Bölge Adliye Mahkemesi 2025/171 E. 2026/1088 K.

T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 26. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2025/171 - 2026/1088 T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 26. HUKUK DAİRESİ

ESAS NO : 2025/171 KARAR NO : 2026/1088

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A K A R A R

BAŞKAN : ÜYE : ÜYE : KATİP :

İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ : 23.09.2024 NUMARASI : 2023/50 Esas 2024/556 Karar

DAVACI : VEKİLİ : Av.

DAVALILAR : 1 - VEKİLİ : Av.

2 - VEKİLİ : Av.

DAVANIN KONUSU : Ölüm Sebebiyle Maddi Tazminat KARAR TARİHİ : 15.06.2026 GEREKÇELİ KARAR YAZILMA TARİHİ : 06.07.2026

İlk derece mahkemesince verilen karara karşı davalı ... AŞ vekili tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda; TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI Davacı vekili dava dilekçesinde; 23.06.2021 tarihinde, davalı... AŞ tarafından Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası ile sigortalanan ... ...’ın yolcu olarak bulunduğu araç ile davalı ... AŞ tarafından Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası ile sigortalanan aracın karıştığı trafik kazasında, kaza tarihinde cenin olan davacının babasını kaybettiğini, 01.12.2021 tarihinde sağlam doğumu ile babasının desteğinden yoksun kaldığını, davalı sigorta şirketlerine 28.01.2022 tarihinde başvuru yapıldığını ancak olumlu bir netice alınamadığını, zararlarından davalının sorumlu olduğunu belirterek, temerrüt tarihi olan 24.02.2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte şimdilik 100,00 TL maddi tazminatın müştereken ve müteselsilen davalılardan tahsilini istemiş, 07.03.2024 tarihinde, davalı... AŞ ile sulh olduklarından bahisle, davalı... AŞ hakkındaki davasından feragat etmiş, 14.03.2024 tarihli dilekçesiyle 25.01.2024 tarihli bilirkişi raporuna göre davacının 532.378,22 TL zararı belirlendiğini,...Sigorta'nın poliçe kapsamında ödeyebileceği 60.991,82 TL’yi ödediğini, bakiye zarardan davalı ...'nın sorumlu olduğunu belirterek davasını sigorta limiti 430.000,00 TL olarak ıslah etmişitir. Davalı... AŞ vekili cevap dilekçesinde; müteveffanın dava dışı mirasçıları için ödeme yapıldığını, savunarak davanın reddini istemiştir. Davalı ... AŞ vekili cevap dilekçesinde; Anayasa Mahkemesi'nin 17.07.2020 tarihli kararının dikkate alınmaması gerektiğini, müteveffanın gelirinin resmi belge ile kanıtlanmasını, aksi durumda asgari ücret olarak alınması gerektiğini, müterafik kusur tespiti halinde tazminattan indirilmesi gerektiğini, faiz başlangıç tarihinin dava tarihi olması gerektiğini, ayrıca faizin yasal faiz olması gerektiğini savunarak davanın reddini istemiştir. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI Mahkemece; davanın, ölümlü trafik kazası nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatının sigorta şirketlerinden tahsili istemine ilişkin olduğu, mahkemece alınan kusur tespitine yönelik bilirkişi raporlarında, ... tarafından sigortalı aracın %75 oranında, davalı ... tarafından sigortalanan aracın %25 oranında kusurlu olduğunun tespit edildiği, son olarak 25.01.2024 tarihli bilirkişi raporunda; ... tarafından sigortalanan araç sürücüsü ......'ın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 52/1-b, 56/1-c ve 84/d maddeleri kurallarını ihlalen meydana gelen kazada % 75 (yüzde yetmiş beş) oranında asli kusurlu olduğu, davalı ... AŞ tarafından sigortalanan çekici araç sürücüsü Muharrem İndere'nin 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 59. maddesi kuralını ihlalen meydana gelen kazada %25 (yüzde yirmi beş) oranında tali kusurlu olduğunun belirlendiği, davacı ... ...’ın olay nedeniyle uğradığı gerçek net maddi zararının TRH – 2010 bakiye yaşam tablosuna göre, toplam 532.378,22 TL olarak hesaplandığı, davalıların zarardan sorumlu olacakları miktarın; ... yönünden = 399.283,67 TL (532.378,22x0,75), ... yönünden = 133.094,56 TL (532.378,22x0,25) olarak hesaplandığı, ... tarafından davacı murisi ... ...’ın vefatı ile diğer hak sahiplerine 27.09.2021 tarihinde 369.008,18 TL ödeme yapılmış ve toplam 430.000,00 TL olan poliçe teminat limitinden geriye 60.991,82 TL teminat limiti kalmış olmakla; ...sigortanın toplam sorumlu olacağı miktarın 60.991,82 TL ile sınırlı olacağı, tarafların ek rapora yaptığı itirazlar değerlendirildiğinde; bilirkişi tarafından yapılan hesaplamalar; yerleşik içtihatlar doğrultusunda ve sigorta şirketinin sorumluluğunun poliçe teminat limiti ile sınırlı olduğu duruma göre yapılıp mahkemenin takdirlerine sunulduğu, raporun karar vermeye elverişli olduğu, tüm dosya kapsamı ve deliller, kazaya karışan araçların kusur durumu, hesap bilirkişisi raporu kapsamı hep birlikte göz önünde bulundurulduğunda; davacı murisinin 23.06.2021 tarihinde dava dışı ...... sevk ve idaresinde bulunan, davalı...'dan ZMMS olan araçta yolcu olarak bulunduğu, bu aracın önce önünde seyreden dava dışı ... plakalı araca arkadan çarptığı, daha sonra savrularak arıza nedeniyle park halinde bulunan davalı Sompo Sigortaya sigortalı araca çarpması neticesinde davacı murisinin vefat ettiği, davacının bu tarihte cenin olduğu, kazaya ilişkin yapılan hukuk ve ceza dosyalarında alınan tüm raporlara göre... tarafından sigortalı araç sürücü ......' ın 2918 sayılı karayolları trafik kanununun 52/1-b, 56/1-c ve 84/d maddeleri kurallarını ihlalen meydana gelen kazada % 75 (yüzde yetmiş beş) oranında asli kusurlu olduğu, ... AŞ tarafından sigortalı araç sürücüsü ...'nin 2918 sayılı karayolları trafik kanununun 59 maddesi kuralını ihlalden meydana gelen kazada %25 (yüzde yirmi beş) oranında tali kusurlu bulunduğu, bu kusur durumuna göre hesap bilirkişisinin 25.01.2024 tarihli ek raporu kapsamında belirlenen tutarlar üzerinden yukarıda açıklandığı şekilde davalı sigorta şirketlerinin poliçe teminat limiti dahilinde ve bu limitle sınırlı olarak aşan kısım yönünden TBK'nın 50 uyarınca kusur oranlarıyla değil, müştereken ve müteselsilen sorumlu olmaları gerektiği, davacı vekilinin yazılı beyanları ve duruşmadaki beyanı ile davalı... yönünden davadan feragat ettiği ve nüfus kayıtlarında görünen diğer mirasçılar yönünden davalı ... Sigortadan garemeye esas taleplerinin bulunmadığı, talep gibi ... AŞ hakkındaki davanın kabulüne karar vermek gerektiği gerekçesiyle;“Davanın kısmen kabulü ile kısmen reddine, davalı... yönünden; Davanın feragat nedeniyle reddine, Davalı ... yönünden; 430.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının 14.02.2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalı ...'dan alınarak davacıya verilmesine,” karar verilmiş hüküm davalı ... AŞ vekili tarafından istinaf edilmiştir. İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ Davalı ... AŞ vekili istinaf başvurusu dilekçesinde; kazada davalıya sigortalı araç sürücüsü kusursuz olduğundan davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, sol şeritte duran 51 HB 180 plakalı aracın arka kısmından çarparak savrularak, emniyet şeridinde duraklama halinde olan davalı tarafından sigortalı ... plakalı aracın sol yan kısmına çarptığı kazada, diğer davalı tarafından sigortalı aracın %100 kusurlu olduğunu, diğer araçların ise kusurunun bulunmadığını, buna rağmen emniyet şeridinde duran araca %25 kusur verilmesinin hatalı olduğunu, kusuru kabul etmemekle birlikte, zararın %100 kusur üzerinden hesaplanmasının da hatalı olduğunu, kararın bu nedenle kaldırılması gerektiğini, bununla beraber, ölenin anne, baba ve eşi hayatta olduğu halde onların destek payları hesaba katılmadan hesaplama yapılarak karar verilmesinin de hatalı olduğunu, destekten yoksun kalan diğer zarar görenler hayatta iken buna ilişkin araştırma yapılmamış olmasının da hatalı olduğunu, kusura yönelik itirazlarının da değerlendirilmediğini, kararın bu nedenle de hatalı olduğunu, ölenin emniyet kemerinin takılı olup olmadığının da değerlendirilmediğini, hesaplamanın progresif ranta göre yapılmasının da hatalı olduğunu, belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE HMK’nın 355. maddesi gereğince istinaf sebepleri ile sınırlı olarak, dosya içerisindeki bilgi ve belgeler, mahkeme kararının gerekçesi, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesi ile yapılan inceleme sonunda; Dava, trafik kazasından kaynaklanan ölüm sebebiyle, destekten yoksun kalma nedeniyle maddi tazminat istemidir. Mahkemece, davalı... AŞ hakkındaki davanın feragat nedeniyle reddine, davalı ... AŞ hakkındaki davanın kabulüne karar verilmiş hüküm davalı ... AŞ tarafından; kusur, sorumluluğuna karar verilen miktar ve hesaplamaya yönelik eksik inceleme ile karar verildiğinden bahisle istinaf edilmiştir. Olay tarihinde, bölünmüş yol üzerinde, gidiş yönü iki şeritli olan ve yol kenarında emniyet şeridi yada banket bulunan karayolu üzerinde, davalı ... AŞ tarafından sigortalı aracın, arızalanarak emniyet şeridinde (ya da banket) durakladığı sırada, sol şerit üzerinde seyreden, davalının yolcu olarak bulunduğu aracın, ön ilerisinde trafik sıkışıklığı nedeniyle yavaşlaması üzerine, sol şerit üzerinde önünde seyreden aracın sağ arka kısmına çarparak araç seyirine ayrılan şeritleri aşarak, emniyet şeridinde (ya da bankette) arıza nedeniyle duraklayan, ... AŞ tarafından sigortalı araca çarpması neticesinde ölümlü ve yaralamalı trafik kazasının meydana geldiği, Kaza Tespit Tutanağı ve dosya kapsamından anlaşılmıştır. Mahkemece Emekli Jandarma Asb Kd . Başçavuş olan kusur bilirkişisinden alınan raporda, kazanın meydana gelmesinde, davacının yolcu olarak bulunduğu... AŞ tarafından sigortalı araç sürücüsünün sol şerit üzerinde seyri sırasında, takip mesafesini korumayarak önünde seyreden araca çarpması nedeniyle asli %75 oranında kusurlu olduğu, emniyet şeridinde dörtlü ışıklarını yaparak duran, ... AŞ tarafından sigortalı araç sürücüsünün de, duraklama ve park etme kuralını ihlal ettiğinden tali %25 kusurlu olduğunun belirtilmesi ve itiraz üzerine alınan ek raporda da aynı yönde görüş bildirmesi üzerine mahkemece raporun yeterli olduğu değerlendirilerek, aktüer raporda da davacının bakiye zararının sigorta limitini aştığından, davacının müteselsil sorumluluk çerçevesinde sigorta limiti ile sınırlı olarak tüm zararını davalıdan talep edebileceğini, ayrıca davacı vekilinin beyanına istinaden destekten zarar gören diğer kişilere pay ayrılmasına gerek de bulunmadığını kabul ederek, davalı ...'nın müteselsil sorumluluk çerçevesinde 430.000,00 TL sigorta limitinin tamamı üzerinden sorumluluğuna karar verildiği görülmüştür. 1-Davalı vekili kusur raporuna ilişkin istinaf sebeplerinin incelenmesinde; Haksız fiilden kaynaklanan maddi tazminat talepli davalarda, kusurlu eylemin tespiti kadar, kusurlu eylem ile kaza arasındaki uygun nedensellik bağının da doğru şekilde tespit edilmesi önemlidir. Özellikle olay ceza yargılamasını gerektiriyorsa, ceza dosyadan kesinleşen maddi vaka hukuk hâkimini bağlayacağından, ceza dosyası da dosya içerisine kazandırılarak, kazanın oluş şekli doğru şekilde belirlenerek, kusur durumu tespit edilen oluşa göre, kusur tespiti açısından alanında uzman bilirkişiden ya da bilirkişi heyetinden alınacak rapor ile belirlenmelidir. Somut olayda, Kaza Tespit Tutanağı ekinde krokide, olay yerinin bölünmüş yol olduğu, gidişe ayrılan iki şerit yanı sıra, yolun sağında emniyet şeridi olduğu belirtilen kısım olduğu, kazanın ise sol şerit üzerinde seyreden davacının desteğinin de yolcu olduğu aracın, sol şeritte önünde seyreden araca sağ arka kısmından çarparak savrularak, sağ şeridi de aşarak, emniyet şeridi olarak belirtilen kısımda duraklayan araca çarpması ile meydana geldiğinin tespit ediliği anlaşılmaktadır. Kaza tespit tutanağında ve mahkemece hükme esas alınan raporda ise ... AŞ'ye verilen kusur, emniyet şeridinde duraklaması sebebiyle verilmiş olup, davalı tarafından sigortalı araç sürücüsünün bu davranışının, davacının yolcu olarak bulunduğu araç sürücüsünün takip mesafesini korumayarak, önündeki araca çarpmasına etkisine yönelik bir değerlendirme yapılmamıştır. Kaza Tespit Tutanağında, davalı tarafından sigortalı aracın, durakladığı alanın emniyet şeridi ( söz konusu yolun erişime kontrollü yol olmaması nedeniyle banket olarak değerlendirilme ihtimali bulunmakta ise de ) olduğu belirtildiğinden, KTK'nın 46/2-f bendinde, "Trafik kazası, arıza hâlleri, acil yardım, kurtarma, kar mücadelesi, kaza incelemesi, genel güvenlik ve asayişin sağlanması gibi durumlar dışında emniyet şeritlerini ve banketleri kullanmamak" denilerek, zorunlu hallerde emniyet şeridi ya da banketlerin kullanılabileceği belirtildiğinden, kazaya ilişkin soruşturma dosyası, dava açılmış ise dava dosyası dosyası ve kaza anına ilişkin görüntü içerdiği belirtilen CD dosyaya kazandırılarak, davacının desteğinin yolcu olarak bulunduğu aracın, sol şerit üzerinde seyri sırasında, takip mesafesini korumayarak önündeki araca çarpmasına, yolun en sağında emniyet şeridi ya da banket üzerinde duraklayan davalı tarafından sigortalı aracın, uygun nedensellik bağı çerçevesinde etkisinin değerlendirildiği, davalı tarafından sigortalı araç sürücüsünün kusurlu görülen eyleminin, kazayla illiyeti varsa tespit edildiği, karayolları fen heyetinde görev yapmış bilirkişilerden veya Üniversitelerin trafik kürsüsünde görev yapmış öğretim görevlilerinden veyahut Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesinden denetime elverişli rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, teknik bir değerlendirme içermeyen, Kaza Tespit Tutanağındaki tespitin tekrarı mahiyetindeki emekli Jandarma mensubu bilirkişiden alınan rapora göre karar verilmesi doğru görülmemiştir. Öte yandan, KTK'nın 96. maddesinde "Zarar görenlerin tazminat alacakları, sigorta sözleşmesinde öngörülen sigorta tutarından fazla ise zarar görenlerden her birinin sigortacıya karşı yöneltebileceği tazminat talebi, sigorta tutarının tazminat alacakları toplamına olan oranına göre indirime tabi tutulur." düzenlenmesine yer verilmiş olup, Kaza neticesinde birden fazla zarar gören olduğunun yargılamada tespit edilmesi durumunda, diğer kişilerin zararı daha önce karşılanmış olmadıkça, garame hesabına göre davada taraf olmasa dahi zararları ölçüsünde, sigorta teminatında pay ayrılması gerekmektedir. Hal böyle iken mahkemece, davacı vekilinin, davada taraf olmayan diğer zarar görenlerin, tüm zararlarının diğer sigorta şirketleri ile yapılan anlaşma ile karşılandığı yönündeki beyanı yeterli görülerek, hangi sigorta şirketleri tarafından hangi kusur oranına göre ödeme yapıldığı araştırılmaksızın eksik inceleme ile sigorta limitinin tamamının davacıya ödenmesine karar verilmesi de doğru olmamıştır. Açıklanan nedenlerde, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, uyuşmazlığın çözümünde etkili deliller toplanılmadan ve değerlendirilmeden davanın esası hakkında karar verilmiş olması nedeniyle ilk derece mahkemesi kararının HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince kaldırılmasına, öncelikle davacı vekilinden, davacının desteğinin vefatı nedeniyle, davacı ve diğer zarar görenlere hangi sigorta şirketleri tarafından ödeme yapıldığı hususu açıklatılarak, ödemelere ilişkin hasar dosyası ve varsa dava dosyası dosyaya kazandırılarak, ödemelerin hangi kusur oranı üzerinde yapıldığı tespit edilerek, ayrıca olaya ilişkin ceza soruşturma dosyası ve dava açılmış ise ceza dava dosyası, olaya ilişkin görüntü kayıtları dosyaya kazandırılarak, yukarıda açılanan kurum ya da heyetlerden denetime elverişli gerekçeli, rapor alınarak sonucuna göre, kararın davacılar ve diğer davalı tarafından istinaf edilmemiş olması nedeniyle ilk derece mahkemesi kararından kesinleşen yönler ve usuli kazanılmış haklar gözetilerek davanın esası hakkında olumlu olumsuz bir karar verilmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine, kaldırma sebebine göre davalının sair istinaf sebeplerinin şimdilik incelenmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir. HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere; 1-Davalı ... AŞ vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının, HMK’nın 353/1-a-6. maddesi gereğince KALDIRILMASINA, Davanın yeniden görülüp sonucuna göre bir karar verilmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye GÖNDERİLMESİNE, 2-Kararın kaldırılma sebebine göre davalı ... AŞ vekilinin sair istinaf sebeplerinin bu aşamada incelenmesine yer olmadığına, 3-İstinaf eden davalı tarafından yatırılan istinaf karar harcının istek halinde istinaf eden davalıya iadesine, 4-İİK'nın 36. Maddesi gereğince Ankara 6. İcra Hukuk Mahkemesinin 2025/90 D.iş 2025/94 K. Sayılı icranın geri bırakılması kararına istinaden, Ankara 5. Genel İcra Müdürlüğü 2024/75288 Esas dosyasına depo edilen 720.000,00 TL bedelli teminat mektubunun yatırana iadesine, 5-İstinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesinde değerlendirilmesine, 6-Karar tebliği, kesinleştirme, harç ve gider avansı iadesi işlemlerinin ilk derece mahkemesince yapılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda, HMK'nın 353/1-a maddesi uyarınca KESİN olmak üzere 15.06.2026 tarihinde oy birliği ile karar verildi.

Başkan

Üye

Üye

Katip

* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümleri gereğince elektronik imza ile imzalanmıştır.