Bölge Adliye Mahkemesi 2025/2872 E. 2026/2333 K.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

3. HUKUK DAİRESİ

ESAS NO:2025/2872

KARAR NO:2026/2333

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

K A R A R

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ:İSTANBUL 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ:24/06/2025

NUMARASI:2023/822 E - 2025/425 K

DAVANIN KONUSU:Menfi Tespit -Alacak

KARAR TARİHİ:15/09/2026

Yukarıda tarafları ve konusu yazılı bulunan dava ile ilgili olarak, ilk derece mahkemesince verilen kararın istinaf edilmesi sebebiyle,dava dosyası üzerinde yapılan inceleme sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;davalının, 01.08.2023 tarihinde icra takibi başlattığını,kendilerince haksız ve dayanaksız olarak tanzim olunan ödeme emrine,UETS sistemine girememesi üzerine süresi içerisinde itiraz edilemediğini, bu sebeple müvekkilinin dosya borcunu haciz tehdidi altında ödediğini, müvekkili şirketin otel işletmeciliği yapmakta olup ceza kesilen yerdeki binada 7 aylık bir tadilattan sonra iş yeri olarak çalıştırmaya haziran ayında başladığını, daha öncesinde ise müvekkilinin .... Şti.'nden kiraladığını, 7 ay boyunca müvekkilinin şantiye olarak elektriğini kullandığını ve ödemelerini yaptığını,müvekkilinin bahsi geçen şekilde bir borcu bulunmadığı halde ödemiş olduğu miktar ile davalı alacaklının haksız kazanç elde ettiğinin açık olduğunu belirterek; müvekkil .... Şti.’nin davalı alacaklıya borçlu bulunmadığının tespitine,İstanbul 14. İcra Müdürlüğü’nün .... Sayılı dosyasına konu takibin bu şekilde iptaline, müvekkilinin borçlu olmadığı halde ödemek zorunda kaldığı 1.922.717,95 TL’nin ödeme tarihi olan 21.08.2023 tarihinden itibaren yasal faizi ile istirdadına karar verilmesini talep etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde;14/07/2023 tarihinde davalı şirkete ait otelde müvekkili kurum kaçak ekipleri tarafından yapılan kontrollerde sayaç ölçü devresine müdahale ederek tüketim hiç ölçülmeden mevzuata aykırı bir şekilde kaçak elektrik kullanıldığı tespit edilen borçlu şirket adına ... seri nolu kaçak elektrik tutanağı tanzim edildiğini, kaçak tahakkukunun yapıldığı mahal bir otel olup bu adreste tutanak mümzileri tarafından yapılan güç tespiti tutanağında da görüldüğü üzere klima, salon tipi klima su ısıtıcısı mini buzdolabı, fön makinesi, ... Tv gibi mahalde bulunan pek çok elektrikli aletin belirlendiğini, hesap bülteninde görüldüğü gibi kaçak kullanım miktarının günlük 8 saat üzerinden hesaplandığını, dava dilekçesinde iddia olunanın aksine yapılan tüm hesaplamanın mevzuata uygun olduğunu, tüm bu hususlarla birlikte dosya kapsamına sunulan kaçak elektrik tahakkuklarının yerleşik Yargıtay içtihatları uyarınca aksi ispat edilinceye dek kesin delil hükmünde olduğunu belirterek; davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İstinaf Konusu Mahkeme Kararı ;Mahkemece yapılan yargılama sonunda ;1-Davanın Kısmen Kabulü ile, davacı tarafın İstanbul 14. İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı dosyasına dayanak takip talebinde belirlenen bedelin 1.730.546,74 TL'si yönünden davalıya borçlu olmadığının tespiti ile ,davacı tarafça davadan önce ferileri de dahil olmak üzere fazladan ödediği 1.730.546,74 TL bedelin ödeme tarihi olan 21.08.2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan istirdatı (tahsili) ile davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, şeklinde hüküm kurulmuştur.

İstinaf Başvurusu;Davalı vekilince verilen istinaf dilekçesinde: " mahkemenin kaçak elektrik kullanıldığına dair belirlemeleri hukuka uygun ise de, kaçak tüketim bedeli hesabı ve buradan yola çıkıldığında davanın kısmen kabulü usul ve yasaya aykırı olduğu,mahkemece kaçak elektrik tüketim bedeli hesabı mevzuata aykırı hesaplanmış olan bilirkişi raporu esas alınmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.Aşağıda ayrıntılı olarak izah edileceği üzere karara dayanak alınan bilirkişi raporunda dava konusu alacak bakımından kaçak elektrik kullanımına başlangıç tarihi ile kaçak tüketim süresi hatalı olarak belirlendiğinden, kaçak tüketim bedeli eksik ve hatalı belirlendiği gibi ayrıca mevzuata aykırı olarak kaçak ve kaçak ek tüketim bedeli hesabı yapılarak hatalı sonuçlara ulaşılmış olduğu,Hükme esas alınan rapora itirazda bulunmamıza rağmen ek rapor alınmadan yargılama bitirilmiş olup karar eksik incelemeye dayalıdır.Bilirkişi raporunda müvekkil şirket tarafından tahakkuk ettirilen bedelin neredeyse onda biri oranında kaçak bedeli belirlenmiş olup ,bu derece büyük fark olması mümkün değildir.Hükme esas alınan bilirkişi raporunda tutanak tarihi olan 14.07.2023 ile 16.06.2023 tarihleri arasında sayacın hiç tüketim kaydetmemesi nedeniyle 28 gün üzerinden kaçak tüketim hesabı yapmış olup, gerek güç hesabı, gerek çalışma süresi gerekse süre hesabı müvekkil şirket hesaplamaları ile uyumludur.Buna göre kaçak kurulu güç 122.440 watt üzerinden 55,2 kW 21 saat ile +67.2 8 saat olarak tespit edilen güç ortalaması esas alınarak belirlenmiştir.Ancak hükme dayanak bilirkişi raporunda, kaçak ek tüketim hesabına ilişkin olarak rezervasyon başlangıcının 10.06.2023 ve doğalgaz abonelik tarihinin 01.06.2023 olduğunu nazara alarak elektrikli cihazların ancak rezervasyon tarihinden itibaren kullanılabileceği varsayımı ile yaptığı hesaplama hatalı olmuştur. Buna göre kaçak tahakkukuna esas sürenin başlangıcı olarak 10.06.2023 tarihini dikkate almış ve kaçak ek tüketime esas süresini 10.06.2023-16.06.2023 tarihleri arasındaki 6 gün üzerinden hesaplanmıştır.Yapılan hesaplama sonucunda kaçak ek tüketim bedelinin 25.590,19 TL olduğu sonucuna varılmış olup bu kanaatin kabulü mümkün değildir.Zira kaçak elektrik tüketicisi olan davacı yanın tüketim kayıtları 2021/4. Ay itibarıyla belirgin düşüşler göstermekte olup bu vesile ile kaçak kullanımın 12 aydan fazladır sürdüğü anlaşılmaktadır. İlgili davacı yan tüketim kayıtları yerel mahkemeye itiraz dilekçesi ile sunulmuş ise de, yerel mahkemece bilirkişi raporuna itirazlarımız değerlendirilip cevaplandırılmadan, ek rapor dahi alınmadan eksik inceleme ile karar verilmiştir. Ancak mevzuata göre en fazla 365 günlük kaçak ve ek tahakkuk yapılması gerekmektedir. Buna göre Yönetmelik 45-(1)-a ve b bendine göre 28 gün kaçak tüketim süresi, aynı maddenin ç-1 bendine göre 337 gün kaçak ek tüketim süresi hesaplanmış olup müvekkil şirket hesaplama ve faturalandırması tamamen mevzuata uygundur.Her ne kadar yerel mahkemenin hükme dayanak aldığı ve itirazlı bilirkişi raporunda kaçak başlangıcına rezervasyon tarihi esas alırmış ise de, davacı otelin İTO kayıtları ve Ticaret Sicil Gazetesi kayıtlarını görmezden gelmiştir. Zira davacı otelin tescil tarihi 25/10/2022 olduğu gibi ayrıca 25.10.2022 tarihinden geriye dönük olarak 14.07.2022 tarihleri aralığında da işletmenin kuruluş hazırlığı ve yaptığı ve bu süre zarfında da faaliyetlerine devam ettiği sabit ve davacı yanın da kabulündedir. Yine davacı yan dilekçe beyanları incelendiğinde, kabul anlamına gelmemek kaydı ile davaya konu otelin faaliyet öncesi geriye dönük olarak 7 aylık sürede tadilat yapıldığı ve önceki abone .... Şti. üzerinden düzenlenen faturaların davacı yanca ödendiği kabul ve ikrar edilmektedir. Dava dilekçesinin ilk sayfasında dile getirilen bu husus dahi, davacının rezervasyon öncesi dava konusu tesisatı ve elektriği kullandığını ve kaçak elektrik kullanımı yapılan yerin faturalarının davacı yanca ödendiğini göstermekte olup madem davacı yan elektrik kullanımı yoktur da faturaları neden ödemiştir izaha muhtaçtır.Ayrıca bizzat davacı yan dava dilekçesi ile Ekim 2022 tarihinden beri işletmesini vergi kaydı ile işlettiği ve buna ilişkin vergi kayıtlarını sunduğu sabit olup bunların raporda ve karar gerekçesinde değerlendirilmemesi hatalı olmuştur. Bu bakımdan kaçak kullanım süresini ve bunun başlangıcını yanlış değerlendiren rapora dayalı olarak verilen kararın kaldırılması gereklidir.Dosyada ödeme belgesi olmadan faiz hesabı yapılması hatalı olduğu gibi eksik kaçak bedeli belirlenmekle eksik bedele dayalı faiz hesabı eksik olduğundan ve ayrıca hesaplanan faize KDV hesabı yapılmaması da doğru olmadığı, kaçak ek tüketim bedeli eksik belirlendiğinden faiz hesabına dayanak bedel eksik alınmakla eksik faiz hesabı yapılmıştır.Ayrıca faizin KDV’sinin hesaplama dışı bırakılması doğru olmamıştır." şeklindeki istinaf sebepleri ile kararın usul ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek,kaldırılması istenmiştir.HMK.nun 355. maddesi uyarınca, kamu düzeni yönünden ve ileri sürülen istinaf sebepleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda;Dava,menfi tesbit ve istirdat talebine ilişkindir.Dosyadaki bilgi ve belgelere göre ;davalı şirket görevlilerince , 14/07/2023 tarihinde davalı şirkete ait tutanağa konu ...adresinde, davalı tarafça faaliyet gösterilen “ticarethanede- otel işletmesi” inde yapılan kontrollerde sayaç ölçü devresine müdahale ederek tüketim hiç ölçülmeden mevzuata aykırı bir şekilde kaçak elektrik kullanıldığı tespit edilerek borçlu şirket adına ... seri nolu kaçak elektrik tutanağı tanzim edildiğinden bahisle 14.07.2023 tarihli tutanak ile “sayaç devre dışı bırakılmak suretiyle” kaçak elektrik kullanıldığı tespiti yapıldığı, davacı hakkında düzenlenen kaçak elektrik tutanağına istinaden,davalı tarafça 28.505 kWh karşılığı 163.275,86 TL tutarında kaçak ve 336.915 kWh karşılığı 1.411.210,90 TL tutarında kaçak ek fatura olmak üzere toplam 1.574.486,76 TL tahakkuk ettirilmiştir.Mahkemece yargılamada alınan elektrik mühendisi bilirkişi raporunda özetle; tutanak öncesi davalı kurumca dava konusu edilen tutanaktan 1 yıl önceki dönemde günlük tüketim ortalaması (15,33 kwh/gün) ile tutanak sonrası ortalama tüketim değeri (193,15 kwh/gün) arasında bariz fark bulunduğu, davaya konu işletmede R fazında 23,28 amper akım çekilmesine rağmen Sunulan video kaydında sayacın hiç kayıt yapmadığı, bağlantıların sayaç ile uyumsuz olduğu, kabloların akım trafosuna bağlı olması ve sayacın x/5 sayaç olması beklenirken sayacın akım trafo bağlantı yapılmasına uygun olmadığı,Endeks döküm kayıtlarına göre sayacın geçmişte kayıt yapmış olmasına rağmen bu hatalı bağlantı ile sayacın kayıt yapmamaya başladığı bu nedenle 16.06.2023 – 14.07.2023 tarihler arasında sayaç hiç tüketim kayıt etmediği ve kaçak tahakkuk döneminin bu süreler aralığı olduğu Sayacın 16.06.2023 – 14.07.2023 tarihleri arasında hiç tüketim kayıt etmediği anlaşılmakla tutanak tarihi itibariyle davacı tüketiminin kaçak elektrik tüketimi olarak kabul edilebileceği , davacı tarafça sunulan belgelerden rezervasyon başlangıç tarihi 10.06.2023 olarak belirlendiği, doğalgaz abonelik sözleşme tarihi 01.06.2023 olup özellikle mutfak bölümündeki doğalgaz gereksinimi bu tarih öncesinde otelin faal olmasını olumsuz etkileyeceği, elektrikli cihazların müşteriler tarafından kullanıma başlanabileceği 10.06.2023 tarihinden itibaren kaçak tahakkukuna esas süre; mevzuat madde 45-c 42 nci maddenin birinci fıkrasının (c) bendi çerçevesindeki tespitlerde; son endeks okuma ile tutanak düzenlenmiş olması kaydıyla kontrol, mühürleme, kesme-bağlama, sayaç değiştirme işlemleri gibi, sayaç mahallinde dağıtım şirketince gerçekleştirilmiş olan en son işlem tarihi ile kaçak tespitinin yapıldığı tarihe kadar olan süredir hükmü gereği 16.06.2023 – 14.07.2023 tarihleri arasındaki 28 günlük süre baz alınarak yapılan ve davaya konu yerin otel işletmesi olup, odalarda bulunan elektrikli cihazlar ayrıştırılmak kaydı ile 21 saat ve 8 saat üzerinden yapılan hesaplamaların mevzuata uygun olduğu, sunulan hesap bülten kayıtlarında davacının dava konusu tutanak öncesinde kaçak elektrik kullandığı belgelenemediğinden,Yönetmelik Madde-46-(2) hükmü gereği; fonsuz tarifenin 1,5 katı kadar faturaya ceza enerji bedeli yansıtılabileceği bu kapsamda ;kaçak tahakkukuna ilişkin dönem 16.06.2023 – 14.07.2023 tarihler arasındaki 28 günlük sürede davacının 28505,00 kwh lik tüketime karşılık gelen 163.275,86 TL. tutarındaki kaçak tahakkukundan sorumlu olduğu, kaçak EK tahakkukuna ilişkin dönem 10.06.2023 - 16.06.2023 tarihler arasındaki 6 günlük sürede toplam 6.108,48 kwh. bu dönemde sayaç kayıt yapmadığından düşülmesi gereken sayaç tüketim kaydı bulunmadığı da nazara alınarak davacının 6108,48 kwh.lik tüketime karşılık gelen 25.590,19 TL. tutarındaki kaçak ek tahakkukundan sorumlu olduğu, anılan durum karşısında 163.275,86 TL. kaçak tahakkuku + 25.590,19 TL. kaçak EK tahakkuku olmak üzere toplam 188.866,05 TL. kaçak tahakkukundan sorumlu tutulabileceği hususları görüş olarak beyan edilmiştir.Somut olayda uygulanması gereken EPTY hükümleri incelendiğinde ;“KAÇAK ELEKTRİK ENERJİSİ TÜKETİMİ HALLERİ

MADDE 42 – (1)

c) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması mevcutken sayaçlara veya ölçü sistemine müdahale ederek, tüketimin doğru tespit edilmesini engellemek suretiyle, eksik veya hatalı ölçüm yapılması veya hiç ölçülmeden veya yasal şekilde tesis edilmemiş sayaçtan geçirilerek, mevzuata aykırı bir şekilde elektrik enerjisi tüketmesi, kaçak elektrik enerjisi tüketimi olarak kabul edilir

KAÇAK ELEKTRİK TÜKETİM MİKTARININ HESAPLANMASI

MADDE 44 – (1) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (a) ve (c) bentleri kapsamındaki kaçak olarak tüketilen elektrik enerjisi miktarı, tüm tüketiciler için;

a) Öncelikle tüketimi doğru olarak kaydetmiş olan yasal şekilde tesis edilmiş sayaç değerine göre,

b)Tüketimi doğru olarak kaydetmiş yasal şekilde tesis edilmiş sayaç değerinin bulunmaması durumunda, ihtilafsız aynı dönemki tüketim miktarına göre,

hesaplanır. (b) bendi kapsamında, kaçak kullanım tespitinin yapıldığı tarihten geriye dönük olarak yapılan incelemeler sonucunda, tüketim değerlerinin düşmeye başladığı tarih tespit edilebiliyorsa, bu tarihten önceki aynı dönem, ihtilafsız dönem olarak kabul edilir.

(2) Birinci fıkra kapsamında doğru tespit edilmiş tüketim değeri yoksa, kullanım yerinin müstakil trafolu olup olmamasına bakılmaksızın;

a) Meskenlerde, proje varsa projesinde belirtilen gücün kullanma faktörü olan 0,60’ı, projesi yok ise, basit yapılarda 3 kW, diğerlerinde 5 kW’nın altında olmamak üzere bağlantı gücüne ve ortalama günlük çalışma saatine göre, yöresel özellikler ve benzer yapılar göz önüne alınarak,

b)Diğer tüketici gruplarında, tespit edilen kurulu gücün kullanma faktörü olarak alınan 0,60 ile çarpımı sonucu bulunan değer bağlantı gücü olarak kabul edilir ve bu değer 3 kW’nın altında olmamak üzere ortalama günlük çalışma saatlerine göre hesaplanır. Bu tür hesaplamaların yapılamaması durumunda, tüketilen elektrik enerjisi miktarı aynı yörede bulunan benzer kullanım yerlerinin ortalama tüketimlerine göre hesaplanarak tespit edilir.KAÇAK ELEKTRİK ENERJİSİ TÜKETİM MİKTARININ HESAPLANMASINDA VE FATURALANMASINDA ESAS ALINACAK SÜRE

MADDE 45 – (1) Kaçak elektrik enerjisi tükettiği tespit edilen tüketiciye yapılacak faturalandırmada, aşağıda yer alan süreler esas alınır;

c) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (c) bendi çerçevesindeki tespitlerde; son endeks okuma ile tutanak düzenlenmiş olması kaydıyla kontrol, mühürleme, kesme-bağlama, sayaç değiştirme işlemleri gibi, sayaç mahallinde dağıtım şirketince gerçekleştirilmiş olan en son işlem tarihi ile kaçak tespitinin yapıldığı tarihe kadar olan süredir ve bu süre 90 günü geçemez.

ç) Birinci fıkranın (b) ve (c) bentlerinde belirtilen sürenin dışında, tüketicinin kaçak elektrik enerjisi kullanım başlangıç tarihinin doğru bulgu ve belgelerle tespit edilmesi halinde, kaçak tüketime ek olarak birinci fıkranın (b) ve (c) bentlerinde belirlenen başlangıç tarihinden itibaren, doğru bulgu ve belgelerle tespit edilmiş kaçak elektrik enerjisi kullanımı başlangıç tarihine kadar geriye dönük normal tüketim hesabı yapılır.

1) Kaçak tüketimi ile kaçağa ilişkin normal tüketim hesabında esas alınacak sürelerin toplamı 12 ayı geçemez. Yapılacak hesaplamada tüketimin yapıldığı kabul edilen dönemlerdeki birim fiyatlar dikkate alınır ve gecikme zammı alınmaz." şeklinde düzenlemeler içermektedir.Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda, kaçak ek tüketim hesabına ilişkin olarak rezervasyon başlangıcının 10.06.2023 ve doğalgaz abonelik tarihinin 01.06.2023 olduğunu nazara alarak ,elektrikli cihazların ancak rezervasyon tarihinden itibaren kullanılabileceği görüşü ile hesaplama yaptığı, kaçak tahakkukuna esas sürenin başlangıcı olarak 10.06.2023 tarihinin dikkate alındığı ve kaçak ek tüketime esas süresini 10.06.2023-16.06.2023 tarihleri arasındaki 6 gün üzerinden hesaplandığı anlaşılmaktadır.Davalı tarafça, davacı şirketin tüketim kayıtları mahkemeye itiraz dilekçesi ile sunulmuş ve rapora gerekçeli itirazlar yöneltilmiş ise de, mahkemece bilirkişi raporuna itirazlar değerlendirilmeden karar verilmiştir.Tesbit edilen bu hususlar yeniden yargılama gerektirdiğinden, açıklanan nedenlerle; mahkemece 3 kişilik elektrik mühendisi bilirkişi kurulundan itirazları da karşılayacak şekilde,denetime elverişli rapor alınması uyuşmazlığın çözümü yönünden gerekli olmakla, davalının istinaf başvurusunun kabulü ile kararın HMK 353/1-a-6 maddesi uyarınca kaldırılmasına, yukarıda açıklanan şekilde yeniden yargılama yapılmak üzere dosyanın ilk derece mahkemesine geri gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir.

K A R A R:Yukarıda açıklanan nedenlerle;Davalının istinaf başvurusunun kabulü ile, kararın, HMK 353/1-a-6 maddesi uyarınca kaldırılmasıyla, yeniden yargılama yapılıp bir karar verilmek üzere dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine,Peşin alınan istinaf karar harcının istinaf edene isteği halinde iadesine,İstinaf sebebiyle yatırılan gider avansı bakiyesi varsa karar kesin olmakla istinaf edene ilk derece mahkemesince iadesine,Dair dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda HMK 353/1-a maddesi gereğince kesin olmak üzere oybirliği ile karar verildi.15/09/2026