Bölge Adliye Mahkemesi 2025/2711 E. 2026/2181 K.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

3. HUKUK DAİRESİ

ESAS NO:2025/2711

KARAR NO :2026/2181

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

K A R A R

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ:(KAPATILAN)BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ:14/11/2023

NUMARASI:2021/520 E - 2023/1181 K

DAVANIN KONUSU:Menfi Tespit

KARAR TARİHİ :08/09/2026

Yukarıda tarafları ve konusu yazılı bulunan dava ile ilgili olarak, ilk derece mahkemesince verilen kararın istinaf edilmesi sebebiyle , dava dosyası üzerinde yapılan inceleme sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;müvekkilinin 20.05.2018 tarihinde dava konusu olan ... Depolu dükkanında iplik ve kotların temizlik ve zımpara işlemi için hafta içi saat 08:00 ile saat 19:00 arası toplam 4. kişi olarak çalışmakta olduklarını, 11.08.2020 tarihinde müvekkilinin aboneliği olduğu halde davalı şirkette çalışan elemanların hukuka ve keyfi hareket ederek aboneliği iptal ettirip ... Nolu tutanakla müvekkiline para cezası verdiğini, bilirkişi incelemesinde anlaşılacağı üzere dava konusu sayaç eski tip içinde dönme çarkı olan, bina panosunda kullanılmayan sayaç olduğu, bu sayacı müvekkilinden önce iş yerin kiracısı ... ...‘nın da kullandığını, bu nedenle kayıtsız sayaçtan toplam 135.000,00 TL para cezasının verilmesinin hukuka aykırı olduğunu, elektrik faturalarından da anlaşılacağı üzere müvekkilinin iş yeri elektrik borcunu 27.08.2020 tarihine kadar düzenli ödediğini, kaçak elektrik tüketim miktarının hesaplanmasıyla ilgili 28. Maddesine dayanarak bağlantı gücü dikkate alınmadığı gibi kaçak elektrik tüketim miktarının hesaplanmasında ve faturalamada alınacak süre ile ilgili 29.Maddeye uyulmadığını, dava konusu abonman sayacın bir bilirkişi tarafından incelendiğinde haklılığının ortaya çıkacağını belirtmiş, davalı şirketin hukuka aykırı verdiği para cezasının iptali ile keyfi düzenlenen 11.08.2020 Tarihli tutanakta belirtilen kayıtsız sayaçtan dolayı verilen kaçak enerji bedelinin müvekkilinin kullanmadığının,borçlu olmadığının tespitini talep etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; kaçak elektrik tespit tutanağını, ilgili tesisatta yapılan incelemeler ve araştırmalar sonucunda tutulmuş olup söz konusu tutanak elektrik piyasası tüketici hizmetleri yönetmeliğine uygun olduğunu beyanla davanın reddini talep etmiştir.İstinaf Konusu Mahkeme Kararı;Mahkemece yapılan yargılama sonunda;Davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİ ile davacının davalı şirkete 65.953,14 TL bakımından borçlu olmadığının tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine,şeklinde hüküm kurulmuştur.

İstinaf Başvurusu;Davalı vekilince verilen istinaf dilekçesinde ;"Dava konusu edilen fatura ve kaçak tutanağı hukuka tamamen uygundur...., Başakşehir adresinde ... marka zati sayaçtan kullanım tespit edilerek "... ..." adına 11.8.2020 tarihinde ... seri numaralı zabıt tanzim edilmiştir. Kaçak elektrik tespit tutanağı tutulan şahıs, ilgili mahalle alakası olmadığını beyan ederek çıkan kaçak tahakkukuna itiraz etmiştir. Bu itiraz üzerine sistem kayıtları incelendiğinde zabıt tutulan şahsın kullandığı sayacın ... dijital sayaç olduğu ve adresin farklı olduğu tespit edilmiştir.Yine aynı araştırma sonucunda ... seri numaralı kaçak elektrik tespit tutanağındaki sayacın ise ... numaralı ... mekanik sayaç olduğu tespit edilmiştir.Yapılan çevre araştırmasına göre tutanak döneminde ve halen söz konusu sayacın kullanıcısının T.C. ... ... olduğu tespit edilmiştir. Yapılan tespitler doğrultusunda ... seri numaralı kaçak tahakkukuna ekli evraklar ile tespit edilen T.C. ... ... adı girilerek düzeltilmiştir.... seri numaralı kaçak elektrik tespit tutanağı ile tüketicinin Kuruma kayıtsız sayaç üzerinden yaptığı kullanım mevzuata göre kaçak elektrik tarifesinden ... seri ile fatura edilmiştir. Zabıt karşılığında tüketici olduğu tespit edilen ... adına iş bu yazımıza iliştirilmiş ... seri numaralı faturada hata bulunmamaktadır. Yerel mahkemenin hatalı ve eksik hesaplama yapılarak hazırlanmış rapora istinaden yazılı şekilde hüküm kurması usul ve yasaya aykırıdır...Bilirkişinin hesaplama yaparken sayaçtan kullanılan tüm endeksi hesaba dahil edip ceza katsayısını da 2,0 alması gerekirken bu hususa dair ilgili yönetmeliği de göz ardı ederek eksik ve hatalı hesaplama yapılmıştır. Yönetmeliğe aykırı olarak yapılan hesaplama kabul edilemez olduğundan işbu bilirkişi raporuna tarafımızca itiraz edilmiştir.İstinafa konu dosyada bilirikişinin hatalı hesaplama yapması, yerel mahkemenin de eksik inceleme ile hazırlanmış bu rapor üzerinden yazılı şekilde hüküm kurması usul ve yasaya aykırıdır.. HMK ile öngörülen yargılama aşamalarına uyulmadan, usulüne uygun olarak sözlü yargılama yapılmadan yazılı şekilde karar verilmiştir..." şeklindeki istinaf sebepleri ile kararın usul ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek,kaldırılması istenmiştir.

HMK.nun 355. maddesi uyarınca, kamu düzeni yönünden ve ileri sürülen istinaf sebepleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda;Dava , menfi tesbit talebine ilişkindir.Dosyadaki bilgi ve belgelere göre;davalı şirket elemanlarının elektrik tesisatında 11/08/2020 tarihinde yaptıkları kontroller sırasında kaçak elektrik kullanıldığını tesbit ile , ... sayılı ve 11/08/2020 tarihli Kaçak /Usulsüz Elektrik Tüketimi Tespit Tutanağı düzenlenmiş, tutanakta “Yapılan kontrolde kayıtsız (zati) sayaçtan enerji kullanımı tespit edildi.” açıklamasının olduğu, Kaçak tutanağına istinaden davalı ... A.Ş tarafından davacı adına 18/12/2020 son ödeme tarihli 135.754.08 TL tutarında fatura düzenlendiği görülmüştür.Mahkemece , kendisine yerinde inceleme yetkisi verilmek suretiyle yargılamada alınan bilirkişi raporunda özetle; Davalı elektrik kurumu görevlileri tarafından davacı ...”e ait ... (aynı bina) Yardımcı Tesisat numaralı tesisat için düzenlenmiş yukarıda detayları yazılı Kaçak /Usulsüz Elektrik Tespit Tutanağının ve dosyadaki belgelerin incelenmesi neticesinde davacıya ait mahaldeki elektrik kullanımın 30/05/2018 tarihli EPTHY Madde 42/1 vd maddeleri gereğince kaçak kullanım olduğu, davalı kurum, sayaç endeks değeri olan 97.396 kWh tüketim miktarı ve ilgili dönemdeki birim bedellere 1,5 ceza katsayısı uygulayarak yaptığı hesaplamalarda 135.764,08 TL tüketim bedeli tahakkuk ettirmiş isede; açıklanan gerekçelerle yapılacak hesaplamada sayaçtaki 97.396 kWh tüketim miktarının alınması yerine 2021 yılı toplam tüketim miktarı olan 50.434,060 kWh değerinin alınarak hesaplama yapılmasının yerinde olacağı (mahalde yapılan üretim tarzı değişmemiş olduğundan), Lisans Sahibi Elektrik Dağıtım Şirketleri tarafından uyulması gereken Enerji Piyasası Denetleme Kurumu'nun (EPDK) 01/072018 - ile 30/09/2018 - tarihleri arasında geçerli olarak, tarifeler listesindeki Ticarethane Abone Grubu kullanıcılarının elektrik enerjisi kullanım tahakkukları için uygulanacak elektrik enerjisi kullanım tarife metodolojisindeki birim bedelleri göz önünde bulundurularak yapılan hesaplamalar sonucunda ,davalı tarafın mahalde kaçak elektrik kullanılmasından 69.046,86 TL alacağı olduğu, şayet davalı kurum 11/08/2020 tarihinde davacıya ait işyerinde yaptığı kontrol sırasında sayaç üzerinde görünen 97.396 kWh tüketimin davacı tarafından tüketildiğini gösteren belgeleri dosyasına ibraz eder ise kaçak tüketim hesaplamalarının yeniden yapılacağı şeklinde görüş bildirmiştir.Somut olaya uygulanacak 30/05/2018 tarihli RG'de yayınlanarak yürürlüğe giren EPTHY olup yönetmeliğin ;"Kaçak elektrik enerjisi tüketimi halleri" başlıklı 42.maddesinde;

(1) Gerçek veya tüzel kişinin kullanım yerine ilişkin olarak;

a) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşma olmaksızın dağıtım sistemine müdahale ederek elektrik enerjisi tüketmesi,

b) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması mevcutken ayrı bir hat çekmek suretiyle dağıtım sistemine müdahale ederek sayaçtan geçirilmeksizin elektrik enerjisi tüketmesi,

c) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması mevcutken sayaçlara veya ölçü sistemine müdahale ederek, tüketimin doğru tespit edilmesini engellemek suretiyle, eksik veya hatalı ölçüm yapılması veya hiç ölçülmeden veya yasal şekilde tesis edilmemiş sayaçtan geçirilerek, mevzuata aykırı bir şekilde elektrik enerjisi tüketmesi,

ç) Dağıtım lisansı sahibi tüzel kişinin ilgili mevzuata uygun olarak kestiği elektrik enerjisini, mücbir sebep halleri dışında açması, kaçak elektrik enerjisi tüketimi olarak kabul edilir."Kaçak elektrik tüketim miktarının hesaplanması" başlıklı 44.maddesinde;

(1) 42. maddenin birinci fıkrasının (a) ve (c) bentleri kapsamındaki kaçak olarak tüketilen elektrik enerjisi miktarı, tüm tüketiciler için;

a) Öncelikle tüketimi doğru olarak kaydetmiş olan yasal şekilde tesis edilmiş sayaç değerine göre,

b) Tüketimi doğru olarak kaydetmiş yasal şekilde tesis edilmiş sayaç değerinin bulunmaması durumunda, ihtilafsız aynı dönemki tüketim miktarına göre hesaplanır. (b) bendi kapsamında, kaçak kullanım tespitinin yapıldığı tarihten geriye dönük olarak yapılan incelemeler sonucunda, tüketim değerlerinin düşmeye başladığı tarih tespit edilebiliyorsa, bu tarihten önceki aynı dönem, ihtilafsız dönem olarak kabul edilir.

(2) Birinci fıkra kapsamında doğru tespit edilmiş tüketim değeri yoksa, kullanım yerinin müstakil trafolu olup olmamasına bakılmaksızın;

a) Meskenlerde, proje varsa projesinde belirtilen gücün kullanma faktörü olan 0,60’ı, projesi yok ise, basit yapılarda 3 kW, diğerlerinde 5 kW’nın altında olmamak üzere bağlantı gücüne ve ortalama günlük çalışma saatine göre, yöresel özellikler ve benzer yapılar göz önüne alınarak,

b) Diğer tüketici gruplarında, tespit edilen kurulu gücün kullanma faktörü olarak alınan 0,60 ile çarpımı sonucu bulunan değer bağlantı gücü olarak kabul edilir ve bu değer 3 kW’nın altında olmamak üzere ortalama günlük çalışma saatlerine göre hesaplanır. Bu tür hesaplamaların yapılamaması durumunda, tüketilen elektrik enerjisi miktarı aynı yörede bulunan benzer kullanım yerlerinin ortalama tüketimlerine göre hesaplanarak tespit edilir.

(3) 42.maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında, mühürlenmiş sayaçtan geçiril- meksizin ayrı bir hat çekilerek birtakım cihazlar kaçak olarak beslenmiş ise, tüketilen elektrik enerjisi sadece bu hat üzerindeki cihazların kurulu gücü dikkate alınarak hesaplanır.

(4) 42. maddenin birinci fıkrasının (ç) bendi çerçevesindeki tespitlerde; elektrik ener- jisinin kesildiği tarihteki endeks değeri ile kaçak tespitinin yapıldığı tarihteki endeks değeri arasındaki fark dikkate alınarak hesaplama yapılır."Kaçak elektrik enerjisi tüketim miktarının hesaplanmasında ve faturalanmasında esas alınacak süre" başlıklı 45. maddesinde;

(1) Kaçak elektrik enerjisi tükettiği tespit edilen tüketiciye yapılacak faturalandırmada, aşağıda yer alan süreler esas alınır;

a) 42 . maddenin birinci fıkrasının (a) bendi çerçevesindeki tespitlerde; doğru bulgu ve belge- lere dayandırılması kaydıyla kaçak elektrik enerjisi kullanılmaya başlandığı tarih ile kaçak tespitinin yapıldığı tarih arasındaki süre olup bu süre 12 ayı geçemez. Doğru bulgu ve belgelerin bulunmaması halinde bu süre 90 gün olarak alınır.

b) 42. maddenin birinci fıkrasının (b) bendi çerçevesindeki tespitlerde; kaçak elektrik enerjisi kullanımına ilişkin olarak yapılacak hesaplamada kullanım süresi esas alınır, bu süre 180 günü geçemez. (CEZALI KAÇAK BEDELİ)

c) 42.maddenin birinci fıkrasının (c) bendi çerçevesindeki tespitlerde; son endeks okuma ile tutanak düzenlenmiş olması kaydıyla kontrol, mühürleme, kesme-bağlama, sayaç değiştirme işlemleri gibi, sayaç mahallinde dağıtım şirketince gerçekleştirilmiş olan en son işlem tarihi ile kaçak tespitinin yapıldığı tarihe kadar olan süredir ve bu süre 90 günü geçemez.

ç) Birinci fıkranın (b) ve (c) bentlerinde belirtilen sürenin dışında, tüketicinin kaçak elektrik enerjisi kullanım başlangıç tarihinin doğru bulgu ve belgelerle tespit edilmesi halinde, kaçak tüketime ek olarak birinci fıkranın (b) ve (c) bentlerinde belirlenen başlangıç tarihinden itibaren, doğru bulgu ve belgelerle tespit edilmiş kaçak elektrik enerjisi kullanımı başlangıç tarihine kadar geriye dönük normal tüketim hesabı yapılır.

1) Kaçak tüketimi ile kaçağa ilişkin normal tüketim hesabında esas alınacak sürelerin toplamı 12 ayı geçemez. Yapılacak hesaplamada tüketimin yapıldığı kabul edilen dönemlerdeki birim fiyatlar dikkate alınır ve gecikme zammı alınmaz.

(2) 42. maddenin birinci fıkrasının (ç) bendi çerçevesindeki tespitlerde; kaçak elektrik enerjisi kullanımına ilişkin olarak yapılacak hesaplamada esas alınacak süre, tüketicinin tespite konu elektrik enerjisinin kesildiği tarih ile kaçak tespitinin yapıldığı tarih arasındaki süredir.

(3) Kaçak elektrik enerjisi tüketim miktarının hesaplanmasında ortalama günlük çalışma saatleri;

a) Meskenlerde; 5 saat,

b) Tarımsal sulama tüketici grubunda yer alan tüketicilerde; ilgili Tarım İl Müdürlü- ğü'nden ürün bazında alınacak sulama sezonu saati bilgisi çerçevesinde belirlenen saat,

c) Sanayi tüketici grubundan enerji alanlar ile turistik tesisler, akaryakıt istasyonları, hastaneler, alışveriş merkezleri gibi vardiyalı hizmet veren tüketicilerden, tek vardiyalı çalışanlar için 7 saat, iki vardiya çalışanlar için 14 saat, üç vardiya çalışanlar için 21 saat,

ç) Diğer tüketicilerde; 8 saat, olarak kabul edilir.

(4) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması olmayanlara, çalışma saatleri %20 oranında artırılarak uygulanır. Üç vardiya çalışanlar için bu süre 24 saat olarak kabul edilir.

(5) Üçüncü fıkranın (c) bendinin uygulanmasında, vardiya sayısının tespitinde kaçak tespiti yapan kuruluşun görevlilerinin tespiti ve şirket kayıtları, bunun mümkün olmaması halinde kamu kurum ve kuruluşları tarafından verilen resmi belgeler göz önüne alınır. Çalışma saatlerinin üçüncü fıkranın (c) bendinde belirtilenlerden daha fazla olmasının tespiti durumunda ise tespit edilen saatler esas alınır."denilmiştir.Davacının ,sözleşmesiz elektrik kullanımı EPTHY 42/1-a maddesi uyarınca kaçak elektrik kullanımı olup, bilirkişinin hesaplama yaparken,Yönetmelik 44/2-b maddesini esas alması gerekirken , sayaçtaki 97.396 kWh tüketim miktarının alınması yerine 2021 yılı toplam tüketim miktarı olan 50.434,060 kWh değerinin alınarak hesaplama yapılmasının yerinde olacağı (mahalde yapılan üretim tarzı değişmemiş olduğundan) şeklindeki görüş ve hesaplama şekli farazi olup,herhangi bir dayanağı bulunmamaktadır.Bilirkişi mükerrer kullanım olup olmadığını da değerlendirmemiştir.Davalı vekilinin bu husustaki gerekçeli itirazları mahkemece sözkonusu raporun hüküm vermeye elverişli olduğu gerekçesiyle reddedilmiştir.Bu sebeple , mahkemece elektrik mühendislerinden 3'lü bilirkişi heyeti oluşturularak itirazları da gideren ve denetime elverişli rapor alınması gereklidir.Tesbit edilen bu hususlar yeniden yargılama gerektirdiğinden, açıklanan nedenlerle; davalının istinaf başvurusunun kabulü ile kararın HMK 353/1-a-6 maddesi uyarınca kaldırılmasına, yukarıda açıklanan şekilde yeniden yargılama yapılmak üzere dosyanın ilk derece mahkemesine geri gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir.

K A R A R:Yukarıda açıklanan nedenlerle;Davalının istinaf başvurusunun kabulü ile, kararın, HMK 353/1-a-6 maddesi uyarınca kaldırılmasıyla,açıklanan şekilde yeniden yargılama yapılıp bir karar verilmek üzere dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine,Peşin alınan istinaf karar harcının istinaf edene isteği halinde iadesine,İstinaf sebebiyle yatırılan gider avansı bakiyesi varsa karar kesin olmakla istinaf edene ilk derece mahkemesince iadesine, Dair dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda HMK 353/1-a maddesi gereğince kesin olmak üzere oybirliği ile karar verildi.08/09/2026