Bölge Adliye Mahkemesi ·
Bölge Adliye Mahkemesi 2025/1125 E. 2026/234 K.
- Mahkeme
- Bölge Adliye Mahkemesi
- Esas No
- 2025/1125
- Karar No
- 2026/234
- Karar Tarihi
T.C. TEKİRDAĞ BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 4. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO : 2025/1125 KARAR NO : 2026/234
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
BAŞKAN : ÜYE : ÜYE : KATİP : İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : TARİHİ : NUMARASI : DAVACI : VEKİLİ : DAVALI : VEKİLLERİ : DAVANIN KONUSU : İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan Alacak) DAVA TARİHİ : KARAR TARİHİ : KARAR YAZIM TARİHİ :
Taraflar arasındaki davanın yapılan yargılaması sonunda ilk derece mahkemesince verilen ve yukarıda tarih numarası gösterilen "davanın kısmen kabul kısmen reddine" dair karara karşı davalı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulmakla; dosya incelendi. GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: A) DAVACININ İDDİASI VE TALEBİ: Davacı vekili ................ tarihinde sunduğu dava dilekçesinde; Taraflar arasında ........... tarihinde ..... İli, ....... da yer altındaki elektrik işlerin yapılması için sözleşme imzalandığını, davacı firmanın söz konusu işleri taşeron firma sıfatıyla yürüttüğünü, sözleşmeye göre 500.000 TL bedel kararlaştırıldığını, kararlaştırılmayan ve birim fiyatı belirlenmeyen işler için 2020 yılı ........'nın belirlediği birim fiyat üzerinden fiyatlandırma yapılacağının taraflarca kararlaştırıldığını, davacı firmanın kararlaştırılan işi kararlaştırılan sürede eksiksiz şekilde yaparak teslim ettiğini ve işi bitirdikten sonra alması gereken ödemeleri almak için faturalar kestiğini, ancak tüm alacağını alamadığını, son kesilen faturanın müvekkiline ödenmediğini, davacı ile yaptığı görüşmelerden sonuç alamayacağını anlayan davacı müvekkili tarafından ......... İcra Müdürlüğünün ......./......... Esas sayılı dosyasında ilamsız icra takibi başlattığını, davalının takibe haksız ve hukuka aykırı olarak itiraz ettiğini, arabuluculuk başvurusundan da sonuç alamadıklarını ileri sürerek, davalının ......... İcra Müdürlüğünün ......./......... Esas sayılı icra takibine vaki itirazının iptali ile takibin takip tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle devamına ve davalının takip konusu 367.536,45 TL alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkâr tazminatına mahkûm edilmesini talep etmiştir. B) DAVALININ SAVUNMASI: Davalı vekili yasal süresi içerisinde sunduğu cevap dilekçesinde; Taraflar arasında ......... tarihinde "...... Tredaş ............ İlçesi ......... yılı yatırımları muhtelif tesis yapım işi" konusunda sözleşme imzalandığını, davacının taahhüt ettiği işleri tamamlamaktan imtina ettiğini ve ......... tarihinde iş sahasını bildirimde bulunmadan gerekçe belirtmeden terk ettiğini, davacıya ulaşılmaya çalışıldığını, davacının işleri .............. tarihine kadar tamamlayarak ............. ve ........... geçici kabulüne hazır hâle getirmekle yükümlü olduğu halde işi tamamlamadığını, davacının eksik işlerine ilişkin olarak ......... SHM'nin E......./...... D.İş, K......./....... sayılı dosyası ile tespit yapıldığını, davacı tarafından tamamlanmayan eksik işler ve bedelinin tespit edildiğini, davacının ...... tarihinde "....... ........ blg. ........ ............. yatırımı ...... nolu hakediş bedeli" konulu takibe dayanak faturayı düzenlediğini, zaten sonrasında da işi tamamlamadan iş sahasını terk ettiğini, sözleşmede işin gerektirdiği, işçilik malzemeleri, iş makinesi, alet ve ekipman yanında ulşaım ve nakliye giderlerinin taşeron tarafından sağlanacağının, bunların işveren tarafaından karşılanması hâlinde ise avans olarak kabul edilmesinin kararlaştırıldığını, bu kapsamda taşeron yükümlülüğünde olduğu hâlde müvekkili tarafından karşılanmış olan giderler için müvekkili tarafından yansıtma faturalar düzenlendiğini, faturalara konu edilen kalemler yönünden kesinti yapılacağının taraflar arasında geçerli olan sözleşmede belirlendiğini, bu doğrultuda müvekkili tarafından davacını nam ve hesabına üçüncü kişilere ödeme yapılmak dururumunda kalınan bedellere ilişkin ............ tarihinde muhtelif konularda ...... adet yansitma fatura düzenlendiğini, akabinde ise bu faturalara dayalı olarak ....... İcra Müdürlüğünün ........./........ Esas sayılı dosyası ile icra takibine geçildiğini ve taraflar arasındaki sözleşmenin feshine dair ihtarname keşide edildiğini, davacı işi bıkakıp gitmese süreç karşılıklı mutabakat ile sonuçlanacakken davacının basiretli tacir gibi davranmaması ve kötüniyetli olarak hak etmediği bir bedel için icra takibi başlattığını, avans ve malzeme olarak ödenen bedellere bakıldığında müvekkili şirketin borçlu değil alacaklı olduğunu, sözleşmeye aykırı davranan davacı şirketin müvekkili şirketçe düzenlenen yansıtma faturalardan doğan ve eksik bıraktığı işler kapsamında müvekkiline borçlu olduğunu, taahhüt ettiği işleri yapmayan davacının müvekkilini maddi olarak zarara uğrattığı gibi bölgede faaliyet gösteren müvekkili şirketin itibarını zedelediğini belirterek, davanın reddini savunöuş ve davacının alacağın %20'sinden az olmamak üzere kötüniyet tazminatına mahkûm edilmesini talep etmiştir. C) İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: ......... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ......... tarih ve E......./......, K....../...... sayılı kararı ile; İddia, savunma, toplanan kanıtlar, taraflar arasındaki ................ tarihli sözleşme, fatura, defter ile kayıtlar ve benimsenen bilirkişi kurulu kök ve ek raporu içeriğinden, taraflar arasında yazılı eser sözleşmesi bulunduğu, davacının yüklenici olarak davalıya edimlerini yerine getirdiği, imalat bedeline ilişkin fatura düzenlediği, usulüne uygun tutulan defterlerine kaydını yaptığı, davalının da anılan faturayı kayıtlarına aldığı, bu kayıtların da usulüne uygun tutulduğu, kendi kayıtlarında da davacının alacağının göründüğü, davalı tarafça edimlerin eksiksiz olacak şekilde ifa edilmediğini, işin yarım bırakıldığını, savunulduğu, mahallinde yapılan keşifte işin tamamlanmış ve bitmiş olduğunun görüldüğü, davalı tarafça dava açılmadan önce ............ Sulh Hukuk Mahkemesi ......./....... D.İş dosyasında delil tespiti yaptırıldığı, delil tespiti dosyasında alınan raporda genel olarak yeraltı kablo tesisatı büyük oranda tamamlanmış olmasına rağmen montajın yapılmadığı, kabloların hem hava hattı iletkenlerine hem de ......... abonelere bağlantısının yapılmaması nedeniyle kablo demeti üzerinde deformasyon oluşan kısımların gözlemlediği, bazı beton direklere 4x16 mm2 aliminyum iletkenle montajının ve 3x(1x95) XLPE orta gerilim kabloların kablo başlıklarının takılmadığı ve montajının yapılmadığı, ayrıca bir takım abonelerin 4x16 al iletkenle yapılması gereken bağlantıların yapılmadığı, tamamlanmayan panoların bir kısmı iç yerine konulmadığını, bir kısımını sadece beton kaidesi yerine konmuş, bir kısmının kaidesi ve galvaniz gövdesi yerine konmuş ancak montajının yapılmadığı tespit edildiği, davacı taraf da davacı şirketin hak ediş üzerine çalışma yaptığını, iş bıraktırıldığı ana kadar yapılan işlerin tutarının talep edildiğini, iş bıraktırıldıktan sonraki işler için herhangi bir talepleri olmadığını beyan etmiş, davalı taraf davacının işi .......... tarihinde terk ettiği iddiasında bulunmuş ise de dosya içeriğinde işin terk edildiğini tespite etmeye yarar yazılı tutanak veya iş sahibi tarafından keşide edilmiş bildirim bulunmadığı, taraflar arasında tanzim edilmiş ................. tarihli sözleşmede "malzemelerin işin yapılacağı yerlere ulaştırılması için yapılacak nakliyeler, yatay ve düşey taşımalar taşeronun sorumluluğunda olup her türlü yükleme, boşaltma, stok ve depo vb. Masraflar taşeron tarafından karşılanacağı, işveren tarafından herhangi bir işçilik malzemesi verilmesi halinde bu malzemelerin bedeli taşeronun hesabına avans olarak aktarılacağı, SGK prim ödemelerinin davacı alt yükleniciye ait olduğuna dair maddeler düzenlenmiş ise de fatura konusu mal, hizmet ve bedellerin dava konusu iş ve davacı alt yüklenici adına davalı iş sahibi yüklenici tarafından ödendiğini yahut davalı iş sahibi yüklenici tarafından davacı alt yükleniciye teslim edildiğini tespit etmeye yarar yazılı kayıt bulunmadığı, davalı tarafından tanzim edilen fatura konusu alacaklar hakkında taraflarca imza altına alınmış mutabakat da bulunmadığı, davacı tarafça işin yapılan kısımlarına davalı tarafın itirazının olmadığı, davalı itirazının işin eksik yapıldığı iddia edildiği, davacı tarafça da işin yapılan kısmı kadar hakediş düzenlenerek talepte bulunulduğu, davalı iş sahibi tarafından ....... .......Noterliğince düzenlenen .......... tarihli, ......... yevmiye numaralı ihtarname ile taraflar arasındaki sözleşmenin feshedildiğinin bildirildiği, taraflar arasında tanzim edilen ............... tarihli sözleşmenin 6.maddesinde işverenin herhangi bir açıklama yapmadan sözleşmeyi tek taraflı olarak feshedebileceği, taşeronun fesih sebebiyle işverenden herhangi bir tazminat talebinde bulunamayacağı, işverenin taşerona fesih tarihine kadar tamamlanmış olan işlerin bedelini sözleşmeden sonra ödenen avans miktarını düşerek geçici kabul tarihinden sonra ödeyeceği hüküm altına aldığı, davacı tarafça işin ne kadarlık tutarının yapıldığı bilirkişi raporu ile de tespit edildiği üzere keşif tarihinde işin tamamlanmış ve bitmiş olması, eksik işin bulunmaması ve davacının işi bıraktığı tarihte işin ne kadarlık tutarının yapılığı tespite yarar belge bilgi bulunmuyor ise de davacı tarafından düzenlenen 363.858,00 TL tutarlı faturanın davalı tarafın defterlerine işlendiğine göre davalının ödemeyi kanıtlaması gerektiği, davacının alacağının subuta erdiği, işlemiş faiz yönünden davalının icra takibi öncesi temerrüde düşürüldüğüne dair bir belge olmadığından, vade farkının istenebilmesi için yerleşik içtihatlarda taraflar arasında yazılı sözleşmenin ya da ticari ilişkilerde böyle bir teamülün olması gerektiği belirtildiğinden faize dair fazladan istem red edilmiş, bu alacağın belli ve bilinebilir nitelikte bulunduğu, başka bir ifadeyle alacağın likit olduğu, inkar tazminatı koşullarının da gerçekleştiği, icra takibinde başka emredici kurallara aykırılık tespit edilmediği sonucuna varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir." gerekçesi ile, "Davacının davasının kısmen kabulü ile, 1-) Davalı tarafından .............. İcra Müdürlüğü'nün ......../....... İcra sayılı dosyasında yapmış olduğu itirazının iptali ile icra takibinin ................ TL asıl alacak üzerinden devamına, 2-) Fazlaya ilişkin istemin reddine, 3-) İtirazın iptaline ve takibin devamına karar verilen hükmolunan alacağın %20'si oranında 72.771,60 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine" karar verilmiştir. D) İSTİNAF NEDENLERİ: Hükme karşı davalı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup istinafında; Mahkeme kararında; "taraflar arasında tanzim edilmiş ......... tarihli sözleşmede, "malzemelerin işin yapılacağı yerlere ulaştırılması için yapılacak nakliyeler, yatay ve düşey taşımalar taşeronun sorumluluğunda olup her türlü yükleme, boşaltma, stok ve depo vb. Masraflar taşeron tarafından karşılanacağı, işveren tarafından herhangi bir işçilik malzemesi verilmesi halinde bu malzemelerin bedeli taşeronun hesabına avans olarak aktarılacağı, SGK prim ödemelerinin davacı alt yükleniciye ait olduğuna dair maddeler düzenlenmiş ise de fatura konusu mal, hizmet ve bedellerin dava konusu iş ve davacı alt yüklenici adına davalı iş sahibi yüklenici tarafından ödendiğini yahut davalı iş sahibi yüklenici tarafından davacı alt yükleniciye teslim edildiğini tespit etmeye yarar yazılı kayıt bulunmadığı" denilerek yanılgılı değerlendirme ile müvekkili şirketin borçlu olduğuna hükmedilmiş ise de, delillerin hatalı değerlendirildiğini, zira tüm ödemeleri gösterir belgelerin klasör hâlinde bilirkişilere ibraz edildiğini ve incelendiğini, Nitekim bilirkişi raporu ile, davalının davacı tarafa düzenlediği, davalının kabul etmediği kayıtlarına girmediği ...... adet faturanın (toplam 407.254,67 TL) ve SGK primlerinin( toplam 64.011,34 TL) davacının alacağından takas ve mahsup edilmesinin kabul edilmesi hâlinde davalının davacıya 376.101,37 TL borçlu olacağı yönünde kanaat bildirildiğini, Mahkemece gözardı edilse de takas define konu alacağın ispatlandığını ve yenilik doğuran hakkın kullanılması ile müvekkilinin davacıya borçlu olmadığı hatta davacıdan alacaklı olduğunun tespit edildiğini, taşeron yükümlülüğünde olduğu hâlde müvekkili tarafından karşılanmış olan giderler için müvekkili tarafından yansıtma faturalar düzenlendiğini, faturalara konu kalemler yönünden kesinti yapılacağının taraflar arasında geçerli sözleşmede belirlendiğini, bu doğrultuda müvekkili tarafından davacının nam ve hesabına üçüncü kişilere ödeme yapılmak durumunda kalınan bedellere ilişkin ........... tarihinde mühtelif konularda ..... adet yansıtma fatura düzenlendiğini avans ve makzeme olarak ödenen bedellere bakıldığında müvekkili şirkete borçlu değil alacaklı olduğunu, kaldı ki bilirkişi marifeti ile yapılan incelemede de dekontlar ve yansıtma faturalar şle bu hususun tespit edildiğini, müvekkili şirketin borçlu değil alacaklı olduğunu, taraflar arasında ............ tarihinde sözleşme imzalandığını, sözleşme gereği taşeron davacının işi ........ tarihine kadar tamamlamakla yükümlü iken taahhüt ettiği işleri tamamlamaktan imtina ettiğini ve ......... tarihinde iş sahasını herhangi bir bildirimde bulunmaksızın ve bir gerekçe belirtmeksizin terk ettiğini, davacının eksik işlerine ilişkin olarak ........ SHM E......./...... Değişik iş, K...../...... sayılı dosyası ile tespit yapıldığını, keşif sonrası tanzim edilen bilirkişi raporu ile sözleşme kapsamında davacı tarafından tamamlanmayan eksik işler ve bedelinin tespit edildiğini, davacı tarafça ........... tarihinde takibe konu faturanın düzenlendiğini, sözleşme gereği taşeron sorumluluğunda olduğu hâlde müvekkilince karşılanan giderler için müvekkili tarafından ...... adet yansıtma faturalar düzenlendiğini, ve bu faturalara dayalı olarak ..... İcra Müdürlüğünün ....../..... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını ve taraflar arasındaki sözleşmenin feshine dair ihtarname keşide edildiğini, davacının basiretli bir tacir gibi davranmadığını ve işi tamamlamadan hak etmediği bir bedel için icra takibine başladığını, avans ve malzeme olarak ödenen bedellere bakıldığında müvekkili şirketin borçlu değil alacaklı olduğunu, netice olarak sözleşmeye aykırı davaranan davacı şirketin, müvekkili şirketçe düzenlenen yansıtma faturalardan ve ....... ödemelerinden dolayı müvekkiline borçlu olduğunu, sözleşme ile davacı tarafa yüklenmesi kararlaştırılan giderlerin müvekkili tarafından ödendiği ve bu mahiyette davacının müvekkili şirketten bir alacağı bulunmadığının ispat edildiğini, müvekkili şirket kayıtlarındaki .... fatura ve 4 aylık SGK prim ödemesinin ispat edildiğinii bu şekilde müvekkili şirketin davacıdan alacaklı olduğunun kanıtlandığını, lakin mahkemece bu hususlar nazara alınmadan karar verildiğini mahkeme kararının haksız ve hukuka aykırı olduğunu belirterek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir E) DELİLLER: ....... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin E....../......., K......./....... sayılı dosyası kapsamı. F) DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKÎ SEBEPLER VE GEREKÇE: Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan bakiye alacağın tahsili için faturaya dayalı olarak başlatılan ilamsız icra takibine vaki itirazın iptali talebine ilişkindir. Davacı alt yüklenici, taraflar arasında imzalanan yapım işi sözleşmesinin konusu işin süresi içerisinde eksiksiz şekilde yerine getirerek işi teslim etmiş olmasına rağmen, son kestiği faturanın davalı yüklenici iş sahibi tarafından ödenmediğini, söz konusu alacağın tahsili için (363.858 TL fatura bedeli olan asıl alacak ile 3.678,45 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 367.536,45 TL'nin tahsili için) ........ İcra Müdürlüğünün ......./...... Esas sayılı dosyası ile başlatılan ilamsız icra takibinin davalının haksız itirazı üzerine durduğunu ileri sürerek, davalının icra takibine vaki itirazının iptali ile takibin devamına ve davalının takip konusu alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkâr tazminatına mahkûm edilmesini talep etmiştir. Davalı iş sahibi (taşeron) vekili, davalı yüklenicinin (alt taşeronun) işi ................. Tarihinde eksik bırakarak terkettiğini, taraflar arasındaki sözleşmede işin gerektirdiği işçilik malzemeleri, iş makinası, alet ve ekipman yanında ulaşım ve nakliye giderlerinin taşeron tarafından sağlanacağını, bunların işveren tarafından karşılanması hâlinde ise avans olarak kabul edilmesinin kararlaştırıldığını, bu kapsamda taşeronun yükümlülüğünde olduğu hâlde müvekkili tarafından karşılanmış olan giderler için müvekkili tarafından yansıtma faturalar düzenlendiğini, faturalara konu edilen kalemler yönünden kesinti yapılacağının taraflar arasındaki sözleşme ile belirlendiğini, bu doğrultuda davalı tarafından davacı nam ve hesabına üçüncü kişilere yapılmak durumunda kalınan bedellere ilişkin ......... tarihinde muhtelif konularda ........ adet yansıtma fatura düzenlendiğini, akabinde de bu faturalara dayalı olarak .......... İcra Dairesinin ...../...... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını ve taraflar arasındaki sözleşmenin feshine dair ihtarname keşide edildiğini belirterek, davanın reddini talep etmiş ve davacının alacağın %20'sinden az olmamak üzere kötüniyet tazminatına mahkûm edilmesini talep etmiştir Mahkemece, "Davacının davasının kısmen kabulü ile, 1-) Davalı tarafından ....... İcra Müdürlüğü'nün ...../...... İcra sayılı dosyasında yapmış olduğu itirazının iptali ile icra takibinin 363.858,00 TL asıl alacak üzerinden devamına, 2-) Fazlaya ilişkin istemin reddine, 3-) İtirazın iptaline ve takibin devamına karar verilen hükmolunan alacağın %20'si oranında 72.771,60 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine" karar verilmiş; karara karşı davalı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulmuştur. İstinaf incelemesi, Dairemizce, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi uyarınca, istinaf sebepleri ile sınırlı olarak, istinaf kanun yoluna başvuran tarafın sıfatı gözetilerek, kamu düzenine aykırılık teşkil eden ve bu nedenle resen gözetilmesi gereken hususlar değerlendirilerek yapılmıştır. Öncelikle belirtmek gerekir ki; davacı ile vekilinin adreslerinin, davalı vekillerinin adreslerinin yazılmaması HMK'nin 297. maddesine aykırı ise de, bu eksikliğin mahallinde her zaman düzeltilebilmesinin mümkün olduğunu değerlendiren Dairemiz, anılan hususu eleştirmekle yetinmiştir. Dava konusu ........ İcra Müdürlüğünün ....../........ Esas sayılı icra dosyası incelendiğinde; davacı takip alacaklısı tarafından, davalı takip borçlusu ..............Şti ve dava dışı takip borçluları ............ A.Ş. ve ................... A.Ş. aleyhine 363.858 TL asıl alacak (fatura bedeli) ile 3.678,45 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 367.536,45 TL alacağın tahsili istemi ile .......... tarihinde başlatılan ilamsız icra takibi olduğu, borç sebebinin "............ nolu fatura ile taraflar arasında imzalanan sözleşmeye istinaden 363.858 TL" olarak gösterildiği, takip borçlusu davalının -ödeme emri henüz kendisine tebliğ edilmemişken- .......... tarihinde takibe itiraz ettiği, itirazında alacaklı olduğunu iddia eden takip alacaklısına böyle bir bocu bulunmadığını belirterek, borca, faize ve tüm ferilere itirazını dile getirdiği, davalı takip borçlusunu itirazı henüz davacı takip alacaklısına tebliğ edilmemişken, dolayısıyla 1 yıl hak düşürücü süre başlamamışken eldeki itirazın iptali talepli davanın açıldığı anlaşılmıştır. Davacı taşeron (alt yüklenici) ile davalı işveren (yüklenici) arasındaki ......... tarihli "işveren yüklenimindeki .............. Bölgesindeki Muhtelif Tesis Yapım işleri'nin bu sözleşmede yazılı koşullar ile taşerona yaptırılması" konulu sözleşme her iki tarafında kabulündedir. Söz konusu sözleşmede, sözleşmenin türünün "Birim Fiyatlı Sözleşme" olarak belirtildiği, sözleşme bedelinin 500.000 TL olarak kararlaştırıldığı ve sözleşme ekinde yer alan Taşeron Birim Fiyatlarının geçerli olduğu, ekteki taşeron birim fiyat listesinde yeralmayan pozlarda 2020 ....... Birim Fiyatları üzerinden %50 iskonto ile imalat tutarlarının hesaplanacağı (md.1 ve md 6) ; işin ......... tarihine kadar tamamlanarak ............. geçici kabulüne hazır hâle getirileceği, süre uzatımı verilmeyeceği (md.5); Sözleşme konusu işler için gerekli bütün işçilik malzemeleri, iş makinası, alet, ekip ve ekipmanların, taşeron tarafından temin edileceği, Malzemelerin işin yapılacağı yerlere ulaştırılması için yapılacak nakliyeler, yatay ve düşey taşımaların taşeronun sorumluluğunda olduğu ve her türlü yükleme, boşaltma stok ve depo vb masraflarının taşeron tarafından karşılanacaği, İşveren tarafından herhangi bir işçilik malzemesi verilmesi hâlinde bu malzemelerin bedelinin taşeronun hesabına avans olarak aktarılacağı ( md.3); işverenin herhangi bir açıklama yapmadan sözleşmeyi tek taraflı larak feshedebileceği, taşeronun bu fesşh nedeniyle işverenden herhangi bir tazminat talebinde bulunamayacağını kabul ve taahhüt etmekte olduğu, bu durumda işverenin taşerona fesih tarihine kadar tamamlamış olduğu işlerin bedelini, sözleşmeden sonra ödenen avans miktarını düşerek geçici kabul tarihinden sonra ödeyeceği; sözleşme kapsamındaki imalat tutarlarının aylık hak edişlere fatura edileceği ve ödemenin ............ ay vadeli çek ile yapılacağı düzenlenmiştir. Davacı işverenin ............... Noterliğinin ........... trih ve ................ yevmiye nolu ihtarnamesi ile davacı taşerona, taraflar arasındski ............... tarihli muhtelif tesis yapım işi sözleşmeninin feshedildiğini bildiren ihtarname keşide ettiği, ihtarnamede; 'Taşeron muhatabın ............ tarihinde iş sahasını herhangi bir açıklama ve gerekçe bildirmeksizin terk ettiğ, bu tarihten itibaren muhataba ulaşılmaya çalışılmış ise de, müvekkilin tüm çabalarının yanıtsız kaldığı, sözleşmenin 5. Maddesi uyarınca Taşeronun 3. maddede belritilen bütün işleri ............ tarihine kadar tamamlayarak ................... geçici kabulüne hazır hâle getirmekle yükümlü olduğu ancak iş sahasında henüz tamamlanmmaış birçok eskik iş bulunduğu, muhatap işi tamamlama iradesi göstermediği, muhatapça sözleşme şartlarına uyulmadığından taraflara arasında imzlanan ................... tarihli sözleşmenin taraflarınca feshedildiği'nin bildirildiği görülmüştür. .............. SHM'nin ........./......... Değişik iş sayılı tespit dosyası incelendiğinde; davalı işverenin, .................... tarihli yapım işi sözleşmesi gereği taşeronun taahhüt ettiği işleri tamamlamaktan imtina ederek .............. tarihinde iş sahasından herhangi bir bildirimde bulunmaksızın ve gerekçe belirtmeksizin terk ettiğini, bu tarihten sonra kendisine ulaşılamadığını ileri sürerek, eksik işlerin tespit istemiyle .................... tarihinde davalı aleyhine tespit isteminde bulunduğu, ............. ve ...................... tarihlerinde keşif icra edildiği, ikisi elektrik mühendisi, ikisi inşaat mühendisi olmak üzere dört kişilik heyet tarafından tanzim edilen raporda; dava konusu ................ ilçesi ........... yılı yatırımları muhtelif tesis yapım işinde yapılmayan eksik işlerin tespitinin yapıldığı görülmüştür. Eldeki yargılamada, davacı yüklenici de açıkça talebinin yapılan iş bedeline ilişkin olduğunu ifade etmiştir. Gelinen aşamada esasen dava konusu faturaya konu işin davacı tarafça yerine getirildiği ve hak ediş tarihinde yapılan işin bedeli yönünden bir ihtilaf söz konusu değildir. Mahkemece ...................... tarihinde mahallinde keşif yapılmış, hukukçu bilirkişi Av. ............... ile keşfe refakat eden bilirkişiler elektrik mühendisi ................ ve SMMS/Bağımsız denetçi ................ Sağlam tarafından tanzim edilen kök ve ek raporlar dosyaya sunulmuştur. Anılan bilirkişiler sonuç olarak; 'fatura muhteviyati hak edişin içeriğine davalının da yapılmadığı, eksik yapıldığı veya ayıplı yapıldığı yönünde bir itirazı bulunmadığı, teknik olarak fatura ve hak ediş tarihinde yapılan işin bedeli yönünden de bir uyuşmazlık olmadığı, teknik olarak fatura ve hak ediş tarihinde yapılan işin bedeli yönünden de bir uyuşmazlık olmadığı, dolayısı ile takibe konu edilen ............... tarihli ....................... nolu 363.858,00 TL tutarlıfaturada talep edilen işin bedelinin yapıldığı yıl itibari ile aynı tutarlarda olabileceği ve değişmeyeceği, Davalının iş bu hak edişe bağlanan ve içeriği taraflarca kabul edilen takip konusu faturaya karşı, işin yapılmaması yönünde, işin eksik yapıldığı yönünde, işin kusurlu yapıldığı yönünde, ilgili yılda yani ....... “de hem fatura içeriği hem de bedeli yönünden bir itirazda bulunulmadığı, yani hak edişe konu işin yapımı yönünden ve tutar yönünden tarafların bir itirazı bulunmadığı, sözleşme gereği işin takibe konu fatura tarihine kadar yapan ama takip konusu fatura düzenlendikten sonra işi bırakan davacının, sözleşme kapsamında henüz tamamlanmadığı taahhütleri bulunduğu, sözleşmeye göre işin tamamlanması ile birlikte Davalı Yüklenicinin işin yapımı sırasında .............. sıfatı ile Davalıya kullandırdığı malzeme, işçilik giderleri v.s. masrafları Davacı ...............'a fatura ederek Davacının toplam alacağından mahsup edeceği, Davacının sözleşme gereği kendisine yansıtılmamış masraf ve gider faturalarını kayıtlarına girmediği, Davalının düzenlediği faturalar sonrası borçlu duruma geçeceği, Takip konusu fatura nedeniyle alacaklı göründüğünden Takip Başlattığı, Davalının ise Sözleşme kapsamında işin teslimi ile birlikte taraflarca söz konusu gider mahsuplarının yapılmadan Davacının son düzenlediği fatura bedeli ile talepte bulunduğunu belirtmiş, Davalının gider yansıtma faturaları nedeniyle kendi defterlerinde borçlu değil alacaklı göründüğü anlaşılmış olup, huzurdaki davada Takibe Konu edilen Hak Ediş ve Hak Edişe konu fatura ve bedeli üzerinden bir uyuşmazlık olmadığı anlaşılmıştır. Dolayısı ile ihtilaflı faturadaki yazılı imalâtların yapıldığı, her hangi bir eksik ve kusur iddiası bulunmadığı, işin yapıldığı yıl mahalli piyasa rayiçleriyle bedeli uyumlu olduğu toplam hak edişe göre fatura düzenlendiği, yukarıda da belirtildiği üzere takas mahsup nedeniyle Takip konusu fatura davalı tarafından ödenmediği anlaşılmıştır. Takdiri Sayın Mahkemenize ait olmak üzere; a- Davalının Davacı tarafa düzenlediği, Davalının kabul etmediği kayıtlarına girmediği ......... Adet Fatura (Toplamı 407.254,67 TL) ve SGK Primleri (Toplamı 64.011,34 TL) Sayın Mahkemenizce Davacının Alacağından TAKAS VE MAHSUP edilebileceği kabul edilmesi halinde, Davalının Davacı tarafa borçlu olmayacağı hatta Davalının 115.165,38 TL Davacıdan Alacaklı olacağı, b- Davalının Davacı tarafa düzenlediği, Davacının kabul etmediği kayıtlarına girmediği ...... Adet Fatura (Toplamı 407.254,67 TL) ve SGK Primleri (Toplamı 64.011,34 TL) ile 20.000,00 TL Ödeme farkı Sayın Mahkemeniz tarafından TAKAS VE MAHSUP edilemeceyeceği kabul edilmesi halinde Davalının Davacıya 376.101,37 TL Borçlu olacağı," kanaati bilirilmiştir. Davalının istinafına konu uyuşmazlık; davalının davacı tarafa düzenlediği, davacının kabul etmeyerek kayıtlarına girmediği ............. adet faturanın (toplam 407.254,67 TL) ve SGK primlerinin( toplam 64.011,34 TL) dava konusu fatura bedelinden mahsup edilip edilemeyeceği noktasında toplanmaktadır. Mahkemece, "taraflar arasında tanzim edilmiş ................. tarihli sözleşmede "malzemelerin işin yapılacağı yerlere ulaştırılması için yapılacak nakliyeler, yatay ve düşey taşımalar taşeronun sorumluluğunda olup her türlü yükleme, boşaltma, stok ve depo vb. Masraflar taşeron tarafından karşılanacağı, işveren tarafından herhangi bir işçilik malzemesi verilmesi halinde bu malzemelerin bedeli taşeronun hesabına avans olarak aktarılacağı, SGK prim ödemelerinin davacı alt yükleniciye ait olduğuna dair maddeler düzenlenmiş ise de fatura konusu mal, hizmet ve bedellerin dava konusu iş ve davacı alt yüklenici adına davalı iş sahibi yüklenici tarafından ödendiğini yahut davalı iş sahibi yüklenici tarafından davacı alt yükleniciye teslim edildiğini tespit etmeye yarar yazılı kayıt bulunmadığı, davalı tarafından tanzim edilen fatura konusu alacaklar hakkında taraflarca imza altına alınmış mutabakat da bulunmadığı, davacı tarafça işin yapılan kısımlarına davalı tarafın itirazının olmadığı' gerekçesi ile sonuca gidilmiş ise de, yapılan bu değerlendirme ve ulaşılan sonuç eksik incelemeye dayalıdır. Şöyle ki; Yapılan incelemede; davalı iş sahibi tarafından mahsup talep edilen ......... adet yansıtma faturasınae (407.254,67 TL) dayanılarak davacı yüklenici aleyhine ............ İcra Müdürlüğünün ........../............... Esas sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi başlatıldığı, davacı takip borçlusunun usûlsüz tebligat şikayeti üzerine .............. İcra Hukuk Mahkemesinin ....................... tarih ve E........../........, K........./.......... sayılı ilamı ile ödeme emri tebliğ tarihinin ............ olaral düzeltildiği ve bune göre takibe süresinde itiraz edilmiş olması nedeniyle icra takibin hukuken durduğu anlaşılmaktadır. Söz konusu duran icra takibine karşı, davalı alacaklı tarafından genel mahkemelerde açılmış derdest bir itirazın iptali davasının bulunup bulunmadığı ise mevcut dosya kapsamından ve tarafların beyanlarından net olarak anlaşılamamaktadır. Mahkemece, söz konusu icra takibi nedeniyle açılmış bir itirazın iptali davası bulunup bulunmadığı öncelikle tespit edilmelidir. Öte yandan, davalının mahsup savunmasına dayanak yaptığı bu .... adet faturanın ve SGK primlerinin maddi gerçekliği ile sözleşmesel illiyet bağı bilirkişi heyetince teknik olarak denetlenmemiştir. Davalı davacının iş sahasını ................. tarihinde terk ettiğini ileri sürmüş, davacı da aksini iddia etmemiştir. Bilirkişi heyetinin kök raporunda yer alan davalı ticari defterlerinin incelendiği tabloda ........ adet yansıtma fatura tarihlerinin ...................... olduğu yine SGK ödemelerinin .......... yılı hazian , temmuz ve ağustos aylarına ait olduğu görülmektedir. Mahkemece, taraflarca dosyaya sunulan deliller ve tüm dosya kapsamı nazara alınarak, varsa söz konusu yansıtma faturalarının arkasındaki üçüncü kişi faturaları ve sevk irsaliyeleri tek tek incelenerek, söz konusu malzemelerin şantiyeye fiili giriş tarihleri saptanmalıdır. Eğer malzeme ve hizmet teslimi taşeron henüz şantiyedeyken (yani ...................... öncesi) gerçekleşmişse -yani davacının bedelini talep ettiği işler kapsamında gerçekleşmiş ise- avans olarak hakediş matrahından düşülmeli, davacının iş yerinden ayrılmasından sonraki bir tarihe ait ise bu dosyada doğrudan geçmiş hakedişin avansı olarak mahsup edilemeyeceği gözetilmelidir. Aynı şekilde, mahsubu istenen 64.011,34 TL'lik SGK prim ödemelerinin de ilgili şantiye sicil numarası ve tescil dökümleri üzerinden, fiilen davacının personeline ait olup olmadığı ve yine davacının iş yerinden ayrıldığı döneme kadarki yasal tahakkukları kapsayıp kapsamadığı usûlünce irdelenmemiştir. Hâl böyle olunca, İlk derece mahkemesince tarafların uyuşmazlığa konu tüm iddiaları, taraflarca dosyaya sunulan deliller kapsamında varsa sevk irsaliyeleri, üçüncü kişi faturaları, banka dekontları, SGK kayıtları ve az yukarıda belirtilen ............ İcra Müdürlüğü dosyasının akıbeti hep birlikte gözetilerek, taraflarca sunulan tüm delillerin kül hâlinde ve kronolojik olarak yeniden incelenmesi, böylelikle davalının .......... adet yansıtma faturası ile toplam 64.011,34 TL tutarlı SGK ödemelerini taraflar arasındaki sözleşme hükümleri kapsamında dava konusu alacaktan mahsup edilmesini isteyip isteyemeyeceği konusunda, önceki heyetten yahut yeni bir bilirkişi heyetinden denetime elverişli rapor alınarak hasıl olacak sonuca göre bir hüküm kurulması gerekirken eksik inceleme ile sonuca gidilmesi isabetsizdir. Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nin 353/1-a.6 maddesi uyarınca kabulü ile, davanın yukarıda açıklanan gerekçeler çerçevesinde yeniden görülmesi için İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dosyanın kararı veren Mahkemeye gönderilmesine, kararın niteliğine göre davacı tarafın istinaf itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-) Davalı vekilinin istinaf başvurusunun açıklanan nedenle KABULÜ ile; inceleme konusu ilk derece mahkemesi kararının HMK’nin 353/1-a.6.maddesi gereğince KALDIRILMASINA, 2-) Davanın yeniden görülmesi için dosyanın MAHKEMESİNE GÖNDERİLMESİNE, 3-) İstinaf eden tarafça yatırılan istinaf karar ve ilam harcının istek hâlinde ilgilisine İADESİNE, 4-) İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından vekâlet ücreti takdirine yer olmadığına, 5-) İstinaf yoluna başvuran davalı tarafça yapılan istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate alınmasına, 6-) Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine, Dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde HMK'nin 362/1-g maddesi uyarınca KESİN olmak üzere 04/03/2026 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Başkan E-İmzalıdır
Üye E-İmzalıdır
Üye E-İmzalıdır
Katip E-İmzalıdır
* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*