Bölge Adliye Mahkemesi 2025/2797 E. 2026/1360 K.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

37. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO: 2025/2797

KARAR NO : 2026/1360

KARAR TARİHİ: 08/06/2026

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: İSTANBUL 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ: 14/10/2025

NUMARASI : 2025/751 2025/717

DAVANIN KONUSU: TESPİT

Taraflar arasındaki davada İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesi ile İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava, tespit talebine ilişkindir.

İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesince, "...Doğrudan tevzi sonucunda İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesine tevzi edildiği, mahkemenin gerekçesinde de belirttiği üzere finans mahkemesi olarak görevlendirilen İstanbul 6,7,8 ve 9 nolu ticaret mahkemelerinin aynı zamanda genel ticari davalara da bakmakla yetkili ve görevli olduğu, söz konusu davaya bakmaya da aynı zamanda genel ticari davalara da bakan İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin yetkili ve görevli olduğu, aksi durumunun Anayasa Mahkemesinin bir çok kararında da belirtildiği üzere (Örn. 17/06/2025 Tarih 2024/237 Esas 2025/137 Karar nolu ilamı) doğal hakim ilkesini zedeleyecek bir durum oluşturacağı dikkate alınarak iş bu davaya bakmaya dosyanın ilk tevzi edildiği İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin yetkili ve görevli olması nedeniyle iş bu dosyasının İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine ..." gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesi ise, "...Her ne kadar İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesi ile mahkememiz arasındaki ilişki görev ilişkisi olmayıp iş bölümü ilişkisi ise de karşılıklı gönderme kararları sonucunda olumsuz görev uyuşmazlığı söz konusu olduğundan, görev hususunun halli için dosyanın İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ilgili Hukuk Dairesi'ne gönderilmesine ..." gerekçesiyle görevsizlik yönünde karar vermiştir.

Mahkemelerin görevi, ancak kanunla düzenlenir. Göreve ilişkin kurallar, kamu düzenindendir(HMK. 1. madde). Bir yerde aynı mahkemeden birden fazla bulunuyorsa, bunlar arasındaki ilişki ise genel anlamda iş dağılımı ilişkisidir. Ticaret mahkemeleri arasında ihtisaslaşmanın sağlanması amacıyla belirlenen ihtisas mahkemeleri ile diğer ticaret mahkemeleri arasındaki ilişki de kural olarak görev ilişkisi değildir. Keza, 5235 sayılı Yasanın 5/5. maddesinde, HSK tarafından görev değil, iş dağılımının belirlenecek olduğu açıklanmıştır(HSK 1. Dairesinin, bankacılık ve finans uyuşmazlıklarına ilişkin 1232 sayılı kararında belirtilen asliye ticaret mahkemeleri ile aynı yerde bulunan diğer asliye ticaret mahkemeleri arasındaki ilişkinin görev ilişkisi olmayıp iş dağılımı ilişkisi olduğuna, dosya kendisine yanlış tevzi edilen asliye ticaret mahkemesinin görevsizlik kararı değil, gönderme kararı vererek esasını bu şekilde kapatması gerektiğine dair Yargıtay 11 HD 2023/4482E. 2023/5883K. sayılı kararı). Ancak, HSK kararı ile belirlenen denizcilik ihtisas mahkemesi ile o yerde bulunan diğer ticaret mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisidir, Zira, TTK 5/2 maddede "Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca, asliye ticaret mahkemelerinden biri veya birkaçı münhasıran bu Kanundan ve diğer kanunlardan doğan deniz ticaretine ve deniz sigortalarına ilişkin hukuk davalarına bakmakla görevlendirilebilir" denilmektedir. Burada görevin kanunla düzenleneceği kuralına bir aykırılık olmayıp, kanunla belirlenen görevli mahkemenin, iş durumu nedeniyle birden fazla oluşturulan hangi dairesinin bakacağını belirleme yetkisi HSK'ya tevdi edilmiştir. Bunlarla birlikte kanunda ticaret mahkemesinin numarası gösterilmek suretiyle davaya bakacak mahkeme belirlenmiş ise, bu durumda da, göreve dair özel kanunda yapılan bir düzenleme söz konusu olmaktadır. Buna, 5411 sayılı Yasa madde 142 örnek olarak gösterilebilir. Bu maddede, "Fon, Fon bankaları ve faaliyet izni kaldırılan bankaların iflas ve tasfiye idareleri tarafından açılacak hukuk davalarına asliye ticaret mahkemesi tarafından bakılır. O yerde, birden fazla asliye ticaret mahkemesi bulunması hâlinde, bu davalar (1) ve (2) numaralı asliye ticaret mahkemesinde görülür." şeklindeki düzenleme yapılarak hangi numaralı ticaret mahkemesinin (kanunun tabiriyle ticaret mahkemesinin hangi dairesinin) görevli olduğu belirlenmiştir.

Öte yandan, 6100 sayılı HMK'nın 21. maddesi uyarınca merci tayini için iki mahkemenin karşılıklı bir şekilde görevsizlik/yetkisizlik kararı vermesi ve bu kararların kanun yoluna başvurulmaksızın kesinleşmiş bulunması gerekmektedir.

Somut olayda ise, mahkemelerce karşılıklı görevsizlik veyahut yetkisizlik kararı verilmek suretiyle olumsuz görev/yetki uyuşmazlığı çıkarılmamış olduğundan merci tayini koşulları bulunmamaktadır. Hernekedar banka teminat mektubunun iadesinden kaynaklı uyuşmazlığın ilk tevzi edilen İstanbul 7. Asliye ticaret mahkemesinde görülmesi gerekmekle birliktemezkur mahkemeler arasında gerçek anlamda (HMK m.20) bir görev veya teknik anlamda bir işbölümü ilişkisi mevcut olmayıp, "iş dağılımı" ilişkisi bulunduğu anlaşıldığından, burada, merci tayini (yargı yeri belirlenmesi) yoluyla davaya bakacak görevli mahkemenin belirlenmesine olanak ve gerek bulunmamakta; sorunun, kısmen değinilen ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde çözümlenmesi gerekmektedir.

SONUÇ: Yukarıda belirtilen nedenlerle; anılan mahkemeler arasındaki ihtilâf bakımından, merci tayini (yargı yeri belirlenmesi) yoluyla davaya bakacak görevli mahkemenin belirlenmesine olanak ve gerek bulunmadığından, dosyanın mahal mahkemesine İADESİNE 08/06/2026 gününde oy birliği ile karar verildi.

KANUN YOLU: KESİN olmak üzere ;