/ .... muhasebesi ve dayanağı belgeler bu rakamı teyit ettiğini, müvekkili adına dava dışı .... hakkında temsilcisi olduğu şirkete sözleşme gereği teminat olarak imzalanıp teslim edilen emre muharrer senedi verilme nedeninden farklı ve hukuka aykırı olarak kendi lehine hukukî sonuç doğuracak şekilde icra takibine konu etmesi sebebiyle Kuşadası Cumhuriyet Başsavcılığı 2026/1228 soruşturma no.lu dosyasıyla incelemeye alınan suç duyurusunda bulunulduğunu, ...., anılan soruşturma dosyasına verdiği ifadesinde "Ben müştekiler ile ....nü almak için 29.09.2025 tarihinde taşınmaz satış vaadi sözleşmesi yaptım. Buna istinaden benden borç para istediler. Karşılığında senet aldım. … Takibe koyduğumuz senet bedelsiz değildir. Aramızda hukukî ilişki bulunmaktadır. dediğini, bu davaya konu senetlerin ... - ....Şirketi taşınmaz satış vaadi hukukî ilişkisi sebebiyle düzenlendiğini kabul ettiğini, müvekkili adına ayrıca, mahkememizin 2026/227 esas sayılı dosyasıyla incelenecek “menfi tespit/istirdat” davaları açıldığını ve derdest olduğunu,.... ile .... arasındaki sözleşme uyarınca düzenlenen teminat senedi haksız olarak.... Firması'nın sahibi ve tek temsilcisi .... tarafından kendi namına/hesabına icraya konulması haksız/hukuksuz durumunu ve cebri icra sürecini anlatmak üzere hukukî başvurularından hâlihazırda sonuç alamadıklarını, mahkememizin 2026/227 esasına kayıtlı olarak bakılacak olan takip dayanağı senede ilişkin menfi tespit talepli davasında ihtiyatî tedbir talepleri mahkemesince hukuka aykırı biçimde reddedildiğini, haczedilen menkul eşyanın tamamı, takip alacaklısının tek sahibi ve temsilcisi olduğu bir otelin deposunda muhafazaya alındığını, buna yönelik şikayeti icra hakimliğince kesin olarak reddedildiğini, takip alacaklısı gösterilen .... hakkında "Sözleşme gereği 'teminat' olarak imzalanıp teslim edilen emre muharrer senedi verilme nedeninden farklı ve hukuka aykırı olarak kendi lehine hukukî sonuç doğuracak şekilde icra takibine konu etmesi" sebebiyle şikâyet başvurusu, Kuşadası Cumhuriyet Savcılığının 2026/1228 Soruşturma numaralı dosyasında incelendiğini, icra takibinde borçlu gösterilen ...'in ve yönetici gerçek kişilerin bütün mal varlıklarına, banka mevduatlarına haciz konulduğunu, şirket hareket edemez duruma düşürüldüğünü, haksız /cebri icra baskısı altında yaklaşık 300 MİLYON LİRA tutarındaki dosya borcu ödendiğini, Haksız/ hukuksuz icra takiplerinde 300 MİLYON LİRA tahsil eden ...., hemen ardından gönderdiği ihtarname ile 2.866.248,36 EURO tutarındaki muhasebe kayıtlarındaki alacağının ödenmesi ihtar ettiğini, davalı .... Şirketi’ne taşınmaz satış vaadi sözleşmesi kapsamında teminat olarak imzalanıp teslim edilen emre muharrer senetler şirket’in tek pay sahibi ve yetkilisi .... tarafından haksız/hukuksuz olarak kendi nam ve hesabına icra takibine konu edilip cebri icra baskısıyla tahsil edilmiş bulunduğundan müvekkili ...AŞ’nin 2.866.248,36 EURO tutarındaki alacak bakımından .... A.Ş.’ne borçlu olmadığının tespiti talebiyle mahkememize başvurduklarını, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 61 vd. maddeleri uyarınca davanın dava/dışı ...'a ihbar edilmesini, mahkememizce 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 389 vd. maddeleri uyarınca kanuni takip işlemlerinin durdurulmasına ilişkin ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep ettiklerini, tüm bu nedenlerle .... Şirketi’ne taşınmaz satış vaadi sözleşmesi kapsamında teminat olarak imzalanıp teslim edilen emre muharrer senetler Şirket’in tek pay sahibi ve yetkilisi .... tarafından haksız/hukuksuz olarak kendi nam ve hesabına icra takibine konu edilip cebri icra baskısıyla tahsil edilmiş bulunduğundan müvekkili .... AŞ’nin 2.866.248,36 EURO tutarındaki alacak bakımından .... AŞ’ne borçlu olmadığının tespitini, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun m.389 vd. maddeleri uyarınca gösterilecek teminat mukabilinde, kanuni takip işlemlerinin durdurulmasına ilişkin ihtiyati tedbir kararı verilmesini, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun m.61 vd. uyarınca işbu davamızın ....'a ihbarını, yargılama gideri ve avukatlık ücretinin Davalı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Dava,menfi tespit davasında ihtiyati tedbir istemine ilişkindir. HMK’nın 389. maddesinde ihtiyati tedbirin şartları düzenlenmiş olup, söz konusu maddede; meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağı ya da tamamen imkansız hale geleceği veya gecikmesinde sakınca bulunması yahut ciddi bir zararın ortaya çıkacağı endişesi bulunan haller, ihtiyati tedbir sebebi ve şartı olarak kabul edilmiştir. Mahkemece, ihtiyati tedbir yargılamasının gerektirdiği inceleme ve ispat kuralları dikkate alınarak, yapılan incelemeden sonra, bu sakınca veya zararı ortadan kaldıracak tedbire karar verilmesi mümkün olacaktır. İhtiyati tedbirde asıl olan ihtiyati tedbire esas hakkın bulunması ve bir ihtiyati tedbir sebebinin ortaya çıkmasıdır. Bunlar ihtiyati tedbirin temel şartlarını oluştururlar. Maddede bu iki hususa yer verilmiş ihtiyati tedbire ilişkin hak ve özellikle ihtiyati tedbir sebebi genel olarak belirtilmiştir. Tedbir talebinin kabulü veya reddi bir kısım genel ilkeler konularak hakime bırakılmış, ancak ihtiyati tedbirin sadece uyuşmazlık konusu hakkında verileceği düzenlemiştir. Öte yandan HMK'nın 390/3. maddesi uyarınca ihtiyati tedbir talep eden taraf, talep dilekçesinde dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkça belirtmek ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorundadır. İİK 72. maddesinde; "Borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu bulunmadığını ispat için menfi tesbit davası açabilir. HMK' nun 389. maddesine göre, mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hâle geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hâllerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir. HMK' nun 390/3 bendi ile ispat koşulları düzenlenmiş olup buna göre tedbir talep eden taraf, dilekçesinde dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkça belirtmek ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorundadır. Davacı vekili iddiası, .... ile .... arasında 29.09.2025 tarihinde imzalanan turistik tesis alım satım koşullarını belirleyen satış vaadi sözleşmesi uyarınca ticari ilişki olduğunu, bu ticari ilişki gereği taraflarına davalı tarafça bir kısım ödemeler yapıldığını ve bu sözleşme sebebiyle teminat olarak davalı tarafın tek yetkilisi olan dava dışı ihbar olunması istenen ....'a bonolar verildiğini, verilen bonolardan dolayı davalı temsilcisinin taraflarına icra takipleri başlatarak haksız şekilde tahsilat yaptığını, davalı tarafında taraflarına ihtar göndererek alacak iddiasında bulunduğunu, bu sebeple davalı tarafa borçlu olmadıklarının tespitine karar verilmesini talep ettikleri, bonoların kambiyo vasfında olması, sebepten mücerret olması, dosyaya sunulan ödeme belgeleri ve davacı beyanları nazara alındığında davanın geldiği aşama itibariyle yaklaşık olarak ispat edilmediği..." gerekçesi ile, davacı vekilinin ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmiş, verilen bu ara karara karşı ihtiyati tedbir talep eden davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur. İSTİNAF NEDENLERİ: İhtiyati tedbir talep eden davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; verilen ara kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, dilekçede ayrıntılı olarak belirtilen nedenler ve tedbir talebinin dayanağının dava dilekçesi ve eki evrak içeriği ile menfi tespit davasının haklılığı bakımından yaklaşık ispat koşullarının sağlandığını ayrıca yargılama aşamasında davada haklılıklarının tereddüde mahal olmaksızın ispatlanacağını, haksız/hukuksuz icra takipler ile 300 Milyon Lira tahsil eden davalı ....'in, hemen ardından gönderdiği ihtarname ile 2.866.248,36 Euro tutarındaki muhasebe kayıtlarındaki alacağının ödenmesini ihtar ettiğini ve akabinde de Aydın Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2026/475 Esas sayılı dosyasında ihtiyati tedbir talepli dava açtığını, hakkın kötüye kullanılmasının hukuk düzenince korunamayacağını, ihtiyati tedbir taleplerinin kabulüne karar verilmesi gerektiğini ileri sürerek yerel mahkeme ara kararının kaldırılması istemiyle istinaf kanun yoluna başvurmuştur. DELİLLERİN TARTIŞILMASI, HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE: Talep, menfi tespit davasında verilen ihtiyati tedbir talebinin reddine dair ara kararın kaldırılması istemine ilişkindir. İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine ilişkin aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır. HMK’nın 389. maddesinde ihtiyati tedbirin şartları düzenlenmiş olup, söz konusu maddede; meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağı ya da tamamen imkansız hale geleceği veya gecikmesinde sakınca bulunması yahut ciddi bir zararın ortaya çıkacağı endişesi bulunan haller, ihtiyati tedbir sebebi ve şartı olarak kabul edilmiştir. Mahkemece, ihtiyati tedbir yargılamasının gerektirdiği inceleme ve ispat kuralları dikkate alınarak, yapılan incelemeden sonra, bu sakınca veya zararı ortadan kaldıracak tedbire karar verilmesi mümkün olacaktır. İhtiyati tedbirde asıl olan ihtiyati tedbire esas hakkın bulunması ve bir ihtiyati tedbir sebebinin ortaya çıkmasıdır. Bunlar ihtiyati tedbirin temel şartlarını oluştururlar. Maddede bu iki hususa yer verilmiş ihtiyati tedbire ilişkin hak ve özellikle ihtiyati tedbir sebebi genel olarak belirtilmiştir. Tedbir talebinin kabulü veya reddi bir kısım genel ilkeler konularak hakime bırakılmış, ancak ihtiyati tedbirin sadece uyuşmazlık konusu hakkında verileceği düzenlemiştir. Dosyadaki belgelere, ara kararın dayandığı delillerle, usul ve yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle uyuşmazlığın yargılama gerektirmesine, ihtiyati tedbir koşullarının oluşmamasına, ara kararda kamu düzenine ilişkin bir aykırılık bulunmamasına göre, kanunun olaya uygulanmasında hata edilmediği, ihtilafın doğru olarak tanımlandığı, inceleme konusu ara kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından, ihtiyati tedbir isteyen davacı vekilinin yerinde bulunmayan istinaf kanun yolu başvurusunun HMK'nın 353/(1)-b-1. maddesi gereğince esastan reddine karar vermek gerekmiştir. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Aydın Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2026/424 Esas sayılı dosyasında ihtiyati tedbir talebinin reddine ilişkin olarak verilen 28/04/2026 tarihli ARA KARAR, usul ve esas yönünden hukuka uygun bulunduğundan ihtiyati tedbir talep eden davacı vekilinin istinaf kanun yolu başvurusunun HMK'nın 353/(1)-b-1. maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, 2-İstinaf başvurusu sırasında alınması gereken 732,00.TL maktu karar harcı peşin olarak alındığından başkaca harç alınmasına mahal olmadığına, 3-İstinaf kanun yolu başvurusunda bulunan ihtiyati tedbir talep eden davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, 4-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadan karar verildiğinden bu aşama için ihtiyati tedbir talep eden davacı aleyhine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, 5-Kararın taraflara tebliği ve gider avansı iadesi işlemlerinin yerel mahkemece yerine getirmesine, Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, HMK'nın 362/(1)-f maddesi uyarınca kesin olmak üzere 05/11/2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.